فرهنگ مصادیق:برای تهذیب نفس چه باید بکنیم؟ - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Golafshan در ‏۲۴ اسفند ۱۳۹۵، ساعت ۰۸:۲۶

2017-03-14T08:26:10Z

Hoseinzadeh در ‏۱۰ بهمن ۱۳۹۵، ساعت ۰۳:۲۱

2017-01-29T03:21:34Z

Golafshan در ‏۱۵ آذر ۱۳۹۵، ساعت ۱۶:۵۷

2016-12-05T16:57:44Z

Golafshan: Golafshan صفحهٔ برای تهذیب نفس چه باید بکنیم؟ را به فرهنگ مصادیق:برای تهذیب نفس چه باید بکنیم؟ منتقل کرد

2016-12-05T16:51:57Z

Golafshan صفحهٔ برای تهذیب نفس چه باید بکنیم؟ را به فرهنگ مصادیق:برای تهذیب نفس چه باید بکنیم؟ منتقل کرد

User2: اصلاح نویسه‌های عربی، اصلاح فاصلهٔ مجازی، اصلاح ارقام

2016-06-25T11:25:23Z

اصلاح نویسه‌های عربی، اصلاح فاصلهٔ مجازی، اصلاح ارقام

صفحهٔ تازه

<div class="head1"> برای تهذیب نفس چه باید بکنیم؟ </div>

تهذیب نفس و خود سازی راه سعادت و رستگاری انسان است.<br/>
«قَدْ أَفْلَحَ مَنْ تَزَکَّی<ref>اعلی/۱۴.</ref>؛ هر کس خود را تزکیه کرد، رستگار شد»<br/>
«قَدْ أَفْلَحَ مَنْ زَکَّاها * وَ قَدْ خابَ مَنْ دَسَّاها<ref>شمس/۹-۱۰.</ref>؛ که هر کس نفس خود را پاک و تزکیه کرده، رستگار شده * و آن کس که نفس خویش را با معصیت و [[گناه]] آلوده ساخته، نومید و محروم گشته است.»<br/>
مرحوم نراقی می‌گوید: «زنهار ای جان برادر! تا حدیث بیماری روح را سهل نگیری و معالجه آن را بازیچه‌نشماری و مفاسد اخلاق را اندک ندانی...و مسامحه در معالجه آنها آدمی را به هلاکت دائم و شقاوت ابدی‌می‌رساند و صحت روح و اتصاف آن به محاسن اخلاق باعث زندگانی ابدی و حیات حقیقی می‌شود و بعد از آن‌که ساحت نفس از اخلاق ناپسند پاک و آراسته گردد، مستعد قبول فیض‌های الهی می‌گردد»<ref>معراج السعاده، ص ۱۳.</ref>. در روایت آمده‌است که پیامبر(ص) فرمود: «لا تدخل الملائکه بیتاً فیه کلب؛<ref>بحارالانوار، ج ۶۲، ص ۵۴.</ref> ملائکه داخل خانه‌ای که در آن سگ باشدنمی‌شوند». پس هر گاه خانه مملوّ از صفات رذیله که سگان درنده هستند باشد، چگونه ملائکه در آن داخل‌شوند؟!<br/>
اما برای اقدام در خودسازی و جهاد بانفس به چند نکته اساسی باید توجه نمود:<br/>
۱- همان گونه که در تربیت و سلامت بدن، ریاضت و ورزش لازم است، در خود سازی و تهذیب نفس نیز ریاضت و مبارزه با نفس ضرورت دارد.<br/>
۲- همان گونه که در پرورش اندام، از نرمش و فعالیت‌های ساده و اندک آغاز می‌شود و به تدریج به ورزش‌های سنگین‌تر وارد می‌شوند، در تربیت روح نیز باید از اندک شروع کرد و به تدریج به مراحل بالاتر رسید.<br/>
۳- همان طور که در ورزش بدنی، تداوم واستمرار لازم است، در ریاضت نفسانی نیز تداوم، شرط رسیدن به مقصد است. قرآن می‌فرماید:<br/>
«إِنَّ الَّذینَ قالُوا رَبُّنَا اللَّهُ ثُمَّ اسْتَقامُوا تَتَنَزَّلُ عَلَیْهِمُ الْمَلائِکَةُ أَلاَّ تَخافُوا وَ لا تَحْزَنُوا[فصلت/۳۰] به یقین کسانی که گفتند: پروردگار ما خداوند یگانه است، سپس استقامت کردند، فرشتگان بر آنان نازل می‌شوند که نترسید و غمگین مباشید».<br/>
علی(ع) می‌فرماید: «قلیلٌ مدوم علیه خیر من کثیر مملول منه؛<ref>صبحی الصالح، نهج البلاغه، حکمت ۴۴۴.</ref> عمل اندکی که پیوسته باشد، بهتر است از بسیاری که تو را خسته و وامانده سازد».<br/>
در حدیث دیگری امام باقر(ع) می‌فرماید: «احب الاعمال الی اللَّه عز وجل ماداوم علیه العبد و ان قل؛<ref>الکافی ج ۲ ص۸۲.</ref> محبوب‌ترین کار نزد خدا، آن است که انسان بر آن مداومت کند هر چند اندک و ناچیز باشد».<br/>
۴- چنان که در سلامت جسم، فعل و ترک (دارو و پرهیز) هر دو با هم مؤثر است، در سلامت و تهذیب روح نیز فعل و ترک هر دو لازم است، بنابراین در کنار عبادت‌ها، باید دوری از محرمات و مکروهات نیز جدی گرفته شود. و چه بسا که ترک‌ها، مهم تر نیز باشند. عالمان علم اخلاق می‌گویند: برای خودسازی ابتدا باید رذائل اخلاقی و اخلاق بد را از خود دور کرد، سپس‌درخت پاکی نشاند. بدیهی است با وجود صفاتی مانند حسد و کبر و خودپسندی و خودخواهی و شهوت رانی،دست‌رسی به صفات پسندیده و انجام اعمال خیر بسیار مشکل خواهد بود.<br/>
۵- مهم‌ترین چیزی که درجمیع مراحل باید رعایت شود، نیت و حضور قلب و اخلاص است. خداوند در قرآن بر این نکته تأکید دارد که در مسیر دین و پرستش بایستی اخلاص داشته باشید:<br/>
«وَ ما أُمِرُوا إِلاَّ لِیَعْبُدُوا اللَّهَ مُخْلِصینَ لَهُ الدِّینَ<ref>بینه/۵.</ref> به آن‌ها دستوری داده نشده بود جز این که خدا را با کمال اخلاص پرستش کنند».<br/>
۶- یکی از امور مهم، محاسبه اعمال و کردار خود است. هر کسی که در این راه قدم‌برمی‌دارد، باید در اعمال و رفتار خود دقت کند و مراقب آن‌ها باشد و اگر دچار گناهی شد، توبه کند. در روایت‌آمده است: «حاسبوا أعمالکم قبل أن تحاسبوا؛<ref>بحارالانوار، ج ۷، ص ۱۲۶.</ref> به اعمالتان رسیدگی کنید، قبل از این که در روز قیامت به آن‌رسیدگی شود».<br/>

== پانویس ==
{{پانویس|colwidth=30em|۲}}
<div class="source"><span class="title">منبع:</span><span class="text"> [http://www.soalcity.ir/node/748 شهر سوال] - تاریخ برداشت: 95/04/05 </span></div>

<div class="hold">
<div class="return">بازگشت به [[تهذیب نفس]] </div>
</div>

@@ سطر ۲: / سطر ۲: @@
 تهذیب نفس و خود سازی راه سعادت و رستگاری انسان است.<br/>
-«قَدْ أَفْلَحَ مَنْ تَزَکَّی<ref>اعلی/۱۴.</ref>؛ هر کس خود را تزکیه کرد، رستگار شد»<br/>
+«قَدْ أَفْلَحَ مَنْ تَزَكَّى<ref>اعلی/۱۴.</ref>؛ هر کس خود را تزکیه کرد، رستگار شد»<br/>
-«قَدْ أَفْلَحَ مَنْ زَکَّاها * وَ قَدْ خابَ مَنْ دَسَّاها<ref>شمس/۹-۱۰.</ref>؛ که هر کس نفس خود را پاک و تزکیه کرده، رستگار شده * و آن کس که نفس خویش را با معصیت و [[گناه]] آلوده ساخته، نومید و محروم گشته است.»<br/>
+«قَدْ أَفْلَحَ مَنْ زَكَّاهَا  * وَقَدْ خَابَ مَنْ دَسَّاهَا <ref>شمس/۹-۱۰.</ref>؛ که هر کس نفس خود را پاک و تزکیه کرده، رستگار شده * و آن کس که نفس خویش را با معصیت و [[گناه]] آلوده ساخته، نومید و محروم گشته است.»<br/>
 مرحوم نراقی می گوید: «زنهار ای جان برادر! تا حدیث بیماری روح را سهل نگیری و معالجه آن را بازیچه نشماری و مفاسد اخلاق را اندک ندانی...و مسامحه در معالجه آنها آدمی را به هلاکت دائم و شقاوت ابدی می رساند و صحت روح و اتصاف آن به محاسن اخلاق باعث زندگانی ابدی و حیات حقیقی می شود و بعد از آن که ساحت نفس از اخلاق ناپسند پاک و آراسته گردد، مستعد قبول فیض های الهی می گردد»<ref>معراج السعاده، ص ۱۳.</ref>. در روایت آمده است که پیامبر(ص) فرمود: «لَا تَدْخُلُ الْمَلَائِكَةُ بَيْتاً فِيهِ كَلْب‏؛<ref>بحارالانوار، ج ۶۲، ص ۵۴.</ref> ملائکه داخل خانه ای که در آن سگ باشدنمی شوند». پس هر گاه خانه مملوّ از صفات رذیله که سگان درنده هستند باشد، چگونه ملائکه در آن داخل شوند؟!<br/>
 اما برای اقدام در خودسازی و جهاد بانفس به چند نکته اساسی باید توجه نمود:<br/>
@@ سطر ۹: / سطر ۹: @@
 ۲- همان گونه که در پرورش اندام، از نرمش و فعالیت های ساده و اندک آغاز می شود و به تدریج به ورزش های سنگین تر وارد می شوند، در تربیت روح نیز باید از اندک شروع کرد و به تدریج به مراحل بالاتر رسید.<br/>
 ۳- همان طور که در ورزش بدنی، تداوم واستمرار لازم است، در ریاضت نفسانی نیز تداوم، شرط رسیدن به مقصد است. قرآن می فرماید:<br/>
-«إِنَّ الَّذینَ قالُوا رَبُّنَا اللَّهُ ثُمَّ اسْتَقامُوا تَتَنَزَّلُ عَلَیْهِمُ الْمَلائِکَةُ أَلاَّ تَخافُوا وَ لا تَحْزَنُوا[فصلت/۳۰] به یقین کسانی که گفتند: پروردگار ما خداوند یگانه است، سپس استقامت کردند، فرشتگان بر آنان نازل می شوند که نترسید و غمگین مباشید».<br/>
+«إِنَّ الَّذِينَ قَالُوا رَبُّنَا اللَّهُ ثُمَّ اسْتَقَامُوا تَتَنَزَّلُ عَلَيْهِمُ الْمَلَائِكَةُ أَلَّا تَخَافُوا وَلَا تَحْزَنُوا[فصلت/۳۰] به یقین کسانی که گفتند: پروردگار ما خداوند یگانه است، سپس استقامت کردند، فرشتگان بر آنان نازل می شوند که نترسید و غمگین مباشید».<br/>
 علی(ع) می فرماید: «قَلِيلٌ مَدُومٌ عَلَيْهِ خَيْرٌ مِنْ كَثِيرٍ مَمْلُولٍ مِنْه‏؛<ref>صبحی الصالح، نهج البلاغه، حکمت ۴۴۴.</ref> عمل اندکی که پیوسته باشد، بهتر است از بسیاری که تو را خسته و وامانده سازد».<br/>
 در حدیث دیگری امام باقر(ع) می فرماید: «أَحَبُّ الْأَعْمَالِ إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ مَا دَاوَمَ عَلَيْهِ الْعَبْدُ وَ إِنْ قَل‏؛<ref>الکافی ج ۲ ص۸۲.</ref> محبوب ترین کار نزد خدا، آن است که انسان بر آن مداومت کند هر چند اندک و ناچیز باشد».<br/>
 ۴-  چنان که در سلامت جسم، فعل و ترک (دارو و پرهیز) هر دو با هم مؤثر است، در سلامت و تهذیب روح نیز فعل و ترک هر دو لازم است، بنابراین در کنار عبادت ها، باید دوری از محرمات و مکروهات نیز جدی گرفته شود. و چه بسا که ترک ها، مهم تر نیز باشند. عالمان علم اخلاق می گویند: برای خودسازی ابتدا باید رذائل اخلاقی و اخلاق بد را از خود دور کرد، سپس درخت پاکی نشاند. بدیهی است با وجود صفاتی مانند حسد و کبر و خودپسندی و خودخواهی و شهوت رانی،دست رسی به صفات پسندیده و انجام اعمال خیر بسیار مشکل خواهد بود.<br/>
 ۵- مهم ترین چیزی که درجمیع مراحل باید رعایت شود، نیت و حضور قلب و اخلاص است. خداوند در قرآن بر این نکته تأکید دارد که در مسیر دین و پرستش بایستی اخلاص داشته باشید:<br/>
-«وَ ما أُمِرُوا إِلاَّ لِیَعْبُدُوا اللَّهَ مُخْلِصینَ لَهُ الدِّینَ<ref>بینه/۵.</ref> به آن ها دستوری داده نشده بود جز این که خدا را با کمال اخلاص پرستش کنند».<br/>
+«وَمَا أُمِرُوا إِلَّا لِيَعْبُدُوا اللَّهَ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ <ref>بینه/۵.</ref> به آن ها دستوری داده نشده بود جز این که خدا را با کمال اخلاص پرستش کنند».<br/>
 ۶- یکی از امور مهم، محاسبه اعمال و کردار خود است. هر کسی که در این راه قدم برمی دارد، باید در اعمال و رفتار خود دقت کند و مراقب آن ها باشد و اگر دچار گناهی شد، توبه کند. در روایت آمده است: «حاسبوا أعمالکم قبل أن تحاسبوا؛<ref>بحارالانوار، ج ۷، ص ۱۲۶.</ref> به اعمالتان رسیدگی کنید، قبل از این که در روز قیامت به آن رسیدگی شود».<br/>

@@ سطر ۴: / سطر ۴: @@
 «قَدْ أَفْلَحَ مَنْ تَزَکَّی<ref>اعلی/۱۴.</ref>؛ هر کس خود را تزکیه کرد، رستگار شد»<br/>
 «قَدْ أَفْلَحَ مَنْ زَکَّاها * وَ قَدْ خابَ مَنْ دَسَّاها<ref>شمس/۹-۱۰.</ref>؛ که هر کس نفس خود را پاک و تزکیه کرده، رستگار شده * و آن کس که نفس خویش را با معصیت و [[گناه]] آلوده ساخته، نومید و محروم گشته است.»<br/>
-مرحوم نراقی می گوید: «زنهار ای جان برادر! تا حدیث بیماری روح را سهل نگیری و معالجه آن را بازیچه نشماری و مفاسد اخلاق را اندک ندانی...و مسامحه در معالجه آنها آدمی را به هلاکت دائم و شقاوت ابدی می رساند و صحت روح و اتصاف آن به محاسن اخلاق باعث زندگانی ابدی و حیات حقیقی می شود و بعد از آن که ساحت نفس از اخلاق ناپسند پاک و آراسته گردد، مستعد قبول فیض های الهی می گردد»<ref>معراج السعاده، ص ۱۳.</ref>. در روایت آمده است که پیامبر(ص) فرمود: «لا تدخل الملائکه بیتاً فیه کلب؛<ref>بحارالانوار، ج ۶۲، ص ۵۴.</ref> ملائکه داخل خانه ای که در آن سگ باشدنمی شوند». پس هر گاه خانه مملوّ از صفات رذیله که سگان درنده هستند باشد، چگونه ملائکه در آن داخل شوند؟!<br/>
+مرحوم نراقی می گوید: «زنهار ای جان برادر! تا حدیث بیماری روح را سهل نگیری و معالجه آن را بازیچه نشماری و مفاسد اخلاق را اندک ندانی...و مسامحه در معالجه آنها آدمی را به هلاکت دائم و شقاوت ابدی می رساند و صحت روح و اتصاف آن به محاسن اخلاق باعث زندگانی ابدی و حیات حقیقی می شود و بعد از آن که ساحت نفس از اخلاق ناپسند پاک و آراسته گردد، مستعد قبول فیض های الهی می گردد»<ref>معراج السعاده، ص ۱۳.</ref>. در روایت آمده است که پیامبر(ص) فرمود: «لَا تَدْخُلُ الْمَلَائِكَةُ بَيْتاً فِيهِ كَلْب‏؛<ref>بحارالانوار، ج ۶۲، ص ۵۴.</ref> ملائکه داخل خانه ای که در آن سگ باشدنمی شوند». پس هر گاه خانه مملوّ از صفات رذیله که سگان درنده هستند باشد، چگونه ملائکه در آن داخل شوند؟!<br/>
 اما برای اقدام در خودسازی و جهاد بانفس به چند نکته اساسی باید توجه نمود:<br/>
 ۱- همان گونه که در تربیت و سلامت بدن، ریاضت و ورزش لازم است، در خود سازی و تهذیب نفس نیز ریاضت و مبارزه با نفس ضرورت دارد.<br/>
@@ سطر ۱۰: / سطر ۱۰: @@
 ۳- همان طور که در ورزش بدنی، تداوم واستمرار لازم است، در ریاضت نفسانی نیز تداوم، شرط رسیدن به مقصد است. قرآن می فرماید:<br/>
 «إِنَّ الَّذینَ قالُوا رَبُّنَا اللَّهُ ثُمَّ اسْتَقامُوا تَتَنَزَّلُ عَلَیْهِمُ الْمَلائِکَةُ أَلاَّ تَخافُوا وَ لا تَحْزَنُوا[فصلت/۳۰] به یقین کسانی که گفتند: پروردگار ما خداوند یگانه است، سپس استقامت کردند، فرشتگان بر آنان نازل می شوند که نترسید و غمگین مباشید».<br/>
-علی(ع) می فرماید: «قلیلٌ مدوم علیه خیر من کثیر مملول منه؛<ref>صبحی الصالح، نهج البلاغه، حکمت ۴۴۴.</ref> عمل اندکی که پیوسته باشد، بهتر است از بسیاری که تو را خسته و وامانده سازد».<br/>
+علی(ع) می فرماید: «قَلِيلٌ مَدُومٌ عَلَيْهِ خَيْرٌ مِنْ كَثِيرٍ مَمْلُولٍ مِنْه‏؛<ref>صبحی الصالح، نهج البلاغه، حکمت ۴۴۴.</ref> عمل اندکی که پیوسته باشد، بهتر است از بسیاری که تو را خسته و وامانده سازد».<br/>
-در حدیث دیگری امام باقر(ع) می فرماید: «احب الاعمال الی اللَّه عز وجل ماداوم علیه العبد و ان قل؛<ref>الکافی ج ۲ ص۸۲.</ref> محبوب ترین کار نزد خدا، آن است که انسان بر آن مداومت کند هر چند اندک و ناچیز باشد».<br/>
+در حدیث دیگری امام باقر(ع) می فرماید: «أَحَبُّ الْأَعْمَالِ إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ مَا دَاوَمَ عَلَيْهِ الْعَبْدُ وَ إِنْ قَل‏؛<ref>الکافی ج ۲ ص۸۲.</ref> محبوب ترین کار نزد خدا، آن است که انسان بر آن مداومت کند هر چند اندک و ناچیز باشد».<br/>
 ۴-  چنان که در سلامت جسم، فعل و ترک (دارو و پرهیز) هر دو با هم مؤثر است، در سلامت و تهذیب روح نیز فعل و ترک هر دو لازم است، بنابراین در کنار عبادت ها، باید دوری از محرمات و مکروهات نیز جدی گرفته شود. و چه بسا که ترک ها، مهم تر نیز باشند. عالمان علم اخلاق می گویند: برای خودسازی ابتدا باید رذائل اخلاقی و اخلاق بد را از خود دور کرد، سپس درخت پاکی نشاند. بدیهی است با وجود صفاتی مانند حسد و کبر و خودپسندی و خودخواهی و شهوت رانی،دست رسی به صفات پسندیده و انجام اعمال خیر بسیار مشکل خواهد بود.<br/>
 ۵- مهم ترین چیزی که درجمیع مراحل باید رعایت شود، نیت و حضور قلب و اخلاص است. خداوند در قرآن بر این نکته تأکید دارد که در مسیر دین و پرستش بایستی اخلاص داشته باشید:<br/>

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ‏۱۵ آذر ۱۳۹۵، ساعت ۱۶:۵۱
(بدون تفاوت)