User6: اصلاح نویسه‌های عربی، اصلاح فاصلهٔ مجازی، اصلاح ارقام

2016-10-17T16:42:40Z

اصلاح نویسه‌های عربی، اصلاح فاصلهٔ مجازی، اصلاح ارقام

صفحهٔ تازه

<div class="head1"> بت پرستی - پژوهه</div>
نویسنده : يوسف دهقان

==بت==
مراد از "بت" در این مقاله، بت‌های ظاهری و مادی است که در قرآن با دو واژهٔ "صَنم" و "وَثن" یاد شده است. "صنم" (مفرد أصنام)،<ref>قرشى، سید على اكبر؛ قاموس قرآن‏، تهران، دارالكتب الإسلامیة، 1371ش،‏ چاپ ششم‏، ج4، ص156</ref> جثّه و هیكلی (بت) از جنس نقره، مس یا چوب است که بت پرستان جهت تقرب به خدا، آن‌ها را وسیلهٔ عبادت قرار می‌دادند؛<ref>راغب اصفهانى، حسین بن محمد؛ المفردات فی غریب القرآن، تحقیق صفوان عدنان داودى،‏ دارالعلم الدارالشامیة، دمشق بیروت، 1412ق،‏ چاپ اول، ص493</ref> و "وثن" (مفرد أوثان)، بتی از سنگ، چوب یا غیر آن است كه عبادت می‌شد.<ref>المفردات فی غریب القرآن، ص853 و قاموس قرآن، ج 7، ص181.</ref>
بت‌ها، متناسب با جنس و نوع ساخت، اسامی خاصی داشته‌اند؛ مثلاً به سنگ‌های صاف و بی شكل، "انصاب"، به سنگ‌های تراشیده و منقوش، "اوثان" و به بت‌های ریخته شده از زر و سیم یا تراشیده شده از چوب، "اصنام" می‌گفتند.<ref>جوادی آملی، عبدالله؛ تفسیر موضوعی قرآن كریم(توحید در قرآن)، قم، إسراء، 1387ش، چاپ چهارم، ج2، ص606.</ref>

==تاریخچه و ریشهٔ بت پرستی در ادیان==
بت پرستی ظاهری و مادی، نه بت پرستی به معنای عام كه طبق بیان قرآن، شامل پیروی از هوای نفس<ref>جاثیه/23</ref> نیز می‌شود، از زمان حضرت نوح(ع) رواج یافته است.<ref>طباطبایى، سیدمحمدحسین؛ المیزان فى تفسیر القرآن، قم، جامعه‌ى مدرسین حوزه علمیه قم، ‏1417ق‏، چاپ پنجم‏، ج18، ص172-173 و طیب، سیدعبدالحسین؛‏ اطیب البیان فی تفسیر القرآن، تهران، اسلام‏، 1378ش‏‏، چاپ دوم، ج1، ص455.</ref>
در میان قوم حضرت نوح(ع) مردان صالحى (به نام‌های "وَدّ"، "سُواع"، "یَغوث"، "یَعوق" و "نَسر")<ref>جوادی آملی، عبدالله؛ توحید در قرآن، ج2، ص607 - 608</ref> بودند كه مردم به آن‌ها اظهار علاقه مى‌كردند، شیطان از علاقهٔ مردم سوء استفاده نموده و بعد از مرگ آن مردان، مردم را تشویق به ساختن مجسمهٔ آن بزرگان و گرامى داشت آن مجسمه‌ها كرد.<ref>مكارم شیرازى، ناصر و همكاران؛ تفسیر نمونه‏، تهران، دارالكتب الإسلامیة، 1374ش،‏‏ چاپ اول، ج25، ص82</ref>
مدتی نگذشت كه نسل هاى بعد، رابطهٔ تاریخى این موضوع را فراموش كرده و تصور نمودند كه این مجسمه‌ها موجوداتى محترم هستند كه باید مورد پرستش قرار گیرند، به این ترتیب به پرستش بت‌ها سرگرم شده و مستكبران ظالم آنان را با این طریق إغفال نموده و به بند بت پرستی كشیدند.<ref>تفسیر نمونه، ج25، ص82</ref>
یکی دیگر از ریشه‌های بت پرستی، اعتقاد مشرکان به وجود و خالقیت خدای متعال<ref>عنكبوت/61و63</ref> و ملائكه است که آن‌ها را داراى صورت‌های پوشیده از انسان می‌دانند؛ لذا براى هر كدام صورتى از طلا، نقره و جواهرات تراشیده و آن‌ها را عبادت می كردند. عدهٔ دیگر ستارگان را در عالم مؤثر دانسته و چون اغلب ستارگان پنهان هستند، صورت هایى براى آن‌ها ساخته و به جاى ستارگان، آن صورت‌های بتی را عبادت می‌نمودند.<ref>أطیب البیان فی تفسیر القرآن، ج1، ص 455.</ref>
منشأ دیگر دوگانه پرستى یا چند گانه پرستى در بین اقوام، تنوع موجودات عالم است؛ به دلیل اینکه افراد كوته‌فكر باور نمی كردند كه همهٔ موجودات گوناگون و متنوّعى كه در آسمان و زمین است، مخلوق خدای واحد است، براى هر نوعى از انواع موجودات، خدایى قائل بودند كه از آن تعبیر به "رب النوع" مى‌كردند؛ مانند: رب النوع صحرا، باران، آفتاب، جنگ و صلح و...؛ لذا در اعتقاد آن‌ها، این خدایان خیالی كه گاه از آن‌ها به عنوان فرشته نیز یاد مى‌نمودند، فرمانروایان این جهان بوده و چون موجودات غیر محسوس بودند، تمثال‌هایی براى آن‌ها ساخته و عبادت مى‌كردند. این عقاید خرافى از یونان به مناطق دیگر و سرانجام به حجاز منتقل شد؛ ولى اعراب به خاطر توحید ابراهیمى كه در میان آن‌ها به یادگار مانده بود، نمى‌توانستند وجود «اللَّه»<ref>عنكبوت/61و63</ref> را منكر شوند، در نتیجه این عقائد را به هم آمیختند؛ یعنی در عین حالی كه به وجود خدا عقیده داشتند، اعتقاد به فرشتگانى پیدا كردند كه رابطهٔ آن‌ها با خدا، رابطهٔ دختر و پدر بود، و بت هاى سنگى و چوبى را مظهر و تمثال هایى از آن مى‌دانستند.<ref>تفسیر نمونه، ج22، ص519 – 520</ref>

==بت‌های معروف در طول تاریخ بت پرستان==
خدای متعال در سوره مباركه نوح نام بزرگ‌ترین بت‌های زمان حضرت نوح را ذكر كرده است:
«وَ قالُوا لاتَذَرُنَّ آلِهَتَكُمْ وَ لاتَذَرُنَّ وَدًّا وَ لا سُواعاً وَ لا یغُوثَ وَ یعُوقَ وَ نَسْراً»<ref>نوح/23</ref>
«و گفتند: دست از خدایان و بت هاى خود بر ندارید، (بخصوص) بت هاى "ود" و "سُواع" و "یَغوث" و "یَعوق" و "نَسر" را رها نكنید!»
این پنج بت، از جمله بت‌هایی است که نام آنها در طول تاریخ حفظ شد تا اینکه به عرب‌ها منتقل شد؛ یعنی بت "ودّ" که به صورت مرد بود، برای قبیلهٔ كلب، "سُواع" که به صورت زن بود، برای قبیلهٔ هَمدان، "یغوث" که به صورت شیر بود، برای قبیلهٔ مَذحَج، "یعوق" که به صورت اسب بود، برای قبیلهٔ مُراد و "نسر" که به صورت عقاب بود، برای قبیلهٔ حمیر به ارث رسید؛ به همین دلیل بعضی اعراب ، عبد ودّ و عبد یغوث نامیده شده‌اند.<ref>طبرسى، فضل بن حسن،؛ مجمع البیان فى تفسیر القرآن، تحقیق با مقدمهٔ محمدجواد بلاغى، تهران، ناصر خسرو، ‏1372ش‏، چاپ سوم، ج10، ص 548 و تفسیر نمونه، ج25، ص83</ref>
قرآن بت معروف قوم حضرت الیاس(ع) را "بَعل" معرفی کرده<ref>صافات/125</ref> و گفته شده: این بت بزرگ، از جنس طلا بوده كه چهار صورت داشته و دارای چند خدمتكار و شهر "بعلبك" لبنان نیز منسوب به آن است.<ref>جوادی آملی، عبدالله؛ توحید در قرآن، ج2، ص608</ref>
اما سه بت مشهور عرب به نام‌های "لات" متعلّق به قبیلهٔ ثقیف، "عزّى" متعلق به قبایل بنى سلیم، غطفان، جَشم، نضر و سعدبن بكر و بت "منات" براى قبیلهٔ قدید بود؛ البته بت‌های دیگری نیز بودند، مانند: "اساف"، "نائله" و "هُبَل" كه مورد پرستش اهل مكّه قرار گرفتند. اعراب بت "اساف" را در كنار حجرالاسود، بت "نائله" را در نزدیكى ركن یمانى و بت "هبل" را كه هجده ذراع طول داشت و بزرگ‌ترین بت عرب بود، در بالاى كعبه نصب كرده بودند . <ref>مجمع البیان فى تفسیر القرآن، ج10، ص547</ref>
قرآن کریم در مورد سه بت مشهور اعراب جاهلی می‌فرماید:
«أَفَرَأَیتُمُ اللاَّتَ وَ الْعُزَّى وَ مَناةَ الثَّالِثَةَ الْأُخْرى»<ref>نجم/19- 20</ref>
«به من خبر دهید آیا بت هاى "لات" و "عزى" و "منات" كه سومین آن‌ها است، (دختران خدا هستند)؟!»
بت پرستان، این سه بت را تمثال هایى از فرشتگان می‌دانستند و ادعا مى‌كردند كه فرشتگان به طور كلى از جنس دختران هستند؛ البته برخی از این بت پرستان، بعضى از بت‌ها را تمثالى از انسان‌ها باور داشتند؛ و همچنین ملائكه را كه از نظر آن‌ها ارباب بت‌ها بودند، نیز در دختر بودن (انوثیت) و شفاعت، مستقل مى‌دانستند؛<ref>المیزان فى تفسیر القرآن، ج19، ص38.</ref> درحالی که قرآن كریم از ملائكه با عنوان "عبادالرحمن" یاد نموده، نه مونث و نه مذكر، که در مجردات(موجودات غیر مادی)، سخن گفتن از مذكر و مؤنث معقول نیست.<ref>زخرف/19. جوادی آملی، عبدالله؛ توحید در قرآن، ج2، ص608.</ref>
نتیجه اینکه بت پرستان و مشركان، اشیاء و موجوداتی مانند خورشید،<ref>انعام/78</ref> ماه،<ref>انعام/77</ref> ستارگان،<ref>انعام/76</ref> مجسمه‌های سنگی و چوبی ساختهٔ دست خود،<ref>اعراف/138، عنكبوت/17و 25، نجم/19و20، نوح/23، طه/88.</ref> و حتی مسیحیت که حضرت عیسی(ع) را به عنوان خدای دیگر خود می‌دانند،<ref>مائده/73 و 116</ref> مورد پرستش قرار می‌دادند که در این مقاله به تعداد زیادی از این بت‌ها اشاره شد.

==ریشه‌ها ی اصلی گرایش به بت‌ها==
===جهل===
بنی اسرائیل بعد از دیدن چندین معجزهٔ الهی به دست حضرت موسی(ع)، باز ایمان نیاورده و به پیامبر خدا گفتند: برای ما بت‌هایی بساز كه آن‌ها را عبادت كنیم.<ref>صادقى تهرانى، محمد؛ الفرقان فى تفسیر القرآن بالقرآن، قم، فرهنگ اسلامى، ‏1365ش‏، چاپ دوم‏، ج11، ص 268.</ref> بت پرستان جاهل با وجود اینكه می‌دانستند، بت‌ها دوامی نداشته و از بین می‌روند و مالك هیچ چیزی حتی نفع و ضرر خود نیستند، باز آن‌ها را تعظیم و تكریم می كردند.<ref>مدرسى، سیدمحمدتقى؛ من هدى القرآن،‏ تهران، دار محبى الحسین‏، ‏1419ق،‏ چاپ اول‏، ج3، ص431</ref> خدای متعال خطاب به قوم موسی می‌فرماید:
«إِنَّكُمْ قَوْمٌ تَجْهَلُون»‏<ref>اعراف/138</ref>
«شما جمعیتى جاهل و نادان هستید.»
یعنی با روشن بودن این مطلب كه هیچ واسطه‌ای بین خدای یگانه و این بت‌ها نیست و خدای با این عظمت که هیچ مثل و مانندی ندارد، جاهلانه است كه معنای عالی الوهیت را به این تمثال‌های سنگی، چوبی، نقره‌ای و طلایی حمل كرد.<ref>فضل الله، سیدمحمدحسین‏؛ تفسیر من وحى القرآن،‏ بیروت، دارالملاك، ‏1419ق،‏ چاپ دوم‏، ج10، ص228</ref>
جهل بت پرستان از چند جهت بود، از یك سو نسبت به خدا و ذات پاكش و این كه هیچ گونه شبیهی براى او تصور نمى‌شود، جهل داشتند؛ از سوى دیگر جهلشان به علل اصلى حوادث جهان بود كه گاهى سبب می‌شد حوادث را به یك سلسله علل خیالى و خرافى از جمله بت، نسبت دهند و از سوى سوم جهل به جهان ماوراء طبیعت است كه جز مسائل حسّى را نمى‌بینند و باور نمى‌كنند؛ مثلا قطعه سنگى را از كوه جدا كرده و بخشی از آن را در ساختمان منزل خود مصرف می كردند و با بخشی دیگر، مجسمه‌ای ساخته و در برابر آن سجده نموده و مقدّرات خویش را به دست او می‌سپردند كه این عین جهالت است.<ref>تفسیر نمونه، ج 6، ص334</ref>
===تقلید كوركورانه===
بت پرستان جاهل، از اجداد جاهل و گمراه خود تقلید می كردند و ملاك صحت كار خود را عمل پدران و پیشینیان خود می‌دانستند، و در برابر نهی پیامبران الهی از عبادت بت‌ها، جوابشان این بود كه ما پیرو آباء و أجداد خود هستیم و آنچه پدرانمان عبادت می كردند، ما نیز عبادت می كنیم؛ درحالی كه عقل صحیح اجازه نمی‌دهد كه انسان به كسی كه از علم بهره‌اى ندارد، مراجعه نموده و هدایت و راهنمایى او را كه در عین گمراهى است، بپذیرد؛ بنابراین تقلید جاهل از جاهلى كه حقیقتا جاهل است، مذموم است و این نوع تبعیت، كوركورانه و در نهایت جهالت است.<ref>المیزان فی تفسیر القرآن، ج 6، ص159</ref>
خدای متعال در آیات متعدد،<ref>مائده/104، هود/62و 109، ابراهیم/10، انبیاء/53، صافات/17، واقعه/48، شعراء/26و 74 و دخان/8</ref> متعرض این نوع جهالت و تقلید بت پرستان شده و آن‌ها را به شدت توبیخ کرده است:
«وَ إِذا قِیلَ لَهُمُ اتَّبِعُوا ما أَنْزَلَ اللَّهُ قالُوا بَلْ نَتَّبِعُ ما أَلْفَینا عَلَیهِ آباءَنا أَوَلَوْ كانَ آباؤُهُمْ لایعْقِلُونَ شَیئاً وَ لایهْتَدُون‏» <ref>بقره/170</ref>
«و هنگامى كه به آن‌ها گفته شود: از آن چه خدا نازل كرده است پیروى كنید، مى‌گویند: بلكه ما از آن چه پدران خود را بر آن یافتیم پیروى مى‌نمائیم، آیا نه این است كه پدران آن‌ها چیزى نمى‌فهمیدند و هدایت نیافتند؟!»

==پندار مشرکان بر نفع بت‌ها==
گمان بت پرستان بر این بود كه بت‌ها، برای آن‌ها منافعی دارند که برخی از این پندارها را بر اساس آیات قرآن به اختصار بیان می‌کنیم:
===شفاعت===
تصور بت پرستان این بود كه بت‌ها نزد خدا تقرّب دارند و در امور دنیوی، آن‌ها را شفاعت می كنند:
«هؤُلاءِ شُفَعاؤُنا عِنْدَاللَّه‏»<ref>یونس/18</ref>
«مى‌گویند: اینان(بت‌ها) شفیعان ما، نزد خدا هستند»
یعنی بت‌ها از خداى تعالى درخواست می‌نمایند تا كارهای مهم ما را به سامان رسانند، یا اگر فرضا بعث و حشری در کار باشد، چنان چه اعتقاد مؤمنان است، از خداى تعالى برای ما درخواست نجات از عذاب آخرت را می كنند.<ref>كاشفى سبزوارى، حسین بن على‏؛ مواهب علیه‏، تحقیق سیدمحمدرضا جلالى نائینى، تهران، اقبال،‏ ‏1369ش‏، ص 446</ref>
===عزت===
بت پرستان به غیر خدا معبودانى براى خود انتخاب کرده بودند؛ به این گمان كه بت‌ها سبب عزّت آن‌ها شده و با این وسیله نزد حق تعالى ارجمند شده و مقام والایی به دست می‌آورند.<ref>بانوى اصفهانى امین، سیده نصرت؛ مخزن العرفان در تفسیر قرآن،‏ تهران، نهضت زنان مسلمان، ‏1361ش‏، ج8، ص145</ref> در حقیقت پندارشان این بود که اگر با یك خدا عزّت می‌یابند، با خدایان بیشتر، عزّت بیشتر پیدا می كنند،<ref>ابوالفتوح رازى، حسین بن على‏؛ روض الجنان و روح الجنان فى تفسیرالقرآن‏، تحقیق محمدجعفر یاحقى و محمدمهدى ناصح‏، مشهد، آستان قدس رضوى،‏ 1408ق‏، ج13، ص116</ref>که قرآن می‌فرماید:
«وَ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِ اللَّهِ آلِهَةً لِیكُونُوا لَهُمْ عِزًّا»<ref>مریم/81</ref>
«آنها غیر از خدا معبودانى براى خود انتخاب كرده‌اند، تا مایهٔ عزتشان باشد»
===نصرت===
عبادت بت‌ها از ناحیهٔ بت پرستان بر این امید بود كه آن‌ها را یارى كنند؛ زیرا بر این باور غلط بودند كه تدبیر امورشان به این خدایان واگذار شده و خیر و شرّشان هر چه هست، در دست آن هاست؛ به همین جهت، خدایان ناتوان (بت‌ها) را عبادت مى‌كردند تا با این عبادت، آن‌ها را از خود راضى کرده و بر آنان خشم نگیرند و نعمت را از ایشان قطع نکرده و بلا و مصیبتی بر آنان نازل نكنند:<ref>المیزان فی تفسیر القرآن، ج17، ص110.</ref>
«وَاتَّخَذُوا مِنْ دُونِ اللَّهِ آلِهَةً لَعَلَّهُمْ یُنْصَرُونَ»<ref>یس/74</ref>
«آنها غیر از خدا معبودانى براى خویش برگزیدند به این امید كه از سوى آنها یارى شوند (و مورد حمایت بتان قرار گیرند)»

==أبعاد ضعف و حقارت بت‌ها از نگاه قرآن==
قرآن کریم در مقام مبارزه با شرک و بت پرستی، اول ادعا و اتهام آنها را نسبت به ساحت مقدس قرآن و پیامبر اسلام بی پایه خوانده، سپس با منطقی روشن و قاطع مشرکان را به محاکمه کشانده است:<ref>تفسیر نمونه، ج15، ص17</ref>
«وَاتَّخَذُوا مِنْ دُونِهِ آلِهَةً لایَخْلُقُونَ شَیئاً وَ هُمْ یُخْلَقُونَ وَ لایمْلِكُونَ لِأَنْفُسِهِمْ ضَرًّا وَ لانَفْعاً وَ لایمْلِكُونَ مَوْتاً وَ لاحَیاةً وَ لانُشُوراً»<ref>فرقان/3</ref>
«آنان غیر از خداوند معبودانى براى خود برگزیدند، معبودانى كه چیزى را نمى‌آفرینند؛ بلكه خودشان مخلوقند، و مالك زیان و سود خویش نیستند و نه مالك مرگ و حیات و رستاخیز خویشند.»
یعنی مشرکان خدایان خشک، ناتوان، توخالی و دور از تمام شئونات الوهیت را که از جملهٔ آن صفت خالقیت است، می‌پرستند؛ و قرآن در نفی خالقیت بت‌ها به خلقت مگس مثالی زده و می‌فرماید: اگر دست به دست هم بدهند، نه اینکه مگسی را نمی‌توانند بیافرینند، حتی اگر مگس چیزی را از آنها برباید، قدرت پس گرفتن آن را ندارند؛ و در این زمینه هم مشرکان عاجزند و هم بت‌ها که معبودان آنهاست.<ref>الفرقان فى تفسیر القرآن بالقرآن، ج21، ص270 و ج20، ص173 و 174. حج/73</ref>
دلیل نفی خالقیت از بت‌ها، مخلوق بودن آنهاست؛ چون خداوند در آیهٔ قبل وجود فرزند را از خودش نفی کرده و اگر فرزندی برای خداوند بود، به ناچار باید از او متولد می‌شد و دیگر نمی‌توانست مخلوق باشد؛ در حالیکه خالقیت در خداوند منحصر شده و غیر خدا باید مخلوق باشند نه خالق. نکتهٔ بعدی اینست که بت‌ها مالک نفع و ضرر خودشان نیستند، و لازمه اش اینست که به طریق اولی قادر به نفع و ضرر عبادت کنندگان نیستند؛ پس مالک تصرف به احوال دیگران نیز نمی‌توانند باشند.<ref>التحریر والتنویر، ج19، ص10 و 11</ref>
البته ضعف‌های دیگری نیز در قرآن بیان شده، از جمله: نفی شفاعت بت‌ها،<ref>یس/23</ref> نفی مالكیت رزق و روزی،<ref>نحل/73</ref> و غیره که به برخی از آنها در همین مقاله اشاره شد؛ اما تفصیلشان در این مقاله نمی‌گنجد.<ref>آیات 74/یس ، 18/یونس، 81/مریم و...</ref>

==راه کارهای قرآن بر هدایت بت پرستان==
===توجه دادن به توحید و یگانگی===
خدای متعال نه تنها به بت پرستان منحرف، بلكه به تمام مخلوقات تأکید می‌کند كه غیر از خدای واحد، خالقی نیست و روزی آسمان‌ها و زمین دست اوست؛ پس تنها معبود نیز خدای یكتاست که عبادت مطلقا باید متوجه او باشد.<ref>گنابادى، سلطان محمد؛ تفسیر بیان السعادة فى مقامات العبادة، بیروت، مؤسسة الأعلمی، 1408ق‏، چاپ دوم‏، ج3، ص274.</ref>
«هَلْ مِنْ خالِقٍ غَیرُاللَّهِ یرْزُقُكُمْ مِنَ السَّماءِ وَالْأَرْضِ لا إِلهَ إِلاَّ هُوَ فَأَنَّى تُؤْفَكُونَ»<ref>فاطر/3</ref>
«آیا خالقى غیر از خدا وجود دارد كه شما را از آسمان و زمین روزى دهد؟ هیچ معبودى جز او نیست، با این حال چگونه به سوى باطل منحرف مى‌شوید.»
و در آیات بعد در نهی از پرستش مخلوق و توجه دادن به پروردگار یگانه، مثل و مانند قرار دادن را برای خداوند نفی کرده و با این بیان، فطرت انسانها را بیدار کرده كه تنها، آفریدگار یگانه و قادر شایستهٔ الوهیت و پرستش است، و هرگز نظیر و شریكی نداشته و نخواهد داشت‏:<ref>حسینى همدانى، سیدمحمدحسین،؛ انوار درخشان،‏ تحقیق محمدباقر بهبودى، تهران، ‏كتابفروشى لطفى،‏ ‏1404ق‏، چاپ اول، ج1، ص71</ref>
«...فَلاتَجْعَلُوا لِلَّهِ أَنْداداً وَ أَنْتُمْ تَعْلَمُونَ»<ref>بقره/22.</ref>
«براى خدا شریك هایى قرار ندهید، درحالى كه مى‌دانید (هیچ یك از این شركاء و بت‌ها نه شما را آفریده‌اند و نه شما را روزى مى‌دهند).»
===توجه دادن به مالکیت حقیقی===
خدا به مسیحیان كه قائل به الوهیت حضرت عیسی(ع) بودند، گوشزد می كند كه شما مى‌دانید، مسیح(ع) خود با تمام وجود دارای نیازهاى بشرى است و مالك سود و زیان خویش هم نیست، تا چه رسد به اینكه مالك سود و زیان دیگران باشد:
«قُلْ أَتَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ ما لایمْلِكُ لَكُمْ ضَرًّا وَ لانَفْعاً...»<ref>مائده/76</ref>
«بگو آیا جز خدا چیزى را مى‌پرستید كه نه مالك زیان شماست و نه سود شما...»
چون در میان مسیحیان رواج دارد كه در برابر مجسمهٔ حضرت مسیح، تا سرحد پرستش و خضوع مى‌كنند؛ درحالی كه ایمان به الوهیت مسیح در حقیقت، یك نوع بت پرستى است، نه خدا پرستى؛ یعنی اگر كسی حضرت مسیح را با تمام عظمتی كه دارد و جزو پیامبران اولوالعزم الهی است، خدای خود بداند و قائل به الوهیت او شود، جهل و اشتباه بزرگی مرتكب شده، چه رسد به اینكه مجسمه‌های دست ساختهٔ خود را دارای مقام الوهیت بدانند.<ref>تفسیر نمونه، ج5، ص38 – 40</ref>
===توجه دادن به دعوت رسولان===
خدای تبارک خطاب به پیامبر اسلام می‌فرماید:
«وَسْئَلْ مَنْ أَرْسَلْنا مِنْ قَبْلِكَ مِنْ رُسُلِنا أَجَعَلْنا مِنْ دُونِ الرَّحْمنِ آلِهَةً یعْبَدُونَ»<ref>زخرف/45</ref>
«از رسولانى كه قبل از تو فرستادیم بپرس، آیا غیر از خداوند رحمان، معبودهایى براى پرستش آنها قرار دادیم؟!»
یعنی اگر از آنان این سؤال را بپرسى، در جواب خواهند گفت: ما چنین دستورى (بت پرستی) به آنان نداده‌ایم، و آنان را به پرستش چنین خدایانی وادار نساخته‌ایم.<ref>مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ج9، ص76</ref> چون اولین دعوت تمام پیامبران الهی، دعوت به توحید بوده و غرض اصلى از ارسال رسولان همان توحید است و بقیهٔ دستورات، متفرّع بر همین توحید است‏.<ref>أطیب البیان فی تفسیر القرآن، ج12، ص36.</ref>

==عاقبت بت‌ها و بت پرستان==
بت پرستان، عاقبتی دردناك در پیش دارند و آن جهنم سوزان است. بت پرستان امید داشتند كه بت‌ها نزد خدا برایشان شفاعت كنند، اما بر خلاف تصور آن‌ها، خداوند بت پرستان را با بت هایشان در آتش جهنم قرین ساخته، به گونه‌ای كه در آخرت، چیزى نزد بت پرستان مبغوض تر از این معبودهاى باطلشان نخواهد بود:<ref>تفسیر جوامع الجامع، ج3، ص29</ref>
«إِنَّكُمْ وَ ماتَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ حَصَبُ جَهَنَّمَ أَنْتُمْ لَها وارِدُون»‏ <ref>انبیاء/98</ref>
«شما و آنچه غیر از خدا مى‌پرستید، هیزم جهنم خواهید بود و همگى در آن وارد مى‌شوید.»

== پانویس ==
{{پانویس|colwidth=30em|۲}}
<div class="source"><span class="title">منبع:</span><span class="text"> [http://www.pajoohe.com/fa/index.php?Page=definition&UID=38085 سایت پژوهه] - تاریخ برداشت : 95/07/26 </span></div>

<div class="hold">
<div class="return">بازگشت به [[تبلیغ بت سازی]] </div>
</div>

@@ سطر ۹۲: / سطر ۹۲: @@
 <div class="hold">
-<div class="return">بازگشت به [[تبلیغ بت سازی ]] </div>
+<div class="return">بازگشت به [[تبلیغ بت‌ سازی]] </div>
 </div>

@@ سطر ۹۲: / سطر ۹۲: @@
 <div class="hold">
-<div class="return">بازگشت به [[تبلیغ بت‌ سازی ]] </div>
+<div class="return">بازگشت به [[تبلیغ بت سازی ]] </div>
 </div>

@@ سطر ۹۲: / سطر ۹۲: @@
 <div class="hold">
-<div class="return">بازگشت به [[تبلیغ بت سازی ]] </div>
+<div class="return">بازگشت به [[تبلیغ بت‌ سازی ]] </div>
 </div>

فرهنگ مصادیق:بت پرستی - پژوهه - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Golafshan در ‏۹ اردیبهشت ۱۳۹۶، ساعت ۱۳:۱۶

Golafshan در ‏۱۸ دی ۱۳۹۵، ساعت ۱۲:۲۳

Golafshan: اصلاح نویسه‌های عربی، اصلاح فاصلهٔ مجازی، اصلاح ارقام

User6: User6 صفحهٔ بت پرستی - پژوهه را به فرهنگ مصادیق:بت پرستی - پژوهه منتقل کرد

User6 در ‏۲۶ مهر ۱۳۹۵، ساعت ۱۶:۴۹

User6 در ‏۲۶ مهر ۱۳۹۵، ساعت ۱۶:۴۸

User6: اصلاح نویسه‌های عربی، اصلاح فاصلهٔ مجازی

User6 در ‏۲۶ مهر ۱۳۹۵، ساعت ۱۶:۴۴

User6: اصلاح نویسه‌های عربی، اصلاح فاصلهٔ مجازی، اصلاح ارقام

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ‏۲۶ مهر ۱۳۹۵، ساعت ۱۶:۵۰
(بدون تفاوت)