فرهنگ مصادیق:باغی – ویکی فقه - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Golafshan در ‏۱۶ فروردین ۱۳۹۶، ساعت ۰۷:۳۳

2017-04-05T07:33:52Z

Golafshan: اصلاح نویسه‌های عربی، اصلاح فاصلهٔ مجازی، اصلاح ارقام

2016-12-06T16:49:34Z

اصلاح نویسه‌های عربی، اصلاح فاصلهٔ مجازی، اصلاح ارقام

Golafshan: Golafshan صفحهٔ باغی – ویکی فقه را به فرهنگ مصادیق:باغی – ویکی فقه منتقل کرد

2016-12-06T16:39:29Z

Golafshan صفحهٔ باغی – ویکی فقه را به فرهنگ مصادیق:باغی – ویکی فقه منتقل کرد

User1: /* پانویس */

2016-05-22T09:47:43Z

‏پانویس

User1: اصلاح نویسه‌های عربی، اصلاح فاصلهٔ مجازی، اصلاح ارقام

2016-05-22T09:46:48Z

اصلاح نویسه‌های عربی، اصلاح فاصلهٔ مجازی، اصلاح ارقام

صفحهٔ تازه

<div class="head1">باغی – ویکی فقه</div>

==مقدمه==
باغى به معنای خروج کننده بر امام معصوم علیه السّلام است. از این عنوان در باب جهاد بحث شده است. 

== تعریف ==
باغى بر کسى اطلاق مى‌شود که بیعت خویش را با پیشوای معصوم علیه السّلام شکسته و از اطاعت وى بیرون رفته باشد. <ref>جواهر الکلام ج۲۱، ص ۳۲۲.</ref><ref> ریاض المسائل ج۷، ص ۴۵۶.</ref>. 

== احکام ظاهری باغی ==
باغى هرچند در باطن در زمرهٔ کفّار است، لیکن برحسب ظاهر، احکام جارى بر مسلمانان- مانند جواز خوردن ذبیحهٔ ایشان، ازدواج با آنان، حرمت اموال و ناموسشان- بر او نیز جارى است، مگر آنکه ناصبی باشد. <ref>جواهر الکلام ج۲۱، ص ۳۳۷- ۳۳۸.</ref> 

== جهاد با باغی ==
جهاد با باغى در صورت دعوت امام معصوم علیه السّلام یا منصوب از سوى ایشان، واجب و سرپیچى از آن، گناه کبیره است. با قیام به جهاد در حدّ کفایت، وجوب از دیگران ساقط مى‌شود، مگر آنکه امام علیه السّلام فرد یا افراد خاصّى را به جهاد فراخواند که در این صورت، بر آنان اجابت، واجب عینی خواهد بود. <ref>جواهر الکلام ج۲۱، ص ۳۲۴- ۳۲۶.</ref> 

== فرار از جهاد با باغی ==
فرار از جنگ با باغى همچون فرار از جهاد با کافر و مشرک، حرام، بلکه از گناهان کبیره است. 

== اسارت باغی ==
اگر باغى در حال جنگ، اسیر گردد بیعت با امام علیه السّلام بر او عرضه مى‌شود. در صورت پذیرش، آزاد مى‌گردد و در صورت استنکاف، تا پایان جنگ در بازداشت مى‌ماند. پس از خاتمهٔ جنگ، اگر باغیان، توبه کنند، یا سلاح خود را بر زمین نهند یا فرار نمایند در صورتى که هستهٔ مرکزى نداشته باشند، اسیرانشان، آزاد مى‌شوند امّا در صورت فرار باغیان و داشتن هستهٔ مرکزى، در زندان مى‌مانند یا کشته مى‌شوند. در این صورت کشتن مجروحان و تعقیب فراریان نیز جایز است.<ref>جواهر الکلام ج۲۱، ص ۳۲۸- ۳۳۱.</ref><ref>المبسوط ج۷، ص ۲۷۱.</ref> <ref>تذکره الفقهاء ج۹، ص ۴۲۳.</ref>

== جهاد کننده با باغی ==
بر کسى که در جنگ با اهل بغى کشته شود احکام شهید جارى است.بنابراین بدون آنکه غسل داده یا کفن شود، پس از اقامهٔ نماز بر او، با لباسش دفن مى‌گردد.<ref>جواهر الکلام ج۲۱، ص ۳۲۸.</ref> 

== اسارت زن و فرزند باغی ==
به اسیرى گرفتن فرزندان باغى، هر چند پس از خروج وى بر امام علیه السّلام، متولّد شده باشند و نیز تملک همسر وى جایز نیست.<ref>جواهر الکلام ج۲۱، ص ۳۳۴.</ref> 

== تملک دارایی باغی در جنگ ==
تملّک دارایی هاى باغى جز مقدارى که در جنگ، به دست سپاهیان حق مى‌افتد جایز نیست. 

== کفیت تقسیم غنیمت از باغی ==
غنیمت بودن آن مقدار که در جنگ، به دست سپاهیان حق مى‌افتد نیز، اختلافى است؛ بنابر قول به غنیمت بودن، اموال به غنیمت گرفته شده تنها میان مجاهد ان تقسیم مى‌گردد؛ یک سهم به پیاده، دو سهم به کسى که یک اسب با خود آورده و سه سهم به کسى که همراه دو اسب یا بیشتر در جنگ شرکت کرده است داده مى‌شود. <ref>جواهر الکلام ج۲۱، ص ۳۳۹- ۳۴۲.</ref> 

== اموال تلف شده در جنگ ==
کسى ضامن اموال تلف شدهٔ باغى در جنگ نیست،<ref>جواهر الکلام ج۲۱، ص ۳۴۱.</ref> امّا اگر اموال و نفوس افراد جبههٔ حق، توسط باغى تلف شود، وى ضامن است.<ref>جواهر الکلام ج۲۱، ص ۳۴۷.</ref> 

== حد گناه باغی ==
اگر باغى گناهى مرتکب شود که موجب ثبوت حد است، مانند زنا، در صورت دستیابى به وى، حد شرعی بر او جارى مى‌شود.<ref>جواهر الکلام ج۲۱، ص ۳۴۷.</ref> 

== عدم حرمت محرّمات، در اضطرار ==
باغى از کسانى شمرده شده است که خوردن و نوشیدن محرمات، در حال اضطرار نیز بر آنان روا نیست. 

== باغی در قرآن ==
=== ریشه و معنای کلمه باغی ===
اسم فاعل از ریشهٔ «ب غ ی » که عمدتاً بر دو مفهوم کلّیِ «طلب، خواهشِ (چیزی )» و «عدول، تجاوز از حقّ و حدّ» (غالباً با حرف اضافه «عَلی») دلالت می‌کند. 
=== کاربرد باغی در قرآن ===
در قرآن به صورت فعل و اسم فاعل و مصدر در هر دو معنا و بیشتر در معنای دوم (عدول، تجاوز از حقّ و حدّ) به کار رفته است، از جمله در سوره انعام،<ref>انعام/سوره۶، آیه۱۶۴.</ref> هود، <ref>هود/سوره۱۱، آیه۱۹.</ref>کهف، <ref>کهف/سوره۱۸، آیه۶۴.</ref>قصص، <ref>قصص/سوره۲۸، آیه۷۷.</ref>به معنی اوّل و در سوره بقره، <ref>بقره/سوره۲، آیه۲۱۳.</ref><ref>بقره/سوره۲، آیه۹۰.</ref> آل عمران، <ref>آل عمران/سوره۳، آیه۱۹.</ref>انعام، <ref>انعام/سوره۶، آیه۱۴۶.</ref> ص، <ref>ص/سوره۳۸، آیه۲۲.</ref>اعراف، <ref> اعراف/سوره۷، آیه۳۳.</ref>سوره یونس،<ref>یونس/سوره۱۰، آیه۲۳.</ref><ref> یونس/سوره۱۰، آیه۹۰.</ref>نحل، <ref>نحل/سوره۱۶، آیه۹۰.</ref> مریم، <ref>مریم/سوره۱۹، آیه۲۰.</ref><ref>مریم/سوره۱۹، آیه۲۸.</ref> نور، <ref>نور/سوره۲۴، آیه۳۳.</ref> قصص، <ref>قصص/سوره۲۸، آیه۷۶.</ref> شوری،<ref>شوری/سوره۴۲، آیه۱۴.</ref><ref>شوری/سوره۴۲، آیه۲۷.</ref><ref>شوری/سوره۴۲، آیه۳۹.</ref> جاثیه، <ref>جاثیه/سوره۴۵، آیه۱۷.</ref>الرحمن، <ref>الرحمن/سوره۵۵، آیه۲۰.</ref> به معنای دوّم. <ref>ابن فارس، معجم مقاییس اللغه، ذیل «بغی ».</ref> <ref>محمودبن عمر زمخشری، اساس البلاغه، ذیل «بغی ».</ref><ref>محمودبن عمر زمخشری ، الفائق فی غریب الحدیث، ذیل «بغی ».</ref><ref> فخرالدین بن محمد طریحی، غریب القرآن، ذیل «بغی ».</ref><ref>فخرالدین بن محمد طریحی ، مجمع البحرین، ذیل «بغی ».</ref>
کلمهٔ باغی در عبارت «غَیرَ باغٍ و لاعادٍ» سه بار (بقره، <ref>بقره/سوره۲، آیه۱۷۳.</ref> انعام، <ref>انعام/سوره۶، آیه۱۴۵.</ref> نحل <ref>نحل/سوره۱۶، آیه۱۱۵.</ref>) در قرآن آمده و این عبارت به عنوان «حال » برای فعل مجهول «أُضْطُرَّ» (ناگزیر شد) در حکم تحریم خوردن برخی از چیزها بر مسلمانان به کار رفته است؛ مثلاً در بقره: « یا أَیُّها الّذینَ امَنوا... انّما حَرَّمَ عَلیکم الْمَیْتَهَ والدَّمَ و لَحْمَ الخِنزیرِ... فَمَنِ اضْطُرَّ غَیْرَ باغٍ وَ لاعادٍ فَلا إِثْمَ عَلَیْهِ إِنَّ اللَّهَ غَفورٌ رَحیمٌ » <ref>بقره/سوره۲، آیه۱۷۲-۱۷۳.</ref> (ای آنان که ایمان آورده‌اید،... همانا خداوند بر شما ( خوردن ) مردار و خون و گوشت خوک... را حرام کرده است، امّا آن که ناگزیر شود ( اضطراراً از این محرّمات برای زنده ماندن و سدّ جوع بخورد ) در حالی که «باغی » و «عادی » نباشد، هیچ گناهی نکرده است. همانا خداوند آمرزگار و رحیم است ). مفسّران در معنای مراد این عبارت و دو کلمهٔ «باغی » و «عادی » هم رأی نیستند؛ مثلاً «باغی » را به معانی راهزن، کسی که از روی لهو و سرگرمی و نه به قصد پیداکردن روزی به شکار رفته است، لذّت جو، طالب حرام، افراط کننده، روا دانندهٔ خوردن مردار، خروج کننده بر امام و بر مسلمانان و «عادی » را به معانی دزد، راهزن، متجاوز از حدّ ضرورت،عصیانگر، کسی که راه حلال را واگذاشته و به حرام روی آورده و کسی که خود مقدّمات اضطرار را فراهم آورده باشد دانسته‌اند. <ref>محمدبن جریر طبری، جامع البیان فی تفسیرالقرآن، ج۲، ص۵۰-۵۳.</ref> <ref>طوسی، التبیان فی تفسیرالقرآن، ذیل بقره/ آیه ۱۷۳.</ref><ref>محمدبن عمر فخررازی، التفسیر الکبیر، ج۵، ص۱۱-۲۷.</ref><ref>ابن کثیر، تفسیرالقرآن العظیم، ذیل بقره/ آیه ۱۷۳.</ref><ref>محمدبن احمد قرطبی، الجامع لاحکام القرآن، ذیل بقره/ آیه ۱۷۳.</ref><ref> سیوطی، الدرالمنثور فی التفسیر بالمأثور، ذیل بقره/ آیه ۱۷۳.</ref><ref>محمدحسین طباطبایی، المیزان فی تفسیرالقرآن ج۱، ص۴۲۶-۴۲۷.</ref>
در کتابهای آیات الاحکام و فقه القرآن نیز کمابیش همین اقوال دیده می‌شود. <ref>احمدبن علی جصّاص، احکام القرآن ج۱، ص۱۵۴.</ref> <ref>قطب راوندی، فقه القرآن ج۲، ص۲۶۷.</ref><ref>مقدّس اردبیلی، زبده البیان ص۶۳۶۶۳۷.</ref><ref>مقدادبن عبداللّه فاضل مقداد، کنزالعرفان فی فقه القرآن ج۲، ص۳۲۳.</ref><ref>فاضل جواد، مسالک الافهام الی آیات الاحکام ج۴، ص۱۴۱.</ref>
با استناد به ذیل آیه ۳ مائده (فَمَنِ اضْظُرَّ فی مَخْمَصَهٍ غَیْرَ مُتَجانِفٍ لاِ ءثْمٍ فَإِنَّ اللّهَ غفورٌ رحیمٌ)، <ref>مائده/سوره۵، آیه۳.</ref> که پس از بر شماری محرّماتی چند، از جمله مردار و خون و گوشت خوک آمده است، شاید بتوان برخی از این معانی را مرجّح دانست. بنابر عبارت مذکور، با رعایت دو شرط، استفاده از محرّمات نامبرده مجاز است؛ یکی آنکه شخص در مخمصه (قحطی و گرسنگی شدید ناشی از آن ) باشد و دیگر آنکه میل به گناه (غیرمتجانفٍ لاثمٍ) نداشته باشد. حال اگر «فی مخصمهٍ» را جانشین «غیر باغ » و «غیر متجانفٍ لاثمٍ» را جانشین «ولاعادٍ» بدانیم، «باغی » همان طالب لذّت و «عادی » تجاوز کننده از حدّ ضرورت خواهد بود. و این بدان معنی است که شخص نباید خود زمینهٔ اضطرار را فراهم آورده باشد بلکه باید در استفاده از محرّمات به سدّ رمق بسنده کند. این نکته نیز شایان ذکر است که مراد از میل به گناه، با توجه به سیاق آیه و مقتضای مقام، همان گذشتن از حدّ ضرورت است. 
با این همه، به نظر می‌رسد که اقوال مذکور را ـ که برخی مستند به مفسّران قدیم چون مجاهد، سعیدبن جبیر، قُتاده، ربیع ابن انس و سُدّی و برخی مبتنی بر احادیث منقول از ائمهٔ شیعه علیهم السّلام است <ref>حرّعاملی، وسائل الشیعه ج۱۶، ص۳۸۸-۳۸۹، باب۵۶، ش۱، ۲، ۵.</ref> ـ می‌توان به این دو تعبیر محدود ساخت: یکی آنکه جواز خوردن محرّمات برای همه حالات اضطرار و همهٔ مضطرّان نیست بلکه اختصاص به مضطرّانی دارد که نه خود سبب اضطرار شده‌اند و نه در حال گناه به اضطرار افتاده‌اند؛ بدین قرار، راهزن، طالب لذّت، خروج کننده بر امام، و کسی که با ترک کسب حلال به حرام روی آورده است مشمول حکم آیه نمی‌شوند، زیرا آنها در حالی مضطر شده‌اند که «غیرِ باغٍ و لاعادٍ» نبوده‌اند. دیگر آنکه هر مضطری می‌تواند از محرّمات سدِّجوع کند، به شرط آنکه از زیاده روی و ستم بپرهیزد و فقط به اندازهٔ نیاز (سدِّ رمق ) مصرف کند. فقهای امامیه به هر دو تعبیر نظر داشته‌اند. از سویی، خوردن جز به اندازهٔ حفظ جان را حرام دانسته‌اند <ref>علامه حلی، قواعد الاحکام ج۳، ص۳۳۴.</ref><ref>شهیدثانی، الروضه البهیه ج۷، ص۳۵۴.</ref> و قاعدهٔ «الضَّرورَهُ تُقَدَّرُ بِقَدَرِها (اضطرار فقط به اندازهٔ ضرورت است <ref>محمدحسن بن باقر نجفی، جواهرالکلام ج۳۶، ص۴۳۱.</ref> ) را ملاک قرار داده‌اند و، از سوی دیگر، با توجه به روایات و قبول یا ردّ همه یا بعضی از آنها، حکم مزبور را شامل همهٔ مضطران ندانسته‌اند: برخی از آنان خروج کننده بر امام (مصداق باغی ) و راهزن (مصداق عادی ) <ref>محمدبن حسن طوسی، المبسوط ج۶، ص۲۸۷.</ref><ref>محمدبن حسن فخرالمحققین، ایضاح الفوائد ج۴، ص۱۶۳.</ref><ref>شهیدثانی، الروضه البهیه ج۷، ص۳۵۰۳۵۱.</ref> و عده‌ای، علاوه بر این دو، کسی را که به قصد لذّت به شکار رفته (باغی ) و کسی را که بیش از اندازه بخورد (عادی ) استثنا کرده‌اند. <ref>فخرالمحققین، ایضاح الفوائد ج۴، ص۱۶۳.</ref> <ref>ابوالقاسم خویی، منهاج الصالحین ج۲، ص۳۸۴.</ref>
برخی فقط مضطری را مشمول جواز ندانسته‌اند که خوردن میته را حلال بداند و در حال اختیار از آن پرهیز نکند.<ref>محمدحسن بن باقر نجفی، جواهرالکلام ج۳۶، ص۴۳۰۴۳۱.</ref> به هر حال، اگر «عادی » را به معنای متجاوز از حدّ ضرورت بدانیم، بازگشت «وَلاعادٍ» به همان قاعدهٔ مذکور خواهد بود. بنا به نوشتهٔ زحیلی <ref>وهبه مصطفی زحیلی، الفقه الاسلامی وادلّته ج۳، ص۵۱۷ـ۵۱۹.</ref> <ref>وهبه مصطفی زحیلی، نظریه الضروره الشرعیه ص۲۹۵ـ۳۰۴.</ref>
در میان مذاهب و فقهای عامه نیز این نظر که مضطر فقط باید به اندازهٔ دفع ضرر از محرمات بهره برگیرد، قطعی است. ولی، به دلیل همان اختلاف نظر در تفسیر عبارت «غیر باغٍ و لاعادٍ»، برخی حکم مورد بحث را به سفر مباح یا سفری که در آن معصیت صورت نگیرد اختصاص داده و جواز استفاده از محرمات را برای عاصیان در حال اضطرار مشروط به توبه دانسته‌اند. هر چند عده‌ای به این نکته نیز توجه کرده‌اند که اگر خوردن محرمات بر مضطرْ واجب (و نه فقط جایز) باشد، حکم مزبور تخصیص پذیر نیست. دربارهٔ تعریف و ضوابط اضطرار و نیز احکام اختصاصی بُغات (= خروج کنندگان بر امام و بر مسلمانان ) رجوع کنید به اضطرار، بَغْیْ. 

== کتابنامه ==
• قرآن. 
• ابن فارس، معجم مقاییس اللغه، چاپ عبدالسلام محمد هارون، قم ۱۴۰۴. 
• ابن کثیر، تفسیرالقرآن العظیم، لبنان ۱۴۰۳. 
• احمدبن علی جصّاص، احکام القرآن، لبنان ۱۴۰۶. 
• محمدبن حسن حرّعاملی، وسائل الشیعه، چاپ عبدالرحیم ربانی شیرازی، بیروت ۱۴۰۳/۱۹۸۳. 
• ابوالقاسم خویی، منهاج الصالحین، نجف ۱۳۹۷. 
• حسین بن محمد راغب اصفهانی، المفردات فی غریب القرآن، تهران ۱۳۶۱ ش. 
• وهبه مصطفی زحیلی، الفقه الاسلامی وادلته، دمشق ۱۴۰۴/۱۹۸۴. 
• وهبه مصطفی زحیلی، نظریه الضروره الشرعیه، بیروت ۱۴۰۵/۱۹۸۵. 
• محمودبن عمر زمخشری، اساس البلاغه، مصر ۱۹۷۲ـ۱۹۷۳. 
• محمودبن عمر زمخشری، الفائق فی غریب الحدیث، ( قاهره ) ۱۳۶۴ـ۱۳۶۷. 
• سیوطی، الدرالمنثور فی التفسیر بالمأثور، قم ۱۴۰۴. 
• زین الدین بن علی شهیدثانی، الروضه البهیه فی شرح اللمعه الدمشقیه، بیروت ۱۴۰۳/۱۹۸۳. 
• محمدحسین طباطبایی، المیزان فی تفسیرالقرآن، بیروت ۱۳۹۳ـ۱۳۹۴/۱۹۷۳ـ۱۹۷۴. 
• محمدبن جریر طبری، جامع البیان فی تفسیرالقرآن، بیروت ۱۴۰۰ـ۱۴۰۳/ ۱۹۸۰ـ۱۹۸۳. 
• فخرالدین بن محمد طریحی، غریب القرآن. 
• فخرالدین بن محمد طریحی، مجمع البحرین، چاپ احمد حسینی، تهران ۱۳۶۲ش. 
• محمدبن حسن طوسی، التبیان فی تفسیرالقرآن، چاپ احمدحبیب قصیر عاملی، بیروت. 
• محمدبن حسن طوسی، المبسوط فی فقه الامامیه، ج ۶، چاپ محمدباقر بهبودی، تهران ۱۳۸۷. 
• محمدفؤاد عبدالباقی، المعجم المفهرس لالفاظ القرآن الکریم، قاهره ۱۳۶۴. 
• حسن بن یوسف علامه حلی، کتاب قواعد الاحکام فی معرفه الحلال و الحرام، قم ( ۱۴۰۴ ). 
• فاضل جواد، مسالک الافهام الی آیات الاحکام، چاپ محمدباقر بهبودی، تهران. 
• مقدادبن عبداللّه فاضل مقداد، کنزالعرفان فی فقه القرآن، چاپ محمدباقر بهبودی، چاپ افست تهران ۱۳۸۴ـ۱۳۸۵. 
• محمدبن حسن فخرالمحققین، ایضاح الفوائد فی شرح اشکالات القواعد، قم ۱۳۸۷ـ۱۳۸۹. 
• محمدبن عمر فخررازی، التفسیر الکبیر، قاهره ۱۹۳۴، ج ۵، ص ۱۱ـ۲۷. 
• محمدبن احمد قرطبی، الجامع لاحکام القرآن، قاهره ۱۳۸۷/۱۹۶۷. 
• سعیدبن هبه الله قطب راوندی، فقه القرآن، چاپ احمد حسینی، قم ۱۴۰۵. 
• جعفربن حسن محقق حلی، شرایع الاسلام فی مسائل الحلال و الحرام، چاپ عبدالحسین محمدعلی، نجف ۱۳۸۹/۱۹۶۹. 
• احمدبن محمّد مقدس اردبیلی، زبده البیان فی احکام القرآن، چاپ محمدباقربهبودی، تهران. 
• محمدحسن بن باقر نجفی، جواهرالکلام فی شرح شرایع الاسلام، بیروت ۱۹۸۱. 

== پانویس ==
{{پانویس|colwidth=30em|۲}}
<div class="source">منبع: [http://wikifeqh.ir/ ویکی فقه] </div>

<div class="hold">
<div class="return">بازگشت به [[جهاد با اهل بغی]] </div>
</div>

@@ سطر ۴۵: / سطر ۴۵: @@
 === کاربرد باغی در قرآن ===
 در قرآن به صورت فعل و اسم فاعل و مصدر در هر دو معنا و بیشتر در معنای دوم (عدول، تجاوز از حقّ و حدّ) به کار رفته است، از جمله در سوره انعام،<ref>انعام/سوره۶، آیه۱۶۴.</ref> هود، <ref>هود/سوره۱۱، آیه۱۹.</ref>کهف، <ref>کهف/سوره۱۸، آیه۶۴.</ref>قصص، <ref>قصص/سوره۲۸، آیه۷۷.</ref>به معنی اوّل و در سوره بقره، <ref>بقره/سوره۲، آیه۲۱۳.</ref><ref>بقره/سوره۲، آیه۹۰.</ref> آل عمران، <ref>آل عمران/سوره۳، آیه۱۹.</ref>انعام، <ref>انعام/سوره۶، آیه۱۴۶.</ref> ص، <ref>ص/سوره۳۸، آیه۲۲.</ref>اعراف، <ref> اعراف/سوره۷، آیه۳۳.</ref>سوره یونس،<ref>یونس/سوره۱۰، آیه۲۳.</ref><ref> یونس/سوره۱۰، آیه۹۰.</ref>نحل، <ref>نحل/سوره۱۶، آیه۹۰.</ref> مریم، <ref>مریم/سوره۱۹، آیه۲۰.</ref><ref>مریم/سوره۱۹، آیه۲۸.</ref> نور، <ref>نور/سوره۲۴، آیه۳۳.</ref> قصص، <ref>قصص/سوره۲۸، آیه۷۶.</ref> شوری،<ref>شوری/سوره۴۲، آیه۱۴.</ref><ref>شوری/سوره۴۲، آیه۲۷.</ref><ref>شوری/سوره۴۲، آیه۳۹.</ref> جاثیه، <ref>جاثیه/سوره۴۵، آیه۱۷.</ref>الرحمن، <ref>الرحمن/سوره۵۵، آیه۲۰.</ref> به معنای دوّم. <ref>ابن فارس، معجم مقاییس اللغه، ذیل «بغی ».</ref><br/><ref>محمودبن عمر زمخشری، اساس البلاغه، ذیل «بغی ».</ref><ref>محمودبن عمر زمخشری ، الفائق فی غریب الحدیث، ذیل «بغی ».</ref><ref> فخرالدین بن محمد طریحی، غریب القرآن، ذیل «بغی ».</ref><ref>فخرالدین بن محمد طریحی ، مجمع البحرین، ذیل «بغی ».</ref>
-کلمهٔ باغی در عبارت «غَیرَ باغٍ و لاعادٍ» سه بار (بقره، <ref>بقره/سوره۲، آیه۱۷۳.</ref> انعام، <ref>انعام/سوره۶، آیه۱۴۵.</ref> نحل <ref>نحل/سوره۱۶، آیه۱۱۵.</ref>) در قرآن آمده و این عبارت به عنوان «حال » برای فعل مجهول «أُضْطُرَّ» (ناگزیر شد) در حکم تحریم خوردن برخی از چیزها بر مسلمانان به کار رفته است؛ مثلاً در بقره: « یا أَیُّها الّذینَ امَنوا... انّما حَرَّمَ عَلیکم الْمَیْتَهَ والدَّمَ و لَحْمَ الخِنزیرِ... فَمَنِ اضْطُرَّ غَیْرَ باغٍ وَ لاعادٍ فَلا إِثْمَ عَلَیْهِ إِنَّ اللَّهَ غَفورٌ رَحیمٌ » <ref>بقره/سوره۲، آیه۱۷۲-۱۷۳.</ref> (ای آنان که ایمان آورده‌اید،... همانا خداوند بر شما ( خوردن ) مردار و خون و گوشت خوک... را حرام کرده است، امّا آن که ناگزیر شود ( اضطراراً از این محرّمات برای زنده ماندن و سدّ جوع بخورد ) در حالی که «باغی » و «عادی » نباشد، هیچ گناهی نکرده است. همانا خداوند آمرزگار و رحیم است ). مفسّران در معنای مراد این عبارت و دو کلمهٔ «باغی » و «عادی » هم رأی نیستند؛ مثلاً «باغی » را به معانی راهزن، کسی که از روی لهو و سرگرمی و نه به قصد پیداکردن روزی به شکار رفته است، لذّت جو، طالب حرام، افراط کننده، روا دانندهٔ خوردن مردار، خروج کننده بر امام و بر مسلمانان و «عادی » را به معانی دزد، راهزن، متجاوز از حدّ ضرورت،عصیانگر، کسی که راه حلال را واگذاشته و به حرام روی آورده و کسی که خود مقدّمات اضطرار را فراهم آورده باشد دانسته‌اند. <ref>محمدبن جریر طبری، جامع البیان فی تفسیرالقرآن، ج۲، ص۵۰-۵۳.</ref><br/><ref>طوسی، التبیان فی تفسیرالقرآن، ذیل بقره/ آیه ۱۷۳.</ref><ref>محمدبن عمر فخررازی، التفسیر الکبیر، ج۵، ص۱۱-۲۷.</ref><ref>ابن کثیر، تفسیرالقرآن العظیم، ذیل بقره/ آیه ۱۷۳.</ref><ref>محمدبن احمد قرطبی، الجامع لاحکام القرآن، ذیل بقره/ آیه ۱۷۳.</ref><ref> سیوطی، الدرالمنثور فی التفسیر بالمأثور، ذیل بقره/ آیه ۱۷۳.</ref><ref>محمدحسین طباطبایی، المیزان فی تفسیرالقرآن ج۱، ص۴۲۶-۴۲۷.</ref>
+کلمهٔ باغی در عبارت «غَیرَ باغٍ و لاعادٍ» سه بار (بقره، <ref>بقره/سوره۲، آیه۱۷۳.</ref> انعام، <ref>انعام/سوره۶، آیه۱۴۵.</ref> نحل <ref>نحل/سوره۱۶، آیه۱۱۵.</ref>) در قرآن آمده و این عبارت به عنوان «حال » برای فعل مجهول «أُضْطُرَّ» (ناگزیر شد) در حکم تحریم خوردن برخی از چیزها بر مسلمانان به کار رفته است؛ مثلاً در بقره: « يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا... إِنَّمَا حَرَّمَ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةَ وَالدَّمَ وَلَحْمَ الْخِنْزِيرِ...  فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ بَاغٍ وَلَا عَادٍ فَلَا إِثْمَ عَلَيْهِ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ » <ref>بقره/سوره۲، آیه۱۷۲-۱۷۳.</ref> (ای آنان که ایمان آورده‌اید،... همانا خداوند بر شما ( خوردن ) مردار و خون و گوشت خوک... را حرام کرده است، امّا آن که ناگزیر شود ( اضطراراً از این محرّمات برای زنده ماندن و سدّ جوع بخورد ) در حالی که «باغی » و «عادی » نباشد، هیچ گناهی نکرده است. همانا خداوند آمرزگار و رحیم است ). مفسّران در معنای مراد این عبارت و دو کلمهٔ «باغی » و «عادی » هم رأی نیستند؛ مثلاً «باغی » را به معانی راهزن، کسی که از روی لهو و سرگرمی و نه به قصد پیداکردن روزی به شکار رفته است، لذّت جو، طالب حرام، افراط کننده، روا دانندهٔ خوردن مردار، خروج کننده بر امام و بر مسلمانان و «عادی » را به معانی دزد، راهزن، متجاوز از حدّ ضرورت،عصیانگر، کسی که راه حلال را واگذاشته و به حرام روی آورده و کسی که خود مقدّمات اضطرار را فراهم آورده باشد دانسته‌اند. <ref>محمدبن جریر طبری، جامع البیان فی تفسیرالقرآن، ج۲، ص۵۰-۵۳.</ref><br/><ref>طوسی، التبیان فی تفسیرالقرآن، ذیل بقره/ آیه ۱۷۳.</ref><ref>محمدبن عمر فخررازی، التفسیر الکبیر، ج۵، ص۱۱-۲۷.</ref><ref>ابن کثیر، تفسیرالقرآن العظیم، ذیل بقره/ آیه ۱۷۳.</ref><ref>محمدبن احمد قرطبی، الجامع لاحکام القرآن، ذیل بقره/ آیه ۱۷۳.</ref><ref> سیوطی، الدرالمنثور فی التفسیر بالمأثور، ذیل بقره/ آیه ۱۷۳.</ref><ref>محمدحسین طباطبایی، المیزان فی تفسیرالقرآن ج۱، ص۴۲۶-۴۲۷.</ref>
 در کتابهای آیات الاحکام و فقه القرآن نیز کمابیش همین اقوال دیده می‌شود. <ref>احمدبن علی جصّاص، احکام القرآن ج۱، ص۱۵۴.</ref><br/><ref>قطب راوندی، فقه القرآن ج۲، ص۲۶۷.</ref><ref>مقدّس اردبیلی، زبده البیان ص۶۳۶۶۳۷.</ref><ref>مقدادبن عبداللّه فاضل مقداد، کنزالعرفان فی فقه القرآن ج۲، ص۳۲۳.</ref><ref>فاضل جواد، مسالک الافهام الی آیات الاحکام ج۴، ص۱۴۱.</ref>
-با استناد به ذیل آیه ۳ مائده (فَمَنِ اضْظُرَّ فی مَخْمَصَهٍ غَیْرَ مُتَجانِفٍ لاِ ءثْمٍ فَإِنَّ اللّهَ غفورٌ رحیمٌ)، <ref>مائده/سوره۵، آیه۳.</ref> که پس از بر شماری محرّماتی چند، از جمله مردار و خون و گوشت خوک آمده است، شاید بتوان برخی از این معانی را مرجّح دانست. بنابر عبارت مذکور، با رعایت دو شرط، استفاده از محرّمات نامبرده مجاز است؛ یکی آنکه شخص در مخمصه (قحطی و گرسنگی شدید ناشی از آن ) باشد و دیگر آنکه میل به گناه (غیرمتجانفٍ لاثمٍ) نداشته باشد. حال اگر «فی مخصمهٍ» را جانشین «غیر باغ » و «غیر متجانفٍ لاثمٍ» را جانشین «ولاعادٍ» بدانیم، «باغی » همان طالب لذّت و «عادی » تجاوز کننده از حدّ ضرورت خواهد بود. و این بدان معنی است که شخص نباید خود زمینهٔ اضطرار را فراهم آورده باشد بلکه باید در استفاده از محرّمات به سدّ رمق بسنده کند. این نکته نیز شایان ذکر است که مراد از میل به گناه، با توجه به سیاق آیه و مقتضای مقام، همان گذشتن از حدّ ضرورت است.<br/>
+با استناد به ذیل آیه ۳ مائده (فَمَنِ اضْطُرَّ فِي مَخْمَصَةٍ غَيْرَ مُتَجَانِفٍ لِإِثْمٍ فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ)، <ref>مائده/سوره۵، آیه۳.</ref> که پس از بر شماری محرّماتی چند، از جمله مردار و خون و گوشت خوک آمده است، شاید بتوان برخی از این معانی را مرجّح دانست. بنابر عبارت مذکور، با رعایت دو شرط، استفاده از محرّمات نامبرده مجاز است؛ یکی آنکه شخص در مخمصه (قحطی و گرسنگی شدید ناشی از آن ) باشد و دیگر آنکه میل به گناه (غیرمتجانفٍ لاثمٍ) نداشته باشد. حال اگر «فی مخصمهٍ» را جانشین «غیر باغ » و «غیر متجانفٍ لاثمٍ» را جانشین «ولاعادٍ» بدانیم، «باغی » همان طالب لذّت و «عادی » تجاوز کننده از حدّ ضرورت خواهد بود. و این بدان معنی است که شخص نباید خود زمینهٔ اضطرار را فراهم آورده باشد بلکه باید در استفاده از محرّمات به سدّ رمق بسنده کند. این نکته نیز شایان ذکر است که مراد از میل به گناه، با توجه به سیاق آیه و مقتضای مقام، همان گذشتن از حدّ ضرورت است.<br/>
 با این همه، به نظر می‌رسد که اقوال مذکور را ـ که برخی مستند به مفسّران قدیم چون مجاهد، سعیدبن جبیر، قُتاده، ربیع ابن انس و سُدّی و برخی مبتنی بر احادیث منقول از ائمهٔ شیعه علیهم السّلام است <ref>حرّعاملی، وسائل الشیعه ج۱۶، ص۳۸۸-۳۸۹، باب۵۶، ش۱، ۲، ۵.</ref> ـ می‌توان به این دو تعبیر محدود ساخت: یکی آنکه جواز خوردن محرّمات برای همه حالات اضطرار و همهٔ مضطرّان نیست بلکه اختصاص به مضطرّانی دارد که نه خود سبب اضطرار شده‌اند و نه در حال گناه به اضطرار افتاده‌اند؛ بدین قرار، راهزن، طالب لذّت، خروج کننده بر امام، و کسی که با ترک کسب حلال به حرام روی آورده است مشمول حکم آیه نمی‌شوند، زیرا آنها در حالی مضطر شده‌اند که «غیرِ باغٍ و لاعادٍ» نبوده‌اند. دیگر آنکه هر مضطری می‌تواند از محرّمات سدِّجوع کند، به شرط آنکه از زیاده روی و ستم بپرهیزد و فقط به اندازهٔ نیاز (سدِّ رمق ) مصرف کند. فقهای امامیه به هر دو تعبیر نظر داشته‌اند. از سویی، خوردن جز به اندازهٔ حفظ جان را حرام دانسته‌اند <ref>علامه حلی، قواعد الاحکام ج۳، ص۳۳۴.</ref><ref>شهیدثانی، الروضه البهیه ج۷، ص۳۵۴.</ref> و قاعدهٔ «الضَّرورَهُ تُقَدَّرُ بِقَدَرِها (اضطرار فقط به اندازهٔ ضرورت است <ref>محمدحسن بن باقر نجفی، جواهرالکلام ج۳۶، ص۴۳۱.</ref> ) را ملاک قرار داده‌اند و، از سوی دیگر، با توجه به روایات و قبول یا ردّ همه یا بعضی از آنها، حکم مزبور را شامل همهٔ مضطران ندانسته‌اند: برخی از آنان خروج کننده بر امام (مصداق باغی ) و راهزن (مصداق عادی ) <ref>محمدبن حسن طوسی، المبسوط ج۶، ص۲۸۷.</ref><ref>محمدبن حسن فخرالمحققین، ایضاح الفوائد ج۴، ص۱۶۳.</ref><ref>شهیدثانی، الروضه البهیه ج۷، ص۳۵۰۳۵۱.</ref> و عده‌ای، علاوه بر این دو، کسی را که به قصد لذّت به شکار رفته (باغی ) و کسی را که بیش از اندازه بخورد (عادی ) استثنا کرده‌اند. <ref>فخرالمحققین، ایضاح الفوائد ج۴، ص۱۶۳.</ref><br/><ref>ابوالقاسم خویی، منهاج الصالحین ج۲، ص۳۸۴.</ref>
 برخی فقط مضطری را مشمول جواز ندانسته‌اند که خوردن میته را حلال بداند و در حال اختیار از آن پرهیز نکند.<ref>محمدحسن بن باقر نجفی، جواهرالکلام ج۳۶، ص۴۳۰۴۳۱.</ref> به هر حال، اگر «عادی » را به معنای متجاوز از حدّ ضرورت بدانیم، بازگشت «وَلاعادٍ» به همان قاعدهٔ مذکور خواهد بود. بنا به نوشتهٔ زحیلی <ref>وهبه مصطفی زحیلی، الفقه الاسلامی وادلّته ج۳، ص۵۱۷ـ۵۱۹.</ref><br/><ref>وهبه مصطفی زحیلی، نظریه الضروره الشرعیه ص۲۹۵ـ۳۰۴.</ref>

@@ سطر ۲: / سطر ۲: @@
 ==مقدمه==
-باغى به معنای خروج کننده بر امام معصوم علیه السّلام است. از این عنوان در باب جهاد بحث شده است.<br />
+باغی به معنای خروج کننده بر امام معصوم علیه السّلام است. از این عنوان در باب جهاد بحث شده است.<br />
 == تعریف ==
-باغى بر کسى اطلاق مى‌شود که بیعت خویش را با پیشوای معصوم علیه السّلام شکسته و از اطاعت وى بیرون رفته باشد. <ref>جواهر الکلام ج۲۱، ص ۳۲۲.</ref><ref> ریاض المسائل ج۷، ص ۴۵۶.</ref>.<br/>
+باغی بر کسی اطلاق می‌شود که بیعت خویش را با پیشوای معصوم علیه السّلام شکسته و از اطاعت وی بیرون رفته باشد. <ref>جواهر الکلام ج۲۱، ص ۳۲۲.</ref><ref> ریاض المسائل ج۷، ص ۴۵۶.</ref>.<br/>
 == احکام ظاهری باغی ==
-باغى هرچند در باطن در زمرهٔ کفّار است، لیکن برحسب ظاهر، احکام جارى بر مسلمانان- مانند جواز خوردن ذبیحهٔ ایشان، ازدواج با آنان، حرمت اموال و ناموسشان- بر او نیز جارى است، مگر آنکه ناصبی باشد. <ref>جواهر الکلام ج۲۱، ص ۳۳۷- ۳۳۸.</ref><br/>
+باغی هرچند در باطن در زمرهٔ کفّار است، لیکن برحسب ظاهر، احکام جاری بر مسلمانان- مانند جواز خوردن ذبیحهٔ ایشان، ازدواج با آنان، حرمت اموال و ناموسشان- بر او نیز جاری است، مگر آنکه ناصبی باشد. <ref>جواهر الکلام ج۲۱، ص ۳۳۷- ۳۳۸.</ref><br/>
 == جهاد با باغی ==
-جهاد با باغى در صورت دعوت امام معصوم علیه السّلام یا منصوب از سوى ایشان، واجب و سرپیچى از آن، گناه کبیره است. با قیام به جهاد در حدّ کفایت، وجوب از دیگران ساقط مى‌شود، مگر آنکه امام علیه السّلام فرد یا افراد خاصّى را به جهاد فراخواند که در این صورت، بر آنان اجابت، واجب عینی خواهد بود. <ref>جواهر الکلام ج۲۱، ص ۳۲۴- ۳۲۶.</ref><br/>
+جهاد با باغی در صورت دعوت امام معصوم علیه السّلام یا منصوب از سوی ایشان، واجب و سرپیچی از آن، گناه کبیره است. با قیام به جهاد در حدّ کفایت، وجوب از دیگران ساقط می‌شود، مگر آنکه امام علیه السّلام فرد یا افراد خاصّی را به جهاد فراخواند که در این صورت، بر آنان اجابت، واجب عینی خواهد بود. <ref>جواهر الکلام ج۲۱، ص ۳۲۴- ۳۲۶.</ref><br/>
 == فرار از جهاد با باغی ==
-فرار از جنگ با باغى همچون فرار از جهاد با کافر و مشرک، حرام، بلکه از گناهان کبیره است.<br/>
+فرار از جنگ با باغی همچون فرار از جهاد با کافر و مشرک، حرام، بلکه از گناهان کبیره است.<br/>
 == اسارت باغی ==
-اگر باغى در حال جنگ، اسیر گردد بیعت با امام علیه السّلام بر او عرضه مى‌شود. در صورت پذیرش، آزاد مى‌گردد و در صورت استنکاف، تا پایان جنگ در بازداشت مى‌ماند. پس از خاتمهٔ جنگ، اگر باغیان، توبه کنند، یا سلاح خود را بر زمین نهند یا فرار نمایند در صورتى که هستهٔ مرکزى نداشته باشند، اسیرانشان، آزاد مى‌شوند امّا در صورت فرار باغیان و داشتن هستهٔ مرکزى، در زندان مى‌مانند یا کشته مى‌شوند. در این صورت کشتن مجروحان و تعقیب فراریان نیز جایز است.<ref>جواهر الکلام ج۲۱، ص ۳۲۸- ۳۳۱.</ref><ref>المبسوط ج۷، ص ۲۷۱.</ref><br/><ref>تذکره الفقهاء ج۹، ص ۴۲۳.</ref>
+اگر باغی در حال جنگ، اسیر گردد بیعت با امام علیه السّلام بر او عرضه می‌شود. در صورت پذیرش، آزاد می‌گردد و در صورت استنکاف، تا پایان جنگ در بازداشت می‌ماند. پس از خاتمهٔ جنگ، اگر باغیان، توبه کنند، یا سلاح خود را بر زمین نهند یا فرار نمایند در صورتی که هستهٔ مرکزی نداشته باشند، اسیرانشان، آزاد می‌شوند امّا در صورت فرار باغیان و داشتن هستهٔ مرکزی، در زندان می‌مانند یا کشته می‌شوند. در این صورت کشتن مجروحان و تعقیب فراریان نیز جایز است.<ref>جواهر الکلام ج۲۱، ص ۳۲۸- ۳۳۱.</ref><ref>المبسوط ج۷، ص ۲۷۱.</ref><br/><ref>تذکره الفقهاء ج۹، ص ۴۲۳.</ref>
 == جهاد کننده با باغی ==
-بر کسى که در جنگ با اهل بغى کشته شود احکام شهید جارى است.بنابراین بدون آنکه غسل داده یا کفن شود، پس از اقامهٔ نماز بر او، با لباسش دفن مى‌گردد.<ref>جواهر الکلام ج۲۱، ص ۳۲۸.</ref><br/>
+بر کسی که در جنگ با اهل بغی کشته شود احکام شهید جاری است.بنابراین بدون آنکه غسل داده یا کفن شود، پس از اقامهٔ نماز بر او، با لباسش دفن می‌گردد.<ref>جواهر الکلام ج۲۱، ص ۳۲۸.</ref><br/>
 == اسارت زن و فرزند باغی ==
-به اسیرى گرفتن فرزندان باغى، هر چند پس از خروج وى بر امام علیه السّلام، متولّد شده باشند و نیز تملک همسر وى جایز نیست.<ref>جواهر الکلام ج۲۱، ص ۳۳۴.</ref><br/>
+به اسیری گرفتن فرزندان باغی، هر چند پس از خروج وی بر امام علیه السّلام، متولّد شده باشند و نیز تملک همسر وی جایز نیست.<ref>جواهر الکلام ج۲۱، ص ۳۳۴.</ref><br/>
 == تملک دارایی باغی در جنگ ==
-تملّک دارایی هاى باغى جز مقدارى که در جنگ، به دست سپاهیان حق مى‌افتد جایز نیست.<br/>
+تملّک دارایی‌های باغی جز مقداری که در جنگ، به دست سپاهیان حق می‌افتد جایز نیست.<br/>
 == کفیت تقسیم غنیمت از باغی ==
-غنیمت بودن آن مقدار که در جنگ، به دست سپاهیان حق مى‌افتد نیز، اختلافى است؛ بنابر قول به غنیمت بودن، اموال به غنیمت گرفته شده تنها میان مجاهد ان تقسیم مى‌گردد؛ یک سهم به پیاده، دو سهم به کسى که یک اسب با خود آورده و سه سهم به کسى که همراه دو اسب یا بیشتر در جنگ شرکت کرده است داده مى‌شود. <ref>جواهر الکلام ج۲۱، ص ۳۳۹- ۳۴۲.</ref><br/>
+غنیمت بودن آن مقدار که در جنگ، به دست سپاهیان حق می‌افتد نیز، اختلافی است؛ بنابر قول به غنیمت بودن، اموال به غنیمت گرفته شده تنها میان مجاهد ان تقسیم می‌گردد؛ یک سهم به پیاده، دو سهم به کسی که یک اسب با خود آورده و سه سهم به کسی که همراه دو اسب یا بیشتر در جنگ شرکت کرده است داده می‌شود. <ref>جواهر الکلام ج۲۱، ص ۳۳۹- ۳۴۲.</ref><br/>
 == اموال تلف شده در جنگ ==
-کسى ضامن اموال تلف شدهٔ باغى در جنگ نیست،<ref>جواهر الکلام ج۲۱، ص ۳۴۱.</ref> امّا اگر اموال و نفوس افراد جبههٔ حق، توسط باغى تلف شود، وى ضامن است.<ref>جواهر الکلام ج۲۱، ص ۳۴۷.</ref><br/>
+کسی ضامن اموال تلف شدهٔ باغی در جنگ نیست،<ref>جواهر الکلام ج۲۱، ص ۳۴۱.</ref> امّا اگر اموال و نفوس افراد جبههٔ حق، توسط باغی تلف شود، وی ضامن است.<ref>جواهر الکلام ج۲۱، ص ۳۴۷.</ref><br/>
 == حد گناه باغی ==
-اگر باغى گناهى مرتکب شود که موجب ثبوت حد است، مانند زنا، در صورت دستیابى به وى، حد شرعی بر او جارى مى‌شود.<ref>جواهر الکلام ج۲۱، ص ۳۴۷.</ref><br/>
+اگر باغی گناهی مرتکب شود که موجب ثبوت حد است، مانند زنا، در صورت دستیابی به وی، حد شرعی بر او جاری می‌شود.<ref>جواهر الکلام ج۲۱، ص ۳۴۷.</ref><br/>
 == عدم حرمت محرّمات، در اضطرار ==
-باغى از کسانى شمرده شده است که خوردن و نوشیدن محرمات، در حال اضطرار نیز بر آنان روا نیست.<br/>
+باغی از کسانی شمرده شده است که خوردن و نوشیدن محرمات، در حال اضطرار نیز بر آنان روا نیست.<br/>
 == باغی در قرآن ==

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ‏۱۶ آذر ۱۳۹۵، ساعت ۱۶:۳۹
(بدون تفاوت)

@@ سطر ۸۶: / سطر ۸۶: @@
 == پانویس ==
 {{پانویس|colwidth=30em|۲}}
-<div class="source"><span class="title">منبع:</span><span class="text"> [http://wikifeqh.ir/ ویکی فقه] </span></div>
+<div class="source"><span class="title">منبع:</span><span class="text"> [http://wikifeqh.ir/ ویکی فقه] - تاریخ برداشت:94/07/01</span></div>
 <div class="hold">
 <div class="return">بازگشت به [[جهاد با اهل بغی]] </div>
 </div>