فرهنگ مصادیق:اخلاص و قصد قربت - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Kazem: added Category:فهرست الفبایی مصادیق معروف using HotCat

2017-02-07T16:05:33Z

added Category:فهرست الفبایی مصادیق معروف using HotCat

Kazem: removed Category:فهرست الفبایی مصادیق منکر using HotCat

2017-02-07T16:05:04Z

removed Category:فهرست الفبایی مصادیق منکر using HotCat

Fayzi: /* اخلاص در عرفان */

2016-10-03T10:20:20Z

‏اخلاص در عرفان

Fayzi در ‏۱۲ مهر ۱۳۹۵، ساعت ۱۰:۱۶

2016-10-03T10:16:40Z

نمایش تغییرات

Fayzi: added Category:معروف عبادی using HotCat

2016-10-03T09:27:38Z

added Category:معروف عبادی using HotCat

Fayzi: /* معنای مخلَصین در قرآن */

2016-08-18T04:57:08Z

‏معنای مخلَصین در قرآن

Fayzi: /* اخلاص در عرفان */

2016-08-18T04:56:39Z

‏اخلاص در عرفان

Fayzi: /* عبور خطورات در ذهن حین عبادت */

2016-08-18T04:56:09Z

‏عبور خطورات در ذهن حین عبادت

Fayzi در ‏۲۸ مرداد ۱۳۹۵، ساعت ۰۴:۵۵

2016-08-18T04:55:31Z

Fayzi در ‏۲۸ مرداد ۱۳۹۵، ساعت ۰۴:۵۱

2016-08-18T04:51:14Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ بهمن ۱۳۹۵، ساعت ۱۶:۰۵
سطر ۱۲۹:		سطر ۱۲۹:

	[[رده:معروف عبادی]]		[[رده:معروف عبادی]]
		+	[[رده:فهرست الفبایی مصادیق معروف]]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ بهمن ۱۳۹۵، ساعت ۱۶:۰۵
سطر ۱۲۸:		سطر ۱۲۸:
	<br />		<br />

−	~~[[رده:فهرست الفبایی مصادیق منکر]]~~
	[[رده:معروف عبادی]]		[[رده:معروف عبادی]]

@@ سطر ۹۴: / سطر ۹۴: @@
 == اخلاص در عرفان ==
-در عرفان، اخلاص به پیراستگی عمل از هرگونه آمیختگی تعریف شده<ref>شرح منازل‌السائرین، ص۶۸</ref><ref>مدارج‌السالکین، ج۲، ص۹۶</ref> و یکی از منازل سلوک (منزل بیست و چهارم) دانسته شده است<ref>شرح منازل‌السائرین، ص۱۲-۱۴</ref><br />
+در عرفان، اخلاص به پیراستگی عمل از هرگونه آمیختگی تعریف شده<ref>شرح منازل‌السائرین، ص۶۸. مدارج‌السالکین، ج۲، ص۹۶</ref> و یکی از منازل سلوک (منزل بیست و چهارم) دانسته شده است<ref>شرح منازل‌السائرین، ص۱۲-۱۴</ref><br />
 برخی گفته‌اند: اگر دین را که مجموعه معارف الهی و مسائل اخلاقی و احکام عملی است، تحلیل کنیم فقط به یک چیز منتهی می‌شود و آن اخلاص است؛ یعنی که انسان، ذات و [۱۸]  و افعالش را بر این اساس قرار دهد که همگی آن‌ها برای خداوند واحد قهّار است.<ref>المیزان، ج۳، ص۱۶۲</ref><br />
 در نهج البلاغه از امیرمؤمنان علیه‌السلام نقل شده است که کمال اخلاص، نفی صفات از حق‌تعالی است.<ref>نهج‌البلاغه، خ۱، ص۱۴</ref><br />
-شارحان نهج‌البلاغه، مقصود از این جمله را نفی صفات زاید بر ذات الهی که به‌گونه‌ای، باعث محدود ساختن خداوند می‌شود، دانسته‌اند؛ <ref>شرح نهج‌البلاغه، ابن‌ابی‌الحدید، ج۱، ص۶۴</ref><ref>ترجمه و تفسیر نهج‌البلاغه، ج۲، ص۵۶-۵۸</ref><ref>شرح نهج‌البلاغه، ابن‌میثم، ج۱، ص۹۱</ref><br />
+شارحان نهج‌البلاغه، مقصود از این جمله را نفی صفات زاید بر ذات الهی که به‌گونه‌ای، باعث محدود ساختن خداوند می‌شود، دانسته‌اند؛ <ref>شرح نهج‌البلاغه، ابن‌ابی‌الحدید، ج۱، ص۶۴. ترجمه و تفسیر نهج‌البلاغه، ج۲، ص۵۶-۵۸. شرح نهج‌البلاغه، ابن‌میثم، ج۱، ص۹۱</ref><br />
 بنابراین اخلاص در نقل مذکور، معنایی غیر از معنای اخلاص مورد بحث در این مقاله دارد.<br />

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ مهر ۱۳۹۵، ساعت ۰۹:۲۷
سطر ۱۳۱:		سطر ۱۳۱:

	[[رده:فهرست الفبایی مصادیق منکر]]		[[رده:فهرست الفبایی مصادیق منکر]]
		+	[[رده:معروف عبادی]]

@@ سطر ۱۰۹: / سطر ۱۰۹: @@
 === معنای مخلَصین در قرآن ===
 گویا مقصود از مخلَصین در عرف قرآن، کسانی باشند که از ابتدای آفرینش، بر استقامت در فطرت و اعتدالِ خلقت آفریده شده‌اند و ادراکات درست، نفس‌های طاهر و قلب‌های سلیم دارند و به سبب پاکی و صفای فطرت و سلامت روان، از همان ابتدا دارای ویژگی اخلاص‌اند و آن‌چه دیگران با جهاد و مبارزه با نفس به‌دست می‌آورند، آنان همان، بلکه بالاتر از آن را از ابتدا دارا بوده‌اند؛ <ref>المیزان، ج۱۱، ص۱۶۲.</ref>البتّه برخی، مخلَصین و مخلِصین را به یک معنا دانسته و تفاوتی میان آن دو قائل نشده‌اند.<ref>جامع‌البیان، مج۷، ج۱۲، ص۲۵۰</ref><br />
-مخلَصین پیامبران و امامان علیهم‌السلام هستند <ref>انعام/سوره۶، آیه۸۷</ref><ref>حج/سوره۲۲، آیه۱۸</ref><ref>المیزان، ج۱۱، ص۱۶۲</ref> برخی معتقدند به جز پیامبران و امامان علیهم‌السلام برخی از انسان‌ها نیز می‌توانند با سیر و سلوک، جهاد و مبارزه با نفس به مقام مخلَصین نائل شوند؛ <ref>رساله سیر و سلوک، ص۱۰۵-۱۲۴</ref>]به همین دلیل، در این مقاله از مخلَصین نیز بحث می‌شود.<br />
+مخلَصین پیامبران و امامان علیهم‌السلام هستند <ref>انعام/سوره۶، آیه۸۷</ref><ref>حج/سوره۲۲، آیه۱۸</ref><ref>المیزان، ج۱۱، ص۱۶۲</ref> برخی معتقدند به جز پیامبران و امامان علیهم‌السلام برخی از انسان‌ها نیز می‌توانند با سیر و سلوک، جهاد و مبارزه با نفس به مقام مخلَصین نائل شوند؛ <ref>رساله سیر و سلوک، ص۱۰۵-۱۲۴</ref>به همین دلیل، در این مقاله از مخلَصین نیز بحث می‌شود.<br />
 === پرداختن به اخلاص با تعبیرات مترادف ===
 آیاتی که با واژه‌ها و تعبیرات مترادف و متلازم با اخلاص به موضوع اخلاص می‌پردازند؛ مانند انحصار عبادت در خداوند، <ref>[۵۱]حمد/سوره۱، آیه۵</ref><ref>یوسف/سوره۱۲، آیه۴۰</ref>انجام طاعات و عبادات برای خدا (للّه) <ref>بقره/سوره۲، آیه۱۹۶</ref><ref>انعام/سوره۶، آیه۱۶۲</ref><ref>سبأ/سوره۳۴، آیه۴۶</ref>]روی نهادن به سوی خدا و دل بریدن از غیر او<ref>بقره/سوره۲، آیه۱۱۲</ref><ref>آل‌عمران/سوره۳، آیه۲۰</ref> انجام دادن کار برای وجه اللّه<ref>انسان/سوره۷۶، آیه۹</ref><ref>کهف/سوره۱۸، آیه۲۸</ref> انجام دادن کار برای طلب رضایت الهی<ref>بقره/سوره۲، آیه۲۶۵.</ref><ref>آل‌عمران/سوره۳، آیه۱۷۴</ref>انجام دادن عمل در راه خدا<ref>. بقره/سوره۲، آیه۱۵۴</ref><ref>بقره/سوره۲، آیه۲۶۱</ref>عدم درخواست اجر از سوی پیامبران <ref>شعرا/سوره۲۶، آیه۱۰۹</ref><ref>شعرا/سوره۲۶، آیه۱۲۷</ref><ref>شعرا/سوره۲۶، آیه۱۴۵</ref><ref>شعرا/سوره۲۶، آیه۱۶۴.</ref><ref>شعرا/سوره۲۶، آیه۱۸۰</ref>حنیف و حق‌گرا بودن<ref>آل‌عمران/سوره۳، آیه۶۷</ref>صداقت در توبه (نصوح) <ref>تحریم/سوره۶۶، آیه۸</ref>و داشتن قلب سلیم <ref>شعراء/سوره۲۶، آیه۸۹.</ref>

@@ سطر ۹۷: / سطر ۹۷: @@
 == اخلاص در عرفان ==
-در عرفان، اخلاص به پیراستگی عمل از هرگونه آمیختگی تعریف شده <ref>شرح منازل‌السائرین، ص۶۸</ref><ref>مدارج‌السالکین، ج۲، ص۹۶</ref>]و یکی از منازل سلوک (منزل بیست و چهارم) دانسته شده است<ref>شرح منازل‌السائرین، ص۱۲-۱۴</ref><br />
+در عرفان، اخلاص به پیراستگی عمل از هرگونه آمیختگی تعریف شده <ref>شرح منازل‌السائرین، ص۶۸</ref><ref>مدارج‌السالکین، ج۲، ص۹۶</ref>و یکی از منازل سلوک (منزل بیست و چهارم) دانسته شده است<ref>شرح منازل‌السائرین، ص۱۲-۱۴</ref><br />
 برخی گفته‌اند: اگر دین را که مجموعه معارف الهی و مسائل اخلاقی و احکام عملی است، تحلیل کنیم فقط به یک چیز منتهی می‌شود و آن اخلاص است؛ یعنی که انسان، ذات و [۱۸]  و افعالش را بر این اساس قرار دهد که همگی آن‌ها برای خداوند واحد قهّار است. <ref>المیزان، ج۳، ص۱۶۲</ref><br />
 در نهج البلاغه از امیرمؤمنان علیه‌السلام نقل شده است که کمال اخلاص، نفی صفات از حق‌تعالی است.<ref>نهج‌البلاغه، خ۱، ص۱۴</ref><br />

@@ سطر ۸۰: / سطر ۸۰: @@
 مانند این‌که کسی از [[روزه]] گرفتن، قصد سلامت و بهداشت نیز داشته باشد یا در وضو گرفتن، خنک شدن را نیز قصد کند یا از خواندن نماز شب، قصد به دست آوردن روزی بیش‌تر نیز داشته باشد.<ref>القواعدوالفوائد، ج۱، ص۷۹-۸۰.</ref><ref>المبسوط، ج۱، ص۱۹</ref><ref>المعتبر، ج۱، ص۱۴۰</ref>
 === عبور خطورات در ذهن حین عبادت ===
-هم‌چنین اگر عمل عبادی را خالصانه انجام دهد، ولی از این‌که در برابر دیدگان مردم باشد، خشنود شود یا هنگام انجام دادن عمل، خطوراتی از ذهنش عبور کند، باعث از بین رفتن اخلاص و باطل شدن عمل نمی‌شود. <ref>العروةالوثقی، ج۱، ص۶۱۷-۶۱۸</ref> <ref>التحریروالتنویر، ج۲۳، ص۳۱۹-۳۲۰</ref><ref>وسائل‌الشیعه، ج۱، ص۷۵</ref>]
+هم‌چنین اگر عمل عبادی را خالصانه انجام دهد، ولی از این‌که در برابر دیدگان مردم باشد، خشنود شود یا هنگام انجام دادن عمل، خطوراتی از ذهنش عبور کند، باعث از بین رفتن اخلاص و باطل شدن عمل نمی‌شود. <ref>العروةالوثقی، ج۱، ص۶۱۷-۶۱۸</ref> <ref>التحریروالتنویر، ج۲۳، ص۳۱۹-۳۲۰</ref><ref>وسائل‌الشیعه، ج۱، ص۷۵</ref>
 === عبادت از روی ترس از عقوبت یا امید ثواب ===
 پرستش خداوند برای خوف از عقوبت الهی یا به انگیزه امید به ثواب و نعمت پروردگار، اخلاص در عمل را از بین نمی‌برد؛ البتّه در اعمال توصّلی نیز اخلاص، شرط پاداش آخرتی است و اگر انسان، اعمال مباح را هم با اخلاص انجام دهد، به خداوند نزدیک شده، <ref>النیّة و الاخلاص، ص۱۰۴</ref> استحقاق دریافت ثواب و فیض الهی را خواهد یافت.<br />

@@ سطر ۱۰۵: / سطر ۱۰۵: @@
 واژه اخلاص در قرآن به کار نرفته؛ ولی در آیات بسیاری به صورت‌های گوناگون به موضوع آن پرداخته شده است. این آیات در تقسیم‌بندی جامعی، سه دسته‌اند:<br />
 === صراحت به اخلاص با مشتقات اخلاص ===
-آیاتی که با استفاده از مشتقّات خلوص، موضوع اخلاص را با صراحت مطرح می‌کنند. مشتقّات خلوص ۳۱ بار در قرآن آمده که بیش‌تر آن‌ها به موضوع اخلاص مربوط است. از این موارد، ۲۲ مورد از باب افعال و ۱۲ آیه مربوط به «مخلِصین» (کسانی‌که دین خود را برای خدا خالص کرده‌اند) است؛ مانند آیات: ۱۳۹ بقره؛ ۲۹ اعراف؛ ۱۴ غافر<ref>بقره/سوره۲، آیه۱۳۹</ref><ref>اعراف/سوره۷، آیه۲۹</ref><ref>غافر/سوره۴۰، آیه۱۴.     </ref>] و ۱۰ آیه مربوط به مخلَصین، هم‌چون ۵۱ مریم؛ ۲۴ یوسف؛ ۴۰ حجر. <ref>مریم/سوره۱۹، آیه۵۱</ref> <ref>یوسف/سوره۱۲، آیه۲۴</ref><ref>حجر/سوره۱۵، آیه۴۰</ref>]
+آیاتی که با استفاده از مشتقّات خلوص، موضوع اخلاص را با صراحت مطرح می‌کنند. مشتقّات خلوص ۳۱ بار در قرآن آمده که بیش‌تر آن‌ها به موضوع اخلاص مربوط است. از این موارد، ۲۲ مورد از باب افعال و ۱۲ آیه مربوط به «مخلِصین» (کسانی‌که دین خود را برای خدا خالص کرده‌اند) است؛ مانند آیات: ۱۳۹ بقره؛ ۲۹ اعراف؛ ۱۴ غافر<ref>بقره/سوره۲، آیه۱۳۹</ref><ref>اعراف/سوره۷، آیه۲۹</ref><ref>غافر/سوره۴۰، آیه۱۴.     </ref> و ۱۰ آیه مربوط به مخلَصین، هم‌چون ۵۱ مریم؛ ۲۴ یوسف؛ ۴۰ حجر. <ref>مریم/سوره۱۹، آیه۵۱</ref><ref>یوسف/سوره۱۲، آیه۲۴</ref><ref>حجر/سوره۱۵، آیه۴۰</ref>
 === معنای مخلَصین در قرآن ===
-گویا مقصود از مخلَصین در عرف قرآن، کسانی باشند که از ابتدای آفرینش، بر استقامت در فطرت و اعتدالِ خلقت آفریده شده‌اند و ادراکات درست، نفس‌های طاهر و قلب‌های سلیم دارند و به سبب پاکی و صفای فطرت و سلامت روان، از همان ابتدا دارای ویژگی اخلاص‌اند و آن‌چه دیگران با جهاد و مبارزه با نفس به‌دست می‌آورند، آنان همان، بلکه بالاتر از آن را از ابتدا دارا بوده‌اند؛ <ref>المیزان، ج۱۱، ص۱۶۲.</ref>]البتّه برخی، مخلَصین و مخلِصین را به یک معنا دانسته و تفاوتی میان آن دو قائل نشده‌اند.<ref>جامع‌البیان، مج۷، ج۱۲، ص۲۵۰</ref><br />
+گویا مقصود از مخلَصین در عرف قرآن، کسانی باشند که از ابتدای آفرینش، بر استقامت در فطرت و اعتدالِ خلقت آفریده شده‌اند و ادراکات درست، نفس‌های طاهر و قلب‌های سلیم دارند و به سبب پاکی و صفای فطرت و سلامت روان، از همان ابتدا دارای ویژگی اخلاص‌اند و آن‌چه دیگران با جهاد و مبارزه با نفس به‌دست می‌آورند، آنان همان، بلکه بالاتر از آن را از ابتدا دارا بوده‌اند؛ <ref>المیزان، ج۱۱، ص۱۶۲.</ref>البتّه برخی، مخلَصین و مخلِصین را به یک معنا دانسته و تفاوتی میان آن دو قائل نشده‌اند.<ref>جامع‌البیان، مج۷، ج۱۲، ص۲۵۰</ref><br />
-مخلَصین پیامبران و امامان علیهم‌السلام هستند <ref>انعام/سوره۶، آیه۸۷</ref><ref>حج/سوره۲۲، آیه۱۸</ref><ref>المیزان، ج۱۱، ص۱۶۲</ref>] برخی معتقدند به جز پیامبران و امامان علیهم‌السلام برخی از انسان‌ها نیز می‌توانند با سیر و سلوک، جهاد و مبارزه با نفس به مقام مخلَصین نائل شوند؛ <ref>رساله سیر و سلوک، ص۱۰۵-۱۲۴</ref>]به همین دلیل، در این مقاله از مخلَصین نیز بحث می‌شود.<br />
+مخلَصین پیامبران و امامان علیهم‌السلام هستند <ref>انعام/سوره۶، آیه۸۷</ref><ref>حج/سوره۲۲، آیه۱۸</ref><ref>المیزان، ج۱۱، ص۱۶۲</ref> برخی معتقدند به جز پیامبران و امامان علیهم‌السلام برخی از انسان‌ها نیز می‌توانند با سیر و سلوک، جهاد و مبارزه با نفس به مقام مخلَصین نائل شوند؛ <ref>رساله سیر و سلوک، ص۱۰۵-۱۲۴</ref>]به همین دلیل، در این مقاله از مخلَصین نیز بحث می‌شود.<br />
 === پرداختن به اخلاص با تعبیرات مترادف ===
-آیاتی که با واژه‌ها و تعبیرات مترادف و متلازم با اخلاص به موضوع اخلاص می‌پردازند؛ مانند انحصار عبادت در خداوند، <ref>[۵۱]حمد/سوره۱، آیه۵</ref><ref>یوسف/سوره۱۲، آیه۴۰</ref>]انجام طاعات و عبادات برای خدا (للّه) <ref>بقره/سوره۲، آیه۱۹۶</ref><ref>انعام/سوره۶، آیه۱۶۲</ref><ref>سبأ/سوره۳۴، آیه۴۶</ref>]روی نهادن به سوی خدا و دل بریدن از غیر او<ref>بقره/سوره۲، آیه۱۱۲</ref><ref>آل‌عمران/سوره۳، آیه۲۰</ref>]انجام دادن کار برای وجه اللّه<ref>انسان/سوره۷۶، آیه۹</ref><ref>کهف/سوره۱۸، آیه۲۸</ref>] انجام دادن کار برای طلب رضایت الهی<ref>بقره/سوره۲، آیه۲۶۵.</ref><ref>آل‌عمران/سوره۳، آیه۱۷۴</ref>]انجام دادن عمل در راه خدا<ref>. بقره/سوره۲، آیه۱۵۴</ref><ref>بقره/سوره۲، آیه۲۶۱</ref>عدم درخواست اجر از سوی پیامبران <ref>شعرا/سوره۲۶، آیه۱۰۹</ref><ref>شعرا/سوره۲۶، آیه۱۲۷</ref><ref>شعرا/سوره۲۶، آیه۱۴۵</ref><ref>شعرا/سوره۲۶، آیه۱۶۴.</ref><ref>شعرا/سوره۲۶، آیه۱۸۰</ref>]حنیف و حق‌گرا بودن<ref>آل‌عمران/سوره۳، آیه۶۷</ref>صداقت در توبه (نصوح) <ref>تحریم/سوره۶۶، آیه۸</ref>و داشتن قلب سلیم <ref>شعراء/سوره۲۶، آیه۸۹.</ref>
+آیاتی که با واژه‌ها و تعبیرات مترادف و متلازم با اخلاص به موضوع اخلاص می‌پردازند؛ مانند انحصار عبادت در خداوند، <ref>[۵۱]حمد/سوره۱، آیه۵</ref><ref>یوسف/سوره۱۲، آیه۴۰</ref>انجام طاعات و عبادات برای خدا (للّه) <ref>بقره/سوره۲، آیه۱۹۶</ref><ref>انعام/سوره۶، آیه۱۶۲</ref><ref>سبأ/سوره۳۴، آیه۴۶</ref>]روی نهادن به سوی خدا و دل بریدن از غیر او<ref>بقره/سوره۲، آیه۱۱۲</ref><ref>آل‌عمران/سوره۳، آیه۲۰</ref> انجام دادن کار برای وجه اللّه<ref>انسان/سوره۷۶، آیه۹</ref><ref>کهف/سوره۱۸، آیه۲۸</ref> انجام دادن کار برای طلب رضایت الهی<ref>بقره/سوره۲، آیه۲۶۵.</ref><ref>آل‌عمران/سوره۳، آیه۱۷۴</ref>انجام دادن عمل در راه خدا<ref>. بقره/سوره۲، آیه۱۵۴</ref><ref>بقره/سوره۲، آیه۲۶۱</ref>عدم درخواست اجر از سوی پیامبران <ref>شعرا/سوره۲۶، آیه۱۰۹</ref><ref>شعرا/سوره۲۶، آیه۱۲۷</ref><ref>شعرا/سوره۲۶، آیه۱۴۵</ref><ref>شعرا/سوره۲۶، آیه۱۶۴.</ref><ref>شعرا/سوره۲۶، آیه۱۸۰</ref>حنیف و حق‌گرا بودن<ref>آل‌عمران/سوره۳، آیه۶۷</ref>صداقت در توبه (نصوح) <ref>تحریم/سوره۶۶، آیه۸</ref>و داشتن قلب سلیم <ref>شعراء/سوره۲۶، آیه۸۹.</ref>
 === پرداختن به اخلاص با نفی شرک و ریا ===
 آیاتی که با نفی شرک و ریا به موضوع اخلاص اشاره می‌کنند؛ مانند (کهف،۱۱۰؛ نساء،۱۴۲؛ ماعون،۶؛ بقره،۲۶۴). <ref>کهف/سوره۱۸، آیه۱۱۰</ref><ref>نساء/سوره۴، آیه۱۴۲</ref><ref>ماعون/سوره۱۰۷، آیه۶</ref><ref>بقره/سوره۲، آیه۲۶۴.</ref><br />

@@ سطر ۶۷: / سطر ۶۷: @@
 لغویان برای خلوص، معانی دیگری نیز بر شمرده‌اند؛ مانند رسیدن، نجات یافتن، کناره‌گیری کردن از دیگران و ویژه خود گردانیدن که در هر یک از این معانی، به نوعی معنای اصلی این ریشه یا لوازم آن وجود دارد. <ref>تاج العروس، ج۷، ص۵۶۲</ref><ref>لسان العرب، ج۳، ص۱۷۳-۱۷۴،« خلص</ref><br />
 «اخلاص» به معنای خالص کردن، پاک گردانیدن و برگزیدن است <ref>لسان العرب، ج۳، ص۱۷۳-۱۷۴،« خلص</ref><ref>مجمع‌البحرین، ج۴، ص۱۶۸-۱۶۹،« خلص</ref>و مقصود از آن در فرهنگ اسلامی، پاک کردن نیّت از غیر خدا و انجام دادن عمل برای خدا است.<ref>مصطلحات التصوف، ص۲۶</ref><ref>لغت‌نامه، ج۱، ص۱۲۹۴،« اخلاص</ref>
 === اخلاص در اصطلاح ===
 اخلاص در دانش‌های گوناگون اسلامی‌مانند فقه، اخلاق و عرفان بررسی، و در فقه آن است که مکلّف در عمل عبادی خود جز قصد قربت و عبودیّت برای پروردگار، هیچ انگیزهٔ دیگری نداشته باشد؛ خواه به نحو استقلال یا انضمام.<br />
@@ سطر ۷۳: / سطر ۷۲: @@
 == معنای تکالیف تعبدی و توصلی ==
 آن دسته از تکالیف که قصد تقرّب به خداوند، شرط صحّت آن‌ها است، تعبّدی نامیده می‌شود در برابر توصلی که صحّت آن به قصد تقرّب مشروط نیست. خلوص در نیّت عمل عبادی، شرط و عبادت بدون آن باطل است. رذیلت مقابل فضیلت اخلاص، ریا است که موجب بطلان عمل عبادی است. <ref>مستمسک العروة ج۶، ص۲۰-۲۱.</ref><ref>الفقه علی المذاهب الاربعه، ج۲، ص۲۰۹-۲۱۰</ref><ref>جواهرالکلام، ج۹، ص۱۵۵-۱۵۷</ref><ref>تحریر الوسیله، ج۱، ص۱۴۲</ref><br />
-البته وجود پاره‌ای اغراض تبعی در عبادت با اخلاص منافات ندارد و موجب بطلان عمل نمی‌شود مانند آن که در [[غسل]] یا وضو در کنار غرض اصلی یعنی انجام عمل به قصد قربت، نیّت تبعی خنک یا پاکیزه شدن را نیز داشته باشد. به این جهت فقها در مسألهٔ دریافت مزد برای نماز و روزهٔ میّت، بر منافات نداشتن آن با قصد قربت تصریح کرده‌اند. <ref>الحدائق الناضرة ج۱۱، ص۵۳</ref><ref>کتاب الطهاره، ج۲، ص۴۲۲</ref>]
+البته وجود پاره‌ای اغراض تبعی در عبادت با اخلاص منافات ندارد و موجب بطلان عمل نمی‌شود مانند آن که در [[غسل]] یا وضو در کنار غرض اصلی یعنی انجام عمل به قصد قربت، نیّت تبعی خنک یا پاکیزه شدن را نیز داشته باشد. به این جهت فقها در مسألهٔ دریافت مزد برای نماز و روزهٔ میّت، بر منافات نداشتن آن با قصد قربت تصریح کرده‌اند. <ref>الحدائق الناضرة ج۱۱، ص۵۳</ref><ref>کتاب الطهاره، ج۲، ص۴۲۲</ref>
 == قصد تبعی در عمل عبادی ==
@@ سطر ۷۹: / سطر ۷۸: @@
 === قصد دنیایی از برخی عبادات ===
 به نظر بسیاری از فقیهان، اگر اصل عملِ عبادی، برای خدا باشد، قصد بعضی از بهره‌های دنیایی به صورت تبعی، با حقیقت اخلاص منافات نداشته، باعث باطل شدن عمل نمی‌شود.<br />
-مانند این‌که کسی از [[روزه]] گرفتن، قصد سلامت و بهداشت نیز داشته باشد یا در وضو گرفتن، خنک شدن را نیز قصد کند یا از خواندن نماز شب، قصد به دست آوردن روزی بیش‌تر نیز داشته باشد.<ref>القواعدوالفوائد، ج۱، ص۷۹-۸۰.</ref><ref>المبسوط، ج۱، ص۱۹</ref><ref>المعتبر، ج۱، ص۱۴۰</ref>]
+مانند این‌که کسی از [[روزه]] گرفتن، قصد سلامت و بهداشت نیز داشته باشد یا در وضو گرفتن، خنک شدن را نیز قصد کند یا از خواندن نماز شب، قصد به دست آوردن روزی بیش‌تر نیز داشته باشد.<ref>القواعدوالفوائد، ج۱، ص۷۹-۸۰.</ref><ref>المبسوط، ج۱، ص۱۹</ref><ref>المعتبر، ج۱، ص۱۴۰</ref>
 === عبور خطورات در ذهن حین عبادت ===
 هم‌چنین اگر عمل عبادی را خالصانه انجام دهد، ولی از این‌که در برابر دیدگان مردم باشد، خشنود شود یا هنگام انجام دادن عمل، خطوراتی از ذهنش عبور کند، باعث از بین رفتن اخلاص و باطل شدن عمل نمی‌شود. <ref>العروةالوثقی، ج۱، ص۶۱۷-۶۱۸</ref> <ref>التحریروالتنویر، ج۲۳، ص۳۱۹-۳۲۰</ref><ref>وسائل‌الشیعه، ج۱، ص۷۵</ref>]