فرهنگ مصادیق:احکام اعسار- ویکی فقه - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Fayzi در ‏۲ آذر ۱۳۹۵، ساعت ۱۰:۵۰

2016-11-22T10:50:56Z

Fayzi: Fayzi صفحهٔ احکام اعسار- ویکی فقه را به فرهنگ مصادیق:احکام اعسار- ویکی فقه منتقل کرد

2016-11-22T10:44:02Z

Fayzi صفحهٔ احکام اعسار- ویکی فقه را به فرهنگ مصادیق:احکام اعسار- ویکی فقه منتقل کرد

User11 در ‏۲۵ اردیبهشت ۱۳۹۵، ساعت ۲۲:۱۲

2016-05-14T22:12:48Z

Admin در ‏۱۷ فروردین ۱۳۹۵، ساعت ۰۳:۰۳

2016-04-05T03:03:14Z

Sadegh در ‏۱۶ فروردین ۱۳۹۵، ساعت ۱۷:۰۷

2016-04-04T17:07:57Z

Sadegh در ‏۱۶ فروردین ۱۳۹۵، ساعت ۱۷:۰۰

2016-04-04T17:00:16Z

Sadegh: صفحه‌ای تازه حاوی «
احکام اعسار- ویکی فقه
== مقدمه == فقهای شیعه و اهل سنت به استناد آ...» ایجاد کرد

2016-04-04T16:54:34Z

صفحه‌ای تازه حاوی «<div class="head1">احکام اعسار- ویکی فقه</div> == مقدمه == فقهای شیعه و اهل سنت به استناد آ...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

<div class="head1">احکام اعسار- ویکی فقه</div>
== مقدمه ==
فقهای شیعه و اهل سنت به استناد آیه ۲۸۰ بقره/۲۱<ref>بقره/سوره۲، آیه۲۸۰</ref>که دستور مهلت دادن به معسر تا حصول گشایشی در وضع اقتصادی او می‌دهد: «و اِن کانَ ذو عُسرَة فَنَظِرَةٌ اِلی مَیسَرَة» به وجوب مهلت دادن به معسر حکم کرده‌اند؛ خواه اعسار او با بیّنه ثابت شود یا با حکم حاکم.<ref>المغنی، ج۴، ص۴۹۱ </ref> <ref>جواهر الکلام، ج۲۵، ص۳۵۲۳۵۳</ref> <ref>جواهر الکلام، ج۴۰، ص۱۶۴ </ref><br />

== نظر مشهور فقهای خاصه و عامه ==
نظر مشهور در فقه شیعه و اهل‌سنت آن است که حکم مزبور عام است و شامل همه دیون می‌شود.<br/>
== نظر غیر مشهور در مسأله ==
ولی برخی فقها و مفسران گفته‌اند که این حکم ویژه قرض ربوی است که گرفتن افزوده ربا در آیات پیشین تحریم شده و در اصل قرض و سرمایه، دادنِ مهلت واجب گردیده است؛ ولی در دیون دیگر مهلت داده نمی‌شود، بلکه مدیون زندانی می‌شود.<ref>مجمع‌ البیان، ج۲، ص۶۷۶</ref><ref>احکام القرآن، ج۱، ص۶۴۶۶۴۸</ref><ref>تفسیر قرطبی، ج۳، ص۲۴۰ </ref><ref>تفسیر قرطبی، ج۴، ص۲۴۰ </ref> <ref>زبدة‌ البیان، ص ۵۶۹</ref>
== دلیل مهلت دادن به معسر ==
در بحث مهلت دادن به معسر نظرات مختلفی ارائه گردیده و دلائل گوناگونی نیز اقامه گشته است که به یکی از آنان اشاره می‌شود.<br/>
=== آیه برگرداندن امانت ===
از جمله ادلّه آنان آیه ۵۸ نساء/۴ <ref>نساء/سوره۴، آیه۵۸ </ref>است که در آن خداوند به بازپس دادن امانت‌ها به اهلش فرمان داده است: «اِنَّ اللّهَ یَأمُرُکُم اَن تُؤَدُّوا الاَمـنـتِ اِلی اَهلِها»<br />
لیکن برخی این آیه را مربوط به اعیان موجود نزد دیگری می‌دانند؛ نه دیونی که بر ذمه دیگری است.<ref>احکام القرآن، ج۱، ص۶۵۰۶۵۱</ref><br />
برخی نیز گفته‌اند: وجوب مهلت دادن به معسر در قرض ربوی، از آیه استفاده می‌شود و در دیون دیگر با قیاس و الغای خصوصیت.<ref>احکام القرآن، ج۱، ص۶۴۶ </ref> <ref>مجمع البیان، ج۲، ص۶۷۶ </ref><br />
== دلیل حرمت زندانی کردن معسر ==
همچنین برای حرمت زندانی کردن معسر به آیه ۲۸۰ بقره/۲<ref>بقره/سوره۲، آیه۲۸۰ </ref>استناد شده است <ref>الدر المنثور، ج۲، ص۱۱۳ </ref> <ref>جواهر الکلام، ج۲۵، ص۳۵۲۳۵۳</ref> <ref>الفقه الاسلامی، ج۶، ص۴۵۱۷ـ۴۵۱۸</ref>، افزون بر این، با اثبات اعسارِ شخص مدیون، مطالبه کردن دین از او و ملازمت و همراهی دائمی با او برای گرفتن طلب، حرام است.<ref>الفقه الاسلامی، ج۶، ص۴۵۱۷ </ref><ref>مسالک الافهام، ج۳، ص۶۶</ref><br />
== مهلت به شخص دارای حرفه ==
دو نظریه متفاوت در این بحث مطرح شده است.<br/>
=== عدم وجوب کسب ===
برخی از فقهای امامی برآن‌اند که به موجب آیه فوق، اگر معسر دارای حرفه‌ای باشد، کسب کردن بر او واجب نیست، زیرا مقتضای مهلت دادن به او چنین است.<br/>
=== معسر نبودن این شخص ===
ولی بسیاری از فقها گفته‌اند: کسی که قادر به تحصیل مال باشد، معسر به شمار نمی‌رود تا مشمول حکم آیه شریفه گردد، پس مقصود آیه، مهلت دادن افراد ناتوان از کسب مال است. برخی احادیث نیز این نظر را تأیید می‌کند.<ref>جواهر الکلام، ج۴۰، ص۱۶۶</ref><ref>مسالک الافهام، ج۳، ص۶۶۶۷</ref>
== ابرای دین معسر ==
علمای شیعه و اهل سنت با استناد به فقره «و اَن تَصَدَّقوا خَیرٌ لَکُم»<ref>بقره/سوره۲، آیه۲۸۰</ref>، ابرای دین معسر را از مهلت دادن به او بهتر می‌دانند<ref>جامع البیان، مج۳، ج۳، ص۱۵۴ </ref> <ref>مجمع البیان، ج۱، ص۶۷۶</ref><ref>الدر المنثور، ج۲، ص۱۱۳ </ref>، هرچند برخی مراد از «تصدّق» در آیه را مهلت دادن (انظار) می‌دانند؛ ولی این نظر مردود دانسته شده است.<ref>مسالک الافهام، ج۳، ص۶۸ـ۶۹ </ref>
== دادن زکات به معسر ==
به تصریح برخی از فقها <ref>جواهر الکلام، ج۱۵، ص۳۵۵۳۵۶</ref> معسر، از مصادیق «غارمین» در آیه ۶۰ توبه/۹ <ref>توبه/سوره۹، آیه۶۰ </ref>است که از موارد صرف زکات است: «اِنَّمَا الصَّدَقـتُ لِلفُقَراءِ والمَسـکینِ... والغـرِمینَ» این مطلب در حدیثی از امام باقر (علیه السلام) نیز آمده است.<ref>فقه القرآن، ج۱، ص۳۸۲</ref>
<br />
== پانویس ==
{{پانویس|colwidth=30em|۲}}
<div class="source"><span class="title">منبع:</span><span class="text">http://wikifeqh.ir</span></div>
<div class="hold">
<div class="return">بازگشت به [[پرداخت بدهی به طلبکار]] </div>
</div>
== منابع ==
دانشنامه موضوعی قرآن.<br />
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم‌السلام ج۱، ص۶۰۴-۶۰۵.<br />

@@ سطر ۱: / سطر ۱: @@
 <div class="head1">احکام اعسار- ویکی فقه</div>
 == مقدمه ==
-فقهای شیعه و اهل سنت به استناد آیه ۲۸۰ بقره/۲۱<ref>بقره/سوره۲، آیه۲۸۰</ref>که دستور مهلت دادن به معسر تا حصول گشایشی در وضع اقتصادی او می‌دهد: «و اِن کانَ ذو عُسرَة فَنَظِرَةٌ اِلی مَیسَرَة» به وجوب مهلت دادن به معسر حکم کرده‌اند؛ خواه اعسار او با بیّنه ثابت شود یا با حکم حاکم.<ref>المغنی، ج۴، ص۴۹۱ </ref> <ref>جواهر الکلام، ج۲۵، ص۳۵۲۳۵۳</ref> <ref>جواهر الکلام، ج۴۰، ص۱۶۴ </ref><br />
+فقهای شیعه و اهل سنت به استناد آیه ۲۸۰ بقره/۲۱ که دستور مهلت دادن به معسر تا حصول گشایشی در وضع اقتصادی او می‌دهد: «وَإِنْ كَانَ ذُو عُسْرَةٍ فَنَظِرَةٌ إِلَى مَيْسَرَةٍ»<ref>بقره/سوره۲، آیه۲۸۰</ref> به وجوب مهلت دادن به معسر حکم کرده‌اند؛ خواه اعسار او با بیّنه ثابت شود یا با حکم حاکم.<ref>المغنی، ج۴، ص۴۹۱ </ref><ref>جواهر الکلام، ج۲۵، ص۳۵۲۳۵۳</ref><ref>جواهر الکلام، ج۴۰، ص۱۶۴ </ref><br />
 == نظر مشهور فقهای خاصه و عامه ==
 نظر مشهور در فقه شیعه و اهل‌سنت آن است که حکم مزبور عام است و شامل همه دیون می‌شود.<br/>
 == نظر غیر مشهور در مسأله ==
 ولی برخی فقها و مفسران گفته‌اند که این حکم ویژه قرض ربوی است که گرفتن افزوده ربا در آیات پیشین تحریم شده و در اصل قرض و سرمایه، دادنِ مهلت واجب گردیده است؛ ولی در دیون دیگر مهلت داده نمی‌شود، بلکه مدیون زندانی می‌شود.<ref>مجمع‌ البیان، ج۲، ص۶۷۶</ref><ref>احکام القرآن، ج۱، ص۶۴۶۶۴۸</ref><ref>تفسیر قرطبی، ج۳، ص۲۴۰ </ref><ref>تفسیر قرطبی، ج۴، ص۲۴۰ </ref> <ref>زبدة‌ البیان، ص ۵۶۹</ref>
 == دلیل مهلت دادن به معسر ==
 در بحث مهلت دادن به معسر نظرات مختلفی ارائه گردیده و دلائل گوناگونی نیز اقامه گشته است که به یکی از آنان اشاره می‌شود.<br/>
 === آیه برگرداندن امانت ===
-از جمله ادلّه آنان آیه ۵۸ نساء/۴ <ref>نساء/سوره۴، آیه۵۸ </ref>است که در آن خداوند به بازپس دادن امانت‌ها به اهلش فرمان داده است: «اِنَّ اللّهَ یَأمُرُکُم اَن تُؤَدُّوا الاَمـنـتِ اِلی اَهلِها»<br />
+از جمله ادلّه آنان آیه ۵۸ نساء/۴ است که در آن خداوند به بازپس دادن امانت‌ها به اهلش فرمان داده است: «إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تُؤَدُّوا الْأَمَانَاتِ إِلَى أَهْلِهَا»<ref>نساء/سوره۴، آیه۵۸ </ref><br />
 لیکن برخی این آیه را مربوط به اعیان موجود نزد دیگری می‌دانند؛ نه دیونی که بر ذمه دیگری است.<ref>احکام القرآن، ج۱، ص۶۵۰۶۵۱</ref><br />
 برخی نیز گفته‌اند: وجوب مهلت دادن به معسر در قرض ربوی، از آیه استفاده می‌شود و در دیون دیگر با قیاس و الغای خصوصیت.<ref>احکام القرآن، ج۱، ص۶۴۶ </ref> <ref>مجمع البیان، ج۲، ص۶۷۶ </ref><br />
 == دلیل حرمت زندانی کردن معسر ==
-همچنین برای حرمت زندانی کردن معسر به آیه ۲۸۰ بقره/۲<ref>بقره/سوره۲، آیه۲۸۰ </ref>استناد شده است <ref>الدر المنثور، ج۲، ص۱۱۳ </ref> <ref>جواهر الکلام، ج۲۵، ص۳۵۲۳۵۳</ref> <ref>الفقه الاسلامی، ج۶، ص۴۵۱۷ـ۴۵۱۸</ref>، افزون بر این، با اثبات اعسارِ شخص مدیون، مطالبه کردن دین از او و ملازمت و همراهی دائمی با او برای گرفتن طلب، حرام است.<ref>الفقه الاسلامی، ج۶، ص۴۵۱۷ </ref><ref>مسالک الافهام، ج۳، ص۶۶</ref><br />
+همچنین برای حرمت زندانی کردن معسر به آیه ۲۸۰ بقره/۲<ref>بقره/سوره۲، آیه۲۸۰ </ref>استناد شده است <ref>الدر المنثور، ج۲، ص۱۱۳ </ref><ref>جواهر الکلام، ج۲۵، ص۳۵۲۳۵۳</ref><ref>الفقه الاسلامی، ج۶، ص۴۵۱۷ـ۴۵۱۸</ref>، افزون بر این، با اثبات اعسارِ شخص مدیون، مطالبه کردن دین از او و ملازمت و همراهی دائمی با او برای گرفتن طلب، حرام است.<ref>الفقه الاسلامی، ج۶، ص۴۵۱۷ </ref><ref>مسالک الافهام، ج۳، ص۶۶</ref><br />
 == مهلت به شخص دارای حرفه ==
 دو نظریه متفاوت در این بحث مطرح شده است.<br/>
@@ سطر ۲۱: / سطر ۲۵: @@
 === معسر نبودن این شخص ===
 ولی بسیاری از فقها گفته‌اند: کسی که قادر به تحصیل مال باشد، معسر به شمار نمی‌رود تا مشمول حکم آیه شریفه گردد، پس مقصود آیه، مهلت دادن افراد ناتوان از کسب مال است. برخی احادیث نیز این نظر را تأیید می‌کند.<ref>جواهر الکلام، ج۴۰، ص۱۶۶</ref><ref>مسالک الافهام، ج۳، ص۶۶۶۷</ref>
 == ابرای دین معسر ==
-علمای شیعه و اهل سنت با استناد به فقره «و اَن تَصَدَّقوا خَیرٌ لَکُم»<ref>بقره/سوره۲، آیه۲۸۰</ref>، ابرای دین معسر را از مهلت دادن به او بهتر می‌دانند<ref>جامع البیان، مج۳، ج۳، ص۱۵۴ </ref> <ref>مجمع البیان، ج۱، ص۶۷۶</ref><ref>الدر المنثور، ج۲، ص۱۱۳ </ref>، هرچند برخی مراد از «تصدّق» در آیه را مهلت دادن (انظار) می‌دانند؛ ولی این نظر مردود دانسته شده است.<ref>مسالک الافهام، ج۳، ص۶۸ـ۶۹ </ref>
+علمای شیعه و اهل سنت با استناد به فقره «وَأَنْ تَصَدَّقُوا خَيْرٌ لَكُمْ»<ref>بقره/سوره۲، آیه۲۸۰</ref>، ابرای دین معسر را از مهلت دادن به او بهتر می‌دانند<ref>جامع البیان، مج۳، ج۳، ص۱۵۴ </ref><ref>مجمع البیان، ج۱، ص۶۷۶</ref><ref>الدر المنثور، ج۲، ص۱۱۳ </ref>، هرچند برخی مراد از «تصدّق» در آیه را مهلت دادن (انظار) می‌دانند؛ ولی این نظر مردود دانسته شده است.<ref>مسالک الافهام، ج۳، ص۶۸ـ۶۹ </ref>
 == دادن زکات به معسر ==
-به تصریح برخی از فقها <ref>جواهر الکلام، ج۱۵، ص۳۵۵۳۵۶</ref> معسر، از مصادیق «غارمین» در آیه ۶۰ توبه/۹ <ref>توبه/سوره۹، آیه۶۰ </ref>است که از موارد صرف زکات است: «اِنَّمَا الصَّدَقـتُ لِلفُقَراءِ والمَسـکینِ... والغـرِمینَ» این مطلب در حدیثی از امام باقر (علیه السلام) نیز آمده است.<ref>فقه القرآن، ج۱، ص۳۸۲</ref>
+به تصریح برخی از فقها <ref>جواهر الکلام، ج۱۵، ص۳۵۵۳۵۶</ref> معسر، از مصادیق «غارمین» در آیه ۶۰ توبه/۹ است که از موارد صرف زکات است: «إِنَّمَا الصَّدَقَاتُ لِلْفُقَرَاءِ وَالْمَسَاكِينِ وَالْعَامِلِينَ عَلَيْهَا وَالْمُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمْ وَفِي الرِّقَابِ وَالْغَارِمِينَ»<ref>توبه/سوره۹، آیه۶۰ </ref> این مطلب در حدیثی از امام باقر (علیه السلام) نیز آمده است.<ref>فقه القرآن، ج۱، ص۳۸۲</ref>
 <br />
 ==فهرست منابع ==

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ‏۲ آذر ۱۳۹۵، ساعت ۱۰:۴۴
(بدون تفاوت)

@@ سطر ۳۲: / سطر ۳۲: @@
 == پانویس ==
 {{پانویس|colwidth=30em|۲}}
-<div class="source"><span class="title">منبع:</span><span class="text">[http://wikifeqh.ir/%D8%A7%D8%AD%DA%A9%D8%A7%D9%85_%D8%A7%D8%B9%D8%B3%D8%A7%D8%B1 ویکی فقه]</span></div>
+<div class="source"><span class="title">منبع:</span><span class="text">[http://wikifeqh.ir/%D8%A7%D8%AD%DA%A9%D8%A7%D9%85_%D8%A7%D8%B9%D8%B3%D8%A7%D8%B1 ویکی فقه] - تاریخ برداشت : 95/02/26</span></div>
 <div class="hold">
 <div class="return">بازگشت به [[پرداخت بدهی به طلبکار]] </div>
 </div>

@@ سطر ۲۶: / سطر ۲۶: @@
 به تصریح برخی از فقها <ref>جواهر الکلام، ج۱۵، ص۳۵۵۳۵۶</ref> معسر، از مصادیق «غارمین» در آیه ۶۰ توبه/۹ <ref>توبه/سوره۹، آیه۶۰ </ref>است که از موارد صرف زکات است: «اِنَّمَا الصَّدَقـتُ لِلفُقَراءِ والمَسـکینِ... والغـرِمینَ» این مطلب در حدیثی از امام باقر (علیه السلام) نیز آمده است.<ref>فقه القرآن، ج۱، ص۳۸۲</ref>
 <br />
-== منابع ==
+==فهرست منابع ==
 دانشنامه موضوعی قرآن.<br />
 فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم‌السلام ج۱، ص۶۰۴-۶۰۵.<br />