اصلاحات ؛ ریشه ها و تیشه ها - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Shirzad: /* صلاح و فساد از دیدگاه های مختلف */

2018-11-26T12:51:48Z

‏صلاح و فساد از دیدگاه های مختلف

Shirzad: /* داستان بنی اسرائیل، حقیقتی فراموش نشدنی */

2018-11-26T12:51:04Z

‏داستان بنی اسرائیل، حقیقتی فراموش نشدنی

Shirzad: /* فلسفه مجازات متخلفان در اسلام */

2018-11-26T12:50:40Z

‏فلسفه مجازات متخلفان در اسلام

Shirzad: /* ارتباط با خدا، منشأ انسانیتِ انسان */

2018-11-26T12:50:06Z

‏ارتباط با خدا، منشأ انسانیتِ انسان

Shirzad: /* دین داری و بی دینی، معیار واقعی جامعه صالح و فاسد */

2018-11-26T12:49:43Z

‏دین داری و بی دینی، معیار واقعی جامعه صالح و فاسد

Shirzad: /* ذکر نمونه هایی از جوامع فاسد از زبان قرآن */

2018-11-26T12:49:04Z

‏ذکر نمونه هایی از جوامع فاسد از زبان قرآن

Shirzad: /* هدف از آفرینش انسان و تشکیل جامعه انسانی */

2018-11-26T12:48:25Z

‏هدف از آفرینش انسان و تشکیل جامعه انسانی

Shirzad: /* برترین شیوه تشخیص مصادیق صلاح و فساد در عرصه های مختلف زندگی */

2018-11-26T12:47:57Z

‏برترین شیوه تشخیص مصادیق صلاح و فساد در عرصه های مختلف زندگی

Shirzad: /* جایگاه اصلاح و افساد در دعوت انبیا */

2018-11-26T12:47:33Z

‏جایگاه اصلاح و افساد در دعوت انبیا

Shirzad: /* فلسفه وجود شرّ و فساد در جهان */

2018-11-26T12:44:24Z

‏فلسفه وجود شرّ و فساد در جهان

@@ سطر ۳۷۲: / سطر ۳۷۲: @@
 ===صلاح و فساد از دیدگاه فرعون و فرعونیان===
-قرآن کریم سرگذشت بسیاری از اقوام گذشته یا افراد و گروه هایی را که دارای چنین طرز تفکری بوده اند، نقل می نماید. سرگذشت فرعون و قوم
+قرآن کریم سرگذشت بسیاری از اقوام گذشته یا افراد و گروه هایی را که دارای چنین طرز تفکری بوده اند، نقل می نماید. سرگذشت فرعون و قوم او را بارزترین نمونه های است که قرآن از آن یاد می کند. از این رو، خداوند متعال هنگام نقل داستان فرعون، به پیامبر خود فرمود: فَانظُر کَیفَ کَانَ عَاقِبَهُ المُفسِدِینَ؛  <ref>اعراف (7)، 103</ref> پس ببین فرجام مفسدان چگونه بود. از این طریق، خداوند سرانجام کار مفسدین را به پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) نشان داد. قرآن کریم در مقام بیان فساد فرعون می فرماید: إِنَّ فِرعَونَ عَلاَ فِی الأَرضِ وَ جَعَلَ أَهلَهَا یَستَضعِفُ طَایِفَهً یُذَبِحُ أَبنَاءهُم وَ یَستَحیی نِساءَهُم إِنَّهُ کَانَ مِنَ المُفسِدینَ؛  <ref>قصص (28)، 4</ref> فرعون در زمین برتری جویی کرد و اهل آن را به گروه هایی مختلفی تقسیم نمود، گروهی را به ضعف و ناتوانی می کشاند، پسرانشان را سر می برید و زنانشان را (برای کنیزی و خدمت) زنده نگه می داشت. او به یقین از مفسدان بود.
-−
 او را بارزترین نمونه های است که قرآن از آن یاد می کند. از این رو، خداوند متعال هنگام نقل داستان فرعون، به پیامبر خود فرمود: فَانظُر کَیفَ کَانَ عَاقِبَهُ المُفسِدِینَ؛  <ref>اعراف (7)، 103</ref> پس ببین فرجام مفسدان چگونه بود. از این طریق، خداوند سرانجام کار مفسدین را به پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) نشان داد. قرآن کریم در مقام بیان فساد فرعون می فرماید: إِنَّ فِرعَونَ عَلاَ فِی الأَرضِ وَ جَعَلَ أَهلَهَا یَستَضعِفُ طَایِفَهً یُذَبِحُ أَبنَاءهُم وَ یَستَحیی نِساءَهُم إِنَّهُ کَانَ مِنَ المُفسِدینَ؛  <ref>قصص (28)، 4</ref> فرعون در زمین برتری جویی کرد و اهل آن را به گروه هایی مختلفی تقسیم نمود، گروهی را به ضعف و ناتوانی می کشاند، پسرانشان را سر می برید و زنانشان را (برای کنیزی و خدمت) زنده نگه می داشت. او به یقین از مفسدان بود.
 فرعون و فرعونیان رژیمی طبقاتی را در مصر بر سر کار آورده بودند. در واقع، در آن زمان ساکنین مصر به سه دسته تقسیم می شدند: دسته ای ایشان درباریان و اطرافیان فرعون بودند که او را به عنوان خدا و معبود معرفی کرده و مردم را وادار می ساختند تا از فرعون اطاعت نموده و در برابر او سر بر سجده قرار دهند. قرآن کریم از این دسته از افراد که از سردمداران حکومت فرعون بوده و همه گونه امکانات برای استثمار دیگران، در اختیار آنان بود، با تعبیر «المَلأ ُمِن قَومِ فِرعَونَ»  <ref>اعراف (7)، 109</ref> یاد نموده است. گروه دوم، مصریانی بودند که گروه اول از آنان بهره کشی نموده، آنان را به استثمار خود در می آوردند. گر چه این افراد از شهروندان مصر محسوب می شدند، لیکن تحت سیطره اقلیت طلب و حاکم قرار داشتند. سومین گروه نیز مهاجرانی به نام بنی اسرائیل بودند که از زمان حضرت یوسف (علی نبینا و علیه السلام) و پس از مهاجرت برادران او به مصر و سکونت در آن جا، جمعیت آنان رو به فزونی نهاد.
@@ سطر ۳۸۲: / سطر ۳۸۰: @@
 فرعونیان در مواجهه با آن حضرت، مانع از ورود او به کاخ فرعون شدند، لیکن سرانجام، پس از مدتی، با تدبیر الهی به کاخ فرعون راه پیدا کرد و رسالت خود را به فرعون ارائه نمود. پس از آن که فرعون از آن حضرت خواست تا حجتی بر ادعای خود اقامه نماید، آن حضرت به ذکر  دلایل و معجزات خود پرداخت و به فرعون ثابت نمود که فرستاده خداوند است. کسانی که در دربار فرعون حضور داشتند، با مشاهده این صحنه ها دچار تزلزل شدند و احتمال دادند که حق با حضرت موسی (علی نبینا و علیه السلام) باشد. از این رو، جلسه ای خصوصی برای مشورت تشکیل دادند و در این مورد به بحث و گفتگو پرداختند: فَتَنَازَعُوا أَمرَهُم بَینَهُم وَ أسَرُّوا النَّجوَی؛  <ref>طه (20)، 63</ref> قطعاً این دو تن ]موسی و هارون[ ساحرند ]و[ می خواهند شما را با سحر خود از سرزمینتان بیرون کنند و آیین والای شما را براندازند. بر اساس این آیه شریفه، آنان معتقد بودند که رژیم آنان ایده آل است و بهترین روش، همان شیوه طبقاتی است که در جامعه آنان وجود دارد. آنان از این وحشت داشتند که آن حضرت، زندگی عادی آنان را بر هم زده و مردم تحت سلطه آنان را از اختیارشان در آورد. از این رو، برای خنثی نمودن عمل آن حضرت، چاره اندیش نمودند.
-اطرافیان فرعون به جهت آن که نسبت به از دست دادن موقعیت خود در هراس بودند، به وسوسه کردن فرعون پرداختند و از او خواستند تا آن حضرت و اطرافیان او را به حال خود رها نکند؛ چرا که احتمال دارد عده ای از بنی اسرائیل را اطراف خود جمع کرده و زمینه حرکتی را در مصر فراهم نماید. آنان معتقد بودند که آن حضرت و قوم او، در صورتی که به حال خود رها شوند، اقدام به فساد در جامعه خواهند نمود و زمینه اصلاح جامعه از بین خواهد رفت. از نظر چنین متفکران اصلاح طلبی، خدا پرستی و نجات عده ای مظلوم از دست ستم کاران فساد محسوب می گردید. در نهایت، فرعون اظهار داشت: ذَرُونِی أقتُل مُوسَی وَلیَدعُ رَبَّهُ إِنَّی أَخافُ أَن یُبَدَّلَ دِینِکُم أو أَن یُظهِرَ فِی الأرضِ الفَسَادَ؛  <ref>غافر (40)، 26</ref> مرا برای کشتن موسی به خود واگذارید و او پروردگارش را بخواند (تا او را نجات دهد) زیرا من می ترسم آیین شما را تغییر دهد یا در این سرزمین فساد بر پا کند. بر اساس این آیه، دلیلی که
+اطرافیان فرعون به جهت آن که نسبت به از دست دادن موقعیت خود در هراس بودند، به وسوسه کردن فرعون پرداختند و از او خواستند تا آن حضرت و اطرافیان او را به حال خود رها نکند؛ چرا که احتمال دارد عده ای از بنی اسرائیل را اطراف خود جمع کرده و زمینه حرکتی را در مصر فراهم نماید. آنان معتقد بودند که آن حضرت و قوم او، در صورتی که به حال خود رها شوند، اقدام به فساد در جامعه خواهند نمود و زمینه اصلاح جامعه از بین خواهد رفت. از نظر چنین متفکران اصلاح طلبی، خدا پرستی و نجات عده ای مظلوم از دست ستم کاران فساد محسوب می گردید. در نهایت، فرعون اظهار داشت: ذَرُونِی أقتُل مُوسَی وَلیَدعُ رَبَّهُ إِنَّی أَخافُ أَن یُبَدَّلَ دِینِکُم أو أَن یُظهِرَ فِی الأرضِ الفَسَادَ؛  <ref>غافر (40)، 26</ref> مرا برای کشتن موسی به خود واگذارید و او پروردگارش را بخواند (تا او را نجات دهد) زیرا من می ترسم آیین شما را تغییر دهد یا در این سرزمین فساد بر پا کند. بر اساس این آیه، دلیلی که فرعون برای کشتن آن حضرت ارائه کرد. این بود که از منحرف نمودن دین مردم یا بر پا شدن فساد توسط آن حضرت واهمه داشت.
-−
 فرعون برای کشتن آن حضرت ارائه کرد. این بود که از منحرف نمودن دین مردم یا بر پا شدن فساد توسط آن حضرت واهمه داشت.
 ===صلاح و فساد در اندیشه حضرت موسی===

@@ سطر ۳۳۴: / سطر ۳۳۴: @@
 از آن جا که نقل داستان و سرگذشت اقوام پیشین، درس های آموزنده ای را در پی دارد، لذا در قرآن کریم داستان های فراوانی نقل گردیده است. بخشی از این حکایات در مورد قوم بنی اسرائیل می باشد. تعداد زیادی از افراد این قوم گرفتار معصیت الهی شده و مستقیماً به انجام امور خلاف اقدام نمودند. این عده علی رغم ممنوع شدن صید ماهی در روزهای شنبه، در این روز تور به آب می انداختند و در روز بعد ماهیان را صید و از آب خارج می کردند. آنان از این طریق، تصمیم داشتند تا خداوند را فریب دهند ف غافل از آن که خداوند متعال نسبت به درون آنان آگاهی دارد. عده ای دیگر از افراد همین قوم، به نصیحت و اندرز معصیت کاران پرداخته و به آنان گوش زد می نمودند که با این گونه اعمال، زمینه عذاب الهی بر آنان فراهم می شود. لیکن نصیحت های آنان ثمری نبخشید و نافرمانی خداوند هم چنان تداوم یافت. در میان این گروه ها، گروه دیگری حضور داشتند که نصیحت کنندگان را موعظه می نمود، تلاش آنان را بی نتیجه قلمداد می کرد و اظهار می داشت: لِمَ تَعِظُونَ قَومًا اللهُ مُهلِکُهُم أو مُعَذِِّبُهُم عَذَابًا شَدِیدًا؛  <ref>اعراف (7)، 164</ref> برای چه قومی را که خدا هلاک کننده ایشان است یا آنان را به عذابی سخت عذاب خواهد کرد، پند می دهید. اما آن گروه که به نصیحت خطاکاران می پرداخت، پاسخ می داد: مَعدِرَهً إِلَی رَبِّکُم وَ لَعَلَکُم یَتَّقُونَ؛  <ref>اعراف (7)؛ 164</ref> تا معذرتی پیش پروردگارتان باشد و شاید که آنان پرهیزگاری کنند. بر اساس این بخش از آیه، این افراد احتمال عدم تأثیر نصیحت های خود را می دادند، لیکن برای آن که در نزد خدا عذری داشته باشند، به این عمل خود ادامه می دادند. علاوه بر این که آنان یقین نداشتند که تلاششان بی ثمر باشد، بلکه این احتمال وجود داشت که در میان آن افراد خاطی، کسانی یافت شوند که تحت تأثیر این موعظه ها قرار گرفته و عمل ناشایست خود را ترک نمایند. سرانجام پس از مدتی عذاب الهی برآنان نازل گردید و افراد خطاکار و کسانی که وظیفه امر به معروف و نهی از منکر را ترک نموده بودند، به جزای اعمال خود رسیدند.
-ترک امر به معروف و نهی از منکر تا آن حد، حائز اهمیت است که بر اساس برخی از روایات، صد هزار نفر از افراد قوم حضرت شعیب (علی نبینا و علیه السلام) به عذاب الهی گرفتار آمدند که تنها چهل هزار نفر از آنان از کسانی بودند که خود، اقدام به انجام اعمال فاسد می نمودند، شصت
+ترک امر به معروف و نهی از منکر تا آن حد، حائز اهمیت است که بر اساس برخی از روایات، صد هزار نفر از افراد قوم حضرت شعیب (علی نبینا و علیه السلام) به عذاب الهی گرفتار آمدند که تنها چهل هزار نفر از آنان از کسانی بودند که خود، اقدام به انجام اعمال فاسد می نمودند، شصت هزار نفر دیگر، از کسانی بودند که نهی از منکر را رها و این افراد را به حال خود واگذار کرده بودند.  <ref>الکلینی، محمد بن یعقوب، فروع الکافی، بیروت: دار الاضواء، 1413 ق، ج 5، ص 56، باب الامر بالمعروف و النهی عن المنکر، روایت 1</ref> تنها، کسانی از این عذاب الهی جان سالم به در بردند که در هیچ شرایطی دست از امر به معروف و نهی از منکر برنداشته و به وظیفه خود عمل نمودند. بنابراین، در هر جامعه ای، کسی که گناهی را مشاهده نماید و اقدام به نهی از منکر نکند، در گناهِ مرتکبِ آن خطا، شریک خواهد بود و هم چون او عذاب الهی را خواهد چشید.
-−
 هزار نفر دیگر، از کسانی بودند که نهی از منکر را رها و این افراد را به حال خود واگذار کرده بودند.  <ref>الکلینی، محمد بن یعقوب، فروع الکافی، بیروت: دار الاضواء، 1413 ق، ج 5، ص 56، باب الامر بالمعروف و النهی عن المنکر، روایت 1</ref> تنها، کسانی از این عذاب الهی جان سالم به در بردند که در هیچ شرایطی دست از امر به معروف و نهی از منکر برنداشته و به وظیفه خود عمل نمودند. بنابراین، در هر جامعه ای، کسی که گناهی را مشاهده نماید و اقدام به نهی از منکر نکند، در گناهِ مرتکبِ آن خطا، شریک خواهد بود و هم چون او عذاب الهی را خواهد چشید.
 ==صلاح و فساد از دیدگاه های مختلف==

@@ سطر ۳۲۴: / سطر ۳۲۴: @@
 اعدام کسانی که مرتکب چنین اعمالی می شوند، بر اساس آیات قرآن کریم، نه تنها گناه شمرده نمی شود، بلکه بزرگترین مبارزه با فساد را شکل می دهد. برکت اجرای حدی از حدود الهی، به اندازه ای است که بر اساس بخشی از روایات برکت آن از چهل شبانه روز نزول باران بیشتر است. در بخشی از روایت منقول از رسول اکرم (صلی الله علیه و آله) آمده است: حَدِّ یُقَامُ للهِ فِی الأرضِ أَفضَلُ مِن مَطَرِ أَربَعِینَ صَبَاحاً؛  <ref>الکلینی، محمد بن یعقوب، فروع الکافی، بیروت: دار الاضواء، 1413 ق، ج 7، ص 174، باب التحدید، روایت 8</ref> به پا داشتن حدی از حدودی الهی در روی زمین، نیکوتر از باریدن باران در چهل شبانه روز است. بنابراین، قتل اشخاص بی گناه مورد مذمت قرار گرفته است، نه اعدام کسی که مرتکب جنایت و یا گناهی شده است که حد آن اعدام است.
-از جمله گناهانی که مجازات اعدام برای آن در نظر گرفته شده، محاربه است: إِنَّمَا جَزَاءَ الَّذینَ یُحَارِبُونَ اللهَ وَ رَسُولَهُ وَ یَسعَونَ فِی الأرضِ فَسَادًا أَن یُقَتِّلُوا أَو تُقَطِّعَ أَیدِیِهِم وَ أَرجُلُهُم مِّن خِلافٍ أَو یُنفَوا مِنَ الأرضِ
+از جمله گناهانی که مجازات اعدام برای آن در نظر گرفته شده، محاربه است: إِنَّمَا جَزَاءَ الَّذینَ یُحَارِبُونَ اللهَ وَ رَسُولَهُ وَ یَسعَونَ فِی الأرضِ فَسَادًا أَن یُقَتِّلُوا أَو تُقَطِّعَ أَیدِیِهِم وَ أَرجُلُهُم مِّن خِلافٍ أَو یُنفَوا مِنَ الأرضِ ذَلِکَ لَهُم خِزیٌ فِی الدُّنیَا وَ لَهُم فِی الآخِرَهِ عَذابٌ عَظِیمٌ؛  <ref>مائده (5)، 33</ref> سزای کسانی که با ]دوستداران[ خدا و پیامبر او می جنگند و در زمین به فساد می کوشند، جز این نیست که کشته شوند یا بر دار آویخته گردند یا دست و پایشان در خلاف جهت یکدیگر بریده شود یا از آن سر زمین تبعید گردند. این رسوایی آنان در دنیاست و در آخرت عذابی بزرگ خواهند داشت. در عرف قرآن و ادبیات اسلامی، به کسی عنوان محارب اطلاق می گردد که اقدام به جنایت مسلحانه نموده و از این طریق، با تهدید اسلحه، مال دیگران را به زور تصاحب نماید یا متعرض ناموس دیگران شود. در قوانین و مقررات رایج کشور نیز کسانی که اقدام به ترویج مواد مخدر می نمایند، مفسد فی الارض شمرده می شوند. اینان مصداقی از مصادیق بارز کسانی هستند که برای ترویج فساد در جامعه، تلاش می کنند. براساس این آیه شریفه، خداوند متعال برای مبارزه با فساد، چهار مجازات برای این گونه افراد قرار داده است: دار زدن، قطع دست و پای آنان در جهت خلاف یکدیگر، تبعید و اخراج آنان از جامعه و یا کشتن آنان به هر طریقی که مقدور است.
-−
 ذَلِکَ لَهُم خِزیٌ فِی الدُّنیَا وَ لَهُم فِی الآخِرَهِ عَذابٌ عَظِیمٌ؛  <ref>مائده (5)، 33</ref> سزای کسانی که با ]دوستداران[ خدا و پیامبر او می جنگند و در زمین به فساد می کوشند، جز این نیست که کشته شوند یا بر دار آویخته گردند یا دست و پایشان در خلاف جهت یکدیگر بریده شود یا از آن سر زمین تبعید گردند. این رسوایی آنان در دنیاست و در آخرت عذابی بزرگ خواهند داشت. در عرف قرآن و ادبیات اسلامی، به کسی عنوان محارب اطلاق می گردد که اقدام به جنایت مسلحانه نموده و از این طریق، با تهدید اسلحه، مال دیگران را به زور تصاحب نماید یا متعرض ناموس دیگران شود. در قوانین و مقررات رایج کشور نیز کسانی که اقدام به ترویج مواد مخدر می نمایند، مفسد فی الارض شمرده می شوند. اینان مصداقی از مصادیق بارز کسانی هستند که برای ترویج فساد در جامعه، تلاش می کنند. براساس این آیه شریفه، خداوند متعال برای مبارزه با فساد، چهار مجازات برای این گونه افراد قرار داده است: دار زدن، قطع دست و پای آنان در جهت خلاف یکدیگر، تبعید و اخراج آنان از جامعه و یا کشتن آنان به هر طریقی که مقدور است.
 با توجه به نص این آیات شریفه، به خوبی مشخص می شود که اسلام خشونت های قانونی را به رسمیت می شناسد و نباید به این بهانه که اسلام دین رحمت است، از اجرای این احکام خود داری ورزید. بنابراین، هر عملی که حکم آن، مجازات اعدام باشد، از مصادیق فساد به شمار می رود و اجرای این چنین حکمی، مبارزه با فساد محسوب خواهد شد.

@@ سطر ۲۶۰: / سطر ۲۶۰: @@
 بنابراین، در صورتی که کسانی تلاش نمایند تا ایمان افراد جامعه ضعیف گردد و معرفت آنان نسبت به حق و حقیقت کاهش یابد، مرتکب شدید ترین فسادها گردیده اند. بیان عالمانه مقام معظم رهبری (حفظه الله) مبنی بر هدف قرار گرفتن ایمان جوانان، نشان دهنده این است که دشمنان اسلام قصد دارند تا از این طریق، فساد را در جامعه گسترش دهند. بر اساس دیدگاه قرآن کریم، مفسدان، بیشترین خیانت را به جامعه خود روا می دارند و بدین ترتیب تلاش می کنند تا افراد جامعه را از مرحله انسانیت خارج نمایند؛ به طوری که نسل آینده از سلامت کافی برخوردار نبوده و درگیر انواع مختلفی از مفاسد باشد.
-عواملی که سبب به وجود آمدن فساد در جامعه می گردند، سلامت جامعه را به خطر انداخته، نسل انسان ها را به فساد خواهد کشاند: وَ إِذَا تَوَلَّی سَعَی فِی الأرضِ لِیُفسِدَ فِیهَا وَ یُهلِکَ الحَرثَ وَ النَّسلَ وَ اللهُ لا یَُحِبُّ الفَسادَ؛  <ref>بقره (2)، 205</ref> و هنگامی که روی بر می گردانند ]و از نزد تو خارج می شوند[ کوشش می کنند که در زمین فساد نمایند و کشت و نسل را نابود سازند و خداوند تباهکاری را دوست ندارد. براساس این تعبیر که یکی از تعابیر عجیب قرآن است، فسادهای جامعه نه تنها همان فرد
+عواملی که سبب به وجود آمدن فساد در جامعه می گردند، سلامت جامعه را به خطر انداخته، نسل انسان ها را به فساد خواهد کشاند: وَ إِذَا تَوَلَّی سَعَی فِی الأرضِ لِیُفسِدَ فِیهَا وَ یُهلِکَ الحَرثَ وَ النَّسلَ وَ اللهُ لا یَُحِبُّ الفَسادَ؛  <ref>بقره (2)، 205</ref> و هنگامی که روی بر می گردانند ]و از نزد تو خارج می شوند[ کوشش می کنند که در زمین فساد نمایند و کشت و نسل را نابود سازند و خداوند تباهکاری را دوست ندارد. براساس این تعبیر که یکی از تعابیر عجیب قرآن است، فسادهای جامعه نه تنها همان فرد فاسد، بلکه نسل انسان را با تباهی رو به رو می سازد. در این صورت، حتی کسانی که پس از این، اعضای اصلی جامعه را تشکیل خواهند داد، به سمت فساد گرایش خواهند داشت. در واقع، فسادی که یک جامعه را تهدید می کند، فسادی است که نوجوانان و جوانان جامعه را نیز در بر می گیرد و آنان را به سمت نابودی سوق می دهد. جوامع کنونی، در بند رانت خواری، سوء استفاده های مالی، رشوه خواری، تبعیض و سایر امور گرفتار آمده اند و بر اساس بینش اسلامی، این گونه موارد، از مفاسد بزرگی شمرده می شوند که باید برای مبارزه با آن ها تلاش نمود.
-−
 فاسد، بلکه نسل انسان را با تباهی رو به رو می سازد. در این صورت، حتی کسانی که پس از این، اعضای اصلی جامعه را تشکیل خواهند داد، به سمت فساد گرایش خواهند داشت. در واقع، فسادی که یک جامعه را تهدید می کند، فسادی است که نوجوانان و جوانان جامعه را نیز در بر می گیرد و آنان را به سمت نابودی سوق می دهد. جوامع کنونی، در بند رانت خواری، سوء استفاده های مالی، رشوه خواری، تبعیض و سایر امور گرفتار آمده اند و بر اساس بینش اسلامی، این گونه موارد، از مفاسد بزرگی شمرده می شوند که باید برای مبارزه با آن ها تلاش نمود.
 ===شیوه های مبارزه، با فساد بر اساس آیات قرآن کریم===

@@ سطر ۲۳۸: / سطر ۲۳۸: @@
 به عبارت دیگر، فلسفه وضع قانون جهاد و دفاع این است که پرستش گاه های خداوند در روی زمین آباد بماند و مردم با مشاهده پرستش گاه ها به یاد خدا افتاده و مشغول عبادت شوند. در صورت عدم وجود قانونی برای دفاع، زمینه تسلط ظالمین فراهم می شود که از ویران نمودن پرستش گاه های خداوند و از بین بردن شعائر الهی در جامعه ابائی ندارند. در آن صورت توجه افراد به پرستش خداوند کاهش یافته و به تدریج، شعائر دینی کم رنگ تر می شود. در صورت مسلط شدن ظالمین، مساجد به امکانی هم چون محل جمع آوری فقرا، توزیع مواد مخدر و فرهنگ سرایی تبدیل خواهد شد که جز ترویج فحشا و منکرات، کاری دیگر از آن ساخته نیست و در آن جا، از طریق آموزش موسیقی و رقاّصی به تبلیغ اعمال شیطانی پرداخته خواهد شد.
-حاصل آن که، این آیه شریفه در صدد بیان مصداق فساد بوده و ویرانی پرستش گاه ها، فراموش کردن یاد خدا و دور شدن مردم از عبادت را به عنوان بزرگترین مصداق فساد معرفی کرده است. روی گردان کردن مردم از دین خود، بالاترین فسادی است که هر شخصی می تواند مرتکب آن شود: وَ الفِتنَهُ اَکبَرُ مُنَ القَتلِ وَ لاَ یَزالُونَ یُقاتِلُونَکُم حتَّی یَرُدُوکُم عَن دِینِکُم إِنِ استَطاعُوا؛  <ref>بقره (2)، 217</ref> و فتنه ]= شرک[ از کشتار بزرگتر است و آنان پیوسته با شما می جنگند تا اگر بتوانند شما را از دینتان برگردانند. این آیه شریفه تأکید می کند که افرادی که با مسلمانان در جنگ بوده و هر روز در صدد انجام توطئه و بر اندازی نظام اسلامی هستند، تنها به دنبال چپاول و غارت اموال، منابع زیر زمینی و نفت این کشور نیستند، بلکه آنان تا آن زمان که مسلمانان دست از دین خود بر ندارند، به جنگ ادامه
+حاصل آن که، این آیه شریفه در صدد بیان مصداق فساد بوده و ویرانی پرستش گاه ها، فراموش کردن یاد خدا و دور شدن مردم از عبادت را به عنوان بزرگترین مصداق فساد معرفی کرده است. روی گردان کردن مردم از دین خود، بالاترین فسادی است که هر شخصی می تواند مرتکب آن شود: وَ الفِتنَهُ اَکبَرُ مُنَ القَتلِ وَ لاَ یَزالُونَ یُقاتِلُونَکُم حتَّی یَرُدُوکُم عَن دِینِکُم إِنِ استَطاعُوا؛  <ref>بقره (2)، 217</ref> و فتنه ]= شرک[ از کشتار بزرگتر است و آنان پیوسته با شما می جنگند تا اگر بتوانند شما را از دینتان برگردانند. این آیه شریفه تأکید می کند که افرادی که با مسلمانان در جنگ بوده و هر روز در صدد انجام توطئه و بر اندازی نظام اسلامی هستند، تنها به دنبال چپاول و غارت اموال، منابع زیر زمینی و نفت این کشور نیستند، بلکه آنان تا آن زمان که مسلمانان دست از دین خود بر ندارند، به جنگ ادامه خواهند داد. البته اینان قدرت بر انجام این کار را نخواهند داشت و به خداوند و نه بندگان شایسته خدا اجازه ظالمین را بر جامعه اسلامی نخواهند داد.
-−
 خواهند داد. البته اینان قدرت بر انجام این کار را نخواهند داشت و به خداوند و نه بندگان شایسته خدا اجازه ظالمین را بر جامعه اسلامی نخواهند داد.
 بنابراین، فساد در دین از اهمیت فوق العاده ای برخوردار است و از آن جا که تمامی اهداف قبلی، اهداف مقدمی است، لذا تمام فساد های قبلی نیز جنبه مقدمی دارد. تأمین امنیت جان، مال و ناموس افراد و در واقع، تأمین حقوق افراد، مقدمه ای برای پرستش خداوند است. در صورتی که در جامعه ای خدا پرستی در معرض خطر قرار گیرد و شرایط به گونه ای شود که روز به روز مساجد خلوت تر شود و فرهنگ سراها وسینماهایی که در آن فیلم های مبتذل نمایش داده می شود، رونق پیدا کند، آن جامعه رو به صلاح نخواهد بود، بلکه این قبیل امور نشان دهنده آن است که آن جامعه مسیر خود را گم کرده است. کسانی که ادعای اصلاح طلبی دارند، باید با این گونه مفاسد مبارزه کنند تا عذاب الهی بر آن جامعه نازل نشود؛ فَلَولاَ کَانَ مِنَ القُرُونِ مِن قَبلِکُم أُولُوا بَقِیَّهٍ عَنِ الفَسَادِ فِی الأرضِ إِلاَّ قلیلاً مِّمَّن أنجَینا مِنهُم وَاتَّبَعَ مِنهُم وَ اتَّبَعَ الَّذینَ ظَلَمُوا مَا أُترِفِوا فِیهِ وَ کَانُوا مُجرِمینَ وَ مَا کَانَ رَبُّکَ لِیُهلِکَ القُرَی بِظُلمٍ وَ أهلُهَا مُصلِحُونَ؛  <ref>هود (11)، 116 و 117</ref> پس چرا از نسل های پیش از شما خردمندانی نبودند که ]مردم را[ از فساد در زمین باز دارند جز اندکی از کسانی که از میان آنان نجاتشان دادیم. و کسانی که ستم کردند به دنبال ناز و نعمتی که درآن بودند، رفتند و آنان بزهکار بودند. و پروردگار تو ]هرگز[ بر آن نبوده است که شهرهایی را که مردمش اصلاح گرند، به ستم هلاک کند.
 ==شیوه های برخورد با مظاهر فساد در جامعه==

@@ سطر ۲۱۶: / سطر ۲۱۶: @@
 یکی دیگر از مصادیق فساد، که در قرآن نیز از آن یاد شده است، فسادی است که گریبان گیر قوم حضرت لوط (علی نبینا و علیه السلام) شده بود. در هر جامعه ای، در صورتی که ارتباطات جنسی سالم، فطری و خدا پسندانه بر قرار نباشد، آن جامعه، روی آسایش و خوشی را به خود نخواهد دید. از همین رو خداوند متعال، راه مشروع و صحیحی را برای ارضای غریزه جنسی و بر قراری روابط سالم میان مرد و زن پیشنهاد کرده است و تأکید می نماید که تنها باید از همین طریق بین زن و مرد ارتباط بر قرار شود. تأکید فراوان خداوند بر این مطلب نشان می ده د که سعادت انسان در سایه زندگی خانوادگی تأمین می شود. در روابط بین زن و شوهر نیز باید مهر و محبت، حاکم باشد؛ در غیر این صورت، آرامش خانوادگی، امنیت زندگی زناشویی و نیز زمینه اعتماد بین آنان از بین خواهد رفت.
-قوم حضرت لوط از جمله کسانی بودند که از این مسیر صحیح منحرف شده و به روابط نا مشروع، از جمله هم جنس بازی، روی آوردند. حضرت لوط به قوم خود نهیب می زند که در این جهان هستی، کسی قبل از آنان مرتکب چنین اعمال زشتی نگشته است: إِنَکُم لَتَأتُونَ الفَاحِشَهَ مَا
+قوم حضرت لوط از جمله کسانی بودند که از این مسیر صحیح منحرف شده و به روابط نا مشروع، از جمله هم جنس بازی، روی آوردند. حضرت لوط به قوم خود نهیب می زند که در این جهان هستی، کسی قبل از آنان مرتکب چنین اعمال زشتی نگشته است: إِنَکُم لَتَأتُونَ الفَاحِشَهَ مَا سَبَقَکُم بِهَا مِن أحَدِ مِّنَ العَالَمینَ؛  <ref>عنکبوت (29)، 28</ref> شما به کار زشتی می پردازید که هیچ یک از مردم زمین در آن ]کار[ بر شما پیشی نگرفته است. آن حضرت تا جایی که در توان داشت مردم را نصیحت می کرد و به آنان هشدار می داد که در صورت تداوم این اعمال شنیع، جامعه به فساد کشیده خواهد شد و عذاب الهی بر آنان فرود خواهد آمد. ولی آنان در جواب آن حضرت او را به مسخره می گرفتند و از او طلب عذاب می کردند: فَمَا کَانَ جَوَابَ قَومِهِ إِلاَّ أن قَالُوا ائِتنَا یعَذابِ اللهِ إِن کُنتَ مِنَ الصَّادِقینَ؛  <ref>عنکبوت (29)، 29</ref> و]لی[ پاسخ قومش جز این نبود که گفتند اگر راست می گویی عذاب خدا را برای ما بیاور. کار این قوم به جایی رسید که فساد به درون خانواده خود حضرت لوط نیز سرایت نمود و همسر آن حضرت به یکی از دَلاّلان این عمل ناپسند تبدیل شده بود.
-−
 سَبَقَکُم بِهَا مِن أحَدِ مِّنَ العَالَمینَ؛  <ref>عنکبوت (29)، 28</ref> شما به کار زشتی می پردازید که هیچ یک از مردم زمین در آن ]کار[ بر شما پیشی نگرفته است. آن حضرت تا جایی که در توان داشت مردم را نصیحت می کرد و به آنان هشدار می داد که در صورت تداوم این اعمال شنیع، جامعه به فساد کشیده خواهد شد و عذاب الهی بر آنان فرود خواهد آمد. ولی آنان در جواب آن حضرت او را به مسخره می گرفتند و از او طلب عذاب می کردند: فَمَا کَانَ جَوَابَ قَومِهِ إِلاَّ أن قَالُوا ائِتنَا یعَذابِ اللهِ إِن کُنتَ مِنَ الصَّادِقینَ؛  <ref>عنکبوت (29)، 29</ref> و]لی[ پاسخ قومش جز این نبود که گفتند اگر راست می گویی عذاب خدا را برای ما بیاور. کار این قوم به جایی رسید که فساد به درون خانواده خود حضرت لوط نیز سرایت نمود و همسر آن حضرت به یکی از دَلاّلان این عمل ناپسند تبدیل شده بود.
 هنگامی که فرشتگان بر حضرت ابراهیم (علی نبینا و علیه السلام) نازل شدند، آن حضرت را از مأموریت خود برای نابودی آن ها جلوگیری شود. اما در نهایت فرشتگان، این قضای الهی را غیر قابل تغییر دانسته و عرضه داشتند: یَا إِبراهِیمُ أَعرِض عَن هَذَا إِنَّهُ قَد جَاء أَمرُ رَبِّکَ وَ إِنَّهُم آتِیهِم عَذابٌ غَیرُ مَردُودٍ؛  <ref>هود (11)، 76</ref> ای ابراهیم از این ]چون و  چرا[ روی بر تاب که فرمان پروردگارت آمده و برای آنان عذابی که بی بازگشت است، خواهد آمد.

@@ سطر ۱۶۶: / سطر ۱۶۶: @@
 برخی از انسان ها بر این اعتقادند که آفرینش انسان و جامعه انسانی هیچ گونه هدفی را دنبال نمی کند: مَا هِیَ إلاَّ حَیَاتُنَا الدُّنیَا نَمُوتُ وَ نَحیَا وَ مَا یُهلِکُنَا إِلاَّ الدَّهرُ؛  <ref>جاثیه (45)، 24</ref> غیر از زندگانی دنیای ما ]چیز دیگری[ نیست؛ می میریم و زنده می شویم و ما را جز طبیعت هلاک نمی کند. به تصور چنین افرادی، انسان ها همانند علفی هستند که روزی از زمین می رویند و روزی دیگر، زرد و خشک شده و در نهایت از بین می روند و هدفی از پیدایش انسان وجود ندارد. قرآن کریم با صراحت این دیدگاه را رد نموده و حتی صاحبان این دیدگاه را نیز مذمت می نماید: أَفَحَسِبتُم أَنَّمَا خَلَقنَاکُم عَبَثًا إِلَینَا لاَ تُرجَعُونَ؛  <ref>مؤمنون (23)، 115</ref> آیا پنداشتید شما را بیهوده آفریده ایم و به سوی ما باز گردانیده نمی شوید؟ در صورتی که هدفی از آفرینش انسان وجود نداشته باشد، خلقت انسان عبث و بیهوده و این امر با حکمت خداوند ناسازگار خواهد بود. در این جاست که هدف از آفرینش انسان از دیدگاه قرآن کریم مورد توجه قرار می گیرد. در این مجال به اختصار به این بحث اشاره می نماییم. هر چند که این بحث به قدری گسترده است که نوشتاری مفصل و مستقل را می طلبد.
-از دیدگاه قرآن کریم هدف نهایی از آفرینش انسان، بندگی خداوند است: وَ مَا خَلَقتَ الجِنَّ وَ الإِنسَ إِلاّ لِیَعبُدُونِ؛  <ref>ذاریات (51)، 56</ref> جنیان و انسان را جز برای بندگی نیافریدم. بنابراین، کمال انسان جز در سایه عبادت، بندگی و اطاعت خدا حاصل نمی شود و تا زمان که انسان به پرستش خدا نپردازد، انسان واقعی نخواهد شد. برخی از فیلسوفان جدید غرب نیز تعبیرات مشابهی در این زمینه دارند. به عنوان نمونه، کی یِرکه گارد  <ref>Keirkegaard</ref>، کشیشی که ساکن آلمان بوده و دارای اصالت دانمارکی می باشد و یکی از رهبران فلسفه اگزیستانسیالیسم به شمار می رود، افراد بشر را زمانی شایسته نام انسان می داند که با خدا ارتباط برقرار نموده باشد. به عبارت دیگر، حقیقت انسانیت انسان و رسیدن او به کمال، جز در سایه عبودیت خداوند حاصل نمی شود و تا زمانی که این رابطه بر قرار نشود، انسان، در واقع، حیوانی است که از قدرت فکر کردن، راه رفتن، خندیدن و خصوصیاتی از این قبیل بر خوردار است، لیکن در حقیقت امر، انسان محسوب نمی شود. در بیان دلیل منحصر بودن راه نایل شدن به کمال در عبودیت خداوند، می توان هم از عقل و هم از تجربه کمک گرفت. در صورتی که انسان وارد این مسیر شود و راه بندگی خدا را طی نماید، به سرّّ این کار پی خواهد برد و به راحتی، دلیل این که انسان در سایه بندگی خداوند، انسان
+از دیدگاه قرآن کریم هدف نهایی از آفرینش انسان، بندگی خداوند است: وَ مَا خَلَقتَ الجِنَّ وَ الإِنسَ إِلاّ لِیَعبُدُونِ؛  <ref>ذاریات (51)، 56</ref> جنیان و انسان را جز برای بندگی نیافریدم. بنابراین، کمال انسان جز در سایه عبادت، بندگی و اطاعت خدا حاصل نمی شود و تا زمان که انسان به پرستش خدا نپردازد، انسان واقعی نخواهد شد. برخی از فیلسوفان جدید غرب نیز تعبیرات مشابهی در این زمینه دارند. به عنوان نمونه، کی یِرکه گارد  <ref>Keirkegaard</ref>، کشیشی که ساکن آلمان بوده و دارای اصالت دانمارکی می باشد و یکی از رهبران فلسفه اگزیستانسیالیسم به شمار می رود، افراد بشر را زمانی شایسته نام انسان می داند که با خدا ارتباط برقرار نموده باشد. به عبارت دیگر، حقیقت انسانیت انسان و رسیدن او به کمال، جز در سایه عبودیت خداوند حاصل نمی شود و تا زمانی که این رابطه بر قرار نشود، انسان، در واقع، حیوانی است که از قدرت فکر کردن، راه رفتن، خندیدن و خصوصیاتی از این قبیل بر خوردار است، لیکن در حقیقت امر، انسان محسوب نمی شود. در بیان دلیل منحصر بودن راه نایل شدن به کمال در عبودیت خداوند، می توان هم از عقل و هم از تجربه کمک گرفت. در صورتی که انسان وارد این مسیر شود و راه بندگی خدا را طی نماید، به سرّّ این کار پی خواهد برد و به راحتی، دلیل این که انسان در سایه بندگی خداوند، انسان واقعی خواهد شد و در غیر این صورت، برازنده نام چهارپایان خواهد بود، را متوجه خواهد شد.
-−
 واقعی خواهد شد و در غیر این صورت، برازنده نام چهارپایان خواهد بود، را متوجه خواهد شد.
 حاصل آن که، هدف از آفرینش انسان، شناخت خداوند و ارتباط با او از طریق عبادت و بندگی می باشد. اگر انسان تنها می بود و خدا را عبادت می کرد، هدف از آفرینش او تحقق پیدا می کرد؛ لیکن علاوه بر وجود فرد انسانی، یک اجتماع انسانی نیز وجود دارد که دارای هدفی است. هدف از زندگی اجتماعی این است که افراد از طریق کمک به یکدیگر، آسانتر به کمال مطلوب خود نایل گردند. شناخت این هدف و تلاش برای رسیدن به این هدف برای انسان تنها و منزوی مشکل خواهد بود. شخصی که به تنهایی، در غار یا جنگلی زندگی می کند، اوّلاً معلوم نیست که بتواند به درک چنین مسایلی گردد، مدتها زمان خواهد برد تا متوجه وجود خداوند و ضرورت و کیفیت ارتباط با او گردد. چنین شخصی در صورتی که از عقل سالمی برخوردار باشد و آن را نیز به کار گیرد، به آرامی به این مسایل پی خواهد برد؛ اما اگر انسانی در دایره اجتماع زندگی کند، زمینه تکامل او بیشتر و بهتر فراهم خواهد شد، زیرا انسان در اجتماع می تواند از معلم و کتاب بهره گیرد و به دستورات انبیا الهی دست یابد و از این طریق، راه و هدف را بهتر شناخته و در آن راستا حرکت نماید.

@@ سطر ۱۵۰: / سطر ۱۵۰: @@
 در برداشت عمومی از مفاهیم صلاح و فساد، صلاح مساوی با شایستگی و بی عیب بودن کارها و فساد به معنای نا شایستگی، تباهی، ناکارآمدی و نابسامانی می باشد. بر اساس برداشت مذکور، صلاح مساوی با خوبی و فساد برابر با بدی است؛ لذا جامعه صالح به معنای جامعه خوب و عمل صالح به معنای عمل شایسته و خوب می باشد. مفهوم خوبی و بدی نیز از بدیهی ترین مفاهیمی است که تمام انسان ها نسبت به آن دو شناخت کافی دارند. در عین حال، تعریف همین مفهوم واضح و بدیهی، به گونه ای که با توجه به آن تعریف، مصادیق و حد و مرزهای آن مشخص شود، کاری بس دشوار است. از این رو، تعریف خوبی و بدی، یکی از مباحث مهمی است که در محافل فلسفی دنیا مطرح بوده و اندیشمندان بزرگ، سالیان متمادی وقت خود را صرف این موضوع نموده اند. مفاهیم صلاح و فساد نیز دچار سر نوشتی همانند سرنوشت مفاهیم خوب و بد گردیده است. همگان می پذیرند که عمل صالح، عملی پسندیده است و جامعه باید بدان سمت حرکت نماید و بر کسی پوشیده نیست که فساد امر نا مطلوبی است و باید با آن به مبارزه برخاست. اما برای روشن شدن مفاهیم صلاح و فساد و شناخته شدن مصادیق هر یک از آن ها ف باید تعریف روشن تری از این دو مفهوم ارائه داد؛ تا ماهیت صلاح و فساد، به خوبی شناخته شود و از این طریق، مصادیق خوب و بد یا شایسته و نا شایسته از هم تمییز داده شود تا افرادی نتوانند از این تعبیرات، سوء استفاده کنند و مطالب نادرست را به جای مطالب صحیح عرضه نمایند.
-یکی از شیوه های تشخیص شایسته یا نا شایسته بودن هر امری این است که مصادیق مسلم یک مفهوم، که کسی در مورد خوب یا بد بودن آن تردید ندارد، مورد بررسی قرار گیرد و ویژگی مشترکی که در آن ها وجود دارد، به دست آید. بدین ترتیب، در صورتی که از این طریق، خصوصیتی در آن امور شناخته شود که آنان را تحت عنوان امور شایسته یا نا شایسته قرار دهد، راز صالح یا فاسد بودن آن امور نیز مشخص می گردد. بر اساس این روش، خصوصیات هر یک از مصادیق، نادیده گرفته شده است و تنها به کشف جهات مشترکی که آن ها را در ردیف
+یکی از شیوه های تشخیص شایسته یا نا شایسته بودن هر امری این است که مصادیق مسلم یک مفهوم، که کسی در مورد خوب یا بد بودن آن تردید ندارد، مورد بررسی قرار گیرد و ویژگی مشترکی که در آن ها وجود دارد، به دست آید. بدین ترتیب، در صورتی که از این طریق، خصوصیتی در آن امور شناخته شود که آنان را تحت عنوان امور شایسته یا نا شایسته قرار دهد، راز صالح یا فاسد بودن آن امور نیز مشخص می گردد. بر اساس این روش، خصوصیات هر یک از مصادیق، نادیده گرفته شده است و تنها به کشف جهات مشترکی که آن ها را در ردیف امور شایسته یا نا شایسته قرار می دهد، اکتفا می شود. بیش از این، برای این شیوه، نمونه هایی ذکر گردید؛ تفاوت میان میوه فاسد و میوه سالم، تفاوت میان انسان های شایسته و افراد فاسد، و نیز تفاوت میان عملی که به خوبی و شایستگی انجام شده است با عملی که به طور نادرست و نا شایست انجام گرفته است، از جمله مواردی بودند که به آن ها اشاره گردید. در صورتی که بتوان در چندین مصداق از امور طبیعی، مصنوعی و انسانی، خصوصیات صلاح و فساد را شناخت، بهتر می توان تعریف نسبتاً قابل قبولی از این مفاهیم به دست آورد.
-−
 امور شایسته یا نا شایسته قرار می دهد، اکتفا می شود. بیش از این، برای این شیوه، نمونه هایی ذکر گردید؛ تفاوت میان میوه فاسد و میوه سالم، تفاوت میان انسان های شایسته و افراد فاسد، و نیز تفاوت میان عملی که به خوبی و شایستگی انجام شده است با عملی که به طور نادرست و نا شایست انجام گرفته است، از جمله مواردی بودند که به آن ها اشاره گردید. در صورتی که بتوان در چندین مصداق از امور طبیعی، مصنوعی و انسانی، خصوصیات صلاح و فساد را شناخت، بهتر می توان تعریف نسبتاً قابل قبولی از این مفاهیم به دست آورد.
 میوه بر روی درخت، ویژگی خاصی دارد که باید از ابتدای پیدایش، به تدریج به سوی آن پیش رود تا آن که به کمال مطلوب خود نایل آید. هر میوه ای با آن ویژگی خاص خود شناخته می شود و کسانی که از میوه ای استفاده می کنند، قصد دست یافتن به آن ویژگی خاص را دارند. به عنوان نمونه، برخی از میوه ها دارای مزه ای ترش و برخی دیگر شیرین هستند. هر کس که میوه ای شیرین همانند خربزه را مورد استفاده قرار می دهد، آن میوه را به خاطر شیرین بودنش می خواهد و در صورتی که مزه شیرین آن تغییر کند، آن میوه،میوه ای فاسد شمرده می شود. هم چنین در صورت از بین رفتن مزه ترش میوه ای که ترش بودن آن مطلوب است، آن میوه فاسد محسوب می گردد. در صورتی که مزه ترش میوه ای که آن را برای تهیه ترشی فراهم نموده اند، از بین برود، حکم به فاسد شدن آن میوه، داده می شود.

@@ سطر ۱۴۴: / سطر ۱۴۴: @@
 ===جایگاه اصلاح و افساد در دعوت انبیا===
-انبیا الهی (سلام الله علیهم اجمعین) در مقام دعوت و ارشاد اقوام خود، مردم را به اصلاح دعوت و از افساد بر حذر می داشتند. آنان در موارد متعددی قوم خود را خطاب قرار داده و ایشان را از افساد در روی زمین منع می کردند. خطاب هایی هم چون وَ لاَ تُفسِدُوا فِی الأَرضِ بَعدَ إِصلاَحِهَا؛  <ref>اعراف (7)، 56</ref> و در زمین پس
+انبیا الهی (سلام الله علیهم اجمعین) در مقام دعوت و ارشاد اقوام خود، مردم را به اصلاح دعوت و از افساد بر حذر می داشتند. آنان در موارد متعددی قوم خود را خطاب قرار داده و ایشان را از افساد در روی زمین منع می کردند. خطاب هایی هم چون وَ لاَ تُفسِدُوا فِی الأَرضِ بَعدَ إِصلاَحِهَا؛  <ref>اعراف (7)، 56</ref> و در زمین پس از اصلاح آن فساد مکنید، و نیز وَ لاَ تَعثَوا فِی الأَرضِ مُفسِدینَ؛  <ref>بقره (2)، 60، اعراف (7)؛ هود (11)، 85، شعراء (26)، 183 و عنکبوت (29)، 36</ref> و در زمین به فساد سر بر مدارید، گویا این مطلب است که در دعوت انبیاء اصلاح و افساد نقشی اساسی داشته است. هم چنین در قرآن کریم، در مقام توبیخ و نکوهش مردمی که مورد عذاب الهی واقع شده اند، تعبیر الَّذینَ یُفسِدُونَ فِی الأَرضِ وَ لاَ یُصلِحُونَ؛2 آنان که در زمین فساد کرده و اصلاح نمی کنند، به کار رفته است. تعبیرات مشابه دیگری نیز در قرآن کریم وجود دارد که ذکر تمام آن ها موجب اطناب کلام می شود. اجمالاً از این گونه آیات استفاده می شود که یکی از شعارهای انبیا، دعوت به اصلاح و مبارزه با فساد بوده است. بدین منظور، شیوه های تحقق اصلاح در جوامع توسط خود انبیا، بیان گردیده و در بسیاری از جوامع نیز آنان در صدد تحقق این آرمان برآمده اند. از این پس، تلاش خواهد شد تا این شیوه ها مورد بررسی قرار گیرد و بهترین روش برای تشخیص صلاح و فساد مشخص گردد تا زمینه سوء استفاده از این مفاهیم از میان برداشته شود.
-−
 از اصلاح آن فساد مکنید، و نیز وَ لاَ تَعثَوا فِی الأَرضِ مُفسِدینَ؛  <ref>بقره (2)، 60، اعراف (7)؛ هود (11)، 85، شعراء (26)، 183 و عنکبوت (29)، 36</ref> و در زمین به فساد سر بر مدارید، گویا این مطلب است که در دعوت انبیاء اصلاح و افساد نقشی اساسی داشته است. هم چنین در قرآن کریم، در مقام توبیخ و نکوهش مردمی که مورد عذاب الهی واقع شده اند، تعبیر الَّذینَ یُفسِدُونَ فِی الأَرضِ وَ لاَ یُصلِحُونَ؛2 آنان که در زمین فساد کرده و اصلاح نمی کنند، به کار رفته است. تعبیرات مشابه دیگری نیز در قرآن کریم وجود دارد که ذکر تمام آن ها موجب اطناب کلام می شود. اجمالاً از این گونه آیات استفاده می شود که یکی از شعارهای انبیا، دعوت به اصلاح و مبارزه با فساد بوده است. بدین منظور، شیوه های تحقق اصلاح در جوامع توسط خود انبیا، بیان گردیده و در بسیاری از جوامع نیز آنان در صدد تحقق این آرمان برآمده اند. از این پس، تلاش خواهد شد تا این شیوه ها مورد بررسی قرار گیرد و بهترین روش برای تشخیص صلاح و فساد مشخص گردد تا زمینه سوء استفاده از این مفاهیم از میان برداشته شود.
 ===برترین شیوه تشخیص مصادیق صلاح و فساد در عرصه های مختلف زندگی===

@@ سطر ۹۳: / سطر ۹۳: @@
 طبیعت این عالم به گونه ای است که در آن بسیاری از خیرات بدون وجود شرور تحقق نمی یابند. به عنوان نمونه، انسان ناچار است که برای فراهم نمودن غذای مورد نیاز بدن خود، از گیاهان زمین و یا گوشت حیوانات استفاده نماید. با برداشت گیاه از زمین و ذبح حیوانات، سپس خوردن آن ها توسط انسان، در واقع، حیات آن ها خاتمه یافته و یا رشد آن ها متوقف می گردد و بدین ترتیب، زمینه نابودی و فساد آن ها فراهم می شود. پس آن چه که برای انسان ها خیر، صلاح و نعمت است، برای موجودات دیگر شرّ محسوب می شود و بدون تحقق آن شرور، خیری عاید انسان ها نمی گردد. در حوادث دیگر جهان نیز همین مطلب صادق است. با بارش فراوان باران و جاری شدن سیل، انسان ها از تشنگی نجات یافته و برای خود آب ذخیره می نمایند تا از قحطی و خشک سالی جان سالم به در برند. پس در کنار خیری که در اثر باران حاصل می شود، شرّی نیز وجود دارد که لازمه آن خیر است. حاصل آن که، در این جهان مادی، نمی توان خیر و شر را از یکدیگر تفکیک نمود و خیر ها را در یک سو و شرور را در سوی دیگر قرار داد، بلکه لازمه تحقق خیرات در این جهان، وجود شرور می باشد.
-البته باید این نکته را نیز مورد توجه قرار داد که آفریدگار این جهان، حکیم است و در صورتی این عمل حکیمانه خواهد بود که خیرات جهان از شرور آن بیشتر باشد. خداوند متعال، این جهان را به گونه ای آفریده است که همواره خیرات آن بر شرور غلبه داشته باشد. به عنوان مثال، در بدن انسان اندام های متعددی وجود دارد. هر یک از این اندام ها ممکن است متحمل صدها آفت شود. مثلاً انواع مختلفی از امراض برای چشم وجود دارد. لیکن تعداد کسانی که در این جهان از چشمان سالم برخوردارند، بسیار بیشتر از تعداد کسانی است که دچار یکی از امراض
+البته باید این نکته را نیز مورد توجه قرار داد که آفریدگار این جهان، حکیم است و در صورتی این عمل حکیمانه خواهد بود که خیرات جهان از شرور آن بیشتر باشد. خداوند متعال، این جهان را به گونه ای آفریده است که همواره خیرات آن بر شرور غلبه داشته باشد. به عنوان مثال، در بدن انسان اندام های متعددی وجود دارد. هر یک از این اندام ها ممکن است متحمل صدها آفت شود. مثلاً انواع مختلفی از امراض برای چشم وجود دارد. لیکن تعداد کسانی که در این جهان از چشمان سالم برخوردارند، بسیار بیشتر از تعداد کسانی است که دچار یکی از امراض چشم گردیده اند. بنابراین خیرات چشم بسیار بیشتر از شرور آن می باشد. در سایر اندام های بدن نیز این حقیقت صادق است و تعداد کسانی که از سلامت این اندام ها برخوردارند، بیش از تعداد کسانی است که از ناراحتی های جسمی در رنجند. در مورد انسان نیز همین امر صادق بوده و تعداد کسانی که شرارت در وجود آنان رخنه کرده است، کم تر از کسانی است که به سمت خیرات گرایش دارند.
-−
 چشم گردیده اند. بنابراین خیرات چشم بسیار بیشتر از شرور آن می باشد. در سایر اندام های بدن نیز این حقیقت صادق است و تعداد کسانی که از سلامت این اندام ها برخوردارند، بیش از تعداد کسانی است که از ناراحتی های جسمی در رنجند. در مورد انسان نیز همین امر صادق بوده و تعداد کسانی که شرارت در وجود آنان رخنه کرده است، کم تر از کسانی است که به سمت خیرات گرایش دارند.
 حاصل آن که، انسان موجودی است که علاوه بر خیرات، شروری هم در او وجود دارد و حتی می توان ادعا نمود که شرور انسان محسوس و خیرات او بسیار نا محسوس و معنوی است. در اثبات این ادعا می توان به آیاتی از قرآن کریم تمسک جست. در بسیاری از آیات قرآن کریم، انسان با صفات زشت خود معرفی شده است. آیاتی هم چون: إِنَّ الإِنسانَ لَظَلُومٌ کَفَّارٌ؛  <ref>ابراهیم (14)، 34</ref> قطعا انسان ستم پیشه ناسپاس است. إِنَّهُ لَفَرِحُ فَخُورٌ؛  <ref>هود (11)، 10</ref> انسان نومید و ناسپاس خواهد بود، و آیات مشابه دیگری که در قرآن به وفور یافت می شود، به بیان صفات ناپسند انسان ها پرداخته است. تعداد این آیات در قرآن به قدری زیاد است که برخی، به غلط، پنداشته اند طبیعت انسان بر شرّ قرار گرفته است.
@@ سطر ۱۰۱: / سطر ۹۹: @@
 تحقق شرور در انسان از اموری بوده است که حتی در هنگام آفرینش انسان نیز فرشتگان از آن اطلاع داشته اند و لذا از خلقت چنین موجودی در شگفت بودند. ابر اساس آیات شریفه قرآن کریم، قبل از خلقت حضرت آدم (علی نبینا و آله و علیه السلام)، در آن زمان که خداوند متعال به فرشتگان وحی فرمود: إِنّی جَاعِلٌ فِی الأَرضِ خَلیفَهً؛  <ref>بقره (2)، 30</ref> من در زمین جانشینی خواهم گماشت، آنان که از ماهیت انسان آگاه بوده و می دانستند که در صورت آفرینش انسان، فساد بر روی زمین به وجود خواهد آمد، از خداوند سؤال کردند: اَتَجعَلُ فیِها مَن یُفسِدُ فیهَا وَ یَسفِکُ الدِّماء وَ نَحنُ نُسَّبِحَ بِحَمدِکَ وَ نُقَدِّسُ لَکَ؛  <ref>بقره (3)، 30</ref> آیا بر زمین کسی را می گماری که در آن فساد انگیزد و خون ها بریزد و حال آن که با ستایش تو، ]تو را[ تنزیه می کنیم و به تقدیست می پردازیم. از این فراز از آیه شریفه می توان پی برد که اولین دانسته فرشتگان از انسان این بوده است که چنین موجودی اهل فساد خواهد بود. در واقع، فرشتگان، تنها صفت بارز انسان را فساد گری و خون ریز بودن او می دانستند. از این رو، در شگفت بودند که چگونه ممکن است از میان موجوداتی که به فساد دست زده، خون ریزی به راه می اندازند، کسانی این لیاقت را پیدا کنند که به مقام خلیفه خدا بودن در زمین نایل گردند. از آن جا که فرشتگان در آن شرایط توان درک حقیقت را نداشتند، خداوند به طور اجمال به آنان پاسخ داد: إِنّی أَعلَمُ مَا لا تَعلَمُونَ؛  <ref>بقره (2)، 30</ref> من چیزی می دانم که شما نمی دانید. معنای این کلام خداوند این است که اگر چه این فسادها از انسان سر خواهد زد، اما در وجود همین انسان صلاحی نهفته است که فرشتگان از آن اطلاعی نداشتند. همین صلاح بر تمام فسادهای انسان رجحان داشته و خلقت او را حکیمانه می سازد.
-به هر حال، آن مطلبی که خداوند متعال نسبت به آن آگاه بود و فرشتگان نیز آن را پذیرفتند، این بود که خیری در نهان انسان وجود دارد که بر تمامی این شرور غلبه می یابد. علت این که فرشتگان نسبت به خلقت انسان در تعجب فرو رفتند، علم آنان به فسادگری انسان و عدم اطلاع آنان از خیری بود که در آفرینش انسان نهفته است. همین آیه
+به هر حال، آن مطلبی که خداوند متعال نسبت به آن آگاه بود و فرشتگان نیز آن را پذیرفتند، این بود که خیری در نهان انسان وجود دارد که بر تمامی این شرور غلبه می یابد. علت این که فرشتگان نسبت به خلقت انسان در تعجب فرو رفتند، علم آنان به فسادگری انسان و عدم اطلاع آنان از خیری بود که در آفرینش انسان نهفته است. همین آیه نشان می دهد که فساد در وجود انسان امری بارز، چشم گیر، محسوس و ملموس است و باید تلاش خود را برای شناسایی خوبی های انسان به کار برد؛ چرا که این امور محسوس و ملموس نمی باشد و برای دیدن آن ها چشم تیز بینی لازم است.
-−
 نشان می دهد که فساد در وجود انسان امری بارز، چشم گیر، محسوس و ملموس است و باید تلاش خود را برای شناسایی خوبی های انسان به کار برد؛ چرا که این امور محسوس و ملموس نمی باشد و برای دیدن آن ها چشم تیز بینی لازم است.
 نتیجه آن که، در آفرینش انسان، علاوه بر صلاح و خیر، فساد و شرّ نیز ملحوظ بوده است و فرشتگان نیز به خوبی آگاه بودند که این موجودی که در آستانه آفرینش است، فسادهایی را به همراه خواهد آورد. بنابراین وجود فساد در زندگی انسان در این جهان اجتناب ناپذیر است؛ در غیر این صورت خداوند متعال در جواب فرشتگان، ادعای آنان مبنی بر فساد گر بودن انسان را رد می کرد، نه آن که خبر از وجود یک راز در آفرینش انسان دهد که فرشتگان از آن اطلاعی نداشتند.