نمایش مبدأ برای چشم چرانی، آثار و راهكارهای درمان

<div class="head1"> چشم چرانی، آثار و راهکارهای درمان </div>

== معنای چشم چرانی ==

[[چشم چرانی]] در مقابل غض بصر و چشم پوشی، به معنای نگاه خیره و شهوت آلود به نامحرم است که با انگیزه لذت طلبی جنسی انجام می‌شود. ما در روابط اجتماعی خود با دیگران چه جنس مخالف یا موافق به طور طبیعی با آنها ارتباط حضوری و کلامی داریم و به آنها نگاه می‌کنیم، نگاهی که به هیچ وجه در آن بحث تحریک شهوت و لذت جنسی مطرح نیست، این نگاه‌ها داخل در مقوله [[چشم چرانی]] نیستند، ولی نگاه‌های تیزی که با انگیزه لذت جنسی انجام می‌شود و به تحریک شدن غریزه و میل جنسی می‌انجامد، اصطلاحا تحت عنوان [[چشم چرانی]] تعریف می‌شود.
در قرآن صریحاً این مطلب آمده است: «قل للمومنین یغضوا من ابصارهم» به مومنین بگو چشم‌های خویش را بپوشانند. یغضوا از ماده «غض» به معنی نگاه و صوت کوتاه می‌باشد و نقطه مقابل آن خیره نگاه کردن و صدا را بلند کردن است. منظور این است که انسان به هنگام نگاه کردن معمولاً منطقه وسیعی را زیر نظر می‌گیرد؛ هر گاه نامحرمی در حوزه دید قرار گرفت، چشم را چنان فرو گیرد که آن نامحرم از منطقه دید مستقیم و عمیق او خارج شود، یعنی به او نگاه خیره نکند اما راه و چاه خود را نیز ببیند. درحدیثی که ویژگی‌های رسول گرامی اسلام ـ صلی الله علیه و آله ـ را توصیف می‌کند چنین آمده است: «و اذا فرح غض طرفه» وقتی که خوشحال می‌شد چشمانش را به صورت نیمه بسته در می‌آورد. مرحوم مجلسی این جمله را در بحارالانوار چنین تفسیر کرده است: پلک چشم را می‌شکست و سر را پایین می‌انداخت و چشمها را نمی‌گشود، چنین می‌کرد تا از سبکسری و سرمستی به دور باشد. پس غض بصر یعنی کم کردن نگاه و خیره نشدن.
چشم پوشی، وظیفه شرعی یک مسلمان: قرآن کریم قض بصر و چشم پوشی از نگاه به نامحرم را وظیفه مسلمانان اعلام کرده و به زن و مرد توصیه کرده است که مواظب چشمان خود باشند. قرآن کریم می‌فرماید: به مؤمنان بگو چشمان خود را فرو بندند و دامن خود را حفظ کنند، این برای آنها پاکیزه تر است و خدا به آنچه می‌کنند، آگاه است. قُل لِلمؤمِنینَ یغُضُّوا مِنْ اَبْصارِهِمْ وَ یَحفَظُوا فرجَهُمْ ذلِکَ اَزْکی لَهٌم اِنًّ اللهَ خَبیرٌ بِما یَصْنَعونَ<ref>نور (24)، آیه 30.</ref>
و پس از آن فرمود: به زنان با ایمان بگو چشمانشان را (از نامحرم) فرو بندند و دامن خود را حفظ کنند. وَ قُلْ لِلْمؤمِناتِ یَغْضُضنَ‌مِنْ اَبْصارِهنَّ وَ یَحفَظنَ فُروجَهُنًّ...<ref>نور (24)، آیه 31.</ref> پس خواست قرآن رعایت عفت عمومی برای زن و مرد است و این کار را وظیفه ضروری و واجب مومنین شمرده شده است.
نگاه کردن مرد به بدن زن نامحرم چه با قصد لذّت و چه بدون آن حرام است و نگاه کردن به صورت و دستها، اگر با قصد لذّت باشد، حرام است، بلکه احتیاط واجب آن است که بدون قصد لذت هم نگاه نکنند و نیز نگاه کردن زن به بدن مرد نامحرم حرام است<ref>رساله حضرت امام خمینی (قدس سره)، مسأله 2440،انتشارات اسلامی.</ref>
در روانشناسی دینی نیز ارتباط نزدیکی میان نگاهداری چشم از نامحرم و نگاهداشتن دامان از آلودگی به زنا وجود دارد.
اما در مورد چرایی تقدم غض بصر بر حفظ فرج سید قطب می‌نویسد: «حفظ فرج پی آمد طبیعی خواباندن چشم است و گامی است در استواری اراده و هوشیاری در حفاظت از افتادن در [[گناه]] و تسلط بر خواهشهای نفسانی، از این رو بین آن دو، در یک آیه جمع کرده تا نشان دهد یکی سبب و دیگری نتیجه آن است؛ و هر دو گامهایی هستند پی در پی در صفحه دل و صحنه زندگی!<ref>فی خلال القرآن، ج 4، ص 2512</ref>

== بیماری چشم چرانی ==

از نظر روانشناسان و عالمان اخلاقی، [[چشم چرانی]] هنگامی که به صورت یک عادت مزمن در می‌آید، یک بیماری روانی تلقی می‌شود و همان طوری که بیماری سادیسم نقطه مقابل بیماری مازوشیسم است، شهوت و بیماری [[چشم چرانی]] نیز نقطه مقابل بیماری خودنمایی است. خودنما فردی است که خود را در معرض دید دیگران قرار می‌دهد و چشم چران کسی است که ازتماشا ونگاه به دیگران لذت می‌برد. خودنمایی در زنها به نسبت بیشتری دیده می‌شود. در حالی که بیماری [[چشم چرانی]] در مردها بیشتر رایج است. زن‌ها بیشتر از لمس لذت می‌برند و مردها از نگاه و این مربوط به تفاوتی است که در آستانه تحریک آن‌ها وجود دارد.

== زنای چشم ==

اسلام برای پاکدامنی پیروان خویش حتی نگاه ریبه و شنیدن سخنان نامحرم را نیز اگر از روی غرض باشد، ممنوع کرده است. این خود هشداری بجا و حساب شده است که تماس نامشروع با نامحرمان را کنترل و محافظت می‌کند. البته رویارویی جدّی و ضروری و بدون هیچ گونه غرض، آنهم با [[حجاب]] کامل اسلامی و با رعایت ادب و سایر مسایل اخلاقی اشکالی ندارد.
پیامبر اکرم ـ صلی الله علیه و آله ـ فرمود: در مورد رابطه نامشروع برای هر عضوی از آدمی سهمی از زنا است؛ زنای چشم، نگاه کردن، زنای زبان، سخن گفتن و زنای گوش‌ها، شنیدن حرام است. لِکُلِ عُضْوٍ مِنِ ابْنِ ادَمَ حَظّاً مِنَ الزِّنا فَالْعَینُ زِناهُ النَّظَرُ وَ للِّسانُ زِناهُ الْکَلامُ وَ‌الأُذُنان زِناهُما السَّمْعُ<ref>مستدرک الوسائل، ج 14، ص 269.</ref>
همچنین دربارهٔ شوخی کردن با نامحرم فرمود: هر کسی با زن نامحرمی شوخی کند برای هر کلمه‌ای که با او در دنیا سخن گفته، هزار سال در جهنم زندانی می‌شود. مَنْ فاکَهَ بِامْرَأَهٍ لا یَمْلِکُها حُبِسَ بِکُلِّ کَلِمَهٍ کَلَّمَها فِی الدُّنیا اَلْفَ عامٍ فِی النّارِ...<ref>ثواب الاعمال، ص 334.</ref>
حضرت علی ـ علیه السلام ـ به نقل از انجیل می‌فرماید: «در تورات نوشته شده زنا نکن، ولی من می‌گویم اگر حتی با نظر شهوت آلود به کسی نگاه کنی همان وقت در دلت با او زنا کرده‌ای.<ref> ا نجیل متی، 5 / 27 / 28</ref> و نیز می‌فرماید: «نابینا بودن بهترازنگاه‌های نامشروع است» پس فاصله بین نگاه و [[گناه]] اندک است

== عوامل بروز بیماری چشم چرانی ==

محرومیت جنسی: ویلهم اشتگل محرومیت‌های جنسی را عامل این بیماری دانسته و می‌گویند: محرومیت‌های جنسی باعث می‌شود که (لی یبدو) در اعصاب چشم متمرکز شود، با این تمرکز، بستگی عصب چشم با اعصاب جنسی توسعه یافته وشخص از [[چشم چرانی]] لذت می‌برد و با دیدن اندام جنس مخالف تحریک می‌شود.<ref>اصول روانکاوی فروید، صص 257 ـ 259.</ref>
خود نمایی زنان: بیشترین عامل بروز این بیماری در مردان حس خودنمایی در زنان است. مردان به طور طبیعی نسبت به زیبایی و اندام جنس مخالف حساس اند و زنان بد یا بی [[حجاب]] با خودنمایی در عرصه جامعه این گرایش مردان را تحریک می‌نمایند. در تفاسیر شیعه وسنی ذیل آیه ۳۰ سوره نور، نقل کرده‌اند که: «روزی در هوای گرم مدینه، زن جوانی در حالی که روسری خود را به پشت گردن انداخته و دور گردن و بناگوش او، پیدا بود، از کوچه‌ای عبور می‌کرد، مرد جوانی از انصار، آن حالت را مشاهده کرد و چنان غرق تماشا شد که از خود و اطرافش غافل گردید و به دنبال آن زن حرکت نموده تا این که صورتش به شی ای اصابت کرد و مجروح گردید، هنگامی که به خود آمد، خدمت پیامبر (ص) رفت و جریان را برای او بیان داشت، این جا بود که آیات سوره مبارکه نور در مورد پوشش زنان نازل گردید<ref> ر. ک: تفسیر صافی، ج3، ص 430؛ الدر المنثور، ج5، ص 40؛ کافی، ج5، ص .521</ref>
قرآن کریم برای رفع این معضل اجتماعی در آیات شریفه سوره نور، از یک طرف مؤمنان اعم از زنان و مردان را مخاطب قرار داده دستور می‌دهد که نگاه‌های خود را کوتاه ساخته و به نامحرم خیره نشوند و از فساد و آلودگی دوری کنند و از سوی دیگر به خانم‌ها دستور می‌دهد پوشش مناسب را رعایت کرده و زیورآلات خود را آشکار نسازند. تا حوادث نظیر حادثه‌ای که آیه در ارتباط با آن نازل شده است، اتفاق نیفتد و جوانان از خود بی خود نشده و دنبال زنان و دختران نامحرم راه نیفتند و امنیت و آرامش خود و دیگران را خدشه دار نسازند.
در سوره احزاب نیز در یک جا به خانم‌ها دستور می‌دهد: «در محاورات روزمره حالت عادی داشته و با ناز و کرشمه و طنازی صحبت نکنید و در کوچه و خیابان با بدن‌های نیمه عریان و لباس‌های بدن نما، ظاهر نشوید.»<ref>برداشت از آیه 32 و 33 سوره احزاب.</ref> چند آیه بعد می‌فرماید: «با چادر و مقنعه اندام خود را بپوشانید.»<ref>قرآن کریم، احزاب/ 59: ترجمه آزاد</ref>تمام این برنامه و تأکیدها برای آن است که: مردم، زن‌ها را به عنوان افراد عفیف و پاکدامن بشناسند و موجبات آزار و اذیت آنان را فراهم نسازند.<ref>برداشت از آیه 59 سوره احزاب</ref> و چشم طمع ندوزند.<ref>قرآن کریم، احزاب/ 32.</ref> و در نتیجه امنیت و آرامش قشر خانم‌ها در سایه چادر و رعایت ضوابط شریعت و پوشش اسلامی، تأمین شود.
در ادامه قرآن کریم می‌فرماید: با این راه و روش، اگر بیماردلان هوسباز اصلاح نشدند و به آزار و اذیت خانم‌ها ادامه داده و امنیت و آرامش آنان را تهدید کردند. برخورد شدیدتری با آنان صورت خواهد گرفت: «اگر منافقان و بیماردلان «شهوت پرست» و کسانی که در شهر، اضطراب و نگرانی به وجود می‌آورند از اعمال زشت خود دست برندارند، ترا «ای رسول» علیه ایشان، بسیج خواهیم کرد، در آن صورت، مدت کمی در مجاورت با تو در این شهر زندگی خواهند کرد و نابود خواهند شد.»<ref>قرآن کریم، احزاب/ 60</ref>تا آرامش و امنیت در جامعه تأمین شود.
از مجموع مطالب یاد شده این نتیجه به دست می‌آید که رعایت [[حجاب]] و پوشش اسلامی برای زنان و مردان مؤمن ومسلمان، تکلیف الهی است. رعایت آن، علاوه بر این که موجب عمل به دستورات الهی می‌شود، شخصیت فردی اجتماعی و معنوی انسان محجوب و پاکدامن، سیر صعودی پیدا کرده و نردبان تعالی و تکامل را یکی پس از دیگری طی خواهد کرد و از سوی دیگر در تأمین بهداشت روحی و روانی و آرامش خانواده‌ها و صفا، نورانیت و امنیت در جامعه نقش به سزایی ایفا می‌کند. به امید روزی که جوامع اسلامی و انسانی از تمام آلودگی‌ها تصفیه شود و زمینه حضور زنان و دختران بدون دغدغه و دلواپسی، در اجتماعات فراهم شود.

== عواقب و آسیب شناسی چشم چرانی ==

عامل غفلت و فراموشی: [[چشم چرانی]] یکی از مصادیق حب دنیا و عامل مهمی برای بروز غفلت از یاد خدا و خود است. غفلت همان چالش اساسی است که انسان در سر راه کمال و سعادت خود دارد و بیداری اولین نیاز او برای حرکت در این مسیر است. [[چشم چرانی]] باعث می‌شود که انسان هر چه بیشتر به خواب رود و از بیداری و یاد خدا دور ماند.
حضرت علی ـ علیه السلام ـ دربارهٔ مواظبت و حفاظت از چشمها فرمود: چیزی در بدن کم سپاستر از چشم نیست، خواسته اش را ندهید که شما را از یاد خدا باز می‌دارد. لَیْسَ فِی الْبَدَنِ شَیءٌ اَقَلَّ شٌکراً مِنَ الْعَیْنِ فَلا تُعطوها سٌؤلَها فَتَشْغَلکُم عَنْ ذِکْرِ اللهِ عَزَّ وَجَل<ref> بحارالانوار، ج 101، ص 35.</ref>
اولین گام انحراف عملی: [[چشم چرانی]] و نگاه به نامحرم، گذرگاه ورود به منجلاب انحرافات و فساد جنسی است. نگاه‌های آلوده، تخم شهوت را در دل بارور ساخته، صاحبش را به فتنه، انحراف و [[گناه]] مبتلا می‌کند.
حضرت امام صادق ـ علیه السلام ـ فرمود: چشم چرانی، تخم شهوت را در دل می‌کارد و چنین کاری برای نگاه کننده کافی است که منشأ فتنه گردد.
نگاه کردن به ناموس دیگران، خواست شیطان است. چشمی که تیرهای آلوده نگاه را به نامحرمان پرتاب می‌کند، محل کمین شیطان است. شیطان از کمان چشم‌های او ناموس دیگران را نشانه می‌گیرد. اَلنَّظرَهُ بَعْدَ النًّظرَهِ تَزرِعُ فی الْقَلبِ الشَّهْوَهَ وَ کَفی بِها لِصاحِبِها فِتْنَ<ref>روضه المتقین، ج 9، ص 434.</ref>
پیامبر خدا ـ صلی الله علیه و آله ـ فرمود: نگاه به نامحرم تیر زهرآلودی از تیرهای شیطانی است. انَّظَرُ سَهمٌ مَسْموُمٌ مِنْ سِهامِ اِبلیسَ ...<ref> بحارالانوار، ج 104، ص 38.</ref>
پس باید مراقب چشمان خویش باشیم، تا شیطان از آن برای تخریب ایمان ما و ناموس مردم استفاده نکند.
حسرت و اندوه طولانی: امام صادق ـ علیه السلام ـ می‌فرماید: چه بسا نگاه‌هایی که غصه‌های طولانی را در پی دارد. به این معنی که چشم قوی‌ترین ابزار حسی است. یعنی میدان آستانه تحریک چشم از بقیه حواس بیشتر است و بیشترین تحریکات حسی را دریافت می‌کند و این دل است که بعد از نگاه به کار می‌افتد یعنی آنچه را دیده، می‌بیند، دل طلب می‌کند و چون امکان رسیدن به آنچه دیده شده فراهم نمی‌شود؛ افسردگی و رنجوری عاید انسان می‌شود.
از فحوای حدیث رسول خدا ـ صلی الله علیه و آله ـ که فرمود: همه چشمها روز قیامت گریانند جز سه چشم: چشمی که از ترس خدا بگرید، چشمی که از نامحرم فرونهاده شود، چشمی که در راه خدا (و پاسداری از کیان اسلام) شب زنده دار باشد، فهمیده می‌شود که علاوه بر حسرت دنیوی، فرد چشم چران در آخرت از فرط حسرت و پشیمانی چشمانی گریان خواهد داشت. کُلُّ عَیْنٍ باکِیَهٌ یَومَ القِیامَهِ اِلّا ثَلاًثَهُ اَعیُنٍ: عَیْنٌ بَکَتْ مِنْ خَشیَهِ اللهِ وَ عَیْنٌ غَضَّتْ عَنْ مَحارِمِ اللهِ وَ عَیْنٌ باتَت ساهِرَه فی سبیلِ الله<ref>بحارالانوار، ج 101، ص 35.</ref>

== به خطر افتادن امنیت و سلامت جامعه ==

در واقع، نگاه‌های آلوده، مسموم و شهوت انگیز، آتش درون را شعله ور می‌سازد که فرایند و محصولی جز فحشا، سیاهی دل؛ مشکلات و نارسایی‌هایی اجتماعی، نخواهد داشت. [[چشم چرانی]] دام شیطانی، بذر شهوت و رویشگاه [[فسق]] و فجور است که دل را می‌لرزاند، آرامش و ثبات را سلب نموده و باعث هرج و مرج و فتنه و فساد در جامعه می‌شود؛ لذا چشم چرانی، این تیر مسموم و زهرآلود شیطانی اگر بدون قید و بند، رها شود یقیناً سلامت و امنیت طرفین را به خطر می‌اندازد، جوان و نوجوانی که به کوچه و خیابان راه می‌افتد اگر دستور اسلام را رعایت نکرده و نگاهش را کوتاه نکند و از طرف دیگر، کسانی که باید [[حجاب]] و پوشش اسلامی را رعایت کنند، رعایت نکنند، چشم جوان به صحنه‌های شهوت انگیز خواهد افتاد، و نیروی قدرتمند شهوت به جوشش و غلیان آمده و تحریک خواهد شد، درچنین شرایط حساس و خطرناکی، این جوان، یا باید به عیاشی، فساد و تجاوزگری روی آورد و به خواسته‌های قوه شهوانی جواب مثبت دهد، امنیت خود و دیگران را به خطر اندازد، و یا با تخیل و تصور، با حالت افسرده و پریشان، زندگی بیمار گونه خود را ادامه داده آسایش و آرامش خانواده را برهم زند.

== ایجاد نگرانی و اضطراب ==

آنچه از مجموع آیات، روایات و تجربیات کارشناسان به دست می‌آید این است که: [[چشم چرانی]]‌های هوس آلود بدحجابی و بی حجابی زنان و دختران بی بند و بار از جمله عوامل مؤثر در ایجاد اضطراب ونگرانی افراد و خانواده‌ها و هرج و مرج و ناامنی در جامعه به حساب می‌آید. در طرف مقابل اگر اصول و ارزش‌های اسلامی از جمله [[حجاب]] و پوشش اسلامی، رعایت شود از [[چشم چرانی]] و نگاه‌های آلوده جلوگیری به عمل آید وخانم‌ها در نشست و برخواست و صحبت‌ها و مکالمات روزمره، دستورات شرع مقدس را رعایت کنند یقیناً زمینه‌های فساد زدوده شده دام‌های شیاطین برچیده خواهد شد، آرامش روحی و روانی برای افراد و خانواده‌ها، نظم، ثبات و امنیت در جامعه پدید خواهد آمد. امام علی (ع) می‌فرماید: «کسی که نگاهش را کاهش دهد، قلبش آرام می‌گیرد.»<ref>غررالحکم و درر الکلم، ج5، ص 449</ref> و نعمتی بالاتر از آرامش قلب، وجود ندارد. این موهبت بزرگ اگر در اعضا و افراد جامعه، محقق شده و تجلی پیدا کند، جامعه نیز به طبع اعضا و افراد خود، دارای امنیت و آرامش خواهد شد.
ز دست دیده و دل هر دو فریاد
که هر چه دیده بیند دل کند یاد
این همه آفت که به تن می‌رسد
از نظر تو به شکن می‌رسد
دیده فرو پوش چو دُر در صدف
تا نشوی تیر بلا را هدف

==عذاب اخروی==

علاوه بر ابتلا به عواقب دنیوی، «چشم ناپاک» از عذاب و شکنجه الهی نیز بی نصیب نمی‌ماند. رسول خدا ـ صلی الله علیه و آله ـ فرمود: آن که چشمانش را از نگاه به زن نامحرم پر کند، روز قیامت، خداوند چشمانش را با میخ‌های آتشین و از آتش پر کند، تا وقتی که به حساب مردم رسیدگی کند، سپس امر می‌شود که او را به جهنم ببرند. مَنْ مَلَاَ عَیْنَیْهِ مِنِ امْرَأَهٍ حَراماً حَشاهُما اللهُ عَزَّ وَجَلَّ یَوْمَ القِیامَهِ بِمَسامیرَ مِنْ نارٍ وَحَشاهُما ناراً حَتّی یَقْضِیَ بَیْنَ النّاسِ ثُمَّ یُؤمَرُ بِه اِلَی النّارِ<ref>ثواب الاعمال، ص 338.</ref>

== چشم پاکی و نتایج آن ==

هر یک از اعضای بدن مؤمن نسبت به عبادت پروردگار متعال وظیفه خاصی بر عهده دارد که اگر بدان وظیفه عمل کرد، آثار ولایت و تاثیر در او ظاهر می‌شود.
چشمی که به نگاه حرام آلوده نگردد، سبب برکات زیر می‌گردد:
۱- دیدن شگفتیها و باز شدن چشم باطن: رسول خدا ـ صلی الله علیه و آله ـ فرمود: چشمهایتان را (از نامحرم) بپوشانید تا عجایب و شگفتیها را ببینید. غُضُّوا اَبْصارَکُم تَرَوْنَ الْعَجائِبَ<ref>بحارالانوار، ج 101، ص 41.</ref>
۲- راحتی قلب: امام علی ـ علیه السلام ـ فرمود: آنکه از نامحرم چشم خود را فرو نهاد، قلبش را راحت کرده است. مَنْ غَضَّ طَرْفَهُ اَراحَ قَلْبَهُ<ref>شرح غررالحکم، آمدی، ج 5، ص 449.</ref>
۳- نیک خویی:همچنین آن حضرت فرمود: کسی که نگهاه‌هایش کنترل شود، صفاتش نیکو گردد. مَن غُضَّتْ اَطرافُهُ حَسَنَتْ اَوصافُهُ<ref>میزان الحکمه، ج 10، ص 7.</ref>
۴- پاداش الهی: امام صادق ـ علیه السلام ـ فرمود: هر کسی زنی را ببیند و بلافاصله دیده اش را به آسمان بدوزد یا چشم فرو بندد، چشم باز نگرداند مگر اینکه خداوند حوریان بهشتی را به عقد او در آورد. مَنْ نَظَرَ اِلی امْرأَهٍ فَرَفَعَ بَصَرَهُ اِلیَ السَّماءِ اَوْ غَمَضَ بَصَرَهُ لَمْ یَرْتَدَّ اِلَیْهِ بَصَرُهُ حَتّی یُزَوَّجَهُ اللهُ مِنَ الْحُورِ العینِ<ref>بحارالانوار، ج 101، ص 37.</ref>
۵- چشیدن شیرینی ایمان: پیامبر اسلام ـ صلی الله علیه و آله ـ فرمود: نگاه (به نامحرم) تیر زهرآلودی از تیرهای شیطان است و هر کس آن را از ترس خدا ترک کند، خداوند چنان ایمانی به او عطا کند که شیرینی اش را در دل خویش احساس کند. اَلنَّظَرُ سَهْمٌ مَسموُمٌ مِنْ سِهامِ اِبْلیسَ فَمَنْ تَرَکَها خَوْفاً مِنَ اللهِ اَعطاهُ اللهُ ایماناً یَجِد حَلاوَتَهُ فی قَلْبِهِ<ref>بحارالانوار، ج 101، ص 38.</ref>
۶- بروز صفت شجاعت: شجاع‌ترین مردم کسی است که بر خواهش نفسانی اش چیره شود. اَشْجَعُ النّاسِ مَنْ غَلَبُ هَواهُ<ref>نهج الفصاحه، پاینده، حدیث 299، ص 58.</ref>

== معالجت خوی زشت چشم چرانی ==

قرآن مجید حضرت یوسف ـ علیه السلام ـ را به عنوان قهرمان میدان «عفاف» مطرح می‌کند تا جوانان مسلمان که در پی قهرمان یابی و الگوپذیری هستند، از یوسف ـ علیه السلام ـ که شجاعترین مرد روزگار خود در مخالفت با هوای نفس و شیطان بود پیروی کنند.
نکته شایان توجه در داستان حضرت یوسف ـ علیه السلام ـ «استمداد» از خدای سبحان و پناه بردن به قدرت سرمدی اوست که هیچ چیز جز ایمان به پروردگار نمی‌تواند جلوی نفس سرکش و غریزه نیرومند شهوت را بگیرد.
از امیرمؤمنان علی ـ علیه السلام ـ سؤال کردند: به کمک چه چیزی می‌توان چشم از نامحرم پوشید؟ پاسخ داد: با خاموش کردن آتش شهوت، زیر نظر قدرتمندی که بر مخفیگاهت آگاه است. بما یستعان علی غمض بصر؟ قال بالخَمُودِ تَحْتَ السُّلطانِ الْمُطَّلَعِ عَلی سَتْرِکَ<ref>بحارالانوار، ج 101، ص 411.</ref>
نکته ظریف دیگری که در مسأله ناموس نهفته است و روایات نیز آن را تأیید کرده‌اند این است که به هر دستی بدهی به همان دست پس می‌گیری، چنان که فرموده‌اند: آن طور که جزا دهی جزا بینی. «کَما تُدینُ تُدانُ<ref>فروع کافی، ج 5، ص 553.</ref>
امام صادق ـ علیه السلام ـ فرمود: در زمان حضرت موسی ـ علیه السلام ـ مردی با زنی زنا کرد وقتی به خانه خویش آمد، مردی را با زن خود دید، آن مرد را نزد حضرت موسی آورد و از او شکایت کرد. در آن لحظه جبرئیل بر آن حضرت نازل شد و گفت: هر کس به ناموس دیگران تجاوز کند به ناموس اش تجاوز کنند. حضرت موسی به آن دو فرمود: با عفت باشید تا ناموستان محفوظ بماند<ref>همان.</ref>
بنابراین، مؤمن با غیرت هرگز به ناموس دیگران نگاه حرام نمی‌کند، چرا که نمی‌خواهد کسی به ناموسش نظر بد داشته باشد.
هر که باشد نظرش در پی ناموس کسان
پی ناموس وی افتد نظر بوالهوسان
شخصی از امام صادق ـ علیه السلام ـ پرسید: آیا نگاه کردن به پشت سر زنهایی که عبور می‌کنند جایز است؟ حضرت پاسخ داد: اگر به ناموس شما این گونه نگاه کنند، خوشنود می‌شوید؟! آنگاه فرمود: برای مردم همان را بخواهید که برای خود می‌خواهید.<ref> مستدرک الوسائل، ج 2، ص 555.</ref>
یکی دیگر از راه‌های پیشگیری از انحراف این است که مؤمن با نامحرم در جای خلوت اجتماع نکند، چرا که دور از چشم مردم، زمینه لغزش و انحراف فراوان است.
پیامبر ـ صلی الله علیه و آله ـ فرمود: آن که به خدا و روز جزا ایمان دارد نباید در جایی بخوابد که صدای نفس زن نامحرم شنیده می‌شود. مَنْ کانَ یُؤْمِنُ بِاللهِ و الیَوْمِ الاخِرِ فَلا یَبیتَ فی مَوْضِعٍ تُسمَعُ نَفَسُ امْرأَهٍ لَیْسَتْ لَهُ بِمَحرَمٍ<ref>بحارالانوار، ج 101، ص 50.</ref>
اگر مرد و زن نامحرم در محل خلوتی باشند که کسی در آنجا نباشد در حالی که دیگری هم نتواند وارد شود چنانچه بترسند که به حرام بیفتند، باید از آنجا بیرون بروند.<ref>رساله توضیح المسائل امام خمینی (ره)، مسأله 2452.</ref>
امیرمؤمنان علی ـ علیه السلام ـ فرمود: هیچ مردی با زنی (نامحرم) خلوت نکند. اگر مردی با زن بیگانه‌ای خلوت کند، سوّمی آن دو شیطان است. لا یَخْلُوا بِامْرَأَهٍ رَجُلٌ، فَما مِنْ رَجُلٍ خَلا بِامْرَأهٍ الّا کانَ الشًّیطانُ ثالِثَهُما<ref> مستدرک الوسائل، ج 14، ص 265.</ref>
امیر مؤمنان علی ـ علیه السلام ـ برای گریز از خطر آلوده شدن و رهایی از دام شیطان هنگام رو به رو شدن با نامحرم، این گونه رهنمود می‌دهد:
اگر یکی از شما زنی را دید و خوشش آمد، چشم از او برداشته، نزد همسر خود رود که آنچه او دیده است، همسرش نیز دارد و مواظب باشد که شیطان را بر دل خویش راه ندهد و آن که متأهل نیست، دو رکعت نماز بخواند و خدا را زیاد سپاس گوید و [[صلوات]] بر پیامبر و خاندانش فرستد، آنگاه از فضل خدا بخواهد و خدا نیز با رحمت خویش او را از راه مباح بی نیاز می‌گرداند.<ref> تفسیر نورالثقلین، ج 3، ص 586.</ref>
به امید آنکه با یاری خداوند، تمام اعضای خویش را از آلوده شدن حفظ کنیم و عفت و پاکدامنی بر جامعه اسلامی سایه گستر باشد ان شاء الله.

== پانویس ==
{{پانویس|colwidth=30em|۲}}
<div class="source"><span class="title">منبع:</span><span class="text"> [http://porseman.org/showarticle.aspx?id=189 نشریه الکترونیکی پرسمان] - تاریخ برداشت: 23/06/94 </span></div>

<div class="hold">
<div class="return">بازگشت به [[چشم چرانی]] </div>
</div>