نمایش مبدأ برای فرهنگ مصادیق:کتمان حق ممنوع-آفاق

<div class="head1"> کتمان حق ممنوع-آفاق </div>
==مقدمه==
گاه سکوت در جایی که باید سخن گفت و افشاگری کرد، مصداق [[کتمان حق]] می‌شود، و این در موردی است که مردم نیاز شدیدی به درک واقعیتی دارند و دانشمندان آگاه می‌توانند با بیان حقیقت این نیاز مبرم را برطرف سازند. إِنَّ الَّذِينَ يَكْتُمُونَ مَا أَنْزَلْنَا مِنَ الْبَيِّنَاتِ وَالْهُدَى مِنْ بَعْدِ مَا بَيَّنَّاهُ لِلنَّاسِ فِي الْكِتَابِ أُولَئِكَ يَلْعَنُهُمُ اللَّهُ وَيَلْعَنُهُمُ اللَّاعِنُونَ (بقره ـ ۱۵۹). کسانی که آنچه را از دلائل روشن و اسباب هدایت را نازل کرده‌ایم، با آنکه برای مردم در کتاب بیان ساخته‌ایم، کتمان می‌کنند، خداوند آنها را لعنت می‌کند و همه لعنت کنندگان نیز آنان را لعن می‌نمایند.<br/>

== کتمان حق ممنوع! ==
گرچه روی سخن در این آیه طبق شأن نزول، به علمای یهود است، ولی این معنی هرگز مفهوم آیه را که یک حکم کلی و عمومی دربارهٔ کتمان کنندگان حق بیان می‌کند محدود نخواهد کرد.به عبارت دیگر می‌توان گفت که گرچه مورد آیه، دانشمندان یهود و نصاری هستند که حقایق تورات و انجیل را برای مردم بیان نمی‌کردند، ولی جمله «یَکْتُمُونَ» که دلالت بر استمرار دارد، شامل تمام کتمان کنندگان در طول تاریخ می‌شود. چنان که لعنت پروردگار نیز تا ابد ادامه خواهد داشت.آیه شریفه، این افراد را با شدیدترین لحنی مورد سرزنش قرار داده می‌گوید: کسانی که دلائل روشن و وسائل هدایت را که نازل کرده‌ایم بعد از بیان آن برای مردم در کتاب آسمانی، کتمان می‌کنند خدا آنها را لعنت می‌کند (نه فقط خدا) بلکه همه لعنت کنندگان نیز آنها را لعن می‌کنند.از این آیه به خوبی استفاده می‌شود که هم خدا و هم تمامی بندگان خدا و فرشتگان او از این کار بیزارند و به تعبیر دیگر [[کتمان حق]] عملی است که خشم همه طرفداران حق را بر می‌انگیزد، چه خیانتی از این بالاتر که دانشمندان، آیات خدا را که امانت‌های او است به خاطر منافع شخصی خویش کتمان کنند و مردم را به گمراهی بکشانند.جمله مِنْ بَعْدِ مَا بَيَّنَّاهُ لِلنَّاسِ فِي الْكِتَابِ اشاره به این است که این گونه افراد در واقع زحمات پیامبران و فداکاری مردان خدا را در نشر آیات پروردگار با این عمل خود بر باد می‌دهند و این گناهی است بزرگ و غیر قابل اغماض.<br/>

== مفاسد کتمان حق ==
موضوعی که از دیر زمان باعث حق کشی‌های فراوان در جوامع انسانی گردیده و اثرات مرگبار آن تا امروز هم ادامه دارد ، مساله [[کتمان حق]] است.آیه فوق گرچه در حادثه خاصی نازل شد ولی بدون شک حملات آن متوجه همه کسانی است که سهمی در این کار دارند.تهدید و مذمتی که در آیه مورد بحث نسبت به کتمان کنندگان حق آمده در قرآن منحصر به فرد است، چرا چنین نباشد؟ مگر نه این است که این عمل زشت می‌تواند امت‌ها و نسلهایی را در گمراهی نگه دارد؟ همانگونه که اظهار حق می‌تواند مایه نجات امت‌ها شود.انسان فطرتاً خواهان حق است و آنها که حق را کتمان می‌کنند ، در واقع جامعه انسانی را از سیر تکامل فطری باز می‌دارند.اگر به هنگام ظهور اسلام و بعد از آن، دانشمندان یهود و نصاری در مورد بشارتهای عهدین افشاگری کامل کرده بودند و آنچه را در این زمینه می‌دانستند در اختیار سایر مردم می‌گذاردند ممکن بود در مدت کوتاهی هر سه ملت زیر یک پرچم گرد آیند و از برکات این وحدت برخوردار شوند.کتمان حق مسلماً منحصر به کتمان آیات خدا و نشانه‌های نبوت نیست ، بلکه اخفای هر چیزی که مردم را می‌تواند به واقعیتی برساند در مفهوم وسیع این کلمه درج است.حتی گاه سکوت در جایی که باید سخن گفت و افشاگری کرد، مصداق [[کتمان حق]] می‌شود، و این در موردی است که مردم نیاز شدیدی به درک واقعیتی دارند و دانشمندان آگاه می‌توانند با بیان حقیقت این نیاز مبرم را برطرف سازند.به تعبیر دیگر افشا کردن حقایق در مسائل مورد ابتلای مردم، مشروط به سوال نیست، و اینکه نویسنده تفسیر المنار در ذیل آیه مورد بحث از بعضی نقل کرده: کتمان مخصوص جایی است که سوال از چیزی شود که درست به نظر نمی‌رسد. به خصوص اینکه قرآن تنها از مساله کتمان سخن نمی‌گوید، بلکه بیان و تبیین حقایق را نیز لازم می‌شمرد و همین اشتباه شاید سبب شده که جمعی از دانشمندان از بازگو کردن حقایق لب فروبندند به عذر اینکه کسی از آنها سوالی نکرده است، در حالی که قرآن مجید می‌گوید: وَإِذْ أَخَذَ اللَّهُ مِيثَاقَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ لَتُبَيِّنُنَّهُ لِلنَّاسِ وَلَا تَكْتُمُونَهُ: خداوند از کسانی که کتاب آسمانی به آنها داده شده پیمان گرفته است که آن را حتما برای مردم بیان کنید و کتمان ننمایید (آل عمران ۱۸۷).این نکته نیز قابل توجه است که گاه سرگرم ساختن خلق خدا به مسائل جزئی و فرعی که سبب شود مسائل اصلی و حیاتی را فراموش کنند نیز نوعی [[کتمان حق]] است و اگر فرضاً تعبیر [[کتمان حق]] شامل آن نشود بدون شک ملاک و فلسفه تحریم [[کتمان حق]] در آن وجود دارد.<br/>

== کتمان حق در روایات ==
در احادیث اسلامی نیز شدیدترین حملات متوجه دانشمندان کتمان کننده حقایق شده، از جمله پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله می‌فرماید: هرگاه از دانشمندی چیزی را که می‌داند سوال کنند و او کتمان نماید، روز قیامت افساری از آتش بر دهان او می‌زنند! (مجمع البیان ذیل آیه مورد بحث) در حدیث دیگری می‌خوانیم که از امام علی علیه السلام پرسیدند: بدترین خلق خدا بعد از ابلیس و فرعون … کیست؟ امام در پاسخ فرمود: آنها دانشمندان فاسدند که باطل را اظهار و حق را کتمان می‌کنند و همان‌ها هستند که خداوند بزرگ دربارهٔ آنها فرموده: لعن خدا و لعن همه لعنت کنندگان بر آنها خواهد بود! (احتجاج طبرسی (مطابق نقل نور الثقلین ج ۳ ص ۱۳۹)

== لعن چیست؟ ==
لعن در اصل به معنی طرد و دور ساختنی است که آمیخته با خشم و غضب باشد، بنابراین لعن از ناحیه خداوند یعنی دور ساختن کسی از رحمت خویش و از تمام مواهب و برکاتی که از ناحیه او به بندگان می‌رسد و اینکه بعضی از بزرگان اهل لغت گفته‌اند لعن در آخرت به معنی عذاب و عقوبت و در دنیا به معنی سلب توفیق است. در واقع از قبیل بیان مصداق می‌باشد، نه اینکه مفهوم لعن منحصر به این دو موضوع گردد.واژه اللاعنون (لعن کنندگان) معنی وسیعی دارد که نه تنها فرشتگان و مومنان را شامل می‌شود، بلکه علاوه بر آن، هر موجودی که با زبان حال یا قال، سخنی می‌گوید، او هم در این مفهوم وسیع داخل است، بخصوص اینکه در پاره‌ای از روایات می‌خوانیم که (مثلاً) دعای خیر و [[استغفار]] همه موجودات زمین و آسمان حتی ماهیان دریا شامل حال طالبان علم و دانش است (و انه یستغفر لطالب العلم من فی السماء و من فی الارض حتی الحوت فی البحر (اصول کافی ج ۱ باب ثواب العالم و المتعلم حدیث یک) جایی که آنها برای دانش طلبان [[استغفار]] کنند ، برای کتمان کنندگان دانش لعن خواهند کرد!

== پیام‌های آیه ==
۱ـ ظلم فرهنگی، بدترین ظلم هاست که لعنت خالق و مخلوق را به دنبال دارد. «یَکْتُمُونَ» ، «يَلْعَنُهُمُ اللَّهُ وَيَلْعَنُهُمُ اللَّاعِنُونَ».<br/>
۲ـ کتمان حقّ ممنوع است، چه کتمان معجزات و دلائل حقّانیّت باشد «الْبَیِّناتِ» و چه کتمان رهنمودها و ارشادات. «الْهُدی » .<br/>
۳ـ کتمان حقّ، بزرگترین گناهان است. چون مانع هدایت مردم و باعث باقی ماندن نسل‌ها در گمراهی است. «يَلْعَنُهُمُ اللَّهُ».<br/>
۴ـ کتمان حقّ، ظلم به دین خدا و حقّ مردم نسبت به هدایت یافتن است. لذا کتمان کنندگان حقّ را خدا و مردم لعنت می‌کنند. «يَلْعَنُهُمُ اللَّهُ وَيَلْعَنُهُمُ اللَّاعِنُونَ» <br/>
۵ـ نفرین و لعنت مردم موثر است و باید از اهرم نفرت مردم برای [[نهی از منکر]] استفاده نمود. «يَلْعَنُهُمُ اللَّاعِنُونَ»<br/>


<div class="source"><span class="title">منبع:</span><span class="text">[http://aafaagh.ir/?p=1116 سایت آفاق] - تاریخ برداشت: 1395/03/01 </span></div>

<div class="hold">
<div class="return">بازگشت به [[کتمان حق]] </div>
</div>