نمایش مبدأ برای فرهنگ مصادیق:هر آنچه باید در مورد آزمون قضاوت بدانید

<div class="head1">هر آنچه باید در مورد آزمون قضاوت بدانید</div>
نویسنده : امین بخشی زاده<br/>
 
== قضاوت ==
به طور کلی، برای جذب قضات باید با دو اداره آشنا شد. نخست اداره آموزش و دوم اداره گزینش.<br/>
=== اداره آموزش ===
وظیفه اداره آموزش، برگزاری آزمون‌های علمی در سه مرحله تستی، تشریحی و مصاحبه است. اگر داوطلب در مرحله تستی موفق باشد، به مرحله تشریحی و در نهایت اگر در آزمون تشریحی هم موفق باشد به مصاحبه علمی دعوت می‌شود.<br/>
پس از برگزاری و اعلام قبولی مرحله مصاحبه، کار اداره آموزش تمام شده و نتیجه برای ادامه مراحل به اداره گزینش اعلام می‌شود.<br/>
=== اداره گزینش === 
مرحله تستی در مراکز استان‌ها و بقیه مراحل اعم از آموزش و گزینش در تهران خواهد بود.<br/>
داوطلبانی که از این سه مرحله با موفقیت عبور می‌کنند، برای تشکیل پرونده به اداره گزینش واقع در خیابان حافظ، روبروی دانشگاه امیرکبیر، ساختمان شماره ۳ قوه قضائیه دعوت می‌شوند.<br/>
پس از تشکیل پرونده، دو عدد برگ با عنوان «تعدیل و توثیق» به داوطلب داده می‌شود تا آن را به امضای یکی از سه شخص «قاضی، امام جمعه یا استاد دانشگاه» برساند. لازم به ذکر است که مدارک لازم برای تشکیل پرونده از سوی قوه قضائیه به اطلاع می‌رسد.<br/>
پس از مدتی کوتاه (تقریبا دو هفته الی یک ماه)، برای آزمون تستی روان شناسی دعوت به عمل می‌آید. مجدداً پس از گذر همین مدت کوتاه، برای مصاحبه روان شناسی به صورت حضوری دعوت به عمل می‌آید.<br/>
مصاحبه تستی شامل حدوداً ۳۵۰ تست عمومی است که نیازی به مطالعه منبع خاصی نیست و اطلاعات شخصی مورد ارزیابی قرار می‌گیرد. در مصاحبه حضوری نیز، روان شناس محترم در حدود ۲۰ الی ۳۰ دقیقه سوالات روزمره (مثلاً آخرین خاطره بد که به یاد دارید چیست؟) می‌پرسند.<br/>
پس از این مرحله پرونده‌ها برای انجام تحقیقات محلی به شهرستان محل اقامت ارسال می‌شوند که مدت انجام تحقیقات محلی از دو ماه الی یک سال (البته شاید هم بیشتر) به طول می‌انجامد.<br/>
پس از آن برای مرحله احکام و عقیدتی دعوت به عمل می‌آید.<br/>
آخرین مرحله نیز مرحله اختبار است که دو نفر از قضات عالی رتبه دیوان عالی کشور و یک نفر ریاست محترم گزینش قضات از داوطلب سوالاتی را می‌پرسند. با این توضیح اجمالی و عدم امکان توضیح جزئیات مرحله گزینش، به ارزیابی مراحل آزمون می‌پردازیم.<br/>
۱- مرحله تستی آزمون علمی [[قضاوت]] <br/>
در این مرحله داوطلبان دروس حقوق مدنی، آیین دادرسی مدنی، حقوق تجارت، حقوق جزای عمومی، حقوق جزای اختصاصی، آیین دادرسی کیفری، اصول استنباط علامه حیدری، متون فقه و حقوق اساسی را امتحان می‌دهند. حد نصاب لازم در این مرحله، کسب ۶۰ درصد از جمع نمرات است. داوطلبان با سطح علمی حداقل متوسط اصولاً در این مرحله موفق می‌شوند. جهت دانلود نمونه سوالات ادوار گذشته در این قسمت کلیک کنید.<br/>
زمان اعلام نتایج مرحله تستی معمولا دو هفته مانده به روز آزمون تشریحی است، لذا توصیه می‌شود داوطلبان پس از اینکه آزمون تستی را پشت سرگذاشتند، مطالعه خود را متوقف نکنند تا چنانچه قرار بر قبولی آن‌ها در مرحله تستی باشد، با کمبود زمان برای مرحله تشریحی مواجه نشوند.<br/>
فاصله بین آزمون تستی تا آزمون تشریحی حدود دو ماه است.<br/>
۲- مرحله تشریحی آزمون علمی [[قضاوت]] <br/>
پس از اینکه داوطلب، ۶۰ درصد مجموع نمرات مرحله تستی را کسب کرد، وارد مرحله تشریحی می‌شود.<br/>
در مرحله تشریحی دروس حقوق مدنی، آیین دادرسی مدنی، حقوق تجارت، حقوق جزای عمومی، حقوق جزای اختصاصی، آیین دادرسی کیفری و متون فقه مواد درسی آزمون را تشکیل می‌دهند و درس اصول استنباط و حقوق اساسی که در مرحله تستی بود، در این مرحله وجود ندارند.<br/>
در این مرحله لازم است حداقل ۵۰ درصد جمع نمرات را کسب کنید در غیر اینصورت به مصاحبه علمی دعوت نخواهید شد. کیفیت سوالات در مرحله تشریحی در دو سال اخیر متفاوت بوده است. البته اینکه طرح مساله می‌شود و در زیر هر مساله ۴ یا ۵ مورد سوال مطرح می‌گردد در هر دو سال اخیر یکسان بوده است ولی در سال نخست دروس تفکیک شده بودند و برای هر درس یک مساله با چند سوال طرح شده بود لیکن در سال ۹۳، سوالات به صورت تلفیقی طرح شده بود. مثلاً مساله‌ای مطرح شده بود که سوالات مربوط به آن، درس حقوق جزای عمومی و اختصاصی را تشکیل می‌داد و در ماده درسی دیگر، مساله به این صورت طرح شده بود که موضوع درس حقوق جزای اختصاصی با آیین دادرسی کیفری را تشکیل می‌داد.<br/>
نتایح مرحله تشریحی نیز معمولا یک ماه و حتی کمتر پیش از زمان دعوت به مصاحبه علمی اعلام می مشود. لذا اگر احتمال می‌دهید که ۵۰ درصد نمرات مرحله تشریحی را کسب خواهید نمود، مطالعه را متوقف نکنید که بایستی آماده ی یک ماراتن کاملا تخصصی و حرفه‌ای شوید.<br/>
۳- مرحله مصاحبه علمی آزمون [[قضاوت]] 
بدون تعارف، اگر داوطلبی سطح علمی مناسبی حداقل در یکی از دو گرایش حقوقی یا جزایی و سطح علمی متوسط در گرایش دیگر نداشته باشد، قادر به موفقیت در مرحله مصاحبه علمی نخواهد شد.<br/>
نحوه دعوت به مصاحبه علمی این است که پس از اعلام نتایج مرحله دوم (تشریحی)، داوطلبان به ترتیب حروف الفبا دعوت به مصاحبه صورت می‌شوند. به این صورت که فردی که نام خانوادگی او با «الف» شروع می‌شود نسبت به کسی که نام خانوادگی او با «ی» شروع می‌شود، زودتر دعوت به مصاحبه خواهد شد. بنابراین افراد اخیر زمان بیشتری برای مطالعه مرحله مصاحبه علمی خواهند داشت.<br/>
دعوت به مصاحبه علمی از طریق تماس تلفنی بوده و در سایت سنجش یا خود قوه قضائیه، تاریخ دعوت به مصاحبه اعلام نمی‌شود.<br/>
بررسی یک نمونه سوال مرحله تشریحی آزمون [[قضاوت]] :<br/>
این سؤال به عنوان نمونه طرح شده و هدف از آن آشنا نمودن داوطلبان با شیوه طرح سوال و پاسخگویی به آن است :<br/>
سوال درس جزای اختصاصی و آیین دادرسی کیفری (به سبک تلفیقی سال ۹۳)<br/>
احمد فردی ۱۳ ساله با اعتقاد بر اینکه حسین فردی مهدورالدم است، او را به قتل می‌رساند. پس از قتل مشخص می‌شود احمد، به جای حسین، سعید را به قتل رسانده است. با توجه به این مسأله، به سؤالات فرضی زیر با استناد و استدلال پاسخ دهید:<br/>
۱- نوع اشتباه و نوع جنایت را از جهت عمد، شبه عمد یا خطای محض تعیین نمایید.<br/>
۲- مرجع صالح برای انجام تحقیقات مقدماتی رفتار ارتکابی چه مرجعی است؟<br/>
۳- مرجع صالح برای محاکمه احمد، چه مرجعی است؟<br/>
پاسخ سؤال:<br/>
۱- نوع اشتباه واقع شده در جنایت، اشتباه در هویت است. در مقابلِ اشتباه در هویت، اشتباه در هدف قرار می  گیرد که در آن مرتکب نه قصد فصل دارد و نه قصد نتیجه؛ در حالی که در اشتباه در هویت، مرتکب قصد فعل و نتیجه را دارد بلکه فقط در ذهن خود نسبت به مجنی علیه خطا نموده و با وجود قصد فعل و قصد نتیجه، در شخصیت مجنی علیه دچار اشتباه شده است. به موجب ماده ۲۹۴ قانون مجازات اسلامی ، اگر کسی به علت اشتباه در هویت، مرتکب جنایتی بر دیگری شود جنایت او عمدی محسوب می‌شود. اما از طرفی با جمع ادعای احمد با مقررات بند ب ماده ۲۹۱ و ماده ۳۰۳، اگر ثابت شود که احمد به اشتباه با چنین اعتقادی، دست به جنایت زده و مجنیٌ‌علیه نیز موضوع ماده ۳۰۲ نباشد نوع جرم شبه عمد بوده و مرتکب علاوه بر [[پرداخت دیه]] به مجازات مقرر در ماده ۶۱۲ قانون مجازات اسلامی تعزیرات محکوم می‌شود.<br/>
۲- به موجب تبصره ۱ ماده ۲۸۵ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۹۲ تحقیقات مقدماتی تمامی جرائم افراد زیر پانزده سال به‌طور مستقیم در دادگاه اطفال و نوجوانان به عمل می  آید؛ با عنایت به اینکه سن احمد در زمان ارتکاب جرم ۱۳ سال بوده لذا طبق تبصره فوق  الاشعار، تحقیقات مقدماتی جرم ارتکابی برعهده دادگاه بوده و دادسرا صلاحیت انجام تحقیقات مقدماتی را نخواهد داشت.<br/>
۳- در خصوص مرجع صالح به محاکمه، تعارض در صلاحیت پیش می‌آید؛ به این صورت که به موجب ماده ۳۰۴ به کلیه جرائم اطفال و افراد کمتر از هجده سال تمام شمسی در دادگاه اطفال و نوجوانان رسیدگی می‌شود. از طرفی دیگر با توجه به نوع جرم (صرف نظر از نوع اشتباه در قتل) به موجب ماده ۳۰۲، دادگاه کیفری یک صالح به رسیدگی خواهد بود. در ماده ۳۱۵ هم از دادگاهی تحت عنوان «دادگاه کیفری یک ویژه رسیدگی به جرائم نوجوانان» یاد شده است. اگر در مقام رفع این تعارض برآییم، باید توجه داشته باشیم که دادگاه کیفری یک ویژه رسیدگی به جرائم نوجوانان نسبت به دادگاه کیفری یک، مرجع اختصاصی محسوب نمی‌شود بلکه مرجع تخصصی است بنابراین اگر قرار باشد در خصوص جرم احمد، بین دو دادگاه اخیرالذکر یکی به عنوان مرجع صالح انتخاب شود، دادگاه کیفری یک ویژه رسیدگی به جرائم نوجوانان صالح خواهد بود نه دادگاه کیفری یک؛ لیکن باید توجه داشته باشیم که در سال ۹۴، اصلاحیه‌ای که در مورد ماده ۳۱۵ صورت پذیرفت، این دادگاه صرفاً در خصوص افراد بالغ زیر ۱۸ سال صلاحیت رسیدگی پیدا نمود و حتی «دادگاه کیفری یک ویژه رسیدگی به جرائم اطفال و نواجوانان» به «دادگاه کیفری یک ویژه رسیدگی به جرائم نوجوانان» تغییر عنوان پیدا کرد. با توجه به اینکه جنسیت احمد مذکر بوده و سن او در زمان ارتکاب جرم، ۱۳ سال است، لذا دادگاه کیفری یک ویژه رسیدگی به جرائم نوجوانان صالح به رسیدگی نیست و طبق اصل که در ماده ۳۰۴ آمده، دادگاه اطفال و نوجوانان صالح به رسیدگی خواهد بود در حالی که اگر جنسیت مرتکب جرم مونث بود، طبق ماده ۳۱۵ عمل می‌شد.<br/>
نمونه سوالات مرحله مصاحبه علمی :<br/>
سؤالاتی که در مرحله مصاحبه علمی پرسیده می‌شوند، تا حدودی سلیقه‌ای است لیکن به هر حال سوالات از قوانین و کتب علمی طرح می‌شوند. به طور معمول سوالات در یک حدود معینی پرسیده می‌شوند که به عنوان نمونه به موارد زیر اشاره می‌کنیم:<br/>
۱- آیا حبس ابد تعزیری داریم؟ اگر داریم درجه چند محسوب می‌شود؟<br/>
۲- کیفرخواست چیست؟<br/>
۳- فرق ماده ۱۳۱ با تبصره ۱ ماده ۱۳۴ قانون مجازات اسلامی چیست؟ برای تبصره مذکور دو مورد مثال بزنید.<br/>
۴- آیا موقوف علیهم می‌توانند مال موقوفه را به فروش برسانند؟ در چه مواردی؟<br/>
۵- آیا بنگاه‌های معاملاتی املاک تاجر محسوب می‌شوند؟ به چه استنادی؟<br/>
۶- اگر بازپرس با قاعده درأ مواجه شود، چه قراری صادر می‌کند و چرا؟<br/>
۷- صلاحیت دادگاه کیفری یک را توضیح دهید. کدام دادسرا تحقیقات مقدماتی جرائم واقع در صلاحیت دادگاه کیفری یک را انجام می‌دهد؟<br/>
۸- سقط جنینی که روح در آن دمیده شده، مستوجب چه مجازاتی است؟<br/>
۹- موارد احاله را بیان کنید.<br/>
۱۰- چرا دادستان نمی‌تواند امر تحقیقات مقدماتی جرم قتل را برعهده بگیرد؟<br/>

<div class="source"><span class="title">منبع:</span><span class="text"> [http://nashreedalat.ir/azmoon-hoghooghe/azmoon-gh/1233--.html نشر عدالت] -  تاریخ برداشت : ۹۵/۲/۱۱</span></div>

<div class="hold">
<div class="return">بازگشت به [[قضاوت]]</div>
</div>