نمایش مبدأ برای فرهنگ مصادیق:نفرین امیرالمؤمنین بر کتمان کننده حق - روشنا

<div class="head1">نفرین امیرالمؤمنین بر کتمان کننده حقّ-روشنا</div>

== مقدمه ==
از دیرباز در همه جوامع کسانی بوده‌اند که به خاطر حفظ منافع خود و رسیدن به اهداف دنیوی حقایق را کتمان کرده‌اند و خشم طرفداران حق را برانگیخته‌اند. در این میان در زمان امام علی(علیه السلام) نیز مسئله‌ای پیش آمد که موجب ناراحتی امیرالمۆمنین گشت و ایشان نیز به نفرین پنهان کننده حق لب گشود. اینکه پنهان کردن چه چیزی موجب ناراحتی و نفرین علی(علیه السلام) شد و چه کسی حق را کتمان کرد؟ در ادامه به آن می‌پردازیم.<br/>
کتمان به معنای پنهان کردن چیزی است و "کتمان حق" در اصطلاح عبارتست از پنهان ساختن معارف، احکام و آیات الهی، به این شکل که آیه نازله را طوری تأویل و یا دلالتش را طوری توجیه کنند که آیه از آیه بودن بیفتد.<ref>ترجمه المیزان، ج 1، ص 58</ref><br/>

== نحوه برخورد امام علی(علیه السلام) با کتمان کننده حق ==
هنگامی که امام وارد بصره شد «انس بن مالک » را خواست تا نزد «طلحه » و «زبیر» برود و آنچه را که از پیامبر(صلی الله علیه و آله) دربارهٔ آنها شنیده به آنها یادآوری کند. انس از این ماموریت  سرپیچی کرد و بخدمت امام آمد و گفت: من آن را فراموش  کرده‌ام. امام فرمود: اگر دروغ میگوئی خداوند سرت را به سفیدی روشنی، مبتلا کند که عمامه آن را نتواند پوشانید.<ref>نهج البلاغه، حکمت 311</ref><br/>
شریف رضی  در ذیل این سخن می‌گوید: منظور بیماری برص (پیسی) است که پس از مدتی، لکه‌های سفید بیماری بر در چهره انس بن مالک آشکار شد و از آن پس هیچ کس او را بی نقاب نمی‌دید.<br/>
کتمان حقایق در جایی که آشکار کردن حق ضرورت دارد قبیح و حرام است، چنانچه مطابق بعضی از روایات، نفرین امام علی(علیه السلام) از انس بن مالک در مورد کتمان حدیث «طیرمشوی» (مرغ بریان و پخته) و یا در مورد کتمان حدیث بساط بوده است، و یا در مورد کتمان حدیث غدیر بود.<ref>بحارالانوار، ج 9، ص561، سفینه البحار، ج 1، ص 47</ref><br/>
چگونه ممکن است کسی که از ده سالگی به عنوان خادم در خانه پیامبر بزرگ شده و شاهد ماجراهای [[هجرت]] و چگونگی برخورد پیامبر با  امام علی(علیه السلام) بوده، اینگونه حق را کتمان کند؟ آیا چیزی بیشتر از منافع شخصی، دشمنی یا تعصبهای قومی موجب این امر شده است؟<br/>

== شرح ماجرا بر طبق گفتار ابن ابی الحدید ==
ابن ابی الحدید دانشمند معروف اهل تسنن می‌گوید: مشهور این است که حضرت علی (علیه السلام) در «رحبه» (محل معروف و وسیع) کوفه، مردم را سوگند داد و فرمود: شما را به خدا سوگند می‌دهم، آیا مردی از شما، از رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) شنیده است که آن حضرت پس از بازگشت از حجه الوداع، در مورد من فرمود: "من کنت مولاه فعلی مولاه اللهمّ وال من والاه و عاد من عاداه"؛ هر کس که من مولا و رهبر او هستم، علی(علیه السلام) رهبر اوست، خداوندا دوست بدار کسی را که علی (علیه السلام) را دوست بدارد و دشمن بدار کسی را که او را دشمن بدارد. گروهی برخاستند و شهادت دادند، سپس امام به انس بن مالک فرمود: تو نیز در آنجا (غدیر) حاضر بودی، اینک شهادت می‌دهی؟! انس گفت: ای امیرمۆمنان! من پیر شده‌ام و فراموش شده‌هایم، بیش از محفوظاتم است. امام به او فرمود: اگر دروغ بگویی، خداوند سرت را به سفیدی روشنی مبتلا کند، که عمامه ات نتواند آن سفیدی را بپوشاند. او قبل از مرگ به بیماری برص (پیسی) مبتلا گردید.<ref>شرح نهج البلاغه، ابن ابی الحدید، ج 19، ص 219</ref><br/>
چگونه ممکن است کسی که از ده سالگی به عنوان خادم در خانه پیامبر بزرگ شده و شاهد ماجراهای [[هجرت]] و چگونگی برخورد پیامبر با  امام علی(علیه السلام) بوده، اینگونه حق را کتمان کند؟ آیا چیزی بیشتر از منافع شخصی، دشمنی یا تعصبهای قومی موجب این امر شده است؟<br/>
در هر صورت منشأ [[کتمان حق]] یا عصبیت است، یا جبن که در صورت اول از رذائل غضب در ناحیه افراط است و در صورت دوم از رذائل آن در طرف تفریط است و گاهی سبب آن طمع در مال و یا دشمنی با دیگران می‌باشد.<ref>نراقی، مهدی؛ علم اخلاق اسلامی، ص171-172</ref><br/>
در تاریخ نمونه‌های فراوانی در این مورد وجود دارد؛ از جمله مسئله غدیر خم و انتخاب جانشینی حضرت علی(علیه السلام) است، که تعصب‌های قومی و قبیله‌ای موجب شد که افراد بعد از وفات پیامبر(صلی الله علیه و آله)، جانشینی ایشان را انکار کنند.<br/>
امام علی(علیه السلام) می‌فرمایند: "اگر باطل از حق کاملا جدا می‌گردید بر آنان که پی جوی حقیقتند پوشیده نمی‌ماند، و چنانچه حق از باطل خالص می‌شد، زبان معاندان از آن قطع می‌گردید، ولی قسمتی از حق و قسمتی از باطل را می‌گیرند و به هم می‌آمیزند. اینجا است که شیطان بر دوستان خود چیره می‌شود و تنها آنان که مورد رحمت  خدا بوده‌اند نجات می‌یابند<br/>
گاهی نیز افراد مغرض حق را بگونه‌ای با باطل می‌آمیزند که تشخیص این دو از هم غیر ممکن می‌گردد و این موجب گمراهی مردم می‌گردد وگرنه اگر باطل را به صراحت بیان کنند مردم تشخیص خواهند داد. چنانچه امام علی(علیه السلام) می‌فرمایند: "اگر باطل از حق کاملا جدا می‌گردید بر آنان که پی جوی حقیقتند پوشیده نمی‌ماند، و چنانچه حق از باطل خالص می‌شد، زبان معاندان از آن قطع می‌گردید، ولی قسمتی از حق و قسمتی از باطل را می‌گیرند و به هم می‌آمیزند. اینجا است که شیطان بر دوستان خود چیره می‌شود و تنها آنان که مورد رحمت  خدا بوده‌اند نجات می‌یابند."<ref>نهج‌البلاغه، خطبه 50</ref>
 
== کتمان حق در احادیث اسلامی ==
در احادیث اسلامی نیز شدیدترین حملات متوجه دانشمندان کتمان کننده حقایق شده، از جمله پیامبر گرامی اسلام (صلی اللّه علیه و آله و سلم ) می‌فرماید: "من سئل عن علم یعلمه فکتمه الجم یوم القیامه بلجام من نار": هر گاه از دانشمندی چیزی را که می‌داند سۆال کنند و او کتمان نماید روز قیامت افساری از آتش بر دهان او می‌زنند!<ref>تفسیرالصافی، ج1، ص207</ref><br/>
در حدیث دیگری می‌خوانیم که از امیر مۆمنان علی (علیه السلام ) پرسیدند: "من شر خلق الله بعد ابلیس و فرعون ...": بدترین خلق خدا بعد از ابلیس و فرعون ... کیست؟ امام در پاسخ فرمود: "العلماء اذا فسدوا، هم المظهرون للاباطیل ، الکاتمون للحقایق ، و فیهم قال الله عز و جل اولئک یلعنهم الله و یلعنهم اللاعنون ..." ؛ آنها دانشمندان فاسدند که باطل را اظهار و حق را کتمان می‌کنند و همانها هستند که خداوند بزرگ دربارهٔ آنها فرموده: لعن خدا و لعن همه لعنت کنندگان بر آنها خواهد بود.<ref>بحارالانوار، ج2، ص89</ref><br/>
بنابراین کتمان کنندگان حق بدترین مردم هستند که دیگران را به گمراهی می‌کشانند و بدین ترتیب نفرین خداوند را برای خود می‌خرند.<br/>

== پانویس ==
{{پانویس|colwidth=30em|۲}}
<div class="source"><span class="title">منبع:</span><span class="text">[http://www.rowshana.ir/Post/Details/290?AspxAutoDetectCookieSupport=1 سایت روشنا]- تاریخ برداشت: 1395/03/01 </span></div>

<div class="hold">
<div class="return">بازگشت به [[کتمان حق]] </div>
</div>