نمایش مبدأ برای فرهنگ مصادیق:نص صریح قرآن در مورد شرب خمر

<div class="head1"> نص صریح قرآن در مورد شرب خمر</div>
==شیوه قرآن در تحریم خمر ==
===اعلان تحریم و حد شرب خمر ===
آنگاه که آیه اخیر نازل شد، منادی رسول خدا میان مسلمانان ندا کرد: ایهاالناس بدانید که شراب به دستور خدا و رسول حرام شده و کسی حق شراب خوردن ندارد، انس بن مالک می‌گوید: من درخانه ابوطلحه پیاله گردان قوم بودم و آنها شرب خرما می‌خوردند، ناگاه ندایی به گوشم رسید که در بیرون خانه ندا می‌کرد ابوطلحه گفت: برو ببین چه خبر است ؟ من چون بیرون آمدم منادی ندا می‌کرد: الا ان الخمر قد حرمت بدانید که شراب حرام شده است . این مطلب در کوچه‌های مدینه شایع شد
ابوطلحه گفت: پس ‍ آن شراب را بریز، من آن را به زمین ریختم <ref>صحیح مسلم، ج 2، ص 189، کاب الاشربة</ref> آنگاه شرب خمر قدغن و مشروب فروشی‌ها تعطیل گردید، فقط بطور مخفی و گاه گاه توسط بدکاران عملی می‌شد و شلاق می‌خوردند، از رسول الله صلی الله علیه و آله در این رابطه دو مطلب به وقوع پیوست یکی وعده عذاب آخرت به شاربین خمر، دیگری تشریع حد شرعی نسبت به کسی که شرب خمر کرده است . <br/>
امام صادق علیه السلام فرموده: رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمودند:. . . پروردگارم قسم یاد کرده: هر بنده‌ام در دنیا خمر بیاشامد به همان مقدار از رحیم جهنم به او خواهد نوشانید اهل عذاب باشد یا اهل رحمت، و اگر به بچه اش یابنده اش بخوراند همان مقدار از حمیم به او خواهم نوشانید معذب باشد یا بخشوده شده: قال رسول الله صلی الله علیه و آله اقسم ربی ان لایشرب عبد لی فی الدنیا خمرا الا سقیته مثل ما شرب منها من الحمیم یوم القیامة معذبا او مغفورا له و لا یسقیها عبدا لی صبیا صغیرا و مملوکا الا سقیة مثل ماسقاه من الحمیم یوم القیامه معذبا بعد او مغفورا له <ref>کافی، ج 6، ص 396</ref><br/>
و نیز آن حضرت در خمر ده نفر از لعنت کرد: به خود خمر، به فشارنده انگور، محل فروشنده، خریدار، ساقی، خورنده پول آن، شارب الخمر، حامل آن، و کسی که به طرف او حمل شده است: عن زیدبن علی عن ابائه، علیهم السلام، قال: لعن رسول الله صلی الله علیه و آله: الخمر و عاصرها و متصرها و بایعها و مشتریها و ساقیها و آکل ثمنها و شاربها و حاملها و المحمولة الیه <ref> کافی، ج 6، ص 398</ref><br/>

===تشریع حد شرب خمر ===
به احتمال نزدیک به یقین حد شرب خمر به دنبال تحریم آن تشریع شده است و آن هشتاد تازیانه است از روایات شیعه و اهل سنت معلوم می‌شود که رسول الله صلی الله علیه و آله ابتدا شارب الخمر را با لنگه کفش می‌زده، و سپس به هشتاد ضربه منحصر کرده است . <br/>
بریدبن معاویه می‌گوید: از امام صادق علیه السلام شنیدم می‌فرمود: در کتاب علی علیه السلام آمده: به شارب خمر و شارب نبیذ هشتاد تازیانه زده می‌شود: سمعت ابا عبدالله علیه السلام یقول: ان فی کتاب علی علیه السلام یضرب شارب الخمر ثمانین وشارب النبیذ ثمانین <ref>کافی، ج 7، ص 214، هشتاد ضربه در سنن ترمذی نیز نقل شده است </ref><br/>
و ضمنا در روایات آمده که اگر کسی دو دفعه شرب خمر کند و حد زده شود، در دفعه سوم مجازاتش اعدام است عن ابی عبدالله علیه السلام قال: رسول الله صلی الله علیه و آله: من شرب الخمر فاجلدوه فان عاد الثالثة فاقتلوه <ref>کافی، ج 7 ص 218</ref> در روایات اهل سنت در دفعه چهارم کشته می‌شود و نیز حکم همه گناهان کبیره همان است از امام کاظم علیه السلام نقل شده: قال: اصحاب الکبائر کلها اذا اقیم علیهم الحد مرتین، قتلوا فی الثالثة <ref>کافی ج 7 ص 219</ref><br/>
شراب و به طور کلی‏«مسکرات‏»از بزرگترین بلاهای خانمان برانداز جامعه بشری بوده و هست. در نکوهش این سم مهلک، همین اندازه کافی است، که با بزرگترین سرمایه بشر و مایه امتیاز او از سایر جانداران، که همان‏«عقل و خرد»است، سر جنگ و مبارزه دارد. سعادت انسان در پرتو خرد تامین می‌گردد، فرق انسان با سائر جانداران در همان قوای فکری است، و«الکل‏»دشمن بزرگ آن به شمار می‌رود. از این نظر، جلوگیری از نوشیدن مشروبات الکلی یکی از برنامه‌های پیامبران آسمانی بوده است. همچنین شراب، در تمام شرایع آسمانی محکوم به تحریم بوده است. <ref>در سال 1339 هجری شمسی، آقای دکتر«آرشه تونک‏»، دبیر کل سازمان بین المللی مبارزه با الکل به ایران آمد، از اینکه آگاه شده بود که آئین اسلام صرف مشروبات الکلی را شدیدا ممنوع کرده است‌خوشحال بود . وی برای آشنائی با نظر اسلام درباره مواد الکلی، مایل شده بود که با رئیس مذهب شیعه در آن وقت‌حضرت آیت الله العظمی آقای بروجردی قدس الله سره، در قم مصاحبه‌ای برگزار نماید. از این نظر، به همراه یکی از پزشکان معروف تهران که از خانواده روحانی و مذهبی اصفهان است، به قم آمد و پس از کسب اجازه از محضر آیت الله بروجردی، جلسه‌ای در منزل معظم له منعقد گردید. <br/>
در آن جلسه حضرت استاد علامه طباطبائی حضور داشت، و نگارنده و پدر بزرگوارم حضرت حجة الاسلام و المسلمین آقای حاج میرزا محمد حسین خیابانی(دام ظله) نیز پیش از ورود آقایان برای زیارت حضرت آیت الله، شرفیاب شده بودیم و قهرا در جلسه شرکت نمودیم. <br/>
نخستین سؤال دکتر این بود که چرا اسلام، صرف مشروبات الکلی را ممنوع ساخته است. حضرت آیت الله، از میان علل و اسرار مختلفی که در تحریم شراب موجود است، فقط به این نکته تکیه کرد که:الکل نابود کننده عقل و خرد است، که مایه امتیاز انسان با دیگر موجودات است، چنانکه در بالا توضیح داده شده است</ref> در شبه جزیره عربستان، میخوارگی به صورت یک بلای عمومی، یک بیماری واگیر درآمده بود، که مبارزه قطعی و اصولی با آن نیاز به طول زمان داشت. امکانات محیط و شرائط و احوال عموم عرب نیز اجازه نمی‌داد که پیامبر خدا، بدون مقدمه آن را تحریم نماید، بلکه ناچار بود بسان یک طبیب، تدریجا مزاج جامعه را آماده سازد تا مبارزه قطعی و نهائی صورت پذیرد. <br/>
از این نظر آیه‌های چهارگانه‌ای که پیرامون ابراز انزجار از شراب نازل گردیده است‌یکنواخت نیست، بلکه از مرحله ابتدائی شروع شده تا آنجا که به صورت قطعی تحریم آن را اعلام کرد. <br/>
دقت در این آیه‌ها روش تبلیغی پیامبر خدا را به ما می‌آموزد. شایسته است گویندگان و نویسندگان زبردست از این شیوه پیروی نمایند، و مبارزه با آلودگیهای اجتماعی را از همین راه تعقیب کنند. <br/>
شرط اساسی مبارزه با یک کردار ناشایست، در مرحله نخست‌بیدار کردن افکار و توجه دادن جامعه به مضار و مفاسد آن است. تا آمادگی روحی و انگیزه باطنی در جامعه نباشد، مبارزه اصولی با یک کردار ناشایست‌به طوری که خود مردم ضامن اجراء آن باشند امکان‌پذیر نیست. <br/>
از این نظر، قرآن در نخستین بار، در اجتماعی که میخوارگی جزء زندگی آنها بود. ساختن شراب از خرما و انگور را با«رزق حسن‏»(روزی نیکو)مخالف دانسته و از این طریق هشداری به افکار خفته داده است. چنانکه می‌فرماید:«وَمِنْ ثَمَرَاتِ النَّخِيلِ وَالْأَعْنَابِ تَتَّخِذُونَ مِنْهُ سَكَرًا وَرِزْقًا حَسَنًا»: <ref>سوره نحل/67</ref>«شما ای مردم!از خرما و انگورهم مایع مست کننده و هم رزق نیکو به دست می‌آورید». قرآن، برای نخستین بار گوشزد نمود که ساختن شراب از آنها، ارتزاق نیکو نیست، بلکه‏«ارتزاق حسن‏»آنست که آنها را به همان صورت انگور و خرما مصرف نمائید. <br/>
این آیه تکانی به افکار داد، و مزاج آلوده را آماده کرد که پیامبر بتواند پس از آن، لحن خود را شدیدتر کند و به وسیله آیه دیگر اعلام کند که نفع جزئی(مادی)شراب و قمار در برابر آن همه مضار ناچیز است. و این مطلب را با آیه یاد شده در زیر بیان نموده است:<br/>
«يَسْأَلُونَكَ عَنِ الْخَمْرِ وَالْمَيْسِرِ قُلْ فِيهِمَا إِثْمٌ كَبِيرٌ وَمَنَافِعُ لِلنَّاسِ وَإِثْمُهُمَا أَكْبَرُ مِنْ نَفْعِهِمَا» . <ref>سوره بقره/219</ref><br/>
«از حکم شراب و قمار از تو سئوال می‌کنند، در پاسخ آنها بگو که اگر چه در قمار و شراب استفاده جزئی مادی است ولی ضرر و گناه آنها بیشتر است‏»بدون شک، مقایسه سود و زیان از طریق برتری زیان بر سود، تنها برای مردم اندیشمند و آگاه، در ایجاد انزجار کافی است، ولی توده مردم تا نهی صریح نباشد با این شیوه از بیان، از ارتکاب عمل ناشایست‌خودداری نمی‌نمایند. <br/>
حتی‏«عبد الرحمان عوف‏»، با اینکه آیه فوق نازل شده بود، ضیافتی ترتیب داد و شرابی سر سفره حاضر نمود. حضار پس از نوشیدن شراب به نماز ایستادند. یکی از آنها آیه را در نماز غلط خواند به طوری که معنی را دگرگون ساخت، یعنی بجای «لا اعبد ما تعبدون‏» که معنای آن اینست:که‌ای مشرکان من بتهای شما را نمی‌پرستم، چنین خواند که:«لا اعبد ما تعبدون‏» که مفاد آن، ضد آیه یاد شده است. <br/>
این جریانها مزاجها را آماده نمود تا شرایط و اوضاع اجازه دهد که شراب لااقل در شرائط و حالات خاصی تحریم گردد. از اینرو، صریحا اعلام گردید که هیچ فرد مسلمان حق ندارد که با حالت مستی نماز بگزارد، و این تشریع الهی با این آیه اعلام گردید: «لَا تَقْرَبُوا الصَّلَاةَ وَأَنْتُمْ سُكَارَى حَتَّى تَعْلَمُوا مَا تَقُولُونَ»<ref>سوره نساء/44، و نیز به‏«سنن ابی داود»، ج 2/128، مراجعه کنید</ref> یعنی در حال مستی نماز نخوانید تا بدانید چه می‌گوئید. <br/>
تاثیر این آیه به حدی بود که گروهی، برای همیشه میخوارگی را ترک گفتند و منطق آنها این بود، که چیزی که به نمازتان زیان می‌رساند، باید مطلقا از برنامه زندگی حذف گردد. <br/>
ولی گروه دیگر همچنان دست از کردار خود برنداشته بودند، حتی یک نفر از«انصار»با توجه به آیه یاد شده، در ضیافتی که ترتیب داده بود، میهمانان پس از صرف شراب، به جان هم افتاده و سر و دست همدیگر را شکستند، سپس شکایت‌حضور رسول خدا آوردند. خلیفه دوم که تا آن روز شراب می‌خورد، به گمان اینکه آیات گذشته کافی برای تحریم قطعی شراب نیست، دست‌به دعاء برداشت، و گفت‏«اللهم بین لنا بیانا شافیا فی الخمر»یعنی بارالها بیان صریح و قانع‌کننده‌ای برای ما نازل فرما. <br/>
ناگفته پیداست که این گونه پیشامدهای ناگوار، محیط را آماده پذیرش قطعی تحریم شراب ساخت. از اینرو، حکم صریح و نهائی حرمت‌شراب چنین نازل گردید:<br/>
«يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّمَا الْخَمْرُ وَالْمَيْسِرُ وَالْأَنْصَابُ وَالْأَزْلَامُ رِجْسٌ مِنْ عَمَلِ الشَّيْطَانِ فَاجْتَنِبُوهُ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ‏» <ref>سوره مائده/90</ref><br/>
ای افراد با ایمان!شراب و قمار و بتان و«ازلام‏»(یک نوع بخت‌آزمائی بود)پلید و نجس‌اند، همگی از آنها اجتناب ورزید شاید رستگار شوید. <br/>
این بیان بلیغ و اکید باعث‌شد که کسانی که تا آن روز به بهانه نبودن بیان قطعی، باده‌گساری می‌کردند، از میخوارگی دوری جویند. در کتابهای سنی و شیعه وارد است که خلیفه دوم پس از استماع آیه فوق چنین گفت:«انتهینا یا رب‏»یعنی دوری و اجتناب خود را از این وقت!اعلام می‌داریم. <ref> «مستدرک‏»، ج 4/143، «روح المعانی‏»، ج 7/15. </ref><br/>

== پانویس ==
{{پانویس|colwidth=30em|۲}}
<div class="source"><span class="title">منبع:</span><span class="text"> [http://kanoonevokala.persianblog.ir/post/38/ سایت کانون وکلا] - تاریخ برداشت: 95/09/28 </span></div>

<div class="hold">
<div class="return">بازگشت به [[خوردن مسکرات ]] </div>
</div>