نمایش مبدأ برای فرهنگ مصادیق:نذر - حوزه نت

<div class="head1"> نذر - حوزه نت </div>
== مقدمه ==
«نذر» عبارت است از عمل ثوابی که شخص مکلف، بر عهده ی خود واجب می‌سازد و این امر برای خداست. از دیرباز در میان اقوام و ملل گذشته این عمل رواج داشته و بصور مختلف انجام می‌گرفته. در ایران باستان و در میان اعراب جاهلی، نذر و [[قربانی]] برای بتها و آتشکده‌ها وجود داشته و ریشه‌های خرافی فراوانی داشته است. بیشترین مردم آن روز، برای رسیدن به آمال و آرزوهای خود، برای بتها و خدایان تقدیمی داشته‌اند که گاهی همراه با نذر بوده است.<br/>
امیرالمؤمنین علی(ع) در یکی از خطبه‌های خود درباره ی اعراب پیش از اسلام می‌فرماید: «خدا محمّد(ص) را به رسالت معبوث ساخت، تا جهانیان را بیم دهد و او را امین دستورهای آسمانی خود قرار داد. در آن حال، شما ای گروه عرب! بدترین دینها را داشتید و در بدترین سرزمینها زندگی می‌نمودید و در بین سنگهای خشن و مارهای گزنده می‌خوابیدید. از آب تیره می‌نوشیدید و غذای ناگوار می‌خوردید. خون یکدیگر را می‌ریختید و پیوندهای خویشاوندی را قطع می‌نمودید. بتها در میان شما برپا بود و [[گناه]]ان، سراسر وجود شما را فرا گرفته بود».1<br/>
خداوند به وسیله ی رسول اکرم مردم را هدایت و با معارف الهی آشنا ساخت.<br/>

== نذر عبدالمطلب ==
همانطور که اشاره شد، نذر در قبل از اسلام نیز وجود داشته است. یکی از موارد درباره ی اجداد رسول خدا(ص) بوده که در حدیث «انا ابن الذّبیحین» اشاره شده است؛ منظور از ذبیح اول، حضرت اسماعیل(ع) و ذبیح دوم، عبداللّه پدر گرامی رسول خدا(ص) است. (با نقد و تحلیل‌هایی که وجود دارد).<br/>
داستان ذبح عبداللّه را بسیاری از مورخان شیعه و سنی، نقل کرده‌اند.<br/>
در جریان دفن هدایا و اموال کعبه و جستجوی قریش، عبدالمطلب در کنار خانه ی کعبه، خواب حفر چاه زمزم را دید و پس از درگیری و رفع موانع، چاه را حفر نمود و هدایا از میان چاه بیرون آورد و همه را برای ساختن درهای کعبه و تزئینات آن به کار برد؛ بعد از آن بود که مردم مکه و حاجیان از آب سرشار زمزم بهره مند گشتند.<br/>
گویند وقتی که عبدالمطلب برای حفر زمزم، مخالفت قریش و اعتراضات آنان را دید، با خود نذر کرد که اگر خداوند، ده پسر به او عطا فرماید، یکی از آنها را در راه خدا، در کنار کعبه [[قربانی]] کند. این در زمانی بود که یک پسر بیشتر نداشت. خداوند این حاجت او را برآورده کرد. با گذشت چند سال، ده پسر پیدا کرد و با تولد آخرین آنها، به یاد نذر خود افتاد؛ لذا پسران خود را جمع کرد و داستان نذر خود را برای آنان گفت. فرزندان به او گفتند: «ما همه در اختیار شما هستیم!» عبدالمطلب بعد از دیدن آمادگی پسرانش، آنان را کنار کعبه برد و برای انتخاب یکی از آنان قرعه زد که به نام عبداللّه که نزد پدر، از همه محبوب تر بود، درآمد.<br/>
علیرغم مخالفت بزرگان قریش، عبدالمطلب گفت «نذری کرده‌ام که باید به آن وفا کنم» بعد از گفتگوی زیاد، قرار شد از شتران زیادی که عبدالمطب داشت بیاورند و بین آنها و نام عبداللّه قرعه بزنند که بالاخره عبدالمطلب به فدیه کردن صد شتر، به جای فرزندش رضایت داد و با ذبح شتران آنها را بین مردم مکه تقسیم نمود.<br/>
این نمونه‌ای از نذر در برابر شکر الهی بوده است.<br/>

== نذر در قرآن ==
قرآن کریم در آیه ی ۲۷ سوره ی بقره چنین آورده است:<br/>
«و ما انفقتم من نفقهٍ اَو نَذَرتم من رندر فان اللّه یعلمه و ما للظالمین من انصار؛ هر چه [[انفاق]] کنید و یا به نذر صدقه دهید، همانا خداوند می‌داند و ستمکاران را در دو جهان یار و معینی نخواهد بود.»<br/>
در آیه ی ۷ سوره ی دهر، [[وفای به نذر]] را تأکید می‌کند: «یوفون بالنذر و یخافون یوماً کان شرّه مستطیراً؛ بندگان خدا، وفا به نذر کرده، می‌ترسند از روزی که شرّ آن گسترده است».<br/>
در تفسیر این آیه، مفسران بر این باورند که این آیه در مورد خانواده ی عصمت و طهارت، امیرالمؤمنین علی(ع) و صدیقه ی طاهره حضرت زهرا(س) و دو فرزند گرامی آن حسن و حسین - علیهاالسلام - نازل شده؛ آنگاه که حسن و حسین - دو نور دیده ی گرامی آنان - مریض شده بودند، همگی نذر نمودند که اگر خداوند عالم بر آنان شفا کرامت فرمود، سه روز [[روزه]] بگیرند. پس از آنکه حاجت شان برآورده شد، سه روز متوالی [[روزه]] گرفتند.<br/>
در این دو آیه، به [[وفای به نذر]] و خوف از شر روز رستاخیز اشاره شده، که بر وجوب وفای نذر دلالت می‌کند.<br/>
و در احادیث اسلامی نیز نمونه‌های بسیاری وجود دارد:<br/>
مردی در زمان رسول خدا، نذر کرد که شتری را در بوانه نحر کند؛ لذا حضور پیامبر رسید و ایشان را از جریان مطلع ساخت؛ پیامبر فرمود: «آیا در آنجا در عصر جاهلیت، بتی وجود داشت که پرستش کنند؟ عرض کرد: خیر! فرمود: آیا در آنجا در یکی از اعیاد جاهلی، اجتماعی تشکیل می‌شده؟ عرض کرد: نه! در این حال فرمودند: به نذر خود جامه ی عمل بپوشان. نذر در دو مورد درست نیست: ۱- [[گناه]] و نافرمانی خدا. ۲- در چیزی که انسان مالک آن نیست».<br/>
در مورد دیگری، زنی به پیامبر عرض کرد: نذر کرده‌ام در محل خاصی، حیوانی را ذبح کنم. فرمود: آیا برای صنم نذر کردی؟ گفت: خیر! حضرت فرمود: به نذر خود عمل کن.»<br/>
پرسشهای پیامبر گرامی اسلام، گواه بر این است که ذبح باید برای خدا باشد، نه برای بت.<br/>
یکی از محرمات در خطبه ی زهرای مرضیه(س)، جزو محرمات آمده است: «والوفاء بالنذر تعریضاً للمغفره؛ خدای متعال [[وفای به نذر]] را زمینه‌ای برای مغفرت خود قرار داده است».<br/>
«نذر»، از اقسام عهد و پیمانی است که شخص میان خود و خدا می‌بندد و استقامت در پیمان، علاوه بر مدح عقلی، شرعاً نیز ممدوح است و انسان بدین وسیله خود را در معرض مغفرت و بخشایش الهی قرار می‌دهد. و شخص، [[وفای به نذر]] را اختیاراً بر ذمّه ی خود می‌آورد و روح تسلیم و فرمان برداری نسبت به مولا را نشان می‌دهد.<br/>

== نذر و اجزای آن ==
الف) نذر کننده: باید دارای شرایط تکلیف، مسلمان و دارای قصد و اختیار باشد.<br/>
ب) صیغه ی نذر: نذر، گاهی به خاطر شکر الهی است؛ مثل اینکه بگوید: «اگر فرزندی به من داده شود للّه علی کذا؛ برای خداست بر عهده ی من فلان کار...» و گاهی جهت دفع بلاست، مثل اینکه بگوید: «اگر مریض من خوب شد فللّه علی کذا» و گاهی برای جلوگیری از حرام یا ترک واجب است؛ مثل اینکه بگوید: «اگر فلان مرام را انجام دادم یا فلان طاعت را ترک کردم فللّه علی کذا» گاهی نیز بدون شرط است؛ مثل اینکه بگوید: «لله علی کذا...»<br/>
نذر، اگر همراه با شرط باشد، مسلمّاً صحیح است؛ امّا اگر بدون شرط باشد، در صحت آن، دو قول است که اکثراً در این منعقد است، قول دارند.<br/>
نذر، باید با لفظ جلاله ی «اللّه» باشد؛ پس اگر بدون نام خدا، بگوید: «بر عهده من است فلان کار...» بر او واجب نمی‌شود.<br/>
ج) متعلق نذر: معیار متعلق نذر، این است که طاعت خدا بود، هم چنین برای نذر کننده مقدور باشد، در صورت عاجز بودن او، نذر منعقد نمی‌شود و اگر بعداً نیز ناتوانی پدید آید، نذر ساقط است.<br/>
و اگر سبب نذر، طاعت خدا باشد و نذر را جهت شکرانه انجام می‌دهد، نذر لازم می‌شود؛ امّا اگر جهت جلوگیری از طاعت، نذر کرده باشد، لازم نمی‌شود. <br/>
<br/>
<div class="source"><span class="title">منبع:</span><span class="text"> [http://www.hawzah.net/fa/Magazine/View/6023/6624/77567/%D9%86%D8%B0%D8%B1 پایگاه اطلاع رسانی حوزه] - تاریخ برداشت:94/12/03 </span></div>
<br />

<div class="hold">
<div class="return">بازگشت به [[وفای به نذر]] </div>
</div>