نمایش مبدأ برای فرهنگ مصادیق:عزلت و خلوت

<div class="head1"> عزلت و خلوت </div>
عزلت یعنی دوری جستن از کسانی که مقصد اعلایشان خداوند نیست. عزلت یعنی همراه نشدن با اهل دنیا و کسانی که به ماسوی الله دل بسته‌اند. علمای اخلاق و عرفان از آن تعبیر به «کن فیهم و لاتکن معهم» می‌نمایند.<br/>
عزلت یعنی دوری جستن از کسانی که مقصد اعلایشان خداوند نیست. عزلت یعنی همراه نشدن با اهل دنیا و کسانی که به ماسوی الله دل بسته‌اند. از امام رضا علیه السلام پرسیدند:<br/>
مردمان پست کیانند؟ فرمود: «هرکس چیزی داشته باشد که او را از خدا بازدارد».<br/>
متن روایت این است:<br/>
«سُئِلَ عَنِ السَّفلَهٔ فَقَالَ مَنْ کَانَ لَهُ شَی‌ءٌ یلْهِیهِ عَنِ اللَّهِ» <ref> بحارالانوار،ج۷۵، ص۳۳۵. </ref>.<br/>
پس عزلت یعنی دوری از انسان‌های پست و دون همّت که به چیزی غیر حق دل بسته‌اند اگرچه آن چیز حور و قصور باشد. به قول خواجه:<br/>
خدایا زاهد از تو حور می‌خواهد قصورش بین		به جنّت از درت بگریزد او یا رب شعورش بین<ref>فروغی بسطامی یا باباطاهر .</ref>
در بحث «هم‌سفر سفر» دربارهٔ کیفیت تعامل سالک با دیگران و معنای صحیح عزلت به تفصیل سخن گفته‌ایم و بدین دلیل اینجا به بحث «خلوت» می‌پردازیم. خلوت دو گونه است، عام و خاص. خلوت عام عبارت است از کناره‌گیری از غیر اهل الله به‌خصوص از غیر فرهیختگان و این همان معنای عزلت است که گذشت. خلوت خاص عبارت است از دوری جستن از دیگران در حال عبادت و ذکر.<br/>
استاد می‌فرمود:<br/>
«خوب است سالک در خانه‌اش اتاقکی را برای ذکر بسازد و در نظر بگیرد». <br/>
شرایط این اتاق این است:<br/>
۱. کوچک باشد یعنی در حدّ گنجایش سالک باشد.<br/>
۲. یک در بیشتر نداشته باشد و پنجره نیز نداشته باشد.<br/>
۳. ساده و دور از تجمّلات باشد.<br/>
۴. حتی آجر و گچ و آهن و سقفش پاک باشد.<br/>
۵. معطّر باشد و در آن از بُخُورات و به خصوص کندر در هنگام ذکر استفاده شود. استاد می‌فرمود:<br/>
«دود کردن عود و کُندر در هنگام ذکر در دفع ارواح خبیثه و تلطیف جوّ مؤثّر است».<br/>
و می‌فرمود:<br/>
«کندر اثرش از عود بیشتر است».<br/>
۶. در جایی ساخته شود که از ازدحام و سر و صدا به دور باشد.<br/>
۷. کف آن خاک یا حصیر باشد و از فرش کردن با فرش‌های خوش‌نشین اجتناب شود.<br/>
در روایات بر وجود مصلّی (نمازخانه) در خانه تأکید شده است. جایی که دائماً سجاده پهن است و به نماز و عبادت اختصاص دارد. رسول الله و فاطمه زهرا و همهٔ ائمه: در خانه مصلی داشته‌اند و مستحّب است انسان با مصلی همچون مسجد رفتار کند. خانوادهٔ شهید مطهری گفته‌اند: ما پس از شهادت آن عزیز از مصلای ایشان برکت‌هایی فراوان حتی شفای مریض، دیده‌ایم.<br/>
«عزلت» واژه‌ای است که در روایات بسیاری مورد تأکید قرار گرفته است و علمای اخلاق و عرفان از آن تعبیر به «کن فیهم و لاتکن معهم» می‌نمایند. یعنی اینکه سالک باید از طرفی مانند سایر افراد در جامعه با حفظ شرائط منشأ اثر باشد و از طرف دیگر با توجهات درونی و تأملات سلوکی متوجه جای دیگر باشد. این معنای صحیح عزلت است که با رهبانیت فاصله بسیاری دارد لکن در عرفان منفی ممکن است به رهبانیت تفسیر گردد<ref>عرفان مثبت و عرفان منفی.</ref>. <br/>

== پانویس ==
{{پانویس|colwidth=30em|۲}}
<div class="source"><span class="title">منبع:</span><span class="text"> [http://erfanvahekmat.com/%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87/%D8%B9%D8%B2%D9%84%D8%AA سایت عرفان و حکمت ] - تاریخ برداشت: 95/06/01</span></div>

<div class="hold">
<div class="return">بازگشت به [[انزواگرایی]] </div>
</div>