نمایش مبدأ برای فرهنگ مصادیق:اهمّیت اذان و حقّ مؤذّن

<div class="head1">اهمّیت اذان و حقّ مؤذّن</div>
کلمات کلیدی ماشینی : اذان، مؤذن، حق مؤذن، نماز، خدا، حق، عبادت،<br/>
هر مکتب و مرامی شعاری دارد، یهودیان، مسیحیان، آتش پرستان و. .. هر کدام به گونه ای مردم را به برگزاری وقت عبادت و تشکیل اجتماع دعوت می کنند. در اسلام نیز اذان، از شعائر زیبایی است که مسلمانان را به عبادت نماز فرا می خواند. شعائر نیز به معنی نشانه است؛ یعنی عبادتی که به وسیله آن، راه به دیگران نشان داده می شود.<br/>
امروزه بیش از یک و نیم میلیارد مسلمان در اقصا نقاط دنیا پراکنده اند که به شهادت حاضران، در اوقات فریضه نماز، هنگامی که بانگ زیبای اذان از مأذنه ها بلند می شود، به سوی محلّ عبادت، یعنی مساجد جمع می شوند و با اتّحاد و عشق به خدا، در مسیر رستگاری گام بر می دارند.<br/>
اذان در اسلام مقدّمه اقامه نماز است و جنبه اعلامی دارد. کسی که اذان را می شنود، مثل این است که مژده وصل و اجازه ورود به حریم ذکر و یاد خدا را یافته است. به همین لحاظ این آوای نیکو یکی از عوامل باز دارنده مؤذّن از گناه و بدی است و تأثیر افزون تر این عمل در ایجاد تحوّل در جوامعی دیده می شود که این کلمات پرمعنا را می شنوند. خانم مروی، اهل «انگلیس» که اینک زهرا نام دارد، نخستین عامل گرایش خود به اسلام را شنیدن نوای اذان از پنجره اتاقش می داند و می گوید: این ندا در قلب و جان او نفوذ کرد و او را به سوی خدا فرا خواند.<br/>
اذان با ندای الله اکبر، ابتدا ما را به توحید و یگانگی خداوند فرا می خواند و یادآور می شود که همه خلق و فرمان آفرینش از آن خداوند است، مشیّت او سبب هستی است و او دارای بزرگ ترین صفات عالیه است. پس از آن گواهی به رسالت رسول خدا(ص) می دهد که دل سوزانه آموزه های الهی را به مردم ابلاغ نمود. آنگاه یادآور می شود که نماز بهترین عمل است که رستگاری را در پی دارد. از این رو از مردم می خواهد که در اجابت این دعوت شتاب کنند.<br/>
تاریخچه اذان در اسلام به زمان رسول خدا(ص) برمی گردد. در ابتدای ورود پیامبر اکرم(ص) به «مدینه» مسلمانان دور هم جمع شده بودند و برای چگونگی اطّلاع از اوقات نماز، چاره اندیشی می کردند. هر کسی نظری می داد؛ امّا چون ایده های آنها به نوعی تقلید از مذاهب دیگر بود، پذیرفته نشد تا اینکه جبرئیل بر پیامبر(ص) شعار اذان را ابلاغ کرد. رسول خدا(ص) نیز از علی(ع) خواست که کلمات اذان را به بلال بیاموزد و از همان زمان بلال، غلام سیاه پوست آزاد شده تازه مسلمان به صورت رسمی مؤذّن شد.<br/>
== گزارش ==
به دلیل اهمّیت اذان، مؤذّن نیز به سبب اینکه ذکر و یاد خداوند متعال را در قلب ها زنده می کند و انسان را به استفاده از آن ثمره و بهره ای که خداوند متعال برای مؤمنان در نماز قرار داده است، دعوت می کند، ارزشی والا دارد؛ چنان که امام رضا(ع) از پیغمبر(ص) نقل می کنند که فرمودند: «در قیامت مؤذّنان از همه مردم سرافرازترند.» مؤذّن بهترین یاور انسان است تا او بر فرایض خود تنبّه پیدا کند. چون گاهی اشتغالات زندگی و ابتلائات مادّی چنان انسان را سرگرم می کند که حتّی از انجام واجباتش نیز غفلت می کند. در چنین شرایطی، کسی که انسان را متوجّه غفلت خود می کند، بر انسان حقوقی پیدا می کند.<br/>
امام سجّاد(ع) حقّ مؤذّن را در رساله حقوق این چنین بیان می کند:<br/>
«و امّا حقّ اذان گو این است که بدانی او خدایت را به یاد تو می آورد و تو را به حظّ و نصیبی که داری، دعوت می کند و او بهترین یاور و کمک تو در انجام واجبی است که خداوند به عهده تو نهاده است. پس او را بر این کار سپاس گوی، همچنان که نیکوکاری را نسبت به خدا سپاس می گویی و باید بدانی که او نعمتی خدادادی است و باید با نعمت خدا خوش رفتاری کنی و در هر حال شکرگزار نعمت های الهی باش.»<br/>
ارزش هایی که برای این عمل بسیار ساده و هدایتگر ذکر شده است، نشان می دهد که خداوند برای کسی که اذان می گوید، اجر و پاداش فوق العادّه مقرّر کرده است و امام سجّاد(ع) از آن به عنوان یک نعمت یاد می کند، برای کسی که با صوت زیبای خود بانگ اذان را سر می دهد. امام صادق(ع) درباره ارزش معنوی و پاداش و اجری که خداوند برای مؤذّن قرار داده است، می فرماید:<br/>
«خداوند برای مؤذّن تا آنجا که چشم کار می کند و می بیند و تا وقتی صدایش بلند است، غفران و آمرزش قرار داده و هر تر و خشکی که صدای او را می شنود، او را تصدیق می کند. هر کس در مسجدی که مؤذّن در آن اذان گفته، نماز بخواند، مؤذّن در نماز او سهم دارد و هر کس که با اذان او متوجّه شود و نماز بخواند، او نیز در قبالش حسنه می گیرد.»<br/>
با توجّه به این روایات است که در می یابیم حقّ مؤذّن، حقّی است که ادای آن بر ما واجب شده تا ارزش اذان را نیز عمیق تر درک کنیم.<br/>
دیلمی در «ارشاد القلوب» روایت نموده که حارث اعور گوید:<br/>
همراه با حضرت امیرالمؤمنین(ع) سیر می نمودم تا در «حیره» به دیر نصاری برخوردیم و از آن دیر صدای ناقوس بلند بود، حضرت فرمود:<br/>
«ای حارث! آیا می دانی که ناقوس چه می گوید؟» عرض کردم: خدا و رسولش و ابن عمّ رسولش داناترند. فرمود: «ناقوس مَثَل دنیا و خرابی آن را می سراید.»<br/>
سپس از زبان ناقوس این اشعار را خواند.<br/>
«معبودی به حق و شایسته پرستش جز خدا نیست،<br/>
این را به حق و راستی می گویم.<br/>
به راستی که دنیا ما را فریفت و ما را به خود سرگرم نمود و ما را سرگشته و مدهوش گرداند.<br/>
ای فرزند دنیا آرام باش آرام!<br/>
ای فرزند دنیا (در کار خود) دقیق شو دقّتی!<br/>
ای فرزند دنیا (کردار نیک) گردآوری کن، گردآوردنی!<br/>
دنیا سپری می شود، پیوسته پیوسته.<br/>
هیچ روزی از عمر ما نمی گذرد،<br/>
جز اینکه پایه و رکنی از ما را سست می گرداند.<br/>
ما سرایی را که باقی است، ضایع نمودیم<br/>
و سرای فانی را وطن و جایگاه خویش ساختیم.<br/>
ما آنچه را در آن کوتاهی نموده ایم، نمی دانیم؛<br/>
مگر روزی که چهره در نقاب خاک کشیم.»<br/>
حارث گوید: عرض کردم: ای امیرمؤمنان! آیا نصاری تفسیر صدای ناقوس را این گونه که فرمودید، می دانند؟ حضرت فرمود:<br/>
«اگر می دانستند مسیح(ع) را به عنوان اله بر نمی گزیدند.»<br/>
حارث گوید: فردای آن روز من به نزد دیرانی رفتم و گفتم: به حقّ حضرت مسیح(ع) همان گونه که ناقوس را می نواختی به صدا در آور و او چنین کرد و من تفسیر آن را آن گونه که آموخته بودم، گفتم تا به پایان اشعار رسیدم.<br/>
دیرانی سوگند داد که به پیامبرتان سوگند می دهم که چه کسی این تفسیر را برایت گفته است؟ گفتم: همان مردی که دیروز همراه من بود. گفت: آیا بین او و پیامبرتان خویشاوندی است.<br/>
گفتم: آری او پسر عموی اوست. گفت: سوگند می خورم که این را از پیامبرتان شنیده و اسلام آورد و سپس گفت: من در تورات خوانده ام که پیامبر آخر زمان صدای ناقوس را تفسیر می کند.<ref> ارشاد القلوب، ص 373.</ref><br/>
== پا نویس ==
{{پانویس|colwidth=30em|۲}}
<div class="source"><span class="title">منبع:</span><span class="text"> [http://www.hawzah.net/fa/Magazine/View/4227/8014/105118/ پایگاه اطلاع رسانی حوزه]</span></div>
<div class="hold">
<div class="return">بازگشت به [[پخش اذان در فضای جامعه ]] </div>
</div>