نمایش مبدأ برای فرهنگ مصادیق:آیا می‌توانم مرجع تقلید خودم را تغییر دهم؟

<div class="head1"> آیا می‌توانم مرجع تقلید خودم را تغییر دهم؟ </div>

== پاسخ ==
پاسخ  به این سوال در سه صورت متصور است:<br/>
عدول از مجتهد زنده مساوی به زنده مساوی دیگر بعد از تحقق تقلید<br/>
عدول از مجتهد اعلم به مجتهد غیر اعلم<br/>
عدول از مجتهد غیر اعلم به اعلم<br/>

== عدول از مجتهد حی مساوی به حی مساوی دیگر ==
آیت الله بهجت (ره)<br/>
در صورت تساوی دو مجتهد در اعلمیّت و اورعیّت، در جمیع مسائل یا در بعض مسائل که ارتباط با هم ندارند، جایز است.<ref>وسیله النجاة، ۱۴۲۳هـ. ق، ج۱، ص ۹، با استفاده از م ۴- توضیح المسائل، ۱۳۸۱، ص ۹، با استفاده از م ۶.</ref><br/><br/>

آیت الله تبریزی (ره)<br/>
در مسائلی که یاد گرفته، به غیر نمی تواند رجوع بکند.<ref>منهاج الصالحین، ۱۴۲۶ هـ. ق، ج۱، ص ۷، م ۱۴- استفتائات جدید، ۱۳۸۳، ج ۱، ص ۱۰، س ۱۱.</ref><br/><br/>

آیت الله خامنه ای (دام ظلّه)<br/>
بنابر احتیاط واجب جایز نیست.<ref>اجویة الاستفتائات، ۱۳۸۷ ص ۶، س۳۱ و ۴۵.</ref><br/><br/>

آیت الله خوئی (ره)<br/>
جایز نیست.<ref>العروة الوتقی مع تعلیقه، ۱۴۲۱ هـ. ق، ج۱، ص ۱۸، م ۱۱- منهاج الصالحین ۱۴۱۰ هـ. ق، ج۱، ص ۷، م ۱۴.</ref><br/><br/>

آیت الله سیستانی (دام ظلّه)<br/>
اگر از هر جهت مساوی باشند رجوع اشکال ندارد، زیرا در صورت تساوی دو مجتهد مکلّف می تواند عملش را طبق فتوای یکی از آن دو انجام دهد مگر در مواردی مانند قصر و اتمام که باید احتیاط کند. (جمع بخواند).<ref>منهاج الصالحین، ۱۴۲۷ هـ.ق، ج۱، ص ۱۰، با استفاده از م ۸ العروة الوتقی مع تعلیقه.- ۱۴۲۵ هـ. ق، ج۱، ص ۱۲، م ۱۳ و استفتاء شفاهی از دفتر.</ref><br/><br/>

آیت الله شبیری زنجانی (دام ظلّه)<br/>
جایز نیست.<ref>المسائل الشرعیه، ۱۴۲۸ هـ. ق، ص ۹، م ۸- توضیح المسائل، ۱۳۸۴ ، ج۱، ص ۸، م ۹.</ref><br/><br/>

آیت الله صافی گلپایگانی (دام ظلّه)<br/>
احوط (احتیاط واجب) در خصوص مسائلی که یاد گرفته ترک عدول به مساوی است.<ref>هدایة العباد، ۱۴۱۶ هـ. ق، ج ۱، ص ۵ م ۴- جامع الاحکام ۱۳۸۵، ج ۱، ص ۱۳، س ۱۸.</ref><br/><br/>

آیت الله فاضل لنکرانی (ره)<br/>
جایز است.<ref>توضیح المسائل، ۱۳۸۴، ص ۷، م ۱۳- الاحکام الواضحه، ۱۴۲۴ هـ . ق. ص ۷، م ۱۵.</ref><br/><br/>

آیت الله گلپایگانی (ره)<br/>
در مسائلی که یاد گرفته ولو عمل نکرده، احوط (احتیاط واجب) ترک عدول است.<ref>بدایة العباد، ۱۴۱۳ هـ.ق، ج۱، ص ۷، م۴- مجمع المسائل، ۱۴۱۱هـ. ق، ج ۱، ص ۱۸، س ۴.</ref><br/><br/>

آیت الله مکارم شیرازی (دام ظلّه)<br/>
بنابر احتیاط واجب جایز نیست.<ref>توضیح المسائل، ۱۳۸۶، ص ۲۲، م ۱۶.</ref><br/><br/>

آیت الله نوری همدانی (دام ظلّه)<br/>
در مسائلی که عمل نکرده است، اشکال ندارد.<ref>هزار و یک مساله فقهی، ۱۳۸۳، ج ۲، ص ۸، س ۱۴.</ref><br/><br/>

آیت الله وحید خراسانی (دام ظلّه)<br/>
جایز نیست(احوط القولین).<ref>منهاج الصالحین، ۱۳۸۶، ج ۲، ص ۱۲، م ۸.</ref><br/><br/>

== عدول از مجتهد اعلم به مجتهد غیر اعلم با رعایت " الاعلم فالاعلم " ==
(" الاعلم فالاعلم " یعنی به نظریهٔ مجتهد دیگری که علمش از مجتهد خودش کمتر و از مجتهدین دیگر بیشتر است عمل می کند. اگر مجتهد دوم نیز در همان مساله قایل به احتیاط واجب بود مجتهد سومی که علمش از مجتهد دوم کمتر و از مجتهدین دیگر بیشتر است رجوع می کند.)<br/>
عدول به مجتهد غیر اعلم با رعایت " الاعلم فالاعلم " در موارد زیر جایز است:<br/>
الف: مواردی که مجتهد اعلم، فتوا و احتیاطی نداشته باشد.<br/>
ب: در مسایلی که مجتهد اعلم می گوید احتیاط واجب یا احتیاط لازم آن است.<br/>
رجوع از احتیاط واجب یک مرجع به فتوای مرجع دیگر چه حکمی دارد؟<br/>
امام خمینی (ره):<br/>
با رعایت الاعلم فالاعلم رجوع جایز است.<ref>تحریرالوسیله، ۱۴۰۸ هـ. ق ، ج ۱، ص ۱۱، م ۳۴- توضیح المسائل، ۱۳۸۳، ص ۲، م ۷.</ref><br/><br/>

آیت الله اراکی (ره):<br/>
بنابر احتیاط واجب با رعایت الاعلم فالاعلم رجوع جایز است.<ref>المسائل الواضحه، ۱۳۷۲، ج ۱، ص ۷، م ۷- توضیح المسائل ، ۱۳۷۲، ص ۷، م ۷.</ref><br/><br/>

آیت الله بهجت (ره)<br/>
با رعایت الاعلم فالاعلم رجوع جایز است و در صورت تساوی اورع از دو مجتهد در فضل مراجعه نماید.<ref>وسیلة النجاة، ۱۴۲۳هـ.ق، ج ۱، ص ۱۱، با استفاده از م ۱۱- توضیح المسائل، ۱۳۸۱، ص ۹، م ۹.</ref><br/><br/>

آیت الله تبریزی (دام ظلّه)<br/>
با رعایت الاعلم فالاعلم رجوع جایز است.<ref>منهاج الصالحین، ۱۴۲۶ هـ. ق، ج ۱، ص ۱۳، م ۳۱- توضیح المسائل، ۱۳۸۳، ص ۷، م ۷.</ref><br/><br/>

آیت الله خامنه ای (دام ظلّه)<br/>
با رعایت ترتیب الاعلم فالاعلم رجوع اشکال ندارد.<ref>اجویة الاستفتائات، ۱۳۸۴، ص۲، س ۸.</ref><br/><br/>

آیت الله خوئی (ره)<br/>
با رعایت الاعلم فالاعلم رجوع جایز است.<ref>منهاج الصالحین (العبادات)، ۱۴۱۵هـ.ق، ج۱، ص ۱۲، م ۳۱- توضیح المسائل ۱۴۱۰ هـ. ق، ص ۵ م ۷.</ref><br/><br/>

آیت الله سیستانی (دام ظلّه)<br/>
با رعایت الاعلم فالاعلم رجوع جایز است.<ref>منهاج الصالحین ۱۴۲۶ هـ. ق، ج ۱، ص ۱۸و ۱۹، م ۲۱- توضیح المسائل، ۱۴۲۵هـ. ق، ص ۷، م ۶.</ref><br/><br/>

آیت الله شبیری زنجانی (دام ظلّه)<br/>
در جایی که احتیاط بدون هیچ قیدی باشد، می توان به احتیاط عمل ننموده، بلکه مطابق فتوای مجتهد دیگر با رعایت الاعلم فالاعلم رفتار کرد. ولی در جائی که قید «وجوبی» یا «واجب» همراه احتیاط دیده شود، عمل به این گونه احتیاط، واجب بوده و نمی توان به فتوای مجتهد دیگر رجوع نمود.<ref>المسائل الشرعیه، ۱۴۲۸ هـ.ق، ص ۸ و ۹، م ۷- توضیح المسائل، ۱۳۸۱ ، ج ۱، ص ۶ و ۷، با استفاده از م ۷.</ref><br/><br/>

آیت الله صافی گلپایگانی (دام ظلّه)<br/>
با رعایت الاعلم فالاعلم رجوع جایز است.<ref>توضیح المسائل، ۱۳۸۵، ص ۷، م ۷- هدایة العباد، ۱۴۱۶هـ. ق، ج ۱، ص ۱۰، م ۳۷.</ref><br/><br/>

آیت الله فاضل لنکرانی (ره)<br/>
با رعایت الاعلم فالاعلم رجوع جایز است.<ref>العروة الوتقی مع تعلیقات، ۱۳۸۰، ج ۱، ص ۱۸، م ۶۴- توضیح المسائل، ۱۳۸۴، ص ۸، م ۱۹.</ref><br/><br/>

آیت الله گلپایگانی (ره)<br/>
با رعایت الاعلم فالاعلم رجوع جایز است.<ref>هدایة العباد، ۱۴۱۳ هـ. ق، ج ۱، ص ۹، با استفاده از م ۱۲- توضیح المسائل، ۱۳۷۲، ص ۶، م ۷.</ref><br/><br/>

آیت الله مکارم شیرازی (دام ظلّه)<br/>
با رعایت الاعلم فالاعلم رجوع جایز است.<ref>توضیح المسائل ، ۱۳۸۶، ص ۲۰، م ۹- العروة الوتقی مع تعلیقات، ۱۳۸۶، ج۱ ، ص ۲۸، م ۶۴.</ref><br/><br/>

آیت الله نوری همدانی (دام ظلّه)<br/>
با رعایت الاعلم فالاعلم رجوع جایز است.<ref>منتخب المسائل، ۱۴۲۰ هـ. ق، ص ۱۱، م ۲۲.</ref><br/><br/>

آیت الله وحید خراسانی (دام ظلّه)<br/>
با رعایت الاعلم فالاعلم رجوع جایز است.<ref>منهاج الصالحین، ۱۴۲۸ هـ. ق، ج ۲، ص ۱۸، م ۳۱- توضیح المسائل، ۱۳۷۹، ص ۱۹۳ و ۱۹۴، م ۷.</ref><br/><br/>

== از غیر اعلم به اعلم واجب است ==
به فتوای همه مراجع معظم تقلید.<br/>

== پانویس ==
{{پانویس|colwidth=30em|۲}}
<div class="source"><span class="title">منبع:</span><span class="text"> [http://www.soalcity.ir/node/2832 شهر سوال] - تاریخ برداشت: 95/03/31 </span></div>

<div class="hold">
<div class="return">بازگشت به [[تقلید در احکام شرعی]] </div>
</div>