نمایش مبدأ برای انکار معاد، انکار خداوند است - تبیان نت

<div class="head1">انکار معاد ، انکار خداوند است - تبیان نت</div>
نویسنده: صغری بلوچی<br/>

==مقدمه==
یکی دیگر از دلایل که قرآن کریم بدان اشاره می‌نماید و از آن برای اثبات ضرورت معاد استفاده می‌کند آیاتی است که در آن قیامت را خبر بزرگ و اختلاف مردم در آن یاد می‌شود وانگاه نظام شگفتی را که بر هستی گسترش یافته با بیان زیبا و مبسوطی ذکر می‌کند که اگر آن روز بزرگ و شگفت نباشد هدف آفرینش جهان بیهوده خواهد بود.<br/> 

== معاد از نظر قرآن ==
با توجه به اهمیت مسئله، انسان نیاز به شناخت دارد تا بتواند مسیر خود را طی نماید، دست خود را دراز به سفره وحی الهی کرده تا لقمه‌ای از حقیقت با بصیرت قرآن کریم بر چیده تا معاد را شناخته و با استفاده از دیدگاه قرآن مسیر دنیا را با چراغی روشن به طرف قیامت طی نموده و راه تکامل به سرزمین رستاخیز را طی کنیم.<br/>
 
== تعریف معاد و معاد در قرآن ==
معاد در لغت به معنای بازگشتن، عود کردن، جای بازگشت، جان دیگر است. <ref>معینی، لحمد، فرهنگ فارسی جلد3.</ref>. قرآن کریم وجود این اعتقاد را در ادیان دیگر جزء اعتقادات و دعوت تمام پیامبران بیان نموده است.<br/>
مانند: <br/>
۱- سوره اعراف آیه 24:<br/>
هْبِطُوا بَعْضُكُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ وَلَكُمْ فِي الْأَرْضِ مُسْتَقَرٌّ وَمَتَاعٌ إِلَى حِينٍ<ref>سوره اعراف آیه 24</ref><br/>
که در این آیه پس از هبوط آدم به زمین به تمامی انسان‌ها خطاب می‌نماید که هدف از فرود آمدن آدم در زمین امکان موقت است و پس از آن به جهان دیگر می‌رود. و در جایی دیگر در همین سوره آیه ۳۵ و ۳۶ بیان می‌نماید که هدف اساسی از آفرینش انسان در زمین همان معاد است.<br/>
قرآن معاد را باوری از ارکان ایمان و در کنار ایمان بر خداوند قرار داده است و انکار آن را در ردیف انکار خداوند بیان نموده است<br/>
۲- در دعوت حضرت نوح (علیه السلام) که به معاد دعوت شده سوره نوح آیات ۱۷ و ۱۸ است که به مبحث معاد اشاره شده است.<br/> 
وَاللَّهُ أَنْبَتَكُمْ مِنَ الْأَرْضِ نَبَاتًا، ثُمَّ يُعِيدُكُمْ فِيهَا وَيُخْرِجُكُمْ إِخْرَاجًا<ref>سوره نوح آیات ۱۷ و ۱۸</ref><br/> 
۳- مبحث معاد در دعوت حضرت ابراهیم (علیه السلام) و موسی (علیه السلام) و مسیح (علیه السلام) نیز در آیات سوره‌های بقره آیه ۱۲۶، ابراهیم آیه ۴۱، شعرا آیه ۸۷، اعراف آیات ۱۴۶ و ۱۴۷ و آل عمران آیات ۵۵ و ۵۷ دیده می‌شود.<br/>
کثرت آیات پیرامون معاد حاکی از عنایت و اهتمام فراوان قرآن کریم به این امر است. در حدود ۱۴۰۰ آیه در قرآن دربارهٔ معاد بحث کرده و نظر علامه طباطبایی (ره) به شمار این آیات را بالغ بر ۲۰۰۰ می‌داند که به طور مستقیم و غیرمستقیم به معاد اشاره شده است. در قرآن کریم ۲۶ نام برای روز معاد بیان شده است.<br/>
«روز رستاخیز- روز جزا- روز باز پسین- روز دریغ- روزی که زنانش معلوم است- روز حق- روز جدا شد- روز حساب رسی- روز ملاقات و رویارویی- روز نزدیک- روز جاودانی- روز بیم- روز بیرون شدن از گور- روزی که همه جمع می‌شوند- روزی که یکدیگر را به فریاد بخوانند- روز تعبونی- روز برانگیختن- روز ساعت- روز فرود آینده- روز کوبنده- وعده گاه- فراگیرنده- سرای باز پسین- روز فرود بزرگ تر- خروش گر سازنده.»<br/>
و در قرآن اوصاف این روز را روز بزرگ- روز سترگ- روز بی مانند- روز دردناک- روز بسیار دشوار و روزی که شفاعت و دوستی وجود ندارد بیان می‌نماید.<br/>
قرآن معاد را باوری از ارکان ایمان و در کنار ایمان بر خداوند قرار داده است و انکار آن را در ردیف انکار خداوند بیان نموده است :<br/>
....مَنْ كَانَ مِنْكُمْ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ ذَلِكُمْ أَزْكَى لَكُمْ وَأَطْهَرُ وَاللَّهُ يَعْلَمُ وَأَنْتُمْ لَا تَعْلَمُونَ.<ref>سوره بقره آیه 232.</ref><br/>
و سوره توبه آیه 29<br/>
...الَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَلَا بِالْيَوْمِ الْآخِرِ ...<ref>سوره توبه آیه 29</ref><br/>
و خداوند به پیامبر دستور می‌دهد که بر وقوع قیامت قسم یاد کند.<br/>
وَيَسْتَنْبِئُونَكَ أَحَقٌّ هُوَ قُلْ إِي وَرَبِّي إِنَّهُ لَحَقٌّ وَمَا أَنْتُمْ بِمُعْجِزِينَ<ref>سوره یونس آیه 53.</ref><br/> 
و  نهایتاً کافران را با زنده این روز و پرهیزکاران را سرافراز و موفق در این روز می‌داند.<br/>

== ضرورت وجود معاد در قرآن ==
در براهین ضروری بودن معاد به بیان چند دلیل عقلی برگرفته از آیات قرآن که ضرورت حیات اخروی آن را نشان می‌دهد:<br/>
۱- دلیل اول: آیاتی که نشان دهنده اینکه آفرینش خداوند بیهوده و بی هدف نیست.<br/>
استقلال بر معاد گاهی به این صورت بیان می‌شود که معاد هدف آفرینش است و انسان بیهوده آفریده نشده بلکه هدف آفرینش اینست که به کمالی که در آخرت بدان دست می‌یابد برسد. به گونه‌ای که اگر آخرت نباشد ایجاد او لغو و باطل خواهد بود. و خداوند سبحان منزه از آن است که بی غرض و هدف بیافریند.<br/>
آیه ۱۱۵ از سوره مؤمنون به همین مطلب اشاره دارد.<br/>
أَفَحَسِبْتُمْ أَنَّمَا خَلَقْنَاكُمْ عَبَثًا وَأَنَّكُمْ إِلَيْنَا لَا تُرْجَعُونَ.<ref>سوره مؤمنون؛ آیه ۱۱۵ </ref><br/>
و ضرورت معاد را گاهی از این دیدگاه می‌توان دید که در آیات قرآن، خداوند خود را حقّ مطلق معرفی می‌کند. و می‌فرماید که جز او حقّی نیست و زنده کردن مردگان و حیات اخروی را بر حق بودن خود مترتب می‌دارد زیرا حق مطلق آن وجودی است که نه به دانش بطلان راه دارد نه به صفاتش و نه افعالش. و اگر حق مطلق کارهایش بدون عنایت و هدف باشد حقّ مطلق نخواهد بود. سوره [[حج]] آیات ۶ و ۷ در همین مورد بحث نموده و می‌فرماید: <br/>
ذَلِكَ بِأَنَّ اللَّهَ هُوَ الْحَقُّ وَأَنَّهُ يُحْيِي الْمَوْتَى وَأَنَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ، وَأَنَّ السَّاعَةَ آتِيَةٌ لَا رَيْبَ فِيهَا وَأَنَّ اللَّهَ يَبْعَثُ مَنْ فِي الْقُبُورِ<ref>سوره حج آیات ۶ و ۷</ref><br/> 
در این آیه ابتدا خداوند خود را حق می‌داند و می‌فرماید که مردگان را زنده کرده  و بر هر کاری تواناست و حتمی بودن قیامت را نیز متذکر می‌شود.<br/>
استقلال بر معاد گاهی به این صورت بیان می‌شود که معاد هدف آفرینش است و انسان بیهوده آفریده نشده بلکه هدف آفرینش اینست که به کمالی که در آخرت بدان دست می‌یابد برسد. به گونه‌ای که اگر آخرت نباشد ایجاد او لغو و باطل خواهد بود. و خداوند سبحان منزه از آن است که بی غرض و هدف بیافریند.<br/>
یکی دیگر از دلایل که قرآن کریم بدان اشاره می‌نماید و از آن برای اثبات ضرورت معاد استفاده می‌کند آیاتی است که در آن قیامت را خبر بزرگ و اختلاف مردم در آن یاد می‌شود وانگاه نظام شگفتی را که بر هستی گسترش یافته با بیان زیبا و مبسوطی ذکر می‌کند که اگر آن روز بزرگ و شگفت نباشد هدف آفرینش جهان بیهوده خواهد بود.<br/> 
مانند آیه ۱ تا ۳ سوره نبأ که می‌فرماید:<br/>
عَمَّ يَتَسَاءَلُونَ، عَنِ النَّبَإِ الْعَظِيمِ، الَّذِي هُمْ فِيهِ مُخْتَلِفُونَ<ref>سوره نبأ؛ آیات ۱ تا ۳</ref><br/>
«از چه چیزی می‌پرسند؟ از آن خبر بزرگ، که در آن اختلاف می‌کنند...» و سپس می‌فرماید: <br/>
أَلَمْ نَجْعَلِ الْأَرْضَ مِهَادًا، وَالْجِبَالَ أَوْتَادًا، وَخَلَقْنَاكُمْ أَزْوَاجًا،<ref>سوره نبأ؛ آیات 6 - 8</ref>  ...إِنَّ يَوْمَ الْفَصْلِ كَانَ مِيقَاتًا<ref>سوره نبأ؛ آیه 17</ref><br/>
«آیا ما زمین را بستری نساختیم و کوه‌ها را میخ هایی؟ ... هر آیند روز داوری روزی است معیّن.»<br/>
۲- دلیل دوم، آیاتی است که نشان دهنده وجود معاد مقتضای عدل الهی است.<br/>
از آنجا که انسان‌ها دو گروهند، برخی فرمانبر و برخی نافرمانبر و خداوند اگر رفتاری یکسان با آن‌ها داشته باشد بی عدالتی است و لازم است که فعل خداوند حُسن و نیکو باشد و از جهت پاداش و کیفر باید بین ین دو فرق باشد و چون این حکم در این دنیا تحقق نیافته است باید جهانی دیگر وجود داشته باشد که در آن میان آن دو گروه جدایی بر قرار گردد و این همان عقیده به معاد است. آیه ۴ سوره یونس می‌فرماید: <br/>
إِلَيْهِ مَرْجِعُكُمْ جَمِيعًا وَعْدَ اللَّهِ حَقًّا إِنَّهُ يَبْدَأُ الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيدُهُ لِيَجْزِيَ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ بِالْقِسْطِ وَالَّذِينَ كَفَرُوا لَهُمْ شَرَابٌ مِنْ حَمِيمٍ وَعَذَابٌ أَلِيمٌ بِمَا كَانُوا يَكْفُرُونَ؛ «بازگشت همه شما به اوست. این به یقین وعده خداست. او مخلوقات را بیافریند. آنگاه آنان را به سوی خود بازگرداند، تا کسانی را که ایمان آورد. و کار شایسته کرده‌اند از روی عدل پاداش دهد و کافران را به جزای کفرشان شرابی است از آب جوشان و عذابی است دردآور»<br/>
و هم چنین آیه ۱6 از آیه طه چنین می‌فرماید: <br/>
فَلَا يَصُدَّنَّكَ عَنْهَا مَنْ لَا يُؤْمِنُ بِهَا وَاتَّبَعَ هَوَاهُ فَتَرْدَى<ref>طه؛ آیه 16</ref><br/>
«قیامت آمدنی است، می‌خواهم زمانش را پنهان دارم تا هر کس در مقابل کاری که کرده است سزا بیند» در این آیات به وضوح دیده می‌شود که علت وجود معاد را اجرای عدالت خداوند و دادن پاداش و جزا بیان کرده است. در تعدادی از آیات وعده خداوند برای پاداش به نیکوکاران و کیفر طالبان را به روز معاد موکول کرده است. و در آیات دیگر نیز آمده است که وعده‌های خداوند حق است. پس اگر وعده خداوند حق است، در نتیجه بایستی معاد باشد تا حق بر پا شود و عدالت خدا جاری گردد.<br/>
ضرورت بر وجود معاد، همان هدف آفرینش و عدالت رحمت خداوند و جایگاه وعده‌های حق تعالی است. و معاد پایان سیر تکامل انسان است.<br/>
آیاتی چون آیه ۸۳ سوره زخرف، قیامت را وعده الهی می‌دادند و می‌فرماید: <br/>
«پس رهایشان کن تا به همان سخنان باطل مشغول باشند و بازیچه و سرگرم، تا آن روزی که آن‌ها را وعده داده‌اند برسد.»<br/>
و نمونه دیگر آیه ۱۹۴ از سوره آل عمران است:<br/>
رَبَّنَا وَآتِنَا مَا وَعَدْتَنَا عَلَى رُسُلِكَ وَلَا تُخْزِنَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ إِنَّكَ لَا تُخْلِفُ الْمِيعَادَ<ref>آل عمران؛ آیه 194</ref><br/>
«و ما را در روز قیامت رسوا کن که تو در وعده خویش خلاف نمی‌کنی»<br/>
با توجه به آیات ذکر شده لزوم وفای به عهد، دلیل دیگر بر ضرورت رستاخیز است.<br/>
در تعدادی از آیات مانند آیه ۵ از سوره روم که می‌فرماید:<br/>
«پس به آثار رحمت خدا بنگر که چگونه زمین را پس از مردنش زنده می‌کند. که چنین خدایی زنده کننده مردگان است و بر هر کاری تواناست.»<br/>
وجود معاد را رحمت و توانایی خداوند ذکر کرده است و جمع کردن مردگان را در آن روز رحمت بر همگان دانسته است. <br/>
در نتیجه ضرورت بر وجود معاد، همان هدف آفرینش و عدالت رحمت خداوند و جایگاه وعده‌های حق تعالی است. و معاد پایان سیر تکامل انسان است و هم چنان در آیه ۳۹ سوره غافر بیان می‌فرماید:<br/>
يَا قَوْمِ إِنَّمَا هَذِهِ الْحَيَاةُ الدُّنْيَا مَتَاعٌ وَإِنَّ الْآخِرَةَ هِيَ دَارُ الْقَرَارِ<ref>غافر؛ آیه 39</ref><br/>
« این زندگی دنیا اندک مایه معیشتی است و آخرت سرای آرامگاه قیامت است و قرار»<br/>
 
== فهرست منابع ==
۱- قرآن کریم، مهدی الهی قمشه‌ای.<br/>
۲- فیض الاسلام، سید علی نقی، ترجمه و شرح نهج البلاغه.<br/>
۳- دستغیب شیرازی، سیدعبدالحسین، معاد.<br/>
۴- دستغیب شیرازی، سید عبدالحسین، سرای دیگر، تفسیر سوره واقعه.<br/>
۵- طباطبائی- سید محمد حسین، معاد در المیزان.<br/>
۶- سبحانی، جعفر، معناشناسی در پرتوی کتاب و سنت و عقل.<br/>
۷- فصیحی، مریم، معاد در نهج البلاغه.<br/>

== پانویس ==
{{پانویس|colwidth=30em|۲}}
<div class="source"><span class="title">منبع:</span><span class="text"> [http://article.tebyan.net/180461/%D8%A7%D9%86%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D9%86%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D8%AE%D8%AF%D8%A7%D9%88%D9%86%D8%AF-%D8%A7%D8%B3%D8%AA- سایت موسسه فرهنگی و اطلاع رسانی تبیان] - تاریخ برداشت: 94/10/12 </span></div>

<div class="hold">
<div class="return">بازگشت به [[انکار معاد و قیامت]] </div>
</div>