نمایش مبدأ برای افترا - پژوهه

<div class="head1"> افترا - پژوهه </div>

نویسنده :سیدجعفر رحیمی
== افترا ==
 
افترا در لغت به معنی دروغ بستن، و بهتان زدن، و در اصطلاح حقوقی عبارت است از نسبت دادن صریح عمل مجرمانه برخلاف حقیقت و واقع به شخص یا اشخاص معین به یکی از طرق مذکور در قانون، مشروط بر این که صحت عمل مجرمانه نسبت داده شده، در نزد مراجع قضایی ثابت نشود.<br/> 
 
== رابطهٔ افترا با نشر اکاذیب ==
هر چند که وجه مشترک افترا با نشر اکاذیب در هتک حرمت اشخاص است، ولی هر اشاعه اکاذیبی افترا نیست. به دلیل آن که در تحقق افترا لازم است که اتهام نسبت داده شده قبلاً از طرف قانون گذار به عنوان جرم و با قید مجازات یا اقدامات تأمینی و تربیتی توصیف و اعلام شده باشد، در حالی که اشاعه اکاذیب اعم از افترا است و شامل نسبت دادن هرگونه خبر کذبی به ضرر اشخاص و مقامات رسمی و دولتی می‌شود.<br/>
 
== شرایط تحقق جرم افترا ==
۱) انتساب جرمی به دیگری: برای تحقق جرم افترا باید جرمی به کسی نسبت داده شود و عمل مورد انتساب می‌بایست بر طبق قوانین موضوعه جرم تلقی شود. نسبت دادن ارتکاب یک عمل خلاف و یا تخلف اداری نمی‌تواند افترا تلقی شود.<br/>
۲) معین بودن شخص طرف اسناد: معین بودن ممکن است با ذکر نام و مشخصات او یا با اشاره و علامت صورت گیرد.<br/>
۳) ابتدائی بودن اسناد: در اسناد جرم برای این که افترا شناخته شود، خود بخود و ابتدائی بودن اسناد شرط است؛بنابراین نسبت دادن ارتکاب یک جرم از طرف کسی در مقام [[دفاع]] از خود، افترا محسوب نمی‌گردد.<br/>
۴) عجر از اثبات صحت اسناد: جرم افترا در صورتی محقق می‌گردد که اسناد دهنده نتواند ادعای خود را مبنی بر ارتکاب جرم توسط شخص دیگر ثابت کند.<br/>
۵) وسیله اسناد: منظور از وسایلی است که شخص با استفاده از آن‌ها جرم افترا را مرتکب می‌شود که عبارتند از:<br />
أ ) نوشتن اوراق چاپی یا خطی: البته این اوراق محتوی افترا، باید علنی شود و حداقل باید به شخص طرف افترا یا اشخاص دیگر ارسال شود.<br/>
ب ) انتشار اوراق: منظور از انتشار آن است که، ورقه  مذکور بجای ارسال به طرف افترا و یا سایر مقامات رسمی، در معابر عمومی توزیع یا به در و دیوار نصب شود.<br/>
ج) نطق در مجامع: که اظهار و بیان مطالب خلاف واقع و افترا آمیز از ناحیه گوینده در حضور عده‌ای که صرفاً بتوان آن را مجمع نامید صورت گرفته باشد.<br/>
د) درج در روزنامه و جراید: در تمام موارد فوق، شخص اسناددهنده باید با علم و آگاهی از دروغ بودن مطالب ادعایی خود، اقدام به این عمل کرده باشد.<br/>
 
== افتراء عملی ==
ناظر به اعمالی است که مرتکب جرم بدون توسل به نسبت دادن جرم به دیگری و طرق ارتکاب اعمال مصرح در قانون (ماده ۶۹۹ قانون مجازات اسلامی) از قبیل قراردادن آلات و ادوات جرم در محل کار یا زندگی وی... موجبات تعقیب شخص بیگناهی را فراهم کند.<br/>
 
== مجازات جرم افتراء ==
در مادهٔ ۶۹۷ قانون مجازات اسلامی؛ مقنن دو نحوه اِعمال مجازات پیش بینی کرده است و دادرس دادگاه را مخیر نموده است که مرتکب را به یک ماه تا یک سال حبس و تا ۷۴ ضربه شلاق محکوم کند. یا این که اگر شخصیت مرتکب به نحوی بود که می‌بایست دربارهٔ او مجازات مناسبی تعیین شود بر حسب مورد حبس تعزیری و یا شلاق تا ۷۴ ضربه را مورد حکم قرار دهد.<br/>
در افترا به وسیله نشر اکاذیب، اعم از این که از طریق مزبور به نحوی از انحاء، ضرر مادی یا معنوی به غیر وارد شده باشد یا نه، مقنن علاوه بر این که اعاده حیثیت شخص مورد افترا را در صورت امکان لازم دانسته، بلکه مرتکب را مستحق حبس تغزیری از دو ماه تا دو سال و یا شلاق تا ۷۴ ضربه شناخته است (ماده ۶۹۸ قانون مجازات اسلامی).<br/>
 
== فهرست منابع ==
۱- شامبیاتی، هوشنگ؛ حقوق اختصاصی، تهران، انتشارات ویستار، ۱۳۷۷، چاپ چهارم، ج اوّل، صص 519-503.<br/>
۲- ولیدی، محمدصالح؛ حقوق جزای اختصاصی، تهران، انتشارات امیرکبیر، ۱۳۷۳، چاپ سوم، ج دوم، صص 268-260.<br/>
۳- شکری، رضا و سیروس، قادر؛ قانون مجازات اسلامی در نظم حقوق کنونی، تهران، انتشارات مهاجر، ۱۳۸۴، چاپ چهارم، صص 871-861.<br/>

<div class="source"><span class="title">منبع:</span><span class="text"> [http://pajoohe.ir/%D8%A7%D9%81%D8%AA%D8%B1%D8%A7__a-20916.aspx سایت پژوهشکده باقرالعلوم] - 1395/02/18 </span></div>

<div class="hold">
<div class="return">بازگشت به [[افتراء بر مردم]] </div>
</div>