نمایش مبدأ برای رشک و حسادت-ویکی پدیا

<div class="head1"> رشک و حسادت-ویکی پدیا </div>
==رشک==

از ویکی پدیا، دانشنامهٔ آزاد با دلواپسی از دست دادن اشتباه نشود.

رَشک(۱) یا [[حسادت]] احساسی است که هنگام کمبود نسبت به ویژگی، دستاورد یا داشته های برتر فردی دیگر روی می دهد و فرد حسود یا می خواهد که آن را داشته باشد و یا آنکه می خواهد دیگری آن را نداشته باشد.

==اقسام حسد==

حسد سیاسی
در بعد سیاسی ، ضربه ای که جوامع در حال توسعه و توسعه یافته متحمّل می شوند از [[حسادت]] کلان است . شدّت تأثیرات به حدّی است که شاکله ی اقتصادی و سیاسی و اجتماعی جوامع را می شکند و روابط سیاسی نامناسب را شکل می دهد وشاهد این مدّعا وضع اسفباری است که گریبان گیر سیاست داخلی و خارجی ما شده است . روحیات هر ملّت هر چه باشد ، فرهنگ و تمدّنشان هر چه قدر غنی تر باشد باز گرفتار این رذیله می شوند چه در ابعاد فردی و چه اجتماعی . در مناسبات سیاسی و روابط بین الملل چه در دوره های باستان و چه دوران جدید [[حسادت]] از عوامل اصلی ایجاد روابط بوده و هست . در دوره معاصر تاریخ ایران به خصوص دروه قاجار که رقابت قدرت های استعماری شدّت گرفته بود ، شاهد [[حسادت]] حاکمان استعمار نسبت به کشور استعماری دیگر هستیم . در دوره جدید رابطه ی آمریکا با دیگر کشور ها براساس اصل رقابت با روسیه به خصوص ، و دیگر کشور ها عموماً ، استوار است . دولت نگلستان که هند را مستعمره خود کرده بود ترس فزاینده ای از نفوذ دیگر قدرت ها در ایران داشت زیرا ایران ، گذرگاه و پل ارتباطی برای دستیابی به هند بود . با این شرایط اگر کشور ثالثی با ایران معاهده می بست انگلستان هم به دنبال امتیازی برای فرد بود و یا تلاش می کرد امتیاز به دست آمده ی قدرت دیگر را لغو کند .(بااعمال فشار برحکومت مرکزی ایران )هم اکنون در دوران پس از انقلاب اسلامی نیز در داخل ایران شاهد رقابت های ناشی از [[حسادت]] هستیم، بازتاب این [[تفکّر]] سیاسی ، فشار بر مردم است و تاوانش را عموم مردم به خصوص قشر ضعیف و متوسط می پردازند و نفعش را بازاریان و سوداگران می برند .
حسد فرهنگی
استعمار غرب به خصوص از جهت این که فاقد فرهنگی غنی و ریشه دار است از هضم و درک و فرهنگ های دیگر عاجز است و این عجز نه از روی جهل که از روی [[حسادت]] است ، حسادتی که ناشی از عقب ماندن آن ها از قافله ی علم و فرهنگ و ادب است . تلاش همه جانبه و گسترده ی غرب به منظور منفعل کردن فرهنگ شرق و به خصوص فرهنگ اسلامی بسیار جدّی و منسجم است . تاکنون تمام گزینه های انتخابی غرب در کشور های شرقی اجرا شده است و قریب به اتفاق این برنامه های ضدّ فرهنگی جواب داده است ، در کشور خودمان ایران کاملاً مشهود است که فرهنگ ایرانی - اسلامی رو به انحطاط و بعضاً انفعال است . در شرایطی به سر می بریم که [[حسادت]] فرهنگی غربی ها نسبت به ما به اوج خود رسیده است و نقاط صید آن ها رو به فزونی است ، حیطه و گستره ی نفوذ دشمن به طور فزاینده ای افزایش یافته است و ساختار های نه چندان قوی در حال فروپاشی اند .
حسد اجتماعی
از منظر عمومی [[حسادت]] گروهی وسعت اختیارات یافته است ، به طوری که توجّه عموم و خصوص در به کارگیری این صفت رذیله افزون شده است . تشکیل احزاب و داد اختیاراتِ به ظاهر قانونی به آن ها زمینه ی مناسبی را برای [[حسادت]] فراهم کرده است و در قانون احزاب راهکار و مادّه قانونی مبنی برنظارت خاص بر این رذیله ی اجتماعی وجود ندارد. زیرساخت های اجتماعی و فرهنگی و مذهبی ما بسیار غنی است امّا منفعت طلبی های فردی و در معنای گسترده ی آن ، گروهی مانع به روز و شکوفا شدن این زیر ساخت شده است . ضعف اخلاق در جامعه وعدم رسیدگی به احوالات درون گروهی سازمان ها وجریان های سیاسی،اقتصادی و... فاجعه اخلاقی به بار آورده است و حسد بانام و شکل اسلامی یعنی رقابت حزبی، به خورد دیگران می رود ومردم جامعه ناچار به پذیرش و حداقل کنار آمدن باآن هستند.(۲)
رویکرد روانشناسی فلسفی و هیجان رفتار
فرض ما این است که حسادت، یک هیجان است.(۳) که البته برخی می گویند که یک هیجان صرف نیست. زیرا بنا بر باور این عده، هیجان ها طیف بزرگتری از احساسات را در بر می گیرند. با این حال، هیجان ها سندرمی از افکار، احساسات، انگیزشها و جنبشهای بدنی هستند که در سطح ناخودآگاه ذهن، به هم متصل می شوند، طوریکه یک اپیزود هیجانی خاص، آنطور که در ناخودآگاه وارد شده، جلوه گر و احساس نمی شود. بلکه ممکن است به چیزی متفاوت تبدیل شود. مثلاً وقتی عناصر غم با خشم در سطح ناخودآگاه با یکدیگر ترکیب می شوند، بروز آن در سطح رفتار (هیجان رفتار) به شکل [[حسادت]] خواهد بود. البته، خطوط ویژه ای از سندرم هیجانی [[حسادت]] هنوز مورد بحث است. اما آنچه که از منظر روانشناسی فلسفی و هیجان رفتاری، قابل تفسیر است، [[حسادت]] شامل یک فرد حسود است (موضوع) و جزء دیگر آن کسی است که مورد [[حسادت]] واقع می شود (رقیب)- که رقیب می تواند، شخص یا گروه هم باشد. داشتنِ چیزی یا داشتن ظرفیت یا صفتی که برای رقیب به عنوان «خوب» مطرح می شود، در اینجا، ملاک تعریف خواهد بود. البته داشتن آن چیز، امکان دارد که تنها بخشی از دارایی های شخص باشد (مانند جواهرات گرانبها، یا بهترین بازیکن جهان بودن) یا چیزی باشد که به آسانی دو برابر شده است. گاهی اوقات البته، شاید حتی به منفعت، شادی یا برخی حالتها و وضعیت های روانی که به (رقیب) نسبت داده می شود، باشد حتی اگر از نظر فیزیکی بین آن دو تفاوتی در آنچه که مورد [[حسادت]] قرار می گیرد، وجود نداشته باشد.(۴)
بسیاری از فیلسوفانی که به دنبال تعریف [[حسادت]] هستند، آن را نوعی احساس سرخوردگی می دانند که در شخصی که [[حسادت]] می ورزد، قابل تشخیص است به این صورت که حسود می گوید: «من خوب نیستم». بسیاری، نه همه، بر این باورند که [[حسادت]] شامل میلی است به اینکه گفته شود: «من خوب نیستم و البته رقیب هم خوب نیست». [[حسادت]] در بسیاری از موارد علامت یا نمونه ای از تمایل انسان است به مقایسه کردن رفاه یا خوشی خود نسبت به دیگری یا دیگران. با در نظر گرفتن اینکه از نظر او یا دیگران «خوب بودن»، چگونه تعریف شود. تعریف مؤثر از [[حسادت]] این است که: «حسادت، دردی است نسبت به خوشبختی دیگران» و از منظر هیجان رفتار، غم و خشمی است نسبت به اهدافی که دیگران دست یافته اند و فرد حسود به آن دست نیافته است.(۵)
[[حسادت]] گرایشی است از روی ناراحتی و غم نسبت به خوشی دیگران، ولو اینکه از رفاه آن شخص و خوشی او نکاهد. این بی میلی و اکراه نسبت به دیدن خوشی خود، که بسیار در سایه قرار گرفته است، نسبت به دیگران وابسته به آن است که به صورت متعارف، ما زندگی آسوده را چگونه برای خود، تعریف کرده باشیم و این بینش نه به دلیل ارزش ذاتی و درونی آن از خوشی خودمان است، بلکه به این دلیل است که با دیگران مقایسه اش می کنیم. جهت [[حسادت]] دست کم برحسب آرزوهای کسی است که با خراب کردن و درهم ریختن خوشبختی دیگران میسر می شود. [[حسادت]] شهوتی (تمایلی است شدید و عصبی) که تنفر و کینه جویی کسی را به کسی که مستحق چیزی است که به دست آورده و به آن دست یافته است، نشان می دهد.(۶)

==تفاوت حسادت و دلواپسی از دست دادن:==

در زبان معمولی، تمایل به این است که [[حسادت]] و دلواپسی از دست دادن (به انگلیسی: ((۲))) را با هم یکی بدانند، اما توافق فلسفی بر این است که آنها، دو هیجان جداگانه اند. (۷) هنگامی که از نظر زبانی، گفته می شود که کسی دچار دلواپسی از دست دادن است، شنیده می شود که او بر این باور است که، آن شخص دیگر خوب است و وی نگران است که نکند او را از دست بدهد. هم [[حسادت]] و هم دلواپسی از دست دادن دارای ۳ جزء هستند: یک شخص، یک رقیب و یک تعلق (یا چیزی که در تملک رقیب وجود دارد، متعلق به اوست و او به آن دست یافته است). البته، این تشابه، سطحی است و بین آنها یک تفاوت بنیادین وجود دارد. شخصی که به رقیب [[حسادت]] می ورزد، بر «تعلق» یا دارایی رقیب متمرکز است، اما فردی که دچار دلواپسی از دست دادن است، بر روی «رقیب» متمرکز است و می ترسد که او را از دست بدهد یا ترس از دست دادن دارد. جایگاه مورد [[حسادت]] در رشک بردن و حسادت، درارتباط با رقیب است اما جایگاه [[حسادت]] فردی که دچار دلواپسی از دست دادن است، خود رقیب است. تفاوت دیگر، مابین فرد حسود و کسی که دچار دلواپسی از دست دادن است، آن است که: برای فرد حسود، وقتی متعلقات از رقیب او به کسی دیگر داده شود، او به آن فرد دیگر رشک می ورزد و نسبت به رقیب احساسی ندارد. در واقع رقیب قابل عوض شدن است نه متعلقات او. و اگر این دارایی ها توسط کسی دیگر مورد استفاده قرار گیرد، ناراحت می شود. ولی رقیب نمی تواند او را ناراحت کند. اما کسی که دچار دلواپسی از دست دادناست، در مسیر دیگری است، زیرا مسئلۀ او خود رقیب است و نه تعلقات او. از این رو شاید بتوان گفت که رشک، حسادتی خوش خیم است و دلواپسی از دست دادن، حسادتی بدخیم و مرضی است که حتی چنین فردی، در صورتی که احساس کند که دیگر رقیب در تملک او نیست و یا به او بی توجه است، در فکر نابود کردن او برآید. چنانکه در [[حسادت]] های عشقی و روابط عاطفی مرضی در شکل های «هذیان خیانت»، چنین امری بسیار به وقوع پیوسته است.(۸)

==تعابیر دیگر از حسادت و رشک==

همچنین ممکن است [[حسادت]] از احساس عزت نفس پایین فرد ناشی شود که باعث مقایسهٔ اجتماعی نسبت به بالا خواهد شد(نیازمند منبع) که تصویر شخصی فرد را تهدید می کند: فرد دیگری چیزی دارد که فرد حسود داشتن آن را مهم تصور می کند. [[حسادت]] احساسی است که بیش از همه خود شخص را آزار می دهد.
پروفسور رولف هوبلمی گوید که: "[[حسادت]] وقتی به وجود می آید که شخص احساس کند آنچه دارد، کمتر از آن چیزی است که باید داشته باشد. هیچ چیزی وجود ندارد که باعث [[حسادت]] نشود، مادی یا غیر مادی، من می توانم به سرنوشت یک نفر یا به کسی که برنده یک جایزه شده حسودی کنم، ولی به طور کل وقتی انسان حسودی می کند که آنچه که دیگری دارد برایش ارزش داشته باشد. مثلاً من که حوصله جمع آوری تمبر را ندارم به کسی که این کار را می کند حسودی نخواهم کرد."

[[حسادت]] در هر جامعه معنی خاصی دارد. در هر جامعه ای، داشتن چیز بخصوصی که در آن جامعه ارزش جلوه می کند، موجب [[حسادت]] می شود. در جامعه امروز حتی آگهی های تلویزیون سعی می کنند با توجه به این ضعف بشری مردم را به سوی استفاده از یک کالایبخصوص یا انجام عملی تشویق کنند. جامعه سرمایه دار از [[حسادت]] مردم جهت منفعت بیشتر استفاده می کند،(نیازمند منبع) زیرا [[حسادت]] یک انگیزه است و باعث [[جاه طلبی]] و افزایش انرژی می شود.
[[حسادت]] در واقع به خاطر خانه بزرگتر، اتومبیل سریع تر و زیبایی بیشتر نیست، بلکه انسان به خاطر این که شخص به علت داشتن چیزی مورد احترام واقع می شود، [[حسادت]] می ورزد.(نیازمند منبع)
حسود هیچ وقت فکر نمی کند آن فردی که بیشتر دارد حتماً خیلی سخت تر کار کرده، او گمان می کند که هر موقعیت بهتری، چه از نظر روانی یا مالی قیمتی دارد که شخص حسود هرگز حاضر به پرداخت آن نیست.
اکثر افراد حسود فکر می کنند که حق آنان ضایع شده و آنها کمتر از دیگری به حقشان رسیده اند. حسودانی که می پذیرند دیگری حقش بوده که بیشتر بهره ببرد، رنج بیشتری می کشند. این حسودان سعی می کنند با یک رفتار خشونت آمیز به فرد مورد حسادتشان حمله کنند. یعنی آنها با تمام قوا عملی انجام می دهند که طرف مقابل از امکانات بهتری که دارد لذت نبرده و به این وسیله هر آنچه باعث یادآوری عدم موفقیت او می شود نابود می کنند. این افراد، محبوب دیگران نیستند و معمولاً چهره واقعی خود را نشان نمی دهند و همیشه تظاهر می کنند که دیگری را تحسین می کنند، ولی در واقع بسیار رنج می کشند.(نیازمند منبع)
[[حسادت]] یک احساس مطلق نیست، بلکه مخلوطی است از خشونت و شکست. خشونتی که حسود احساس می کند مانع از رنج بیشتر او از شکست می شود.
اگر شخص حسود جلوی خشونتش را بگیرد بیشتر از شکست رنج می کشد. چنین شخصی متوجه می شود که اگر او تمام قدرتش را هم به کار ببرد به حق دیگری نخواهد رسید. به همین دلیل فرد دچار افسردگی شدید و فلج کننده ای می شود. زیرا از خودش سؤال نمی کند که به چه وسیله ای فرد مورد نظر به خوشبختی رسیده است.
در کتاب مقدس مسیحیت، [[حسادت]] تحت عنوان«[[گناه]] مرگ آور» آمده ولی در واقع واکنش طبیعی انسان جهت جلوگیری و ممانعت از افسردگی است.
[[حسادت]] هیچ دلیل بیولوژی ندارد بلکه به مرور زمان و در اثر تجربیاتی که شخص حسود در زندگی به دست می آورد، شکل می گیرد. معمولاً شخصیت حسود در اثر شناخت فردی غلط گسترش می یابد. این افراد در محیطی بزرگ شده اند که انجام خواسته های دیگران مهم تر از خواسته و علاقه فردی خودشان بوده و آنها هیچ وقت موقعیتی نداشتند که به دنبال علائق و استعدادهای فردی خودشان بروند و بفهمند از چه کار و فعالیتی بیشتر لذت می برند.(نیازمند منبع)
این انسان ها احساس می کنند فقط وقتی خواسته های دیگران را کامل انجام دهند مورد قبول مردم می باشند.(نیازمند منبع) این افراد معمولاً بیشتر اوقات دروغ می گویند و مرتباً به دنبال این هستند کاری کنند که بدان وسیله رضایت دیگران را کسب کنند.(نیازمند منبع)

==چگونگی خلاصی از حسادت==

خوشبختی و رضایت همیشگی در هر جامعه ای در مقایسه با وضعیت موجود افراد آن جامعه صورت می گیرد. زیرا بشر با همین مقایسه اجتماعی زندگی می کند و اسیر انتظارات اجتماعی خود می باشد.
هر انسانی باید سعی کند استعداد و امکانات فردی خودش را بیابد؛ زیرا شخص حسود کسی است که خیلی کم در مورد خودش می داند و در حقیقت هیچ اطلاعی از توانائی های خودش ندارد و به همین دلیل زندگی اش را بر اساس یک شخصیت غلط برنامه ریزی کرده و خود را با گروهی مقایسه می کند که به طبقه اجتماعی دیگری تعلق دارند و با ارزش های اخلاقی و اجتماعی متفاوتی زندگی می کنند که شخص حسود هرگز نمی تواند خودش را به آنها برساند. به همین دلیل و به احتمال زیاد، شخص تبدیل به یک حسود عصبانی یا افسرده می شود.(نیازمند منبع)
نکته مهم این است که شخص، [[حسادت]] را پذیرفته، به خودش دروغ نگوید و سعی کند نقطه ای بین ایده آل و واقعیت بیابد و در زندگی خود توازن بوجود آورد.(نیازمند منبع) در حقیقت باید پذیرفت که هیچ انسانی قدرت این را ندارد که عدالت واقعی را در جامعه به وجود آورد و کلاً [[حسادت]] در اثر تجربه بی عدالتی در جامعه ایجاد می شود.(نیازمند منبع) معمولاً برای حسودان این سؤال پیش می آید که بر چه اساسی گروهی بیشتر از دیگران دارند و بر اساس چه قانون اجتماعی این تقسیم انجام شده، اگر جامعه ای [[حسادت]] را به عنوان یک واکنش طبیعی انسانی در مقابل بی عدالتی های اجتماعی ببیند می تواند جوابی هم برای سؤال بالا بیابد.(نیازمند منبع) اما متأسفانه [[حسادت]] در جامعه واکنشی ناپسند و ناخوشایند محسوب می شود و کمتر کسی راحت در مورد آن حرف می زند.(نیازمند منبع)
[[حسادت]] همیشه وجود دارد حتی اگر سرمایه های موجود در جامعه را به طور مساوی بین مردم تقسیم کنند. زیرا اگر شخصی همان سرمایه مشابه را به کمک هوش و درایت خویش بیشتر کند و خوشبخت تر و راحت تر باشد مورد [[حسادت]] دیگران قرار می گیرد.
پروفسور رولف هوبل معتقد است فقط اگر خوشبختی و آزادی را در دنیا به طور مساوی تقسیم کنند دیگر حسادتی وجود نخواهد داشت، زیرا هر جا که تفاوتی وجود دارد در حقیقت ریشه [[حسادت]] کاشته شده است.

هوبل می گوید از آنجا که بشر همیشه سعی دارد خودش را بهتر از دیگران نشان دهد و تمام سعی و کوشش او در پی ثابت کردن این است که او غیر از دیگری است و خود را در همین تفاوت می شناسد، به هیچ وجه مایل نیست که دیگری بیشتر از او داشته باشد؛ زیرا این باعث خجالت و شرمندگی او می شود. به همین دلیل [[حسادت]] یک همراه دائمی انسان بوده و بدین وسیله انسان می تواند بین فردیت و جمعیت بالانس بهوجود آورد.

==چگونه می توان خود را از حسودان محافظت کرد==

[[حسادت]] در مرحله نابود کننده آن بسیار خطرناک است و آن را نباید ساده گرفت، در هر جامعه و در هر گروه اجتماعی بهتر است انسان سعی کند افراد حسود را آرام کند و با آنها به طریقی کنار بیاید.(نیازمند منبع) یا حداقل سعی کند با آنها مواجه نشود. ولی متأسفانه این روش در بسیاری از موارد مانند فامیل و همکار امکان پذیر نیست.(نیازمند منبع) بنابراین شخص مورد [[حسادت]] باید سعی کند از آنچه که دارد مقداری به دیگری ببخشد و تا حدودی باعث آرامش نسبی و کاهش خشونت او گردد و یا با گفتن مشکلات خود، آتش درون قلب حسود را کمتر کند و یا برعکس، خود آدم حسود برای آرامش درونی بگوید: فلانی ویلا دارد و ماشین بنز ولی چه فایده! بچه های او معتاد هستند. همین افکار و واکنش ها در روابط افراد ایجاد توازن می کند.
در واقع بهترین موقعیت را کسانی دارند که با زحمت و مشقت زیاد به مال و ثروت می رسند(نیازمند منبع)، این گروه هیچ مشکلی با افراد حسود ندارند. و در نهایت باید گفت کسانی که با کمبودهای خود کنار بیایند، می توانند به آرامش و آسایش برسند.
جستارهای وابسته
قلدری
تضعیف اجتماعی


== پانویس ==
{{پانویس|colwidth=30em|۲}}
<div class="source"><span class="title">منبع:</span><span class="text">  </span></div>

<div class="hold">
<div class="return">بازگشت به [[حسادت]] </div>
</div>