نمایش مبدأ برای تقوا یعنی چه؟

<div class="head1"> تقوا یعنی چه؟ </div>

== پرسش ==
[[تقوا]] یعنی چه؟<br/>
پاسخ اجمالی [[تقوا]] یک نیروی باز دارنده درونی است که در وجود انسان به وجود می‌آید و او را در برابر ارتکاب کارهای خلاف حفظ می‌کند. کمال [[تقوا]] آن است که علاوه بر دوری از گناهان و محرمات، از مشتبهات نیز اجتناب شود. [[تقوا]] دارای مراحل، شاخه‌ها و آثاری است که در پاسخ تفصیلی به آنها پرداخته‌ایم.<br/>
 
== پاسخ تفصیلی ==
"تقوا" در اصل از ماده "وقی یقی وقایه" به معنای قرار دادن خویش در پناهگاه است.<ref>راغب اصفهانی حسین بن محمد، مفردات فی غریب القرآن، ج1،ص 881 ماده،"وقی"؛ دارالعلم الدار الشامیة، دمشق، بیروت‏، 1412 ق‏.</ref> و در اصطلاح شرع، به معنای خویشتن داری در برابر گناهان است.<br/>
به عبارت دیگر [[تقوا]] یک نیروی بازدارنده‌ای است که به صورت یک ملکه نفسانی و نیروی درونی است در وجود انسان به وجود می‌آید و او را در برابر طغیان شهوات و ارتکاب کارهای خلاف حفظ می‌کند. کمال [[تقوا]] آن است که علاوه بر دوری از گناهان و محرمات، از مشتبهات نیز اجتناب شود.<br/>
در آیات و احادیث، از جمله در کلمات امام علی (ع) تشبیهات فراوانی برای [[تقوا]] بیان شده است که به بعضی از آنها اشاره می‌شود:<br/>
=== زاد و توشه ===
قرآن [[تقوا]] را به زاد و توشه تشبیه کرده و آن را بهترین زاد و توشه شمرده و می‌فرماید:" توشه بر گیرید پس به درستی که بهترین توشه [[تقوا]] است".<ref>بقره، 197، "وَتَزَوَّدُوا فَإِنَّ خَيْرَ الزَّادِ التَّقْوَى ".</ref><br/>

=== لباس ===
قرآن [[تقوا]] را به لباس تشبیه کرده و آن را بهترین لباس دانسته است: " لباس تقوا، بهترین لباس برای انسان است.<ref>اعراف، 26،" وَلِبَاسُ التَّقْوَى ذَلِكَ خَيْرٌ ".</ref><br/>

=== دژ نیرومند ===
در برابر خطرات گناه: امام علی (ع) می‌فرماید " ای بندگان خدا بدانید که [[تقوا]] دژی مستحکم و غیر قابل نفوذ است".<ref>نهج البلاغه خطبه 157:"اعلموا عباد اللَّه ان التقوی دار حصن عزیز".</ref><br/>
=== مرکب راهوار ===
مولای متقیان در کلام دیگری می‌فرماید: "تقوا مانند مرکبی راهوار است که کنترل آن در دست صاحبی است که بر آن سوار است و تا دل بهشت او را پیش می‌برد."<ref>نهج البلاغه خطبه 16."... الا و ان التقوی مطایا ذلل، حمل علیها اهلها و اعطوا ازمتها، فاوردتهم الجنة...".</ref><br/>
بعضی از بزرگان، [[تقوا]] را به حالت کسی تشبیه کرده‌اند که از یک سرزمین پر از خار عبور می‌کند، سعی دارد دامن خود را کاملا برچیند و با احتیاط گام بردارد مبادا نوک خاری در پایش بنشیند، و یا دامنش را بگیرد.<ref>ابو الفتوح رازی، حسین بن علی‏، روض الجنان و روح الجنان فی تفسیرالقرآن، ج 1، ص 101 ، ‏بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی‏، مشهد، 1408 ق؛ مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج ‏1، ص 80، دار الکتب الإسلامیة، چاپ اول، تهران‏، 1374 ش‏.‏</ref> از این تشبیه به خوبی استفاده می‌شود که [[تقوا]] به این نیست که انسان انزوا و گوشه گیری انتخاب کند، بلکه باید در دل اجتماع باشد و اگر اجتماع آلوده بوده خود را حفظ کند. <ref>تفسیر نمونه، ج ‏22، ص 204.</ref><br/>
تقوا، نشانه ایمان به" مبدء" و" معاد" یعنی خدا و رستاخیز و معیار فضیلت و افتخار انسان و مقیاس سنجش شخصیت او در اسلام محسوب می‌شود<ref>حجرات، 14،" إِنَّ أَکْرَمَکُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقاکُمْ".</ref><br/>
از نظر قرآن "تقوا" نور الاهی است که هر جا راسخ شود، علم و دانش می‌آفریند.<ref>بقره، 282 " اتَّقُوا اللَّهَ وَ یُعَلِّمُکُمُ اللَّهُ ".</ref><br/>

== مراحل تقوا ==
[[تقوا]] دارای مراحلی است. بعضی از بزرگان برای تقوی سه مرحله قائل شده‌اند:<br/>
۱- نگهداری نفس از عذاب جاویدان از طریق تحصیل اعتقادات صحیح.<br/>
۲- پرهیز از هر گونه [[گناه]] اعم از ترک واجب و فعل معصیت.<br/>
۳- خویشتن داری در برابر آن چه قلب آدمی را به خود مشغول می‌دارد و از حق منصرف می‌کند، و این تقوای خواص بلکه خاص الخاص است.<ref>تفسیر نمونه، ج ‏22، ص 205؛ علامه مجلسی، بحار الانوار" ج 70، ص 136، مؤسسة الوفاء، بیروت - لبنان، 1404 هـ ق.</ref><br/>
شاخه‌های [[تقوا]]   [[تقوا]] دارای شاخه‌ها و شعبه‌های متعددی است، که از آن میان می‌توان به شاخه‌های زیر اشاره کرد: تقوای مالی و اقتصادی، تقوای جنسی، اجتماعی، و تقوای سیاسی و تقوای اخلاقی و... انسان با [[تقوا]] شخصی است که [[تقوا]] را در تمام این جهات رعایت کند.<br/>

== آثار تقوا ==
[[تقوا]] آثار مثبت زیادی در زندگی انسان دارد که به بعضی از آنها اشاره می‌کنیم:<br/>
=== انسان سازی ===
امام علی (ع ) می‌فرماید: [[تقوا]] یک خصلت روحی و یک تربیت معنوی است که در پرتو آن جان انسان ساخته و پرداخته می‌شود.<ref>نهج البلاغه خطبه متقین.</ref><br/>
=== مسؤلیت پذیری ===
فرد با [[تقوا]] از زیربار مسئولیت‌های شرعی شانه خالی نمی‌کند و مشتاقانه می‌پذیرد و سختی‌ها و مشکلاتش را هموار می‌کند.<br/>
=== آزادگی ===
[[تقوا]] وسیله آزادی انسان از هر بندگی است کسی که دارای [[تقوا]] است در برابر شهوات به زانو در نمی‌آید؛ در برابر مقام و دیگر تمایلات نفسانی تسلیم نمی‌شود، بنابر این از هر هلاکتی در امان است.<br/>
=== رستگاری در آخرت ===
[[تقوا]] کلید هدایت است و فرد با [[تقوا]] با انجام کارهای مثبت و گام برداشتن در مسیر هدایت علاوه بر سعادت در دنیا به کسب پاداش‌های اخروی و ذخیره آن برای روز معاد موفق می‌شود.<br/>

== پانویس ==
{{پانویس|colwidth=30em|۲}}
<div class="source"><span class="title">منبع:</span><span class="text"> [http://www.islamquest.net/fa/archive/question/fa11967 اسلام کوئست] - تاریخ برداشت: 95/03/24 </span></div>

<div class="hold">
<div class="return">بازگشت به [[تقوا]] </div>
</div>