نمایش مبدأ برای شیخ محمدحسین کاشف الغطا

<div class="head1"> شیخ محمدحسین کاشف الغطاء </div>
نویسنده: محمد رضا سماک امانی
[[پرونده:کاشف الغطا(عکس).jpg|300px|چپ|(نام تصویر)]]

== ولادت ==
شیخ محمد حسن کاشف الغطا در سال ۱۲۹۴ ق. در محله عماره نجف دیده به جهان گشود. <br/>
جد او آیه الله شیخ جعفر کاشف الغطا (متوفی ۱۲۲۸ ق ) سرشناس‌ترین و پرآوازه‌ترین فرد این خاندان است و فرزندان و نوادگان وی از دانشمندان و مجتهدان بزرگ عراق بودند. آیه الله شیخ علی کاشف الغطا (متوفای ۱۳۲۰ ق ) - پدر قهرمان این دفتر - از مراجع بلند پایه تقلید عراق بود.<br/>

== سال‌های سبز ==
محمد حسین در ده سالگی وارد حوزه علمیه نجف شد. ادبیات عرب، حساب، نجوم، فقه و اصول را با پشتکار و شوق فراوان فراگرفت. عطش یادگیری او را بی قرار کرده بود. نوجوان بود و آرزومند فراگیری علوم بیشتر.<br/>
محمد حسین در کنار تحصیل علوم حوزوی به مطالعه عمیق در ادبیات عرب پرداخت. ذوق ادبی خوبی داشت. نثر و نظم زیبای نوشته‌ها و سروده‌های او از ابتدای نوجوانی، هویدای روح لطیف و مهربانش بود. محمد حسین از ابتدای نوجوانی به سرودن شعر و نویسندگی پرداخت. پانزده ساله بود که کتاب ((العبقات العنبریه . . .)) را درباره خاندان خود نوشت. هنوز هیجده بهار بیش ندیده بود که دروس سطح حوزه را به پایان برد و به درس خارج فقه و اصول آیه الله سید محمد کاظم یزدی و آیه الله آخوند خراسانی راه یافت.<br/>
روح ناآرامی داشت. ادبیات عرب و تاریخ نتوانست عطش ذهنش را فرو نشاند. به امید اینکه گمشده اش را در اشعار شاعران و تاریخ خاندانش بیاید، سالها در وادی شعر و ادب و تاریخ گام نهاد. اما باز تشنه بود. شگفت که خود نمی‌دانست تشنه چیست! به سراغ برکه حکمت و فلسفه رفت تا روح تشنه اش را سیراب نماید. وی در این باره می‌گوید:<br/>
تمام کتابهای صدرالمتاءلهین، ملاصدرا شیرازی - از مشاعر، عرشیه و شرح هدایه گرفته تا اسفار و شرح اصول کافی - را نزد استادان برجسته آموختم . . . .<br/>
زمانی نیز به یادگیری علم حدیث، تفسیر و عرفان پرداخت تا بتواند اندکی از عطش خود بکاهد. به کتابهای فصوص، نصوص، فکوک و دیوان اشعار مولوی، جامی و . . پناه برد.<br/>
سالها نزد استادان برجسته حوزه علمیه نجف مانند آیات بزرگوار مصطفی تبریزی، میرزا محمد باقر اصطهباناتی، احمد شیرازی، علی محمد نجف آبادی، ملا علی اصغر مازندرانی، حاج آقا رضا همدانی، محمد تقی شیرازی و علامه حسین نوری (محدث نوری) به شاگردی پرداخت.<br/>
در این میان، کاشف الغطا علاقه وافری به محدث نوری داشت. محدث نوری از کارشناسان سرشناس علم حدیث بود. کاشف الغطا همواره با استاد نشست و برخاست داشت. از پندهای استاد برای سیر و سلوک و پیمودن راه‌های سعادت بهره می‌جست. روزی به استاد گفت: رطوبت جوانی در جان من رسوخ کرده و مرا از برخاستن برای [[نماز]] شب سنگین نموده است. از این رو، در برخی از شبها، [[نماز]] شب از دستم می‌رود. استاد فریاد برآورد: چرا؟ چرا؟ برخیز! برخیز!<br/>
کاشف الغطا سالها پس از رحلت استاد، از آن سرزنش استاد یاد می‌کند می‌گوید: صدای استاد مرحومم، در هر شب، پیش از سحر مرا برای [[نماز]] شب بیدار می‌کند. <br/>
کاشف الغطا چند دوره در درس خارج فقه و اصول آیه الله سید محمد کاظم یزدی و آیه الله آخوند خراسانی شرکت کرد تا توانست قله [[اجتهاد]] را فتح نماید. وی شرحی بر کتاب ((العروه الوثقی)) نوشته آیه الله سید محمد کاظم یزدی نگاشت که احتمالاً نخستین شرحی است که بر این تاب نوشته شده باشد، این شرح چهار جلد است. <br/>
آیه الله کاشف الغطا پس از سالها تحصیل و رسیدن به مقام اجتهاد، به تدریس آموخته‌هایش برای طلاب جوان پرداخت. ده‌ها طلبه در مسجد هندی و مقبره میرزای شیرازی در صحن حرم حضرت علی علیه السلام گرد می‌آمدند و در درس او شرکت می‌جستند.<br/>

== سه یار ==
استعمارگران برای چپاول کشورهای اسلامی بهترین راه را در تفرقه انداختن بین مسلمانان دیده‌اند. برخی از دانشمندان اهل سنت نیز ناآگاهانه آب به آسیاب دشمن می‌ریخته‌اند. گروهی نیز آگاهانه به شیعه حمله‌ور شده و در سخنان و کتابهایشان علیه شیعه وارد میدان شده‌اند. جرجی زیدان (متوفی ۱۹۱۴ م) نویسنده شهیر اهل سنت درباره شیعه می‌نویسد: ((شیعه طایفه‌ای کوچک بود که آثار قابل اعتنایی نداشت. اکنون شیعه‌ای در دنیا وجود ندارد )) از آن پس سه دانشمند شیعی با هم پیمان می‌بندند که به معرفی شیعه و آثار آن بپردازند. آیه الله سید حسن صدر (متوفی ۱۳۵۴ ق ) و علامه شیخ آقا بزرگ تهرانی (متوفی ۱۳۸۹ ق ) با کاشف الغطا عهد می‌بندند که به یاوه‌های جرجی زیدان پاسخ دهند. قرار شد که آیه الله صدر درباره نقش شیعیان در تاءسیس علوم اسلامی کتابی بنویسد. او پس از سالها تحقیق موفق شد کتاب ((تاءسیس الشیعه لعلوم الاسلامیه)) را بنویسد.<br/>
علامه شیخ آقابزرگ تهرانی متعهد شد که فهرستی برای کتابهای نوشته شده به دست شیعیان بنویسد. او سالیان دراز به کاوش و جستجو پرداخت. به کشورهای اسلامی سفر کرد. تا تلاشی جانفرسا، با مراجعه به کتابخانه‌های فراوان توانست فهرست آثار شیعیان در طول تاریخ، که شامل بیش از پنجاه هزار کتاب در موضوعهای مختلف را، از فقه، اصول، فلسفه، تفسیر، کلام، ادبیات، پزشکی، فیزیک، جبر، مثلثات، ریاضیات، تاریخ، جغرافیا و . . . بود، تهیه نماید و به معرفی اجمالی آنها بپردازد. ((الذریعه الی تصانیف الشیعه)) اثر گرانسنگ او در ۲۹ جلد به چاپ رسید.<br/>
کاشف الغطا کتاب ((تاریخ آداب اللغه)) جرجی زیدان را نقد کرد. کاشف الغطا بر کتاب جرجی زیدان، در ((بوینوس آیرس)) آرژانتین به چاپ دوم رسید. <br/>

== سفرهای پربار ==
کاشف الغطا در سفر [[حج]] با دانشمندان اهل سنت حجاز به گفتگو نشست و آنها را به وحدت فرا خواند. ((نزهه السمر و نهزه السفر)) سفر نامه [[حج]] اوست. سپس به سوریه و لبنان رفت و مسلمانان را با ترفندهای استعمارگران و راه‌های مبارزه با آنها آشنا کرد. با علمای شیعه و سنی سخن گفت. پرهیز از اختلاف و همکاری دانشمندان شیعه و سنی از سخنان اوست که با اندیشمندان در میان می‌گذاشت. کاشف الغطا در لبنان [[ازدواج]] کرد. پس از ماه‌ها اقامت در لبنان که به گفتگو با دانشمندان بر جسته شیعه، سنی و مسیحی، نقد مقاله‌ها و فعالیتهای تبلیغی و علمی گذشت، به مصر رفت و به تدریس در ((الازهر))، بزرگترین حوزه علمیه جهان اهل سنت پرداخت، او که نفوذ مسیحیت در مصر را احساس می‌کرد. با کشیشان درباره انجیل و مسیح علیه السلام سخن گفت و اسلام را به آنها معرفی کرد. <br/>
((التوضیح فی بیان ما هو الانجیل و من هو المسیح))عععع نوشته اوست که جلد اول آن در سال ۱۳۳۱ ق. در ((صیدا)) چاپ شد. مجتهد جوان با شور و شعف وصف ناپذیری به تبلیغ فرهنگ شیعه و دعوت تمام مسلمانان به یکپارچی در راه مبارزه با استعمار پرداخت. هنوز به چهل سالگی نرسیده بود ولی اندیشه پربار و سخنان جذابش همه را شیفته ساخته بود. او فرصتها را از دست نمی‌داد. سه سال در مصر و لبنان اقامت کرد و به ارشاد مردم پرداخت. شروع جنگ جهانی اول و اشغال عراق به دست انگلیس او را برای [[دفاع]] از وطن، به بازگشت به میهن فرا خواند. <br/>

== دفاع از وطن ==
جنگ جهانی اول در سال ۱۳۳۲ ق. آغاز شد، انگلستان بسیاری از شهرهای عراق را تصرف کرد. کاشف الغطا خود را به ((کوت)) که خط مقدم نبرد با انگلیسیها بود، رساند و اسلحه به دست گرفت و از میهنش [[دفاع]] کرد. مراجع تقلید شیعه فتوای [[جهاد]] داده بودند و بسیاری از مجتهدان، استادان و طلبه‌های حوزه‌های علمیه در خط مقدم جبهه با متجاوزان می‌جنگیدند، کاشف الغطا بارها به جبهه رفت و در کنار رزمندگان سلحشور به [[دفاع]] از وطن پرداخت. <br/>

== مدرسه کاشف الغطا ==
برخی از مقلدان آیه الله سید محمد کاظم یزدی که پس از فوت او، از کاشف الغطا تقلید می‌کردند. نزدش آمدند و با اصرار از او خواستند که رساله عملیه خود را چاپ کند. ((شرح تبصره المتعلمین)) و ((وجیزه الاحکام)) نوشته اوست که در پی اصرار مقلدانش نوشته شده است. حاشیه بر ((سفینه النجاه)) نوشته برادرش، حاشیه بر ((مجمع الرسائل)) که حاوی فتواهای مراجع تقلید مشهور است، ((مناسک حج)) و . . . از کتب فقهی وی و ((سؤ ال و جواب)) و ((زادالمقلدین)) پاسخ استفتائات مقلدان اوست.<br/>
کاشف الغطا در طول سالیان دراز تدریس شاگردان بسیاری تربیت نمود. آیه الله العظمی سید محسن حکیم، آیه الله محمد جواد مغنیه (نویسنده معروف) و شهید آیه الله قاضی طباطبایی (امام جمعه تبریز) از شاگردان اویند. تولیت مدرسه علمیه (معتمد)) با پیشینه یک قرن بر عهده خاندان کاشف الغطا بود. این مکان که زمانی
رونقی چشمگیر داشت به مرور زمان رو به خرابی نهاد اما ایشان آن را باز سازی کرد و رونقی تازه بخشید. کتابخانه مدرسه کاشف الغطا از کتابخانه‌های بزرگ نجف بود که کتابهای خطی کمیابی در آن وجود داشت. کاشف الغطا هر روز به مدرسه می‌آمد و بیشتر دیدارهای سیاسی او و گفتگوهای علمی اش با نویسندگان و دانشمندان عراق در مدرسه صورت می‌گرفت.<br/>
ایشان هماره در اندیشه حل مشکلات طلاب بود و با زحمات فراوان توانست برای طلاب مدرسه، معافیت تحصیلی بگیرد.<br/>

== کنگره جهانی اسلام ==
در سال ۱۳۵۰ ق. یک صد و پنجاه نفر از شخصیتهای سیاسی و مذهبی کشورهای مسلمان از سراسر دنیا، در کنگره جهانی اسلام، گرد آمدند. مفتی بیت المقدس از سوی مجلس اعلای فلسطین، کاشف الغطا را به شرکت به این گردهمایی فرا خواند. این در حالی بود که فلسطین هنوز اشغال نشده بود و بیش از هفتاد هزار نفر از مردم فلسطین به بیت المقدس آمده بودند تا از سخنان رهبران فرقه‌های اسلامی و شخصیتهای برجسته سیاسی و مذهبی کشورهای مسلمان بهره جویند. رشید رضا (نویسنده سنی مذهب تفسیر المنار) و علامه اقبال لاهوری نیز در این همایش بزرگ حضور داشتند.<br/>
هر شب چند نفر از دانشمندان سخنرانی می‌کردند تا اینکه نوبت به جناب کشاف الغطا رسید. اینک چکیده‌ای از سخنان وی را می‌آوریم:<br/>
. . . از نخستین شبی که با این اجتماع بزرگ روبرو شدم پیوسته خود را در میان ترس و امید می‌بینم. گاه نسبت به این کنگره خوشبین هستم و گاه دلم شور می‌زند . . . ترس من به چند دلیل است:<br/>
۱- شرقیها، به ویژه مسلمانان - مراد من برادران حاضر در این کنگره نیست - از پایداری در هدف برخوردار نیستند. چه بسا مسلمانانی که حرکتی آتشین آغاز کردند ولی پس از مدتی حرکتشان به خاموشی گرایید.<br/>
۲- اختلاف و جدایی از خصلتهایی است که در درون ما ریشه دوانیده و ما را بیچاره ساخته است. اختلاف اندیشه و آزادی فکر از ویژگیهای انسان است . . . اما مصیبت این است که اختلاف نظر به دشمنی بگراید . . . مسلمانان برادران یکدیگرند. آیا برادر با برادر دشمنی می‌ورزد؟ ای یکتا پرستان! یکی شوید. من پیش از این، دو کلمه گفتم که امیدوارم از سخنان ماندنی باشد. گفتم:<br/>
گنبد اسلام بر دوپایه استوار است.<br/>
کلمه توحید و توحید کلمه. ای مسلمانان! اگر سخن ما یکی نشود، باید با اسلام وداع کنیم . . .<br/>
۳- سومین بیماری ما این است که شرقیها عادت داریم به جای عمل، حرف بزنیم و در جایی که باید اندیشه خود را به کار بندیم، کارها را بدون فکر انجام می‌دهیم.<br/>
هر ملتی با سه چیز می‌تواند قیام کند: مردم توانا، اندیشه درست و کوشش دایم. <br/>
سخنان کاشف الغطا غوغایی بپا کرد. در آن شب با اصرار از کاشف الغطا خواستند که امام جماعت [[نماز]] عشا باشد، او نیز پذیرفت. تمامی علمای اهل سنت ، حتی وهابیون، ناصبی‌ها و خوارج نیز به او اقتدا کردند. از آن روز به بعد، کشاف الغطا امام جماعت کنگره شد. [[نماز جمعه]] هم به امامت او برگزار شد.<br/>
روزنامه‌ها و مجله‌های کشورهای اسلامی سخنان کاشف الغطا را چاپ کردند. بسیاری از نویسندگان و دانشمندان اهل سنت از آن به بعد، نسبت به شیعه روش ملایم تری برگزیدند.<br/>
کاشف الغطا پانزده روز در فلسطین ماند. به شهرها و روستاهای فلسطین رفت و با علما و مردم صحبت کرد. آنان را به وحدت فرا خواند. بسیاری پس از سخنرانی او در کنگره، وی را ((امام کاشف الغطا)) می‌خواندند، دانشمندان اهل سنت از وسعت نظر، قدرت بیان و سخنان پر مغز او به شگفت آمده بودند.<br/>
کشاف الغطا به عراق بازگشت و بسیاری از طلاب و فضلای حوزه علمیه نجف که آوازه سخنان او در کنگره و تاءثیر آن را در روزنامه‌ها خواند بودند، به پیشواز او آمدند. حسینیه کرخ بغداد آکنده از جمعیت بود. روزنامه نگاران، شاعران، شخصیتهای فرهنگی و سیاسی عراق در حسینیه گرد آمده بودند. کاشف الغطا برای مردم صحبت کرد و آنها را از آنچه در کنگره گذشت، مطلع ساخت.<br/>
وی پس از سه روز اقامت در بغداد، به کربلا رفت و پس از زیارت مرقد امام حسین علیه السلام به نجف بازگشت. هر شب، مردم به دیدار او می‌رفتند و از سخنان او درباره مسافرتش استفاده می‌کردند. بسیاری از شاعران و شخصیتهای فرهنگی و سیاسی نجف حضور موفق او در کنگره را به وی تبریک می‌گفتند و شاعران بیش از ده هزار بیت شعر درباره سفر او سرودند.<br/>
مردم کوفه از او دعوت کردند تا به شهرشان بیاید. مسجد بزرگ کوفه، هزاران نفر را در خود جای داده بود. کاشف الغطا برای مردم صحبت کرد. سخنرانی او به نام ((الاتحاد و الاقتصاد)) چند بار چاپ شد. در سخنان او آمده بود. غرب به وسیله صنعت و مکیدن چشمه‌های ثروت شرق، بر آنان سیطره یافت. اسلام همه راه‌های سالم به دست آوردن ثروت را بیان و ضرورت رشد اقتصادی را گوشزد کرده است. سعادت کشورهای اسلامی با اتخاد و اقتصاد به دست می‌آید.<br/>

== برای وحدت ==
((اصل الشیعه و اصولها)) از زیباترین نوشته‌های کاشف الغطاست. کاشف الغطا درباره انگیزه نگارش این کتاب می‌نویسد:<br/>
((دو سال پیش، یکی از جوانان پرشور که با هیاءتی علمی از سوی دولت عراق، برای تحصیل در ((دار العلوم العلیا)) به مصر رفته بود، در نامه‌ای طولانی به من نوشت : . . . من با برخی از دانشمندان دانشگاه الازهر رفت و آمد دارم. گاه و بیگاه از نظام آموزشی و دانشمندان حوزه علمیه نجف سخن به میان می‌آید استادان الازهر از اندیشمندان حوزه علمیه نجف به بزرگی یاد می‌کنند، ولی می‌گویند: متاءسفانه شیعه هستند! من از این سخنان آنها شگفت زده شدم. به آنها گفتم: مگر شیعه بودن [[گناه]] است ؟! مگر شیعیان مسلمان نیستند؟ ! برخی از آن‌ها در پاسخ گفتند: شیعیان مسلمان نیستند و . . . من جوانی هستم که از پیدایش شاخه‌های گوناگون مذهبها در اسلام آگاهی ندارم. اکنون از سخنان دانشمندان بزرگ اهل تسنن به تردید افتاده‌ام که آیا شیعه فرقه‌ای از اسلام است؟ اگر مرا از این سرگردانی نجات ندهید مسؤ ولیت لغزش و گمراهی من بر عهده شماست.<br/>
من به وسیله نامه درباره تاریخ شیعه و پاسخ به تهمتهای آنان، او را راهنمایی کردم؛ ولی در شگفت بودم که چگونه برخی از دانشمندان بزرگ اهل سنت ، این گونه سخن می‌گویند! تا اینکه کتاب ((فجر الاسلام)) نوشته احمد امین، نویسنده بزرگ مصری به دستم رسید. مغزم از دروغهای شاخدار این کتاب سوت کشید. احمد امین، سال پیش (۱۳۴۹ ق ) همراه شماری از استادان، دانشجویان و دانشمندان مصر، به نجف، شهر دانش آمد. او در نجف همراه دوستانش در یکی از شبهای ماه مبارک رمضان به دیدن من آمد. من او را به نرمی سرزنش کردم که چرا چنین دروغهایی را به شیعه نسبت داده است! آخرین عذر احمد امین این بود که آگاهی کافی درباره شیعه نداشتم. من گفتم: این بهانه پذیرفته نیست. نویسنده باید در موضوعی که می‌خواهد بنویسد، خوب بررسی کند چرا کتابخانه‌های نجف، از جمله کتابخانه خصوصی خودم که ۵۰۰۰ جلد کتاب دارد که بیشتر نویسندگان آنها از اهل سنت هستند، ولی در کتابخانه‌های قاهره کتابهایی که نویسندگان آنها شیعه‌اند، بسیار کم پیدا می‌شود ؟!<br/>
چند ماه بیش، یکی از جوانان پاک شیعه بغداد، در نامه‌ای به من نوشت سفری به استان ((دلیم))، همسایه استان بغداد داشتم، بیشتر مردم آنجا سنی هستند. من با مردم نشست و برخاست داشتم. آنها از سخنان و ادب من بسیار خوشحال بودند. اما هنگامی که فهمیدند من شیعه هستم. گفتند: ما گمان نمی‌کردیم شیعیان با ادب باشند، چه رسد به دانش و دین آنها! ما آنها را یک مشت وحشیان بیابان می‌پنداشتیم! مدتی بعد به سوریه و مصر رفتم. شگفت آور بود. مسلمانان، سنی مصر نیز همان سخنان مردم ((دلیم)) را گفتند، آیا موقع آن نرسیده است که به [[دفاع]] از شیعه بپردازید؟<br/>
روزنامه‌های مصر، سوریه و . . . مقاله‌های مسمومی درباره شیعه می‌نویسند. دیگر تاب نیاوردم و سکوت نکردم. نه از این نظر که ستمی بر شیعه شده باشد و من بخواهم در برابر سیل تهمتها از آن [[دفاع]] کنم. بلکه از این نظر که پرده‌های نادانی را از برابر چشم مسلمانان کنار بزنم تا افراد با انصاف در داوری درباره شیعه راه عدالت پیش بگیرند و عذر و بهانه‌ای هم برای آن دسته از دانشمندان که یاوه‌هایی بر زیان شیعه می‌گویند و می‌نویسند، باقی نماند که بگویند دانشمندان شیعه، مذهب خود را معرفی نکردند. (این جمله را احمد امین در دیدار با کاشف الغطا گفت) و از همه مهمتر امید می‌رود در سایه این کتاب پیوندهای دوستی در میان مسلمانان استوار گردد و دشمنی از بین آنها برچیده شود. شاید پس از نوشتن این کتاب، نویسنده کتاب ((فجر الاسلام)) دگر بار ننویسد ((تشیع پناهگاه دشمنان اسلام بوده و هست. تشیع پناهگاه افرادی است که می‌خواهند اندیشه‌های پدران یهودی، نصرانی و زردشتی خود را وارد اسلام کنند!))<br/>
((اصل الشیعه واصولها)) در سال ۱۳۵۱ق. چاپ شد و مورد استقبال خوانندگان قرار گرفت.<br/>
کاشف الغطا در این کتاب می‌نویسد:<br/>
نخستین فردی که بذر تشیع را در سرزمین اسلام کاشت بنیانگذار اسلام، حضرت محمد صلی الله علیه و آله و سلم بود. ده‌ها حدیث در کتابهای اهل سنت آمده است که در آن‌ها پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم، و علی علیه السلام و شیعیانش او را رستگاران جهان آخرت یاد کرده است . . . اندیشه شیعی از زمان پیامبر آغاز شد. شیعه در لغت به معنای ((پیرو)) است و به پیروان حضرت علی علیه السلام در زمان پیامبر، شیعیان علی علیه السلام می‌گفتند . . .<br/>
سلمان فارسی که پیامبر درباره اش فرمود سلمان از اهل بیت ماست و ابوذر که پیامبر درباره اش فرمود آسمان سایه نیفکنده و زمین در بر نگرفته کسی را که راستگوتر از ابوذر باشد، هر دو از یاران حضرت علی بودند.<br/>
ابوالاسود دوئلی، بنیانگذار علم نحو از شیعیان حضرت علی است. خلیل بن احمد فراهیدی، بنیانگذار علم لغت و عروض نیز از یاران اوست. ابومسلم معاذ بن مسلم هراء، پایه‌گذار علم صرف و عبدالله مفسر بزرگ قرآن نیز شیعه بودند محمد بن عمر واقدی نخسیتن فردی که علوم قرآنی را گردآوری کرد، شیعه بود. ابورافع بنیانگذار علم حدیث و پسرش علی که نخستین فردی است که کتابی در علم فقه نوشت و پسر دیگرش عبدالله که نخستین مسلمانی است که کتابی در علم تاریخ نوشت، شیعه بود.<br/>
آبان بن عثمان الاحمر شیعی نخستین فردی است که کتابی در علم تاریخ اسلام نوشت . . . نابغه جعدی، کعب بن زهیر، فرزدق، کمیت، حمیری، دعبل، ابونواس و . . . بسیاری از شاعران بزرگ عرب در دامان مکتب شیعه پرورش یافتند.<br/>
آیا این بزرگان میدان دانش، ادب و [[جهاد]] می‌خواستند اسلام را نابود کنند ؟!<br/>

== ولایت فقیه ==
کاشف الغطاء بخوبی نقش زمان و مکان در [[اجتهاد]] را یافته بود و بر این باور بود که نباید احکام اسلامی در تنگنای سلیقه مجتهد قرار بگیرد، زیرا فرجام چنین کاری این است که احکام اسلام، به صورت خشک و بی‌روح درآید.<br/>
کاشف الغطا در مورد اختیارات ولایت فقیه نظرات بسیار بلندی دارد. امام خمینی (ره) می‌فرماید:<br/>
ولایتی که برای پیامبر صلی الله علیه وآله و سلم و امامان است، برای فقیه نیز ثابت است. موضوع ولایت فقیه چیز تازه‌ای نیست که ما آورده باشیم. بلکه این مسئله از اول مورد بحث بوده است . . . به طوری که نقل کرده‌اند، مرحوم کاشف الغطا نیز بسیاری از مطالب را فرموده‌اند.<br/>
او درباره حدود اختیارات ولی فقیه می‌نویسد:<br/>
ولایت فقیه همه مواردی را که به مصلحت اسلام و مسلمانان است، در بر می‌گیرد.<br/>

== فلسطین در اسارت ==
صهیونیستها در سال ۱۳۲۷ ش. / ۱۳۶۷ ق. / ۱۹۴۸ م فلسطین را اشغال کردند. در همین ایام برخی از دولتهای عربی به نبرد با متجاوزان برخاستند. کاشف الغطا پیامی برای رزمندگان مسلمان فرستاد و آنها را به ادامه نبرد تشویق نمود او هماره در سخنرانیها و پیامهای خویش از فلسطین یاد می‌کرد و مسلمانان را به آزاد سازی آن فرامی خواند.<br/>

== کنفرانس اسلامی پاکستان ==
جمعیت اخوت اسلامی کراچی دومین گردهمایی جهان اسلام را در سال ۱۳۷۱ ق / ۱۳۳۰ ش. ، در کراچی برگزار کرد. آیه الله کاشف الغطا به این همایش بزرگ دعوت شد. اینک بخشی از سخنان وی در این گردهمایی را می‌آوریم:<br/>
. . . ما می‌گوییم مسلمانیم ولی تاریخ ما مسیحی و زردشتی است. مسلمانیم ولی [[روزه]] یکشنبه را تعطیل می‌کنیم مسلمانیم اما به زبان انگلیسی صحبت می‌کنیم. مسلمانیم اما از زبان عربی چیری نمی‌دانیم. عربی، زبان قرآن را نمی‌دانیم ولی به زبان بیگانگان خوب حرف می‌زنیم.<br/>
تنبلی و سهل انگاری چنان ما را فرا گرفته است که شنیده‌ایم دانشمندان مسلمان این گردهمایی که درباره اسلام بحث می‌کنند، هنگامی که مؤ ذن بانگ بر می‌آورد ((حی علی الصلوه)) بر نمی‌خیزند تا [[نماز]] بخوانند . . .<br/>
ای مردم مسلمان! نیروهای خود را در یک جا گرد آورید و صفها را منظم کنید و اسلحه‌ها را بر دوش بگیرید که سیاست جهان، کشورهای عربی و اسلامی را مورد حمله قرار داده است.<br/>
سخنرانی کاشف الغطا به زبانهای مختلف ترجمه و چاپ شد. کاشف الغطا چهل روز در پاکستان ماند و به شهرهای لاهور، راوپندی، کشمیر آزاد (مظفر آزاد) و پیشاور سفر نمود. با مردم و علما صحبت کرد و آنها را به وحدت، عمل به قرآن و مبارزه با استعمار فرا خواند.<br/>

== فریاد ==
آمریکا در پوشش برگزاری سمیناری فرهنگی در صدد فریب دانشمندان مسلمان برآمد. جمعیت آمریکایی دوستداران خاور میانه از ۲۵ شخصیت برجسته مسلمان، از سراسر دنیا دعوت نمود تا در سمیناری که درباره ارزشهای اخلاقی اسلام و مسیحیت، در تاریخ ۲۳ آوریل ۱۹۴۵ م، در هتل ((امسادور))، واقع در ((بحمدون)) لبنان برگزار می‌گردد، شرکت کنند.<br/>
بسیاری از اندیشمندان مسلمان و مسیحی دعوت کنگره را پذیرفتند. اما کاشف الغطا با تیزبینی توانست متوجه حیله آنها شود. آمریکا، این ابرقدرت نو که استعمار پیر انگلیس را کنار زده بود، در جنگ سرد روانی علیه شوروی، از هر وسیله‌ای بهره می‌جست و اینک در پوشش نوعی فعالیت فرهنگی می‌خواست اندیشمندان مسلمان و مسیحی را با خود همراه کند.<br/>
کاشف الغطا در ۷۸ سالگی، بسان یک سیاستمدار جوان از تحولات سیاسی جهان با خبر بود. وی در اندیشه بر ملا ساختن اهداف کنگره بود. اما چگونه؟ او در پاسخ دعوتنامه طولانی جمعیت دوستداران خاور میانه، بسیار کوتاه نوشت: نمی‌توانم شرکت کنم.<br/>
کاشف الغطا تا آغاز نکرده کنگره یک ماه فرصت داشت. او در یک مدت توانست نامه‌ای بسیار مفصل درباره اهداف کنگره بنویسد و همزمان با آغاز کنگره در لبنان پخش کند و بدین سان آمریکا را رسوا نماید. آگاهی او از اوضاع سیاسی و ترفندهای بسیار پیچیده استعمارگران به خوبی در این نامه هویداست. مرجع تقلید شیعیان که بیشتر وقت خود را به تدریس، تاءلیف، دیدار با مردم و پاسخ به سؤ الاهای شرعی آنان می‌گذراند، از آخرین تحولات سیاسی جهان به خوبی آگاه است. اینک چکیده‌ای از پاسخ او به کنگره را می‌آوریم:<br/>
بسم الله الرحمن الرحیم
جناب آقای گارلندایوانز هایکینر، معاون جمعیت دوستداران خاور میانه . . . تمام موضوعهای مورد بحث در دو مطلب خلاصه می‌شود:<br/>
۱- ارزشهای معنوی و نمونه‌های عالی اخلاقی در اسلام و مسیحیت.<br/>
۲- خطر کمونیست برای بشریت و راه مبارزه با آن در اسلام و مسیحیت.<br/>
پیش از هر چیز باید بدانید که زبان عمل از زبان حرف برنده تر است. هزاران کنگره از طرف آنان که پای بند به ارزشهای معنوی نیستند، بی اثر است . . . ای دولت ایالات متحده و ای دولت انگلیس! آیا شما دارای چنین صفتهایی هستید ؟! . . . آیا جنایتهایی که شما در فلسطین کردید شما را روسیاه نکرد ؟ . . . مگر به آنها پول و اسلحه نمی‌دهید؟ ! . . . شما و نهصد هزارعرب (فلسطینی) را بی خانمان، آواره بیابانها، زمین را بستر و آسمان را لحاف آنها نکردید؟ !<br/>
آنها در وطن خود عزیز بودند و شما کاری کردید که دل سنگ به حال آنها می‌سوزد . . . آیا نرون (امپراتور روم و جنایتکار بزرگ تاریخ) به اندازه شما جنایت کرد؟ شگفتا که شما از مسلمانان و اعراب انتظار همکاری دارید و از آنها می‌خواهید که با شما همفکری و همکاری کنند. شما عرب را لگدمال می‌کنید. با یک دست بر سرش می‌کوبید و با دست دیگر او را نوازش می‌کنید.<br/>
اکنون شما از در دیگری وارد شده‌اید. امروز از ما می‌خواهید که با شما در کنگره‌ها بر سر یک میز بنشینیم و درباره ارزشهای معنوی به مذاکره بپردازیم. آیا خونهایی که در ایران سوریه، مصر و لبنان ریخته می‌شود، ناشی از توطئه‌های شما نیست ؟! آی ا شما در شرق و غرب جهان به مرم بی [[گناه]] ستم روا نمی‌دارید؟ ! تونس، مراکش و الجزایر در غرب جهان، در آتش بیداد شما می‌سوزند و کره، هندوچین (ویتنام) و کنیا در شرق جهان، در آتش شما خاکستر شدند. تمام این دشمنیهای شما برای ماده پرستی شماست. همان چیزی که در نامه خود از آن نکوهش کرده و آن را زنگ خطری برای مردم دنیا بیان کردید. آیا شما چیزی جز ماده را می‌پرستید؟ ! آیا شما دینی غیر از دنیا پرستی دارید؟ !<br/>
شما بمب اتمی را برای چه ساخته‌اید؟ ! آیا تلاش در راه استثمار ملتها و به بند کشیدن آنها به خاطر دنیا پرستی و پول پرستی شما نیست؟ تمام برنامه‌های شما - حتی آنهایی که به نام دین انجام می‌دهید - به خاطر دنیا پرستی است . . . .<br/>
. . . شما فلسطین را ذبح کردید، اما با دست دولتهای عرب، بلکه به دست دولتهای اسلامی تا ذبح شرعی باشد! به دست مسلمان و رو به قبله، تا برای شماو صهیونیستها خوردن آن حلال باشد! چرا که شما اهل دین (؟) و در پس ارزشهای معنوی هستید! و جز غذای پاک و حلال نمی‌خورید!<br/>
شما به این اندازه جنایت بسنده نکردید. بلکه تلاش می‌کنید که عرب را وارد پیمان [[دفاع]] مشترک کنید و این مرغ ضعیف و بی بال و پر را در دامی دیگر بیندازید . . . کمکهای مالی شما سرابی است که تشنه را می‌فریبد، اما سیرابش نمی‌کند. آمریکا اگر یک دلار کمک می‌کند، ده برابر آن را پس می‌گیرد بعضی می‌گویند: انگلیس، فرانسه و دولتهای اروپایی در پیمان آتلانتیک وارد شدند و استقلال خود را از دست ندادند؛ بنابراین چه مانعی دارد که ما نیز در پیمانهای دفاعی وارد بشویم. در پاسخ می‌گوییم: همین دولتها هم استقلال سیاسی، دفاعی و اقتصادی خود را از دست داده و تابع آمریکا شده‌اند. به همین خاطر است که بسیاری از حزبهای آن کشورها، با آن مخالفند، مانند حزب کارگر انگلیس که حزب بزرگی است.<br/>
مصالح ما هیچگونه ارتباطی با مصالح آمریکا ندارد. آنها فقر، نادانی و عقب ماندگی ما را می‌خواهند و ما خواهان دانش، سعادت و پیشرفتیم.<br/>
. . . من دولتهای عرب را نصیحت می‌کنم که تسلیم دولتهای استعماری نشوند، زیرا مشکلی را برایشان حل نخواهد کرد. به جوانان می‌گویم که راه رهایی ما بازگشت به قرآن و اسلام است. فرهنگ پربار اسلامی می‌تواند پشتوانه مبارزه شما با استعمار باشد، نه مرام کمونیستی که فرهنگی وارداتی است.<br/>
. . . اگر آمریکا بویی از انسانیت و معنویت برده بود، سیاه پوستهای آمریکایی الاصل را که در حال نابودی اند، حمایت می‌کرد. اگر ذره‌ای عدالت در دولت آمریکا بود، با پانزده میلیون سیاه پوست این همه بدرفتاری نمی‌کرد. دویست سال است که شما آمریکائیها سیاهان را به بردگی گرفته‌اید.<br/>
. . . آمریکا به اسرائیل کمکهای نقدی می‌دهد و اسلحه فراوان در اختیار او می‌گذارد. اما در مورد کشورهای عربی بجز وعده‌های تو خالی، هیچ چیز به آنها نمی‌دهد. اگر اسلحه‌ای به کشورهای عربی بدهد، به این شرط است که با اسرائیل نجنگد. شگفتا! اگر ما با اسرائیل نجنگیم، با که بجنگیم ؟! ما جز اسرائیل دشمنی نداریم.<br/>
. . . ما این ذلتها را چگونه فراموش کنیم و با شما کنار یک میز بنشینیم و درباره ارزشهای معنوی و نمونه‌های عالی اخلاقی به گفتگو بپردازیم؟<br/>
. . . سوگند به همه مقدسات که اگر دولتهای عربی با هم متحد شوند، بر آمریکا، انگلیس و اسرائیل پیروز می‌شوند، شما شیطانها بهتر است دست از جنایت‌های خود بردارید و فلسطین را به صاحبان اصلیش بسپارید. آنگاه درباره ارزشهای معنوی کنفرانس تشکیل دهید. اگر در عرف سیاست رواست که با یک دست تسبیح و با دست دگیر کارد بگیرید و سینه مظلومان را بشکافید، این کار از نظر عقل روا نیست.<br/>
. . . مسلمانها نسبت به یکدیگر مغرورند، ولی در برابر دشمن مانند گوسفند ذلیل اند.<br/>
سال گذشته به سفیر انگلیس گفتم: عرق از زمانی که به اشغال در آمد، روز به روز وضعش بدتر شده است. وی پاسخ داد: این چه حرفی است؟ اکنون کارها رو به راه شده و آبادانی و اقتصاد پیشرفت کرده است. برای نمونه، قصر شاه همه ساله در محاصره سیل قرار می‌گرفت، ولی اکنون آسیبی از این جهت به آن نمی‌رسد. به او گفتم:<br/>
حفظ کاخ شاه، حفظ پایگاه شماست، کاخ شاه مهم نیست. کوخ کشاورز مهم است . . . همین امسال شاهد طغیان بی‌سابقه رود کرخ بودیم. بغداد و بسیاری از روستاهای آن آسیب دید. میزان خسارت تا بیست میلیون دینار برآورد شد. بیش از پنج هزار نفر غرق شدند. همان انسانهایی که ستون فقران مملکت و گردانندگان اصلی چرخهای کشورند. مهار کردن رود کرخ و جلوگیری از سیل به مصلحت استعمارگران نیست وگرنه آنهایی که برج ایفل را ساختند، می‌توانستند سیل بنده‌هایی در بغداد بسازند.<br/>
. . . اگر پیامبران اولوالعزم پنج نفرند: نوح، ابراهیم، موسی، عیسی و محمد صلی الله علیه و آله و سلم طاغوتهای اولوالعزم نیز پنج نفرند: روزولت، تروس آیزنهاور، چرچیل، وایدن. اینها جرثومه فسادند . . .<br/>
ارزشهای عالی اخلاقی در اسلام است، نه در بحمدون. شاید در این روزها افرادی که دعوت کنگره بحمدون را پذیرفتند، در آنجا گرد آمده باشند. می‌خواهم از آنها بپرسم آیا می‌دانید که چند سال پیش، صهیونیسم به ((دیر یاسین)) حمله کرد، مردان، زنان و کودکان را کشت . . . ؟ آیا می‌دانید که همه اسلحه‌های صهیونیستها آمریکایی بود؟<br/>
. . . شما از بازماندگان کشته‌ها می‌خواهید با قاتل [[صلح]] کنند و دستش را ببوسند. وای بر شما! ای فرزندان سکسون، به خدا سوگند! اگر همه ستمهای تاریخ را در یک کفه ترازو نهند و بیداد شما بر عرب و اسلام را در کفه دیگر، [[ظلم]] شما می‌چربد. شما خیال می‌کنید که پیرو حضرت عیسی علیه السلام هستید؟ !<br/>
. . . کاش فرزندان عموسام و برادرزاده اش، سکسون شرشان را از سر ما کم می‌کردند که ما را به خیرشان امیدی نیست . . . آمریکا با ژاپن چه کرد؟ شهر هیروشیما را با بمب اتمی ویران کرد. [[گناه]] مردم هیروشمیا چه بود؟ مگر آمریکا مسیحی نیست؟ ! مگر تورات و انجیل از آدمکشی نهی نکرده است؟ ! . . .)).<br/>
پاسخ کاشف الغطا به کنگره با نام ((المثل العلیا فی الاسلام، لافی بحمدون)) (نمونه‌های عالی اخلاقی در اسلام است، نه در بحمدون) در کنفرانس پخش شد. روزنامه‌های لبنان نامه کاشف الغطا را چاپ کردند. مردم با اهداف پشت رده کنگرده آشنا شدند. یکی از اندیشمندان مسلمان درباره این نامه گفت:<br/>
ععع کاشف الغطا کشف الغطاعععع کاشف الغطا پرده را کنار زد.<br/>
نامه کاشف الغطا مورد استقبال کم‌نظیر خوانندگان قرار گرفت و بدین خاطر سه بار در آن سال چاپ شد. نزدیک به صد هزار نسخه از کتاب ((المثل العلیا فی الاسلام، لافی بحمدون)) در کشورهای مسلمان چاپ و به زبانهای انگلیسی و فارسی ترجمه شد.<br/>

== اهل سیاست ==
آیه الله کاشف الغطا هماره در مسایل سیاسی دخالت می‌کرد. برخی از کج اندیشان که دین را از سیاست جدا می‌دانستند. از او می‌پرسیدند چرا در سیاست دخالت می‌کند. او در پاسخ می‌گفت: اگر سیاست به معنای پند، راهنمایی، نهی از فساد، نصیحت و مبارزه با استعمار است، من اهل سیاستم. آری، من تا فرق سر غرق در سیاستم. چنین سیاستی از واجبات است. پدر، پدربزرگ، جد و تمام خاندان من، بیش از سیصد سال رهبری دینی جهان اسلام را بر عهده داشتند. در زیارت جامعه، درباره ائمه معصوم آمده است : انتم ساسه العباد: شما سیاستمداران مردم هستید. سیاست ما سیاست پیامبر و امامان است.<br/>
زمانی هم کاشف الغطا نامه‌ای به محمد علی جناح، اولین نخست وزیر پاکستان می‌نویسد و هدفهای استعماری پیمانهای نظامی آمریکا را به او گوشزد می‌کند. <br/>
سرجان تروتبیک، سفیر انگلیس در عراق، در تاریخ ۲۷ محرم ۱۳۷۳ ق. به دیدار کاشف الغطا می‌رود. گفتگو بین آنها درباره کمونیسم، اسرائیل و مسایل دیگر صورت می‌گیرد. کشاف الغطا جنایتهای انگلیس در جهان را به او گوشزد می‌کند. سفیر که درمانده بود، می‌گوید: آیا در این کتابخانه بسیار بزرگ شما که هزاران جلد کتاب در آن هست، کتابی علیه ما هست. سفیر فکر می‌کرد که کاشف الغطا پاسخی نخواهد داشت. زیرا کتابهای او درباره فقه، اصول، تفسیر، حدیث و دیگر علوم اسلامی است که در آنها اسمی از انگلیس هم نیامده است. کاشف الغطا فریاد برآورد: کتاب که چیزی نیست. قلبهای همه ما علیه شماست. از دل یکایک ما به خاطر نیزه‌ای که شما به جهان عرب زدید، خون می‌چکد.<br/>
گفتگوی کاشف الغطا با سفیران انگلیس و آمریکا با نام ((محاوره الامام مع السفرین))، سه بار در نجف و یک بار در آرژانتین چاپ شد. <br/>

== پایان ==
آیه الله العظمی شیخ محمد حسین کاشف الغطا سرانجام پس از عمری تلاش خستگی ناپذیر، در ذیقعده ۱۳۷۳ ق. رخت از جهان بربست. تشییع جنازه با شکوه او در نجف تا قبرستان وادی السلام گویای علاقه وافر مردم به او بود. مراسم یادبود رحلت او در عراق، ایران، پاکستان، لبنان و بسیاری از کشورهای مسلمان برگزار شد.<br/>
کاشف الغطا از نوجوانی به سرودن شعر پرداخت. بیش از هشت هزار بیت شعر از او به یادگار مانده است. او کتابهای بسیار سودمندی نیز به نگارش درآورد؛ که چندی از آنها چاپ شده است.<br/>
آثار چاپ شده او عبارتند از:<br/>
۱. الدین و الاسلام یا ((الدعوه السلامیه)).<br/>
۲. المراجعات الریحانیه یا ((النقود و الردود)) یا ((المطالعات و المراجعات)).<br/>
۳. الایات البینات فی قمع البدع و الظلالات.<br/>
۴. التوضیح فی بیان ما هو الانجیل و من هو المسیح.<br/>
۵. الفردوس الاعلی.<br/>
۶. اصل الشیعه و اصولها.<br/>
۷. الارض و التربه الحسینیه.<br/>
۸. نبذه من السیاسیه الحسینیه.<br/>
۹. الحکمه و السیاسه.<br/>
۱۰. المثل العلیا فی الاسلام لافی بحمدون.<br/>
۱۱. محاروه الامام المصلح کاشف الغطا مع السفرین البریطانی و الامیریکی ۱۲. عین المیزان.<br/>
۱۲. نقد ((ملوک العرب)) نوشته امین ریحانی.<br/>
۱۳. مختارات من شعر الاغانی.<br/>
۱۴. خطبه الاتحاد و الاقتصاد.<br/>
۱۵. الخطب الاربع.<br/>
۱۶. خطبه الباکستان.<br/>
۱۷. مبادی الایمان.<br/>
۱۸. مقتل الحسین علیه السلام.<br/>
۱۹. قضیه فلسطین الکبری فی خطب الامام الراحل محمد حسین کاشف الغطا.<br/>
۲۰. حاشیه بر تبصره.<br/>
۲۱. سؤ ال و رجواب.<br/>
۲۲. وجیزه الاحکام.<br/>
۲۳. زادالمقلدین.<br/>
۲۴. مناسک [[حج]] (عربی).<br/>
۲۵. مناسک [[حج]] (فارسی).<br/>
۲۶. حاشیه بر العروه الوثقی.<br/>
۲۷. حواشی بر سفینه النجاه، نوشته آیه الله احمد کاشف.<br/>
۲۸. الغطا (۴ جلد) ۲۹. تحریر المجله.<br/>
۲۹. حواشی بر عین الحیاه، ترجمه سفینه النجاه.<br/>
۳۰. حاشیه بر مجمع الرسایل (فارسی).<br/>
۳۱. تعلیقات و تراجم بر دویان سید جعفر الحلی، معروف به ((سحر باب و سجع البلایل)).<br/>
۳۲. تعلیقات بر دیوان سید محمد سعید الحبوبی.<br/>
۳۳. تعلیقات بر الوساطه بین المتنبی و خصومه.<br/>
۳۴. تعلیقات بر معالم الاصابه.<br/>
۳۵. تعلیقات بر الکلم الجامعه و الحکم النافعه.<br/>
۳۶. صحائف الابرار فی وظایف الاسحار (دعا).<br/>
۳۷. جنه الماءوی.<br/>
۳۸. السیاسه و الحکمه.<br/>
۳۹. النظر الثاقب و نیل الطالب (حاشیه بر کتاب مکاسب، نوشته شیخ انصاری).<br/>
۴۰. منظوم کشف الاستار عن وجه الغائب عن الابصار.<br/>
۴۱. المسایل القندهاریه (فارسی). <br/>

<div class="hold">
<div class="return">بازگشت به [[شخصیت ها]] </div>
</div>