نمایش مبدأ برای فرهنگ مصادیق:پس چرا خود پیامبر(ص) و ائمه(ع) برده داشتند. چرا آنها پیشکسوت عدم خرید و فروش برده نشدند؟

<div class="head1"> پس چرا خود پیامبر(ص) و ائمه(ع) برده داشتند. چرا آنها پیشکسوت عدم خرید و فروش برده نشدند؟ </div>

==جواب اجمالی ==
شغل برده فروشی به عنوان یکی از منفور ترین اعمال توسط شخص پیامبر مکرم اسلام [[صلوات]] الله علیه امری مذموم اعلام گردید ( قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص : شَرُّ النَّاسِ مَنْ بَاعَ النَّاسَ کسی که انسان ها را به بردگی می فروشد بدترین مردم است .  <ref>کافی ، ج 5 ، ص .</ref> به گونه ای که برده فروشی به عنوان معیاری برای نشان دادن زشتی کارهای ناپسند قلمداد می شد . 
<ref>مجموعه آثاراستادشهیدم ج . 18 کتاب داستان و راستان . حتی برده فروش . . . . . ص : 479.</ref> تعلیمات و رفتار پیامبر مکرم اسلام به گونه ای بود که بایکوت برده فروشی و برده فروشان را در پی داشت . ایشان در جواب کسی که از مشخصات همسر شایسته برای دخترش سئوال کرده بود فرمودند دختران خویش را به [[ازدواج]] نخاس ( برده فروش ) ندهید . در مذمت برده فروشی فرمودند : اما در باره برده فروشی بدرستی که جبرئیل بر من نازل گردید و گفت : ای محمد بدترین گروه امت تو کسانی هستند که انسان ها را خرید و فروش می کنند .
<ref>من لایحضره الفقیه . ج 3 ص .</ref> از نظر احکام فقهی نیز خرید و فروش انسان ها به عنوان برده حرام است و هیچ کس حق ندارد انسان آزادی را به عنوان برده خریداری نماید . البته با توجه به مصالحی که بر لزوم تدریجی بودن حذف بردگی در اسلام وجود دارد و در جواب پیشین به آن اشاره شد ، خریدو فروش برده در بازار غیر مسلمین در مواردی مجاز اعلام شده است که حکمت اصلی آن بیشتر به مصالح خود برده برمی گردد . در ادامه به حکمت این حکم می پردازیم .<br/>
باید توجه داشت اعلام عدم جواز خرید و فروش برده به طور مطلق و به صورت یک جانبه و در حالی که کفار و متجاوزان به چنین امری پایبند نیستند بر خلاف مصالح اسلام ، امت اسلامی و همچنین برخلاف مصالح خود بردگان است . خرید برده توسط مسلمانان زمینه ساز تربیت و اصلاح ، حمایت ، سرپرستی و بالاخره آزادسازی عزتمندانه بردگان است . در جواب تفصیلی به دلایل این ادعا خواهیم پرداخت .<br/>

==تربیت==
اسیران جنگی عملا ، در زمره بدترین و خطرناکترین مجرمینی بوده اند که به مقابله با امت و نظام اسلامی کمر همت بسته اند . اسلام برای رساندن معارف اسلامی و آشنا کردن آنان با تربیت اسلامی و هم چنین بازپروی ایشان امکان بردگی و خرید و فروش این اسیران را فراهم می کند تا با توجه براساس احکام متعالی اسلام با آنها رفتار شود . در رویارویی با آنها در درجه اول امکان لطمه رساندن به امت و نظام اسلامی از آنها سلب شود و در درجه دوم به عنوان عضوی از پیکره و نظام اسلامی به جامعه آزاد عودت داده شوند .<br/>
همچنین از نظر احکام اسلامی خرید برده گانی که در بازار کافران حربی خرید و فروش می شود بلا اشکال است . حکمت اصلی این امر همان گونه که در روایتی در این زمینه آمده است خارج کردن آنها از دارالشرک به دارالاسلام عنوان گردیده است ( إِنَّمَا أَخْرَجُوهُمْ مِنَ الشِّرْکِ إِلَی دَارِ الْإِسْلَام ) . <ref>وسائل الشیعه ، ج 18 ، ص : 245 .</ref>وجود این بردگان در تحت مالکیت کشورهایی که در جنگ با مسلمین هستند نیروهایی مستعد برای دشمنی با امت اسلامی محسوب می شوند علاوه بر اینکه خارج کردن این بردگان و داخل شدن آنان به حکومت اسلامی زمینه آشنایی آنان با احکام و مقررات اسلامی و الحاق به جامعه اسلامی و نهایتا آزادی را مهیا می کند .<br/>
سیاست تربیت یکی از مهمترین و اصلی ترین سیاست های اسلام در امر برده داری است . یکی از یاران امام صادق علیه السلام روایت می کند ه فردی از امام سئوال کرد که « من غلامی دارم که شراب می نوشد و به کارهای زشت و ناروا دست می زند . از این جهت می خواهم او را آزاد کنم . آیا آزاد کردن او نزد شما بهتر است یا آنکه او را بفروشم و با پولش صدقه بدهم ؟ حضرت فرمود : در برخی زمان ها عتق بهتر است و در برخی زمان ها صدقه بهتر . اگر برده فرد نیکوکاری باشد عتق بافضیلت تر است و اگر برده گنهکار باشد فروش او و صدقه دادن با پول او سزاوار تر است . »
<ref>وسائل الشیعه . ج 23 ص.</ref>سرپرستی
بردگان عموما به دلیل از دست دادن خانه و کاشانه خویش جز طبقات مستضعف و محروم جامعه هستند که بایستی تحت نظارت و سرپرستی و کفالت کسانی که امکان سرپرستی آنها را دارند قرار گیرند . در صدر اسلام بسیاری از بردگان ترجیح می دادند که در بردگی مولای خویش باقی بمانند تا اینکه بدون سرپرست در جامعه رها شوند . جواز خریدو فروش بردگان ( در موارد خاص ) ، زمینه سرپرستی و کفالت اقتصادی و اجتماعی آنان را فراهم کرده و نیازهای طبیعی آنان را پوشش می دهد .<br/>
باید توجه داشت که نفقه برده بر مالک آن واجب است . مالک بایستی این امکان را داشته باشد که در صورت عدم قدرت بر پرداخت نفقه مملوک خویش آن را به کسی که این امکان را دارد بفروشد .<br/>

==حمایت==
با توجه به زندگی قبیلگی در گذشته ، بردگان با هرخصوصیتی که از نظر طبیعی و نژادی داشتند جزیی از قبیله محسوب شده و تحت حمایت قبیله خویش بودند . امنیتی که حمایت قبیله برای بردگان ایجاد می نمود حیاتی بود . خرید و فروش بردگان در موارد خاص حمایت اجتماعی را برای بردگان به ارمغان می آورد . حتی در صورت آزاد کردن برده ، حمایت قبیله ضرورت حیاتی داشت . در صورت عدم وجود این حمایت و با توجه به اینکه برده آزاد شده قدرت کافی برای [[دفاع]] از آزادی و حریت خویش را ندارد این امکان همواره وجود داشت که باز تحت تصرف غاصبانه و بردگی دوباره عده ای زورگو قرار گیرد . این شرایط برای برده تازه آزاد شده بسیار خطرناک بود به گونه ای که بسیاری از بردگان ترجیح می دادند در بردگی باقی بمانند تا اینکه از حمایت اجتماعی قبیله برخوردار باشند .<br/>

==آزاد سازی ،نهضت آزادی بخشی اسلام به بردگان==

بالاخره نکته اساسی تر اینکه امکان خریدو فروش برده یکی از مهمترین زمینه ها برای نهضت آزادسازی بردگان است .<br/>
پیامبر مکرم اسلام [[صلوات]] الله علیه در کنار مبارزه فکری و اعتقادی با بردگی و عوامل بردگی ، خرید و آزادسازی بردگان را به طور وسیعی در دستور کار قراردادند . ایشان راهبردهای متعددی برای نهضت آزادی بخشی بردگان اعمال نمودند . در بسیاری از این موارد خرید و فروش برده مقدمه آزادسازی آن به شمار می رود . ممنوع ساختن خرید و فروش برده سبب می شد که اولا نهضت آزادسازی منتفی گردد . ثانیا به دلیل عدم پایبندی مشرکین و کفار به عدم خرید و فروش برده نه تنها امر برده داری ملغی نمی گردد بلکه اسیران و بردگان تحت [[ظلم]] و ستم و انحراف مشرکین و کفار قرار می گیرند .<br/>
پیامبر مکرم اسلام [[صلوات]] الله علیه علاوه بر آزادسازی کلی و موردی ، اصحاب و مسلمانان را به این امر تشویق می نمودند .<br/>
با نگاهی به سیره و سنت پیامبر مکرم اسلام [[صلوات]] الله علیه و ائمه معصومین علیهم السلام ، پیشکسوت عدم خرید و فروش برده و توصیه به آزاد سازی همراه با پشتیبانی بردگان بودند .<br/>

==آزاد سازی کلی==
- آزاد سازی کلی اسرای جنگ بدر و هوازن و حنین و اسرای بنی مصطلق و . . . : پس از این جنگ پیامبر مکرم اسلام [[صلوات]] الله علیه دستور آزاد کردن اسیران که جمع زیادی بودند ( بیش از چهار هزار نفر ) را صادر فرمودند . آن حضرت خود آنچه را داشتند ویا در اختیار بنی عبدالمطلب بود آزاد کرد و به مومنان پیشنهاد کرد همین کار را انجام دهند . عده ای نیز که از این کار سر باز زدند ترغیب شدند که در ازای هر اسیر ۶ نفر شتر به آنها داده شود و اسرا آزاد گردیدند . 
<ref>خاتم پیامبران صلوات الله علیه ج 3 ص .</ref> این رویه در بسیاری از جنگ ها و غزوه ها که امکان شورش دوباره اسیران کم بود وجود داشت .<br/>
- رسول خدا [[صلوات]] الله علیه فرمود : هر برده ای از اهل طائف نزد ما بیاید آزاد است .<br/>
نهضت برده داری در زمان ائمه معصومین علیهم السلام نیز ادامه یافت .<br/>
- امیرالمومنین علی علیه السلام در یک مورد هزار برده را آزاد کردند و هزینه آزادی را با کار در مزرعه پرداخت نمودند . 
<ref>کلینی . الکافی . تحقیق علی اکبر غفاری . ج 5 ص.</ref> - گروهی از ایرانیان اسیر شده را به مدینه آوردند عمر دستور داد زنانشان کنیز مسلمانان و مردانشان مسئول حمل مریض ها و ناتوانان برای طواف باشند . حضرت علی ( ع ) از قول پیامبر مکرم اسلام فرمود : پیامبر فرمود که بزرگواران هر قومی را حتی اگر به مخالفت شما قیام کنند اکرام کنید و این گروه از فارس حکیمان و بزرگواران هستند و بزرگوارانه تسلیم شده و به اسلام گرایش پیدا کردند و از این رو به خاطر رضای خدا از سهم خویش و بنی هاشم همه را آزاد کردم . مهاجرین و انصار نیز به پیروی از امیرالمومنین علی علیه السلام از حق خویش همه را آزاد کردند . عمر بن خطاب گفت علی جلو افتاد و تصمیم مرا خراب کرد . 
<ref>بحار ، ج 45 ، ص . 330.</ref>- امام سجاد علیه السلام صد هزار برده را بی آنکه به آنها نیازی داشته باشد خرید و آزاد کرد . به گونه ای که سپاهی از موالیان که به آموزش و نشر معارف الهی می پرداختند تشکیل شد .<br/>
سیدالاهل در مورد سنت امام سجاد علیه السلام می گوید : بردگان می دانستند که زین العابدین علیه السلام چنین اخلاق و منشی دارد که به هربهانه بردگان را خریداری و آزاد می کند از این رو خود را در معرض خرید او قرار می دادند و از دست اربابان خود رها می شدند . ایشان به هر بهانه و روز و عیدی بردگانی را آزاد می کرد تا اینکه در مدینه لشکری حدود ۵۰۰۰۰ نفری از آزادشدگان ایشان که همه در ولای ایشان بودند ایجاد شد . <br/>

== پانویس ==
{{پانویس|colwidth=30em|۲}}
<div class="source"><span class="title">منبع:</span><span class="text"> [http://www.porseman.org/q/vservice.aspx?logo=images/right.jpg&id=176130 سایت پرسمان]  - تاریخ برداشت: 95/07/07</span></div>

<div class="hold">
<div class="return">بازگشت به [[خرید و فروش انسان ]] </div>
</div>