نتایج ترک نهی از منکر در محیط عمومی
نویسنده: محمد خوش نظر
محتویات
مقدمه
اگر با گناه علنی و ارتکاب منکرات در محیطِ عمومی، اعتراض و برخورد آشکار نشود، دو نتیجه نامطلوب دارد:
۱. فرد گناهکار و مرتکب خلاف را جری میکند؛ یعنی او را برای ارتکاب مجدد و ارتکاب خلافهای بزرگ تر و بیش تر آماده میکند؛
۲. آثار بسیار بدی در سایر افراد جامعه میگذارد. برای مثال جرأتِ ارتکابِ چنین جرایم و گناهانی را در دیگران نیز به وجود میآورد و بی اعتنایی به فساد را در جامعه گسترش میدهد؛ همچنین سبب پیدایش اباحه گری و ترویج آن در جامعه میشود.
وقتی شبیخون فرهنگی دشمن، سیل منکرات را در جامعه به راه میاندازد، تذکر فردی به افرادی معدود چه تأثیری دارد؟ درحالی که همین افراد معدود با اجرای یک برنامه و روش بازدارنده و ایجاد محدودیت به کمک افکار عمومی باعث میشوند تا آحاد مردم مؤمن نیز برای امر به معروف و نهی از منکر جرأت کنند و اعتراض آنان در اماکن عمومی، حرمت شکنان را به مراعات هنجارها وادار خواهد کرد. به یقین این راهکار در کنار طرح امنیت اخلاقی و تذکرات لسانی افراد و تلاشهای ارگانها و نهادها مفید و کارساز است و همه تلاشها بدون این شیوه، ناقص و کم اثر خواهد بود؛ چرا که در مقابل منکرات علنی و رایج، نهی از منکر علنی و گسترده، لازم است.
هر آمر به معروف در شیوه شخصی و مخفیانه، همان یک نفر محسوب میشود؛ اما در شیوه علنی و عمومی هر نفر به تعداد کسانی است که تحت تأثیر صدا و کار او قرار میگیرند.
اساس این طرح نیز استفاده از نیروی افکار عمومی است؛ زیرا منکرات در فضای افکار عمومی رشد کرده است. وقتی افکار عمومی و وضعیت روحی و روانی جامعه به سمت و سوی ترس از خدا و تقید به مسائل دینی تغییر یابد افراد متدین و مذهبی، احساس اکثریت و قدرت پیدا میکنند و افکار عمومی، افراد معصیت کار را محدود و کنترل میکند؛ از این رو، اسلام بر افشای سلام و صلوات بلند و اذان و بسیاری از ذکرها و غیره با صدای رسا و آشکار تأکید دارد.
افراد یا دولت به تنهایی از عهده این مهم برنمی آیند؛ بلکه این امر به تشکیلاتی مستقل، کاردان و آگاه نیاز دارد. مناسبترین نهاد مستقل و آگاه و مسئول برای این امر، حوزههای علمیه و روحانیت معظم هستند. علما، فضلا و طلاب گرامی برای عفت عمومی جامعه، دغدغه دارند و خود را به تلاش در این راه موظف میدانند؛ از این رو باید در جهت ایجاد تشکیلات حوزوی برای دعوت به خیر و امر به معروف و نهی از منکر تلاش کنند.
هدف اصلیِ این طرح
ایجاد موجی در افکار عمومی بر ضد حرمت شکنیها و اباحه گریها در سطح شهرها است.
اهداف این طرح
۱. خروجِ جامعه از بی توجهی در مقابل حرمت شکنیها؛
۲. ایجاد موج برای گرایش به ارزشهای اسلامی و تغییر فضای آلوده و اصلاح جریان فرهنگی در اماکن عمومی؛
۳. ادای وظیفه دینی و قانونی (امر به معروف و نهی از منکر)؛
۴. یادآوری تعالیم دینی، حقوق و تکالیف اجتماعی و ارزشهای انسانی در بین شهروندان و اصلاح دیدگاههای غلط دربارهٔ حقوق شهروندی؛
۵. برچیده شدنِ مظاهر فسق و گناه و اباحه گری از سطح شهرها و اماکن عمومی و حاکمیت عفاف و امنیت اخلاقی و فکری در بین عموم مردم و مسئولان.
مراحل پاکسازی محیط و حفظ آن از آلودگیها
برای پاکسازی محیط و حفظ آن از آلودگیها دو مرحله کار صورت میگیرد:
بسیج نیرو برای پاکسازی
در این مرحله، حداکثر نیرو با برنامهای منسجم به کار گرفته میشود.
حفظِ سلامت پاکی محیط
این مرحله، نیروی کمتری با برنامهای مستمر نیاز دارد؛ بنابراین، کمیت و کیفیت شروع طرح با ادامه آن تفاوت دارد.
نهاد مسئول
زمینهها و امکانات و نیروهای فراوانی برای اجرای این طرح در کشور وجود دارد؛ ولی اجرای آن به مدیریت و برنامه ریزی کلان و دقیق مجموعهای کاملاً مستقل، آگاه و کاردان نیاز دارد. حوزههای علمیه، مناسبترین نهاد مستقل از دولت برای اجرای این طرح، یعنی امر به معروف تشکیلاتی است؛ با توجه به این امر، تشکیل شورای امر به معروف و نهی از منکر در حوزه علمیه ضرورت دارد. این شورا متشکل از نمایندگان مراجع عظام، نمایندگان شورای عالی و مدیریت حوزه، نماینده قوه قضائیه، نماینده نیروی انتظامی و نمایندگان جامعه مدرسین و غیره میتواند باشد و در ساختار آن هم بخش پژوهشی و هم بازوی اجرایی در نظر گرفته شود.
مزایای طرح
۱. در روش امر و نهی فردی، احتمال مقاومت طرفِ مقابل بیش تر میشود و ممکن است به امر و نهی، توجهی نکند و چه بسا اثر معکوس داشته باشد یا به ناهی از منکر، صدمه وارد کند؛ اما در روش عمومی در این طرح به علت عدم رویارویی مستقیم با افراد، مقاومت، کمتر است و به علت تأثیر مستقیم بر فضا و تغییر جریان و افکار عمومی، اثر امر و نهی نیز بیش تر است. به دلیل شخصی نبودن موضوع، احتمال صدمه دیدن نیز کمتر است.
۲. تأثیر در روش برخورد شخصی، موقتی، گذرا و محدود است، اما تأثیر روش عمومی، دائمی، ماندگار و گسترده است.
منبع
ماهنامه اطلاع رسانی، پژوهشی، آموزشی مبلغان شماره۱۵۹.
