فرهنگ مصادیق:نبش قبر - مکارم
مساله
مسأله ـ نبش قبر مسلمان، یعنی شکافتن قبر او، حرام است؛ هر چند طفل یا دیوانه باشد. و منظور از نبش قبر آن است که آن را طوری بشکافند که آثار بدن میّت ظاهر شود؛ بنابراین اگر بدن ظاهر نشود اشکال ندارد، مگر این که موجب هتک و بی احترامی باشد؛ ولی نبش قبر در چند مورد حرام نیست، یکی از موارد آن، نبش قبر برای انجام یک مطلب شرعی که اهمیّت آن از شکافتن قبر بیشتر است، مثل این که بخواهند بچّه زندهای را از شکم زن حامله (که دفن شده است) بیرون آورند (البتّه روشن است که بچّه، مدّت کمی بعد از مادر ممکن است زنده بماند).
سؤال ـ خواهرم فوت کرده و به جز من، که یک زن تنها و از کار افتاده هستم، کسی ندارد. به من وصیّت کرده که بدنش را به کربلای معلّی انتقال دهم و در آن سرزمین پاک و معطّر از عطر شهدای کربلا دفن کنم، اکنون راه کربلا بسته است و مدّتی است که بدن او را بدون دفن کردن در محلّی به امانت گذاشتهام، آیا تأخیر در دفن بخاطر انجام وصیّتش جایز است؟ آیا انتقال آن جسد از محلّی که به امانت گذاشتهام نبش قبر محسوب نمیشود؟
جواب: احتیاط آن است که هر چه زودتر بدن او را دفن کنید.
سؤال ـ دختر پانزده سالهای در حادثه تصادف ماشینی از دنیا رفته، و او را به خاک سپردهاند. اکنون مدّتی است که خویشاوندان و آشنایان وی ، مخصوصآ خواهر بزرگترش، مرتّبآ او را در خواب میبینند که اصرار میکند بیایند او را ببرند؛ چون او زنده است. و آنقدر این خوابها تکرار شده که وضع روحی خانواده آن مرحومه را به مخاطره افکنده، و سلامتی آنها را مختل کرده است؛ آیا نبش قبر در این مورد جایز است؟
جواب: با توجّه به ضرورت ناشی از نگرانی شدید این خانواده، و عدم صدق هتک احترام در مورد سؤال، و مراعات احتیاط (در انجام حدّاقلّ نبش لازم) جایز است.
سؤال ـ شوهرم قبل از فوتش یک قبر دو طبقه در بهشت زهراء برای من و خودش تهیّه کرد، ایشان سال قبل فوت کرد و در طبقه پائین آن قبر دفن شد، حال پس از فوت من، آیا شکافتن این قبر و دفن جسد من در طبقه اوّل آن جایز است؟
جواب: در صورتی که بدن سابق ظاهر نشود اشکالی ندارد.
