فرهنگ مصادیق:چگونه آبروداری کنیم؟ (۱)

چگونه آبروداری کنیم؟ (1)

مقدمه

حفظ آبرو از اموری است که مورد توجه پیشوایان دینی ما قرار داشته است. در کلمات و سخنان گهربار امام علی (ع) نیز موارد فراوانی را می‌توان یافت که ایشان به اصل مهم آبروداری توجه ویژه نشان داده و پیروان خویش را بدان فرمان داده‌اند.
به گزارش گروه رسانه‌های خبرگزاری تسنیم، برای هر انسانی در زندگی خط قرمزهایی در مسأله آبرو داری وجود دارد. خطوط قرمزی که نسبت به آن‌ها حساسیت داشته و از دیگران توقع حفظ حریم آن‌ها را دارد و از طرفی او نیز باید نسبت به این خط قرمزها که دیگران نیز نسبت به آن حساس هستند توجه کند.

آبروی مومن

حفظ آبرو از اموری است که مورد توجه پیشوایان دینی ما قرار داشته است. در کلمات و سخنان گهربار امام علی (ع) نیز موارد فراوانی را می‌توان یافت که ایشان به اصل مهم آبروداری توجه ویژه نشان داده و پیروان خویش را بدان فرمان داده‌اند. آنچه می‌توان از سخنان آن امام همام به دست آورد آن است که آبرو دارای دو جنبه کلی است. اول آنچه به خود انسان باز می‌شود و مقصود تلاش برای حفظ آبروی خویش است و دوم آن سوی سکه که دیگران را شامل می‌شود و بدان معناست که در برخورد با دیگران به گونه‌ای رفتار شود که آبرویشان حفظ شده و کاری که باعث ریخته شدن آبروی دیگری می‌شود انجام نشود. آنچه در این مجال مورد توجه قرار داده می‌شود وجه اول است. می‌خواهیم بدانیم در نهج البلاغه چه راهکارهایی برای حفظ آبروی فردی ارائه شده است. در ذیل به برخی از مهم‌ترین آن‌ها اشاره می‌شود.

بخشندگی

نخستین اقدام در جهت حفظ آبرو را می‌توان بخشندگی دانست. امام علی (ع) می‌فرمایند: بخشندگی، نگاه دارنده آبروست. انسان بخشنده جایگاهی ویژه در میان مردمان دارد. بخشش کردن‌های مادی و معنوی او را به فردی دوست داشتنی نزد همگان مبدل ساخته است. نتیجه این همه نیز حفظ آبرو خواهد بود.

درخواست نکردن

از دیگر عواملی که سبب می‌شود آبروی انسان حفظ شود درخواست نکردن است. اگر اندکی به دور و اطراف خویش نگاه کنیم می‌بینیم برخی از افراد به راحتی و بی‌هیچ ابایی در هنگام نیاز، دست به سوی دیگران دراز می‌کنند. بی‌آنکه خود اندکی تلاش کنند. این افراد کم کم عادت می‌کنند که برای حل مشکلات دست به دامان دیگران شوند. کم کم خدا را فراموش می‌کنند و توان فردی خویش را از یاد می‌برند. آنها از یاد می‌برند که این درخواست کردن‌های پی در پی نتیجه‌ای جز دوری مردمان از آن‌ها نخواهد داشت. اطرافیان چنین افرادی کم کم از گردشان پراکنده می‌شوند و چه بسا به دلیل سابق بدشان در لحظه‌ای که واقعا نیازمند کمک هستند یاری رسانشان نباشند. از آن روست که امام‌علی(ع) می‌فرمایند: آبروی تو چون یخی جامد است که درخواست آن را قطره قطره آب می‌کند، پس بنگر که آن را نزد چه کسی فرو می‌ریزی؟

یاری خواستن از خدا در مشکلات اقتصادی

از امام علی (ع) نقل شده است: خدایا آبرویم را با بی نیازی نگهدار، و با تنگدستی شخصیت مرا لکه‌دار مفرما، که از روزی خواران تو روزی خواهم، و از بدکاران عفو و بخشش طلبم. مرا در ستودن آن کس که به من عطایی فرمود موفق فرما و در نکوهش آن کس که از من دریغ داشت آزمایش فرما، در صورتی که در پشت پرده، اختیار هر بخشش و دریغی در دست تو است و تو بر همه‌چیز توانایی. بی شک انسان در زندگی با مشکلات فراوانی مواجه است و دنیامکان بلا و مکافات است. بخشی از این سختی‌ها مربوط به مسائل مادی و مشکلات اقتصادی است. در کارزار مشکلات اقتصادی هر کس طریقی در پیش خواهد گرفت. برخی با کوچک‌ترین مساله، روحی خویش را باخته و دست به دامان خلق می‌شوند. عده‌ای به نیرو و توان خویش اتکا می‌کنند و برخی نیز با بی‌توجهی روزگار می‌گذارند. اما در این میدان کسانی پیروزند که علاوه بر استفاده از توان خویش، به نیروی الهی نیز وصل گردند. این افراد همواره خدا را در نظر داشته و دست نیاز به سوی بی‌نیاز بلند می‌کنند و در نتیجه با حفظ آبروی خویش در نهایت بر مشکلات پیروز می‌گردند.

پرهیز از جدال

از منظر امام علی (ع) عامل دیگر در حفظ آبرو پرهیز از جدل‌های بی‌فایده است: هر کس که از آبروی خود بیمناک است از جدال بپرهیزد. بحث‌ها و نزاع‌هایی که از ابتدا مشخص است سودی نداشته و بی‌نتیجه باقی می‌ماند سبب می‌شود حرمت‌ها شکسته شده و آبروها ریخته شود. در چنین مواردی افراد برای رسیدن به اهداف خویش گاه از عیوب مخفی و اتفاقات پنهان پرده برمی‌دارند که منجر به آبروریزی خواهد شد.

ترک پرگویی و بیهوده گویی

در مجالس که می‌نشینیم برخی به هر قیمتی درصدد آنند که صحبت کنند. از هر چیز و هر کس سخن می‌گویند. همین امر باعث می‌شود در سخن گفتن اندیشه نکرده و بی‌درنگ حرف زنند. چنین امری نیز در شمار اسباب از بین رفتن آبرو قرار دارد. چنانچه امام علی(ع) فرموده‌اند: از هر کاری که ازکننده آن پرسش کنند، نپذیرد یا عذر خواهی کند، دوری کن، آبروی خود را آماج تیر گفتار دیگران قرار نده، و هر چه شنیدی باز گو مکن.

کلام آخر

امام علی (ع) توجه زیادی به اصل آبرو و آبروداری داشته‌اند. در سخنان آن بزرگوار موارد فراوانی را می‌توان یافت که به این موضوع اختصاص دارد. از منظر ایشان بخشندگی، درخواست نکردن، یاری خواستن از خدا در مشکلات اقتصادی، پرهیز از جدال و ترک پرگویی و بیهوده گویی از جمله عواملی است که سبب می‌شود آبروی آدمی‌محفوظ ماند.

منبع

آرمان

منبع: خبرگزاری تسنیم - تاریخ برداشت: 96/04/24

بازگشت به حفظ آبروی مؤمن