فرهنگ مصادیق:ماهیت وکیفرجرم افتراء
محتویات
افترا
افترا در اصطلاح حقوقی عبارت است از اینکه انسان جرمی را به کسی نسبت دهد بدون آنکه قادر به اثبات آن باشد.
ملاک مجرم تلقی شدن مفتری، ارتکاب جرم به شکل عالما" و عامدا" است یعنی مفتری به جرم بودن آنچه نسبت میدهد علم داشته باشد و عمدا" عمل افترا را انجام دهد.
افترا به دوطبقه دسته بندی میشود: افترای قولی و افترای فعلی
افترای قولی
نسبت دادن جرمی به دیگران بصورت لفظی و یا از طریق رسانهها یا اوراق چاپی یا نطق در مجامع است.
افترای فعلی
وقتی است که مفتری به قصد متهم کردن افراد، آلات و ادوات جرم را در منزل، جیب یا محل کار شخص قرار دهد بطوری که وجود آن آلات و ادوات موجب تعقیب جزایی فرد را فراهم آورد.
نکته قابل توجه در جرم افترا، انتشار آن است. در واقع اگر کسی متنی حاوی انتساب جرمی به دیگران را تهیه کند و نزد خود نگه دارد و یا مانع انتشار آن شود، مرتکب جرم افترا نشده است.
نکته قابل توجه دیگر در جرم افترا این است که افترا وقتی حادث میشود که مفتری، جرمی را به کسی صریحا نسبت دهد. در واقع عمل مورد انتساب باید بر طبق قوانین حدود، قصاص، دیات و تعزیرات، جرم تلقی شود. بنابراین نسبت دادن اعمالی خلاف یا ناهنجار که جرم انگاری نشده باشد، افترا تلقی نمیشود مانند بی نظم، بی انضباط، بی حیا و... این موارد از آنجا که جرم انگاری نشده ، مصداق جرم افترا تلقی نمیشود.
چنانچه جرم افترا اثبات شود و در واقع مفتری نتواند نسبت داده شده را اثبات کند، قانون برای مفتری کیفر پیش بینی کرده است.
مواد ۶۹۷ و ۶۹۹ قانون مجازات اسلامی در افترا قولی - بجز در موارد تهمتهای ناموسی که موجب حد است- برای مفتری حبس از یک ماه تا یکسال و یا تا ۷۴ ضربه شلاق پیش بینی کرده است. کیفر افترا فعلی نیز حبس از ۶ ماه تا ۳ سال و یا تا ۷۴ ضربه شلاق است
مواد ۶۹۷ و ۶۹۹ قانون مجازات اسلامی در افترا قولی - بجز در موارد تهمتهای ناموسی که موجب حد است- برای مفتری حبس از یک ماه تا یکسال و یا تا ۷۴ ضربه شلاق پیش بینی کرده است. کیفر افترا فعلی نیز حبس از ۶ ماه تا ۳ سال و یا تا ۷۴ ضربه شلاق است.
در موارد افترای ناموسی (قذف) شامل نسبت دادن زنا یا لواط به زن و مرد پاکدامن یا نسبت دادن ولدزنا دادن به کسی و امثالهم، کیفر حد تام یعنی ۸۰ تازیانه تعیین شده است.
نکته جالب توجه اینکه دین اسلام نسبت به آبروی افراد و اتهام فحشا به شدت سختگیر است به طوری که اگر نشر افترا باعث اشاعه فحشا گردد، هر چند مفتری بتواند صحت اسناد و گفته خود را ثابت کند نیز به حبس و یا تا ۷۴ ضربه شلاق محکوم خواهد شد
فرآوری: هانیه اخباریه
بخش حقوق تبیان
فهرست منابع
حقوقدان
سایت دادخواهی
