فرهنگ مصادیق:عدّه طلاق - انهار

عدّه طلاق - انهار

(مسأله۲۵۱۰) زنی که نه سالش تمام نشده و زن یائسه^[۱] عدّه ندارد، یعنی اگر چه شوهرش با او نزدیکی کرده باشد، بعد از طلاق می‌تواند فوراً شوهر کند.
مکارم: مسأله- زنی که از شوهرش طلاق گرفته باید عدّه نگه دارد، مگر این که شوهر با او اصلاً نزدیکی نکرده باشد، یا قبل از نه سال طلاقش دهد، یا زن یائسه باشد، یعنی پنجاه سال از عمر او گذشته باشد، در این سه صورت بعد از طلاق می‌تواند بلافاصله شوهر کند.
زنجانی: مسأله- اگر شوهر زنش را پیش از نزدیکی کردن با او طلاق دهد عده ندارد و زن می‌تواند بعد از طلاق فورا شوهر کند و همچنین زنی که نه سالش تمام نشده و زن یائسه عده ندارد اگر چه شوهرش با او نزدیکی کرده باشد.
سبحانی: مسأله- زن یائسه عده ندارد; اگرچه شوهرش با او نزدیکی کرده باشد و بعد از طلاق می‌تواند فوراً شوهر کند و زنی که نه سالش تمام نشده نیز عده ندارد.
مظاهری: مسأله- زنی را که نُه سالش تمام نشده، یا آبستن و یا یائسه است اگر بعد از نزدیکی طلاق دهند اشکال ندارد.
زنی که از شوهرش طلاق گرفته باید عدّه نگهدارد مگر اینکه شوهر با او اصلاً نزدیکی نکرده باشد یا قبل از نُه سال طلاقش دهد یا زن یائسه باشد، که در این سه صورت بعد از طلاق می‌تواند بلافاصله شوهر کند.
(مسأله ۲۵۱۱) زنی که نه سالش تمام شده و یائسه نیست اگر شوهرش با او نزدیکی کند و طلاقش دهد، بعد از طلاق باید عدّه نگه دارد۱ یعنی بعد از آن که در پاکی طلاقش داد۲، به قدری صبر کند که دوباره حیض ببیند و پاک شود و همین که حیض سوم را دید عدّه او تمام می‌شود و می‌تواند شوهر کند. ولی اگر پیش از نزدیکی کردن با او طلاقش بدهد۳ عدّه ندارد۴، یعنی می‌تواند بعد از طلاق فوراً شوهر کند5.
۱- زنجانی: یعنی بعد از طلاق سه پاکی ببیند و بعد می‌تواند شوهر کند، و اگر درحال پاکی زن را طلاق داده و پس از آن مقداری هر چند کم، پاک باشد، یک پاکی به حساب می‌آید.
وحید: و زن آزادی که حیض می‌بیند و حیض او مستقیم و متعارف است ـ یعنی مانند کسی نیست که مثلا سه ماه یا چهار ماه یکبار حیض می‌بیند ـ عدّه اش آن است که ـ بعد از آن که شوهرش او را در پاکی که با او نزدیکی نکرده طلاق داد و بعد از طلاق هم هرچند به قدر یک لحظه پاک بود ـ به قدری صبر کند که دوبار حیض ببیند و پاک شود، و همین که حیض سوم را دید عدّه او تمام می‌شود و می‌تواند شوهر کند، ولی اگر پیش از نزدیکی کردن با او طلاقش بدهد، عدّه ندارد، یعنی می‌تواند فوراً شوهر کند.
۲- گلپایگانی، صافی، فاضل: و مقداری -هر چند کم باشد- بعد از طلاق پاک بود...
خوئی، تبریزی: زنی که نه سالش تمام شده و یائسه نیست و شوهرش با او نزدیکی کند (تبریزی: و شوهرش با او نردیکی کرده) اگر طلاقش دهد، بعد از طلاق باید عدّه نگه دارد و عدّه زن آزاد آن است که بعد از آن که شوهرش در پاکی طلاقش داد...
سیستانی: زنی که نه سالش تمام شده است و یائسه نیست و شوهرش با او نزدیکی کرده اگر طلاقش دهد، بعد از طلاق باید عدّه نگهدارد، و عدّه زنی که فاصله بین دو حیض او کمتر از سه ماه است آن است که بعد از آن که شوهرش در پاکی طلاقش داد...
۳- گلپایگانی، صافی: اگر بعد از عقد با او نزدیکی نکرده باشد و طلاقش بدهد...
۴- بهجت: [پایان مسأله]
۵- سیستانی: مگر آن که منی شوهر داخل فرج او شده باشد، که در این صورت باید عدّه نگهدارد.
مکارم: مسأله- مقدار عدّه در مورد زنانی که عادت می‌شوند احتیاط آن است که به قدری صبر کند که دوباره حیض ببیند و پاک شود، هنگامی که حیض سوم را دید عدّه او تمام است.
مظاهری: مسأله- مقدار عدّه در ازدواج دائم آن است که به قدری صبر کند که دو بار حیض ببیند و پاک شود و هنگامی که حیض سوّم را دید عدّه او تمام می‌شود امّا زنی که در سن زنهایی است که حیض می‌بینند ولی عادت نمی‌شود عدّه او سه ماه است.
(مسأله۲۵۱۲) زنی که حیض نمی‌بیند اگر در سن زنهایی باشد که حیض می‌بیند۱، چنانچه شوهرش بعد از نزدیکی کردن او را طلاق دهد۲، باید بعد از طلاق تا سه ماه۳ عدّه نگه دارد4.
۱- سیستانی، زنجانی: یا حیض می‌بیند ولی فاصله بین دو حیض او سه ماه یا بیشتر است...
۲- اراکی، گلپایگانی، صافی: چنانچه شوهرش او را طلاق دهد...
۳- اراکی، سیستانی، زنجانی: سه ماه قمری...
سبحانی: یعنی نود روز تمام...
۴- مکارم: و منظور از سه ماه آن است که اگر اوّل ماه است، سه ماه تمام هلالی و اگر روز دیگری از ماه است مانند پنجم یا دهم، هنگامی که پنجم یا دهم ماه چهارم شود عدّه او تمام است، مثلاً اگر پنجم ماه رجب او را طلاق گفته، پنجم ماه شوّال عدّه او تمام است.
مظاهری: رجوع کنید به ذیل مسأله 2511.
(مسأله ۲۵۱۳) زنی که عدّه او سه ماه است، اگر اوّل ماه طلاقش بدهند باید سه ماه هلالی، یعنی از موقعی که ماه دیده می‌شود تا سه ماه عدّه نگهدارد۱. و اگر در بین ماه طلاقش بدهند، باید باقی ماه را با دو ماه بعد از آن و نیز کسری ماه اوّل را از ماه چهارم۲ عدّه نگه دارد تا سه ماه تمام شود، مثلاً اگر غروب روز بیستم ماه طلاقش بدهند۳ و آن ماه بیست و نه روز باشد باید نه روز باقی ماه را با دو ماه بعد از آن بیست روز از ماه چهارم ۴عدّه نگهدارد، و احتیاط مستحبّ۵ آن است که از ماه چهارم، بیست و یک روز عدّه نگه دارد تا با مقداری که از ماه اوّل عدّه نگه داشته، سی روز شود.
این مساله در رساله آیات عظام:سبحانی ومظاهری نیست.
۱- سیستانی: اگر اوّل ماه قمری طلاقش بدهند باید سه ماه تمام عدّه نگهدارد...
۲- وحید: و بنابر احتیاط واجب کسری ماه اوّل را از ماه چهارم تا مجموع سی روز شود...
۳- سیستانی: و آن ماه سی روز باشد، پایان عدّه او غروب روز بیستم از ماه چهارم است؛ و اگر ماه اول بیست و نه روز باشد احتیاط واجب آن است که از ماه چهارم بیست و یک روز عدّه نگهدارد، تا با مقداری که از ماه اوّل عدّه نگه داشته، سی روز شود.
۴- وحید: و بنابر احتیاط واجب بیست و یک روز ـ عدّه نگه دارد.
۵- اراکی: احتیاط واجب...
مکارم: رجوع کنید به ذیل مسأله 2512.
زنجانی: مسأله- زنی را که عدّه او سه ماه است هر روز از ماه طلاق دهند، در همان روز از ماه چهارم عدّه او تمام می‌شود، و احتیاط مستحبّ آن است که زن قبل از گذشتن ۹۰ روز از زمان طلاق ازدواج نکند و از کارهایی که در عدّه حرام است همچون زینت کردن خودداری کند.
(مسأله ۲۵۱۴) اگر زن آبستن را طلاق دهند۱، عدّه اش تا دنیا آمدن یا سقط شدن بچّه اوست۲، بنابراین اگر مثلاً یک ساعت بعد از طلاق، بچّه او به دنیا آید، عدّه اش تمام می‌شود3.
۱- گلپایگانی، صافی: اگر زن آبستن را که حملش از شوهرش باشد طلاق دهند...
وحید : و بچه او از زنا نباشد...
۲- اراکی: عدّه اش تا دنیا آمدن یا سقط شدن حمل او است اگر چه به صورت نطفه باشد...
فاضل: باید تا دنیا آمدن یا سقط شدن بچه عده نگهدارد...
۳- مکارم: و می‌تواند شوهر کند.
گلپایگانی، صافی: و اگر حمل از شوهرش نباشد -خواه از زنا باشد یا از شبهه- به وضع حمل عدّه طلاق تمام نمی‌شود، بلی عدّه وطی به شبهه به وضع حمل تمام می‌شود و زنا عدّه ندارد.
سیستانی: ولی این در صورتی است که بچه فرزند شرعی شوهر باشد، بنابراین اگر زن از زنا آبستن شده باشد و شوهرش او را طلاق دهد، عدّه او به وضع حمل بچه اش تمام نمی‌شود.
زنجانی: البته این درصورتی است که بچه از عقد صحیح باشد، یا شوهر پیش از عقد از روی شبهه با زن نزدیکی کرده و زن آبستن شده باشد ولی اگر زن از زنا آبستن شده باشد یا غیر از شوهرش آبستن شده باشد و شوهرش او را طلاق دهد، عدّه طلاق با دنیا آمدن یا سقط بچه تمام نمی‌شود. بلکه عده وی همچون عده زنانی است که آبستن نیستند.
(مسأله ۲۵۱۵) زنی که نه سالش تمام شده و یائسه نیست اگر صیغه شود مثلاً یک ماه یا یک ساله، چنانچه شوهرش با او نزدیکی نماید و مدّت آن زن تمام شود یا شوهر مدّت را به او ببخشد۱، در صورتی که حیض می‌بیند باید به مقدار دو حیض و اگر حیض نمی‌بیند، چهل و پنج روز باید از شوهر کردن خودداری نماید.
این مسأله در رساله آیت الله بهجت نیست.
۱- اراکی: باید عدّه نگه دارد پس اگر حیض می‌بیند باید به مقدار دو حیض و اگر نمی‌بیند، چهل و پنج روز از شوهر کردن خودداری نماید.
گلپایگانی، صافی: باید عدّه نگه دارد، پس اگر حیض می‌بیند، واجب است به مقدار دو حیض عدّه نگهدارد، و اگر حیض نمی‌بیند، باید چهل و پنج روز از شوهر کردن خودداری نماید (صافی: و اگر آبستن باشد بنابراحتیاط لازم هر کدام از زاییدن و چهل و پنج روز را که بیشتر است عدّه قرار دهد).
خوئی، تبریزی: باید عدّه نگه دارد پس اگر حیض می‌بیند باید به مقدار دو حیض عدّه نگه دارد و شوهر نکند و اگر حیض نمی‌بیند چهل و پنج روز از شوهر کردن خودداری نماید و در صورتی که آبستن باشد احتیاط واجب آن است که به هر کدام از زاییدن یا چهل و پنج روز که بیشتر است عدّه نگه دارد.
وحید: باید عدّه نگه دارد، پس اگر حیض می‌بیند باید به دو حیض کامل عدّه نگه دارد، و شوهر نکند، و اگر حیض نمی‌بیند، چهل و پنج روز عدّه نگه دارد، و در صورتی که آبستن باشد عده او تا زاییدن یا سقط بچّه اوست، و احتیاط مستحبّ آن است که به هرکدام از زاییدن یا چهل و پنج روز که بیشتر است عدّه نگه دارد.
سیستانی: باید عدّه نگه دارد، پس اگر حیض می‌بیند، باید به مقدار دو حیض عدّه نگهدارد و شوهر نکند و یک بار حیض دیدن بنابراحتیاط واجب کافی نیست، و اگر حیض نمی‌بیند چهل و پنج روز از شوهر کردن خودداری نماید، و در صورتی که آبستن باشد عدّه او تا دنیا آمدن یا سقط شدن بچه اوست اگر چه احتیاط مستحبّ آن است که به هر کدام از زاییدن یا چهل و پنج روز که بیشتر است عدّه نگه دارد.
فاضل: در صورتی که حیض می‌بیند بنابراحتیاط واجب باید به مقدار دو حیض کامل عدّه نگه دارد و شوهر نکند و اگر حیض نمی‌بیند، چهل و پنج روز باید از شوهر کردن خودداری نماید. و در صورتی که آبستن باشد، با وضع حمل یا سقط جنین، عدّه او تمام می‌شود هر چند احتیاط مستحبّ آن است که به هر کدام از زاییدن یا چهل و پنج روز، یا دو حیض کامل که بیشتر است، عدّه نگهدارد.
مکارم: مسأله- عدّه ازدواج موقّت بعد از تمام شدن مدّت، در صورتی که عادت ماهانه می‌بیند، به مقدار دو حیض کامل است و اگر عادت نمی‌بیند چهل و پنج روز تمام است.
زنجانی: مسأله- زنی که نه سالش تمام شده و یائسه نیست اگر به ازدواج موقّت کسی در آید، چنانچه شوهرش با او نزدیکی نماید و مدّت ازدواج تمام شود یا به جهتی همچون بخشیدن شوهر، یا شیر خوردن، ازدواج وی فسخ گردد باید عدّه نگهدارد، پس اگر حیض می‌بیند باید به مقدار یک حیض کامل عدّه نگهدارد، و مستحبّ بلکه مطابق احتیاط استحبابی آن است که دو حیض کامل صبر کند و شوهر نکند، و اگر حیض نمی‌بیند چهل و پنج روز از شوهر کردن خودداری نماید و در هر حال اگر زن آبستن است با بدنیا آمدن بچه یاسقط بچه عدّه تمام می‌گردد چنانچه در مسأله قبل گذشت.
سبحانی: مسأله- عده ازدواج موقت پس از تمام شدن و یا بخشیدن باقی مانده مدت، دو حیض است و اگر حیض نمی‌بیند، چهل و پنج روز باید از شوهر کردن خودداری نماید.
مظاهری: مسأله- عدّه ازدواج موقّت در صورتی که عادت ماهانه می‌بیند به مدّت دو حیض است و اگر عادت نمی‌بیند چهل و پنج روز است.
(مسأله ۲۵۱۶) ابتدای عدّه طلاق از موقعی است که خواندن صیغه طلاق تمام می‌شود، چه زن بداند طلاقش داده‌اند یا نداند، پس اگر بعد از تمام شدن عدّه بفهمد که او را طلاق داده‌اند، لازم نیست دوباره عدّه نگه دارد1.
۱- زنجانی: و همچنین اگر وکیل شوهر، زن را طلاق دهد و شوهر از آن اطّلاع نداشته باشد، و بعد از تمام شدن عدّه بفهمد که وکیل او زنش را طلاق داده، لازم نیست زن دوباره عدّه نگهدارد.
مظاهری: مسأله- لازم نیست زن بداند طلاقش داده‌اند، پس اگر بعد از تمام شدن عدّه بفهمد که او را طلاق داده‌اند لازم نیست دوباره عدّه نگهدارد.