فرهنگ مصادیق:صلوات - صاحب الامر

از پژوهشکده امر به معروف
پرش به: ناوبری، جستجو
صلوات - صاحب الامر

سوال

آیا در قرآن آیه‌ای داریم که توسل به غیر خدا بر آن دلالت کند؟
ج: بله توسل به غیر خدا داریم، خدا فرمودهاست : «وَابْتَغُوا إِلَيْهِ الْوَسِيلَةَ»[۱]، وقتی می‌خواهید پیش خدا بیایید دست خالی نیایید، یک چیزی با خود بیاورید، نمازی، روزه‌ای، حجی، اخلاصی، خدمت به دیگرانی، کاری.
یکی از کارهای خوب هم همین است که ما آن‌هایی را که خدا دوستشان دارد و خدا به عنوان انسان‌های کامل قبولشان دارد واسطه قرار دهیم، همین صلوات فرستادن توسّل به حضرات معصومین است، واسطه قرار دادن این هاست، خود خدا هم آیه نازل کرده است که: «إِنَّ اللَّهَ وَمَلَائِكَتَهُ يُصَلُّونَ عَلَى النَّبِيِّ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا صَلُّوا عَلَيْهِ وَسَلِّمُوا تَسْلِيمًا»[۲]؛ خدا و همه فرشته‌ها درود بر پیغمبراکرم می‌فرستند، شما هم بفرستید، این‌ها همه تجلیل است، یعنی این‌ها بزرگ هستند و چون بزرگ هستند خدا این کار را می‌کند، آدم بزرگ را می‌تواند واسطه قرار دهد.

س۲: ما چرا صلوات می‌فرستیم؟ این صلوات چه تأثیری برای ما دارد و آیا باعث افزایش کمالات حضرات معصومین علیهم السلام در آن دنیا هم می‌شود؟
ج: چون خدای متعال حضرات معصومین را هدایت کرد و به راه مستقیم آورد، این‌ها منازل این صراط را طی کرده‌اند و هیچ کسی به اندازه این‌ها آشنا به این کار و راه نیست، لذا خدا گفته است این برنامه را باید از این‌ها یاد بگیرید، دیگران بلد نیستند، لذا برای یاد گرفتن این مسائل فقط باید پیش حضرات معصومین رفت.
خُب وقتی این‌ها منفرداً و منحصراً راهنما شدند، آدم به آن‌ها یک چنین عقیده‌ای پیدا می‌کند که در زمان حیات به آن‌ها احترام و تعظیم می‌کند و بعد از این که از دنیا رفتند هم به زیارتشان می‌رود و زیارتشان می‌کند، این‌ها را پیش خدا واسطه بین خودش و حوائجش قرار می‌دهد، همه این‌ها از لوازم این است که این بزرگواران در جامعه سر زبان‌ها باشند و مردم طرف این‌ها بروند تا دیگران نیایند جای این‌ها بنشینند و مردم را گمراه کنند.

س۳: فائده جلسات ختم صلوات چیست؟
ج: ....باعث می‌شود انسان‌ها طرف دیگران نروند، با معصومین آشنا شوند، دنباله رو حرف آن‌ها باشند، هدایت را از آن‌ها یاد بگیرند. خدا دوست دارد معصومین با زبان و عمل در جامعه تعظیم بشوند، اظهار عظمت نسبت به این‌ها داده شود که دیگران در جمع این‌ها کوچک جلوه کنند و کسی دنبالشان نرود.
بنابراین صلوات و هر نوع بیان منقبت و فضیلت جزء عبادات بسیار بسیار مقرّب است.

س۴: مجلس ختم صلوات چگونه باید باشد؟
ج: مؤمنین دور هم جمع شوند یک آغوشی هم باز کنند بنشینند صلوات بفرستند. چیز دیگری لازم ندارد. صلوات عبادت است. روز جمعه مستحب است انسان هزار بار صلوات بفرستد، امام صادق فرمودند: اگر می‌خواهید دعایتان مستجاب شود چهل تا از مؤمنین را دعوت کنید غذا هم بپزید (و اطعام کنید و) دعا کنید خدا مستجاب می‌کند، اگر چهل تا هم نشد تا چهار تا تنازل کرده‌اند.[۳] در جلسه ختم صلوات هم عده‌ای جمع می‌شوند، کم یا زیاد، به قصد اخلاص و محبت اهل بیت صلوات بفرستند حوائج بزرگی را خدا به برکت این‌ها برآورده به خیر می‌کند.

س۵: اگر در جلسه ختم صلوات چهارده هزارصلوات فرستاده نشود کافی است؟
ج: روزهای جمعه مستحب است هزار بار صلوات بفرستید و روزهای وسط هفته صد بار.
شما می‌توانی وقتی روز جمعه ختم صلوات داری هر نفر هزار بار صلوات بفرستد و اگر جلسه وسط هفته بود هر نفر صد بار بفرستد.

س۶: آیا در جلسه ختم صلوات حدیث کساء هم لازم است خوانده شود؟
ج: خیر، خود صلوات، خود مزید بر فضیلت و فائده است.

س۷: در آیه کریمه «سَلَامٌ قَوْلًا مِنْ رَبٍّ رَحِيمٍ»[۴] [(بهشتیان را) تحیتی است گفته شود گفتنی از جانب پروردگار مهربان(ترجمه سراج) سوره مبارکه یس‏، آیه: ۵۸]، سلام به چه معناست؟
ج: یعنی خدا به آن‌ها سلام می‌کند، مگر ما به رسول الله سلام نمی‌گوییم؟ خدا هم می‌گوید: سلام بر شما.

مگر آیه نمی‌گوید خدا صلوات بر رسول می‌فرستد[۵]، سلام هم می‌فرستد، سلام تعظیم و تجلیل از بنده صالح و با تقواست.

س۸:در روایت «مَنْ صَلَّی عَلَیَّ مَرَّهً فَتَحَ اللَّهُ عَلَیْهِ بَاباً مِنَ الْعَافِیَه»[۶] (پیامبرصلی الله علیه و آله فرموده است هر کس بر من یک مرتبه صلوات بفرستد دری از عافیت بر روی او باز می‌شود)، منظور از این عافیت، عافیت از گناه است؟
ج: عافیت از همه چیز است، عافیت در دین و دنیا و همه چیز.

س۹: آیا می‌تواند یک مصداقش این باشد که در ترک گناه به انسان برای عافیت از گناه کمک کند؟
ج: خُب صلوات فرستادن خودش تصمیم می‌خواهد. اگر با تصمیم صلوات بفرستید از تصمیم استفاده می‌شود و کار درست می‌شود.

س۱۰: تصمیم بر خود صلوات فرستادن یا بر ترک گناه؟
ج: تصمیم بر خود صلوات فرستادن، اگر تصمیم بگیریم صلوات انجام می‌گیرد، آن وقت استفاده از تصمیم در انسان تقویت می‌شود، کم کم از صلوات سر ریز به نماز و روزه و بقیه چیزها می‌کند، در آن جا هم عافیت پیدا می‌شود.

س۱۱: یعنی تاثیرش در ترک گناه فقط همین قدراست، یا بیش از این هم می‌تواند باشد؟
ج: بله، همین قدر است، تکویناً این مقدار است.

س۱۲: چرا در روایت داریم که وقتی انسان صلوات می‌فرستد خدا و ملائکه بر او صلوات می‌فرستند؟
ج: برای تشویق انسان‌ها به ذکر صلوات این حرف گفته شده است.

س۱۳: در همان روایت منظور از صلوات خداوند تعبیر به رحمت شده و صلوات ملائکه تزکیه، منظور از تزکیه بودن صلوات ملائکه چیست؟
ج: اگر خدا بخواهد صلوات بفرستد یعنی رحمتش را شامل حال ما می‌کند، صلوات ملائکه هم دعا است، درخواست از خدای متعال می‌کنند که معادل کاری که کرده به او مزد بدهید، به او اجر بدهید.

س۱۴: مراد آیه «هُوَ الَّذِي يُصَلِّي عَلَيْكُمْ وَمَلَائِكَتُهُ لِيُخْرِجَكُمْ مِنَ الظُّلُمَاتِ إِلَى النُّورِ»[۷] چیست؟
ج: بله دیگر، نتیجه نزول رحمت الهی این می‌شود که آدم از ظلمت بیرون می‌آید و وارد نور می‌شود، دین خدا را می‌پذیرد و عمل می‌کند و وارد نور می‌شود.

س۱۵: آیا ذکر کثیر سبب می‌شود که خدا و ملائکه بر انسان صلوات بفرستند؟
ج: صلوات فرستادن مثل ما! نه، این گونه نه، بلکه رحمت شامل حال ما می‌شود.

س۱۶: فرمودید روز جمعه مال عبادت است لطفاً توضیح بفرمایید.
ج: روز جمعه روز بی کاری است، آدم شغل ندارد. بجای شغل یک کارهای دیگر را برای آدم گذاشته‌اند. یکی از آن‌ها را گفته‌اند نماز جمعه بخوانید. یکی دیگر را گفته‌اند صلوات بفرستید. یکی دیگر را گفته‌اند دید و بازدید از ارحام متدین بکنید، از این نوع کارها را روز جمعه گذاشته‌اند.

مجموعه پرسشها و پاسخها از استاد اخلاق و معرفت حضرت آیت الله خوشوقت اعلی الله مقامه

پانویس

  1. [ و بطلبید بسوی خدا (قرب و منزلت را) بوسیله طاعت. (ترجمه سراج) سوره مبارکه مائده ، آیه: 35]
  2. سوره مبارکه أحزاب‏، آیه 56[البته خدای و فرشتگانش درود می‌فرستند بر (محمد ص) پیغمبر ای کسانی که ایمان آورده‌اید شما نیز درود بفرستید بر پیغمبر و فرمانش را گردن نهید گردن نهادنی کامل.(ترجمه سراج)]
  3. [ ... قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع مَا مِنْ رَهْطٍ أَرْبَعِینَ رَجُلًا اجْتَمَعُوا فَدَعَوُا اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ فِی أَمْرٍ إِلَّا اسْتَجَابَ اللَّهُ لَهُمْ فَإِنْ لَمْ یَکُونُوا أَرْبَعِینَ فَأَرْبَعَهٌ یَدْعُونَ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ عَشْرَ مَرَّاتٍ إِلَّا اسْتَجَابَ اللَّهُ لَهُمْ فَإِنْ لَمْ یَکُونُوا أَرْبَعَهً فَوَاحِدٌ یَدْعُو اللَّهَ أَرْبَعِینَ مَرَّهً فَیَسْتَجِیبُ اللَّهُ الْعَزِیزُ الْجَبَّارُ لَهُ. کتاب کافی ج‏2 ؛ ص487]
  4. سوره یس؛ آیه 58
  5. [إِنَّ اللَّهَ وَمَلَائِكَتَهُ يُصَلُّونَ عَلَى النَّبِيِّ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا صَلُّوا عَلَيْهِ وَسَلِّمُوا تَسْلِيمًا سوره مبارکه أحزاب‏ ، آیه: 56]
  6. [ بحار الأنوار ج‏91 ؛ ص63]
  7. سوره مبارکه احزاب آیه 43 [او آن خدائیست که رحمت می‌کند بر شما و فرشتگان او (برای شما آمرزش خواهند) تا بیرون آرد شما را از تاریکی‌ها (از فراموشی و بی‌خبری) بروشنی (بیاد خدا) و پیوسته خدا به مؤمنان مهربان است (ترجمه سراج)]
بازگشت به صلوات