فرهنگ مصادیق:حاضر نشدن در مجالس گناه

حاضر نشدن در مجالس گناه

مقدمه

یکی از نشانه‌های بندگان خدا، پرهیز از حضور در مجالس گناه است. گناهان بسان تابلو ممنوعه می‌باشد که ورود به آن برای افراد حرام است، ولی خداوند بزرگ برای صیانت افراد از ارتکاب گناه، حریمی برای آن قائل شده است و آن، همان شرکت در مجالس گناه می‌باشد و شرکت در این مجالس به منزله شکستن «قرق» و نزدیکی به خود گناه تلقی می‌گردد. و نباید در مجلس گناه حاضر شد.
منبع : سیمای انسان کامل در قرآن، تفسیر سوره فرقان، ص ۳۳۱ ، سبحانی، جعفر

«وَالَّذِينَ لَا يَشْهَدُونَ الزُّورَ؛ کسانی که در مجالس گناه حاضر نمی‌شوند.»

مراحل سه گانه بیماری و مبارزه با بیماری

مرحله‌ای به صورت زمینه و میکروب در بدن انسان لانه می‌گزیند، سپس به صورت یک بیماری حادّ که تب و لرز را بر اندام او مسلط می‌سازد، خود را نشان داده و ظاهر می‌گردد، بعدا نیز به صورت ضعف و ناتوانی باقی می‌ماند.
۱.پیش گیری: بهترین راه مبارزه با بیماری، پیش گیری از طریق تلقیح است، یعنی بیماری را در همان نطفه خفه کنیم و نگذاریم به مرحله ظهور و بروز برسد.
۲.معالجه با دارو: این نوع مبارزه با بیماری، مخصوص به دوران ظهور آن است.
۳.تقویت بیمار: تقویت بیمار، یک نوع مبارزه با بیماری در دوران ضعف و نقاهت است. مبارزه با بیماری در صورت اول و سوم، مبارزه خفا و پنهانی است، همچنان که در دومی، مبارزه در مرحله ظهور است.

مراحل مبارزه با گناهان

بهترین راه، همان پیشگیری از رشد و نمو گناه و تحریک غرایز جنسی است، یعنی زمینه گناه را از بین ببریم. پیامبر گرامی فرمود: «الصوم جنّه من النار» روزه سپری است از آتش و مانع آن است که آتش گناه، دامن ما را بگیرد، یعنی مانع از آن است که هوسهای شیطانی در دل زنده گردد. قرآن مجید می‌فرماید: «إِنَّ الصَّلَاةَ تَنْهَى عَنِ الْفَحْشَاءِ وَالْمُنْكَرِ؛ نماز[شما را] از کارهای بد باز می‌دارد». در آیه دیگری می‌فرماید: «وَاسْتَعِينُوا بِالصَّبْرِ وَالصَّلَاةِ؛ از صبر و نماز، کمک بگیرید». تمام این عبادات و اعمال، ریشه گناه و تمایلات زشت را در حالت جوانه زدن می‌سوزاند، دیگر نمی‌گذارد که گناه، گام به مرحله بروز و ظهور بگذارد. به همین جهت، اسلام دستور می‌دهد که از لغزشگاه بپرهیزیم، در مجلس معصیت، مانند مجلس شراب و قمار، غیبت و تهمت حاضر نشویم؛ زیرا شرکت در این مجالس، سبب می‌شود که هوسهای نامطلوب و تمایلات غیر صحیح در انسان، زنده و بیدار گردد. به جای شرکت در این مجالس در کلاسهای علم و دانش شرکت کنیم؛ زیرا مجلس علم و دانش از دیده امام: «روضه من ریاض الجنّه و إنّ الملائکه لتضع أجنحتها لطالب العلم؛ مجلس علم، باغی است از باغهای بهشت و فرشتگان، بالهای خود را زیر پای طالبان علم و دانش می‌گسترانند». قرآن مجید نهمین نشانه بندگان خدا را این می‌داند که در مجالس معصیت حاضر نشویم... .

سخن و عمل خلاف حق

در قرآن مجید در سه مورد دیگر لفظ «زور» به کار رفته است که در همه مقصود، سخن و کار خلاف حق است، اینک هر سه مورد:
۱.«اجْتَنِبُوا قَوْلَ الزُّورِ؛ از گفتاری که برخلاف حق است بپرهیزید». و اگر این آیه در تفاسیر به شرک و یا به شهادتهای دروغین، تفسیر شده است. هدف، بیان فردی از آن مفهوم کلی است.
۲.«فَقَدْ جَاءُوا ظُلْمًا وَزُورًا؛(گروهی که می‌گویند، قرآن از جانب خدا نیست) ستم و سخن برخلاف حق آورده‌اند». و اگر در تفاسیر، این آیه به دروغ تفسیر شده است، در حقیقت، تفسیر به لازم است، زیرا سخن متمایل از حق، دروغ خواهد بود.
۳.«وَإِنَّهُمْ لَيَقُولُونَ مُنْكَرًا مِنَ الْقَوْلِ وَزُورًا؛ آنان سخنی ناهنجار و برخلاف حق می‌گویند». بنابراین، مقصود از «زور» در آیه، تنها دروغ نیست، بلکه مقصود، کلیه معاصی و گناهان است که همگی از محور حق منحرف می‌باشند. لفظ «شهادت» به معنای حضور است و مقصود از لفظ «لا یشهدون»، همان پرهیز از حضور در مجلس معصیت است و در نتیجه، معنای آیه، این می‌شود که بندگان خدا در نقاطی که خدا را نافرمانی می‌کنند، حاضر نمی‌شوند.

چرا حضور در مجلس گناه حرام است؟

در مراکز نظامی و صنعتی به خاطر پنهان داشتن اسرار جنگی و تاکتیکی، قسمتی از اراضی را منطقه ممنوعه اعلام می‌دارند و گاهی به خاطر اهمیت مطلب، نه تنها ورود در منطقه، ممنوع می‌گردد، بلکه چه بسا نزدیکی به آن منطقه با خطر مرگ همراه می‌باشد، از این جهت برای مناطق ممنوعه، حریمی قائل می‌شوند و اطراف حریم را با سیم خاردار، محصور می‌سازند تا از این طریق، حتی از نزدیکی افراد مشکوک و یا مغرض به منطقه، جلوگیری نمایند. عین همین مطالب در معاصی الهی حکمفرما می‌باشد؛ گناهان بسان همان مناطق ممنوع می‌باشند که ورود به آن برای افراد حرام است، ولی خداوند بزرگ برای صیانت افراد از ارتکاب گناه، حریمی برای آن قائل شده است و آن، همان شرکت در مجالس گناه می‌باشد و شرکت در این مجالس به منزله شکستن «قرق» و نزدیکی به خود گناه تلقی می‌گردد، چنین فرد، در یک قدمی گناه قرار می‌گیرد و به همین زودی دست خود را به گناه آلوده می‌سازد و لذا در مراکز نظامی، اخطار می‌کنند که نه تنها ورود به منطقه ممنوع است، بلکه نزدیکی به آن نیز با خطر مرگ همراه می‌باشد. اسلام نیز می‌گوید: نه تنها خود را به گناه آلوده مکن، بلکه خود را در نزدیکی و آستانه گناه قرار مده، که خواه ناخواه انسان را به گناه می‌کشد و در آیه مورد بحث، یکی از نشانه‌های بندگان خدا را پرهیز از حضور در مجالس گناه اعلام می‌دارد.

شرکت در مجلس گناه

در قرآن مجید، در آیات متعددی از شرکت در مجالس گناه نهی شده است مانند:«وَقَدْ نَزَّلَ عَلَيْكُمْ فِي الْكِتَابِ أَنْ إِذَا سَمِعْتُمْ آيَاتِ اللَّهِ يُكْفَرُ بِهَا وَيُسْتَهْزَأُ بِهَا فَلَا تَقْعُدُوا مَعَهُمْ حَتَّى يَخُوضُوا فِي حَدِيثٍ غَيْرِهِ إِنَّكُمْ إِذًا مِثْلُهُمْ إِنَّ اللَّهَ جَامِعُ الْمُنَافِقِينَ وَالْكَافِرِينَ فِي جَهَنَّمَ جَمِيعًا؛در کتاب بر شما نازل شده است که هر موقع بشنوید که آیات الهی را انکار و یا مسخره می‌کنند با آنان منشینید تا سخن دیگر را آغاز کنند وگرنه شما نیز مثل آنها خواهید بود، خداوند منافقان و کافران را در دوزخ گرد می‌آورد».«وَإِذَا رَأَيْتَ الَّذِينَ يَخُوضُونَ فِي آيَاتِنَا فَأَعْرِضْ عَنْهُمْ حَتَّى يَخُوضُوا فِي حَدِيثٍ غَيْرِهِ؛ هرگاه کسانی را دیدی[به بدگویی ] در آیات ما فرورفته‌اند، از آنان روی برگردان تا در سخن دیگر وارد شوند». این آیات و نظایر آنها به جامعه با ایمان هشدار می‌دهد که حضور در مجالس معصیت، هرچند به صورت تماشاگر باشد، خود حرام است و مایه تقویت کفر و جرأت گنهکار به گناه و موجب لغزش خود انسان نیز می‌باشد. احادیث اسلامی به پیروی از قرآن با شدیدترین لحن از حضور در این مجالس جلوگیری کرده و به عنوان نمونه، احادیثی را یادآور می‌شویم. امام رضا علیه السّلام می‌فرماید: «المطّلع فی الشطرنج کالمطّلع فی النار؛ نظر افکندن به بازی شطرنج بسان نگاه کردن به آتش است». امام صادق علیه السّلام می‌فرماید: «اللاهی بها و الناظر إلیها فی حال ما یلهی بها، و السّلام علی اللاهی بها فی حالته تلک فی الإثم سواء». امام صادق علیه السّلام می‌فرماید: «لا تصحبوا أهل البدع و لا تجالسوهم فتکونوا عند الناس کواحد منهم...و قال رسول اللّه: المرء علی دین حلیله و قرینه؛ با گروه بدعت گذار نشست و برخاست نکنید، مبادا بسان آنان شوید و پیامبر گرامی فرمود: انسان بر آیین دوست و مصاحب خویش است». امام صادق علیه السّلام فرمود: «لا ینبغی للمؤمن أن یجلس مجلسا یعص اللّه فیه و لا یقدر علی تغییره؛ هرگز شایسته نیست که فرد با ایمانی در مجلسی بنشیند که در آن، خدا را نافرمانی می‌کنند و او قادر بر جلوگیری نیست». از آیه مورد بحث، باید به خوبی پند بگیریم از مجالس شراب و قمار، رقص و عروسی‌هایی که با ساز و آواز همراه است و محافلی که در آن، پشت سر افراد بدگویی می‌شود و جشن‌هایی که با حرام آمیخته است، کاملا بپرهیزیم تا بتوانیم از بندگان صالح خدا باشیم. در پایان از ذکر نکته‌ای ناگزیریم: برخی از مفسران احتمال داده‌اند که مفاد آیه مورد بحث (لا یشهدون) این است که شهادت دروغ نمی‌دهند؛ ولی این احتمال بعید است، زیرا اگر مقصود این بود، باید بفرماید: «و لا یشهدون شهاده الزور»، درصورتی که در آیه، لفظ «شهاده» در کار نیست.

پانویس

منبع: پایگاه اطلاع رسانی حوزه - تاریخ برداشت :۹۵/۲/۱۲

بازگشت به حضور در مجالس گناه