فرهنگ مصادیق:جانوران دریا
مقدمه
فقط ماهیها در دریا زندگی نمیکنند. در دریا نیز مانند خشکی گونههای بسیار متفاوتی از جانوران از نهنگ گرفته تا ستاره ی دریایی و مرغ ماهی خوار از پرندگان دریایی وجود دارند. همه ی جانوران دریایی زیر آب تنفس نمیکنند. شیرماهیها، فُکها و دلفینها از آب بیرون میآیند و هوای آزاد را تنفس میکنند. بنابر این، برای نفس کشیدن باید به سطح آب بیایند.
غذای جانوران آبزی
جانوران ساکن دریاها و اقیانوسها برای زنده ماندن به همدیگر وابستهاند. برخی جانوران گیاه خوارند، اما برخی شکار میکنند و جانوران دیگر را میخورند.
جانورانی که شکار میکنند و جانوران دیگر را میخورند، جانوران طعمه خوار نامیده میشوند. به جانورانی که خورده میشوند، طعمه میگویند. بعنوان مثال، این نهنگ قاتل، طعمه خوار است. نهنگ، گورماهی یا ماهی ماکرو را شکار میکند. گور ماهی طعمه ی نهنگ است.
شکارچیها هم طعمه ی جانوران بزرگ ترند. شکارچیهایی که جانوران دیگر آنها را نمیخورند، شکارچیهای عالی نامیده میشوند.
چرخه ی غذایی
وقتی جانوران، جانوران دیگر را میخورند انرژی کسب میکنند. حتی اگر در سنین پیری بمیرند، انرژی از طریق چرخه ی غذایی منتقل میشود. جانوران وقتی میمیرند، به خلق زندگی جدید کمک میکنند، به خلق زندگی جدید کمک میکنند.
وقتی جانور دریایی میمیرد، به بستر دریا فرو میرود و گل و لای روی آن را میپوشاند.
در گل و لای بستر دریا موجودات زندهای به نام باکتریها زندگی میکنند. باکتریها باقی مانده ی جانور مرده را میخورند.
باکتریها باقی مانده ی جانور مرده را به بخشهای مجزایی به نام ماده ی غذایی تجزیه میکنند و آنها را درون آب رها میکنند.
پلانکتونها از مواد غذایی ای که جانوران دریایی پیش از مرگ خوردهاند، برای ساختن بدنشان استفاده میکنند.
در نهایت، نهنگ گژپشت و والهای بزرگ از پلانکتونها تغذیه میکنند.
پلانکتون
پلانکتونها جانوران و گیاهانی اند که برای تعداد زیادی از جانوران دیگر غذا فراهم میکنند. میلیاردها پلانکتون در اقیانوسها زندگی میکنند. پلانکتونها نمیتوانند شنا کنند؛ بنابر این جریان آب آنها را با خود میبرد. بیشتر پلانکتونهای مختلف بسیار کوچک اند. یک لیوان آب دریا حدود ۵۰۰۰۰ پلانکتون گیاهی دارد.
استتار (پنهان شدن)
تشخیص بسیاری از جانوران دریایی به خاطر شباهت طرحهای روی بدن آنها با محیط اطراف سخت است. به این موضوع استتار میگویند. استتار کمک میکند تا جانوران وقتی در معرض خطر قرار میگیرند خود را پنهان کنند. جانوران طعمه خوار هم برای غافلگیر کردن طعمه خود از استتار استفاده میکنند.
ماهی مرکب در بستر دریا ماهی و خرچنگ شکار میکند. ماهیهای مرکب شاخکهای بلندی دارند که آنها را به طرف طعمه پرتاب میکنند. وقتی ماهی مرکب از جایی عبور میکند، طرح بدنش کاملاً تغییر میکند و به شکل محیط اطرافش در میآید.
برخی ماهیهای پهن از بستر دریا برای استتار استفاده میکنند. ماهیهای پهن در ماسه ی بستر دریا خود را پنهان میکنند و خیلی آرام میخوابند تا دیده نشوند.
اژدهای دریایی روی بدنش تعداد زیادی بخشهای برگ مانند دارد تا خود را به شکل جلبک دریایی در آورد.
فهرست منابع
چراهای شگفت انگیز جانوران/ نویسنده آتینا گانری؛ مترجم رویاخوئی؛ انتشارات محراب قلم، تهران
چراهای شگفت انگیز زندگی جانوران/ نویسنده آتینا گانری؛ مترجم رویاخوئی؛ انتشارات محراب قلم، تهران
نخستین دایره المعارف جانوران/ نویسنده پاول داسول؛ مترجم جواد ثابت نژاد؛ انتشارات ذکر، کتابهای قاصدک، تهران
شناخت حیوانات/ نویسنده: تری جنینگز؛ مترجم فاطمه ابراهیم زاده؛ انتشارات آستان قدس رضوی، شرکت به نشر، مشهد







