فرهنگ مصادیق:تفسیر به رای-دانشنامه رشد
معنای تفسیر به رأی
تفسیر به رأی به آن معنی است که انسان آراء نظراتی را به عنوان پیش فرضهای تردید ناپذیر کسب نموده سپس به قرآن کریم مراجعه نماید و مفهوم آیات الهی را بر اساس همان نظرات به دست آورد و به عبارت دیگر قرآن کریم را با آراء خویش تطبیق دهد. دیر زمانی است که قرآن کریم این مشعل همیشه فروزان الهی که برای هدایت مردم به سوی سعادت و کمال فرود آمده است، در میان مسلمانان مورد بی توجهی قرار گرفته، در اغلب جوامع اسلامی ناشناخته باقی مانده است و به جای آنکه دستورات حیا بخش آن در زندگی مسلمانان به کار گرفته شود، فقط زینت بخش مراسم تشریفات آنان گشته است.
آنچه از این بی اعتنایی نصیب مسلمین گشته چیزی جز زیان نبوده است و بدیهی است بی توجهی ما زیانی برای قرآن کریم نخواهد داشت چرا که آفتاب بی دریغ نور افشانی میکند آنکه نابیناست خود را نور آن محروم خواهد بود. اینک پس از سالها بیگانگی از اسلام عریز و قرآن کریم، طلیعهٔ رجعتی مقدس یه سوی اسلام به چشم میخورد و انقلاب اسلامی در جامعه اسلامی ما پیشاهنگ این بازگشت حیاتبخش است. پیرو این حرکت بود که مردم به قرآن کریم روی آورده، انگیزهٔ آشنایی با معرف اسلامی و کشف آنها را آیات کریم در میان آنان گسترش یافت، ضمن آنکه پیدایش این انگیزهٔ نورانی را از نعمتهای بزرگ خداوند دانسته سپس آن را بر خود لازم میدانیم اما از انحرافات و خطاهایی که در این رابطه ممکن است پدید آیند نیز نمیتوانیم چشم پوشی کنیم. تفسیر به رأی خطری است که از همان آغاز مسلمین را تهدید مینمود و رسول اکرم صلی الله علیه وآله وسلم دربارهٔ آن چنین فرمودند: آنچه بیش از هر چیز نسبت به آن بر امت خویش پس از خود بیمناکم، کسانی هستند که قرآن را برداشته به رای خود تفسیر کنند.
در زمان حضرت علی علیه السلام، یعنی اندکی پس از رحلت رسول اکرم صلی الله علیه وآله وسلم پیش بینی آن حضرت به وقوع پیوست با آنکه ره یافتگانی همچون حضرت علی علیه السلام و امام حسن و امام حسین علیه السلام در میان مردم بودند، مفسرانی از آن گونه که ایشان از آن بیم داشته و نسبت به آن هشدار دادهاند ظاهر شدند و به تحریف حقایق قرآن کریم پرداختند.
