فرهنگ مصادیق:انکار بدهی به مردم
کتب مرتبط
| ردیف | عنوان |
|---|
مقالات مرتبط
مصادیق مرتبط
چندرسانه ای مرتبط
| ردیف | عنوان |
|---|
مرتبط های بوستان
| ردیف | عنوان |
|---|
نرم افزارهای مرتبط
| ردیف | عنوان |
|---|
احکام طلبکار و بدهکار
۱-کسی که فوت کرده و بدهکار است و مالی نیز ندارد آیا بر فرزندان او واجب است و برعهده ی آنها است که بدهی پدر را بپردازند یا شرعاً فرزندان بدهکار محسوب نمیشوند؟
پاسخ - شرعاً برعهده ی فرزندان نیست. اما اینکه نوشتهاند بدهکار است و مالی نیز ندارد، ممکن است به اندازه ی تمام بدهی اموالی نداشته باشد اما به اندازه ی بخشی از آن دارد. مثلاً لباسی بر تن داشته است، وسیله ی نقلیه ی ساده و یا اسباب و وسایل زندگی سادهای داشته باشد، اگر بدهی دارد همین وسایل را باید از بابت بدهی او بپردازند. نه اینکه این اموال را تقسیم کنند و بعد بگویند که پدر ما مقداری بدهی دارد و بدهی او نیز بر ما واجب نیست. بدهی میت از اموال پرداخته میشود، اگر بتوان تمام آن را با استفاده از اموال پرداخت کرد و نشد هرچقدر که اموال دارد. اگربعد از پرداخت بدهی چیزی از اموال باقی ماند به ورثه میرسد. اگر هم باقی نماند دیگر چیزی نیست که به ورثه برسد.
۲-من از فروشندهای خرید کردم و مقداری به ایشان بدهکار هستم ولی هر چه گشتم ایشان را پیدا نکردم. من چطور میتوانم دِین خودم را ادا کنم ؟
پاسخ - اگر شما بقدر کافی تلاش کردهاید و امیدی ندارید که بتوانید صاحبش را پیدا کنید باید به نیت صاحبش، مظالم عباد به فقیری بپردازید. شما با مرجع تقلیدتان تماس بگیرید و اجازه ی پرداخت این پول را به فقیر بگیرید یا اینکه میتوانید هر گاه خمس پرداخت میکنید، این مظالم عباد را هم پرداخت بکنید.
۳- من از کسانی پول میخواستم یعنی حق من پیش آنها بود و از آنها طلب داشتم ولی آنها از حق ما استفاده میکردند و ما بارها تقاضا کردیم که حق ما را بدهند اما خبری نشد. چون پول نیاز داشتم بدون اجازه از آنها برداشتم. بعد من توبه کردم. راهنمایی بفرمایید.
پاسخ - اگر کسی از کسی طلب داشت و موعد آن هم رسیده است باید بدهکار طلب را بپردازد ولی اگر طرف بدهی خود را نداد و طلبکار همه ی راهها را رفت ولی به طلب خودش نرسید، اگر مفسدهای پیش نمیآید میتواند تقاص کنید یعنی میتواند اموالی که پیش فرد دارید بردارید. اگر شما به اندازه ی حق تان برداشتهاید اشکالی ندارد. تقاص آخرین مرحله است و باید مفسده هم نداشته باشد.
۴- بیست و پنج سال پیش از شخصی که در حال حاضر در قید حیات نیست، به اندازه ی دویست و شصت هزار تومان گوسفند خریداری کرده بودیم. صدو پنجاه هزارتومان از آن را پرداخت کرده بودیم و صد و ده هزارتومان از آن باقی است. در آن زمان فرزندان آن مرحوم برای دریافت طلب خود نزد پدرمن میآیند. اما پدر من به دلایل مشکلات مالی نمیتواند بدهی خود را بپردازد. به هرحال الان این بدهی باقی مانده است. تکلیف چیست؟
پاسخ - تکلیف این است که این بدهی باید پرداخت شود. اگر در پرداخت پول گوسفندها تأخیر نشده است. یعنی زمان پرداخت باقی مانده ی بدهی مشخص نشده بوده و الان درخواست کردهاند که باقی مانده ی پول را شما بپردازید. در این صورت همان مبلغ را باید بپردازید. اما اگر زمان پرداخت مشخص شده بوده و الان تأخیر شده است. یا اینکه فرد طلبکار، پول خود را درخواست کرده اما به دلیلی پول به او پرداخت نشده است. در این صورت احتیاط این است که برای پرداخت آن مصالحه کنید. یعنی یکدیگر را راضی کرده و باهم کنار بیایید.
۵- یکی از همکاران ما به همه ی کارمندان وام میداد و بطور اقساط آنرا پس میگرفت. مدتی است که هیچ کس از ایشان خبری ندارد. ما به ایشان بدهکارهستیم. تکیلف ما چیست ؟
پاسخ - شما باید صبر کنید، جستجوکنید و اگر ناامید از پیدا شدن ایشان شدید، باز شما میتوانید بدهی را بصورت امانت در نزد خودتان نگه دارید تا اگرایشان پیدا شدند به او بدهید یا به ورثه ی او بدهید. البته شما میتوانید از طرف او این پول را صدقه بدهید اما اگر شما از طرف ایشان صدقه دادید و ایشان یا ورثه اش پیدایش شدند و بدهی را مطالبه کردند شما باید بدهی خودتان را بپردازید.
۶- من به شخصی بدهکار هستم و ایشان فوت کرده است. من خانواده ی او را هم پیدا نکردهام. من باید چه کار کنم ؟
پاسخ - اگر شما از پیدا کردن ورثه ناامید شدهاید میتوانید همان مقدار را بعنوان مظالم عباد بپردازید. شما میتوانید آنرا به دفتر مرجع تقلید تان بپردازید یا اینکه اجازه بگیرید که آنرا به فقیر بدهید.
۷- کسی که بدهکار است و صاحبان بدهی را نمیشناسد تکلیفش چیست؟
پاسخ - کسی که میداند بدهکار است و صاحبان بدهی را نمیتواند پیدا کند دو صورت دارد. یک وقت مقدار بدهی را میداند و یک وقت مقدار بدهی را نمیداند. اگر مقدار بدهی را میداند همان مبلغ را باید بعنوان مظالم عباد بپردازد. اگر مقدار بدهی را نمیداند به آن مال مخلوط به حرام میگویند که باید خمس مال را بپردازد. یک وقت میداند این کمتر از خمس است مثلا ده یا بیست هزار تومان است، در اینصورت شخص میتواند همین مبلغ را بعنوان مظالم عباد بپردازد.
۸-پدرم بیست سال پیش فوت کرد و عمویم مبلغی برای دفن و کفن او خرج کرده است. ما بدهی او را نپرداختهایم. الان عمویم ادعا میکند که ما باید بدهی را به نرخ روز بپردازیم. آیا این کار درست است ؟
پاسخ - وقتی فردی فوت میکند بعضیها مبلغی را برای کفن و دفن او خرج میکنند و بعد آن مبلغ را از دیگران طلب میکنند. در حالیکه ممکن است که دیگران آن خرج را قبول نداشته باشند. پس یا شما ثواب میبرید یا آن مبلغ را به شما میپردازند. خوب است که شما در مورد هزینه مشورت کنید و از اول، مخارج را مشخص کنید. خرجهایی که برای میت میکنند مثل سوم، هفت و غذا دادن هیچ کدام جزو واجبات نیست. خرج میت همان خرج متعارف قبر و دفن کردن است. هزینههای بعدی اضافی است. اگر میت وارث صغیر ندارد میتوان این هزینهها را از اموال میت پرداخت. اگر طرف خودش مبلغ کفن و دفن را پرداخت کرده است الان باید همان مبلغ را به او بدهید ولی بعضی از فقها میفرمایند که اگر در پرداخت بدهی تاخیر شده است خوب است که مصالحه کنند.
۹-من در مغازه ی سوپرمارکتی شریک هستم و گاهی چیزی برای خانه برمی دارم ولی فراموش میکنم که پول آنرا بگذارم. تکلیف چیست ؟
پاسخ - فردی که شریک دارد باید بدهی خودش را یادداشت کند. اگر شما چیزی را از مغازه برداشتهاید ومبلغ آنرا فراموش کردهاید، مبلغ آنرا دست بالا بگیرید و بیشتر بپردازید تا مطمئن بشوید که بدهی خود را پرداختهاید. شما میتوانید به شریک تان این موضوع را بگویید وهمدیگر را راضی کنید. مال مورد شراکت، باید بادقت استفاده بشود.
۱۰-من به شخصی پول قرض دادهام و او مرتبا از من مهلت میخواهد. تکلیف من چیست ؟
پاسخ - تکلیف به خود شما برمی گردد، اگر شما میتوانید به او مهلت بدهید. ولی اگر شما فکر میکنید که اگر به او مهلت بدهید او عادت میکند و فرد مسامحه کاری میشود یا ممکن است که سرمایه از دست شما برود، بهتر است که طلب را از او مطالبه کنید. ولی اگر بتوانید به او مهلت بدهید خوب است.
۱۱-ما در خانهای زندگی میکنیم که کنتور آب ندارد و از آب رایگان استفاه میکنیم. آیا ما بدهکار هستیم و از نظر شرعی اشکال دارد ؟
پاسخ - بله شما بدهکار هستید. شما باید پول آب را حساب کنید و آنرا بپردازید. شما میتوانید به سازمان آب مراجعه کنید تا آنها مبلغ را تعیین کنند و شما میتوانید کمی بیشتر از آن مبلغ بپردازید که ضامن نباشید.
۱۲-من در بچگی از مغازهای پول برداشتهام. چکار کنم که آبرویم حفظ بشود و آنرا ادا کنم ؟
پاسخ - ممکن است کسی در کودکی مکلف نبوده است و کار اشتباهی کرده است مثلا حق کسی را ضایع کرده باشد. کودک چون مکلف نیست بخاطر کاری که کرده در قیامت عذاب نمیشود ولی ضمان آور است. اگر امکان ندارد که شما مستقیما این پول را به او برسانید با واسطه این کار را انجام بدهید و نامهای هم همراه آن بدهید. اگر شماره حسابی از او داشته باشید به حسابش پول بریزید.
۱۳-اگر در اتوبان عوارض ندهیم آیا مشکل شرعی دارد ؟
پاسخ - طبق مقررات برای استفاده از اتوبان باید مبلغی پرداخت بشود و اگر کسی این مبلغ را نپردازد و از اتوبان استفاده بکند بدهکار محسوب میشود و ضامن است.
