فرهنگ مصادیق:اعراض از یادخدا
«وَمَنْ أَعْرَضَ عَنْ ذِكْرِي فَإِنَّ لَهُ مَعِيشَةً ضَنْكًا وَنَحْشُرُهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ أَعْمَى»(طه/124)
و هر کس از "یاد من" اعراض کند و روی بگرداند، بی تردید زندگی سختی خواهد داشت و روز قیامت هم نابینا محشورش میکنیم.
"ذکر"، یادآوری چیزی است که انسان آن را فراموش کرده است. در مفردات آمده: «ذکر یعنی یاد کردن، خواه با زبان باشد یا با قلب یا هر دو».
به فرمایشات حضرات معصومین علیهمالسلام که نگاه میکنیم، درمی یابیم که هیچ چیزی به اندازه "ذکر خدا" ارزش ندارد، چون ذکر یا"یاد خدا" منشأ همه کمالات و خوبی هاست. امیرالمؤمنین علیهالسلام میفرمایند:«الذِّکرُ یونِسُ اللُّبَّ وَ یُنیرُ القَلبَ وَ یَستَنزِلُ الرَّحمَهَ؛ "یاد خدا" همنشین عقل است، دل را روشن و رحمت او را نازل میکند.» (غررالحکم، ج۲، ص۶۶، ح1858)
رفع همه گرفتاریها و مشکلات بشر، در "یاد خدا" نهفته است و روی گردانی از این مسأله مهم، آدمی را در عسرت و تنگنا قرار میدهد آنهم در حدی که زندگی بر او حقیقتاً سخت شده و علاوه بر این که از رسیدن به هدفش باز میماند، باید بقیه عمر خودش را هم با مشقت و بدبختی سپری کند.
مراد از سختی و تنگی زندگی، فقط فقر و نداری مالی نیست. ای بسا مرفهان و توانگرانی که دلهره و اضطراب و افسردگی، زندگی آنها را دچار چنان فشار و مضیقهای کرده که هیچ بینوایی دچارش نشده است. دوری از یاد خدا، آرامش را از دل میبرد و باعث حیرت و حسرت او میشود و کاری هم به ثروت و تمکّن مالی او ندارد.
خیلی چیزهاست که میتواند مصداق "ذکر خدا"باشد و آدم را به یاد خدا بیاندازند: قرآن، نماز و عبادات، اسماءپروردگار...،اما آن چیزی یا کسی که بیشترین نشانه را از خدا دارد و به معنای واقعی آیة الله العظمی هست، بیشتر از هر چیزی انسان را متوجه خدا میکند و دل را با یاد خدا زنده و احیاء میسازد.
آن شخص و آن مذکِّر اعظم فقط وجود مقدس امام معصوم علیه السلام است که امام باقر علیهالسلام میفرماید: «نَحنُ ذِکرُاللهِ» (بحارالانوار/ ج۷/ ص۳۲۱/ روایت ۱۶/ باب ۱۶) . در زمان ما "امام عصرارواحنا له الفداء"مصداق کامل این ذکر اعظم خداست. روایات متعددی هم در این باب هست و مؤید این معناست.
با این توضیح، معنای آیه شریفه را مجدداً ذکر میکنیم:
« و هر کس از یاد من [امام زمان علیهالسلام] اعراض کند و روی بگرداند، بی تردید زندگی سختی خواهد داشت و روز قیامت هم نابینا محشورش میکنیم.»
بنابراین طبق این آیه شریفه میشود گفت؛ ریشه همه سختیها و فشارهای روحی، بدنی، شخصی و اجتماعی ما، اعراض ما از امام زمان(عجل الله تعالی فرجه الشریف) است چون او بزرگترین نعمتی است که خدا در اختیار خلقش قرار داده و روی گردانی از او یعنی بزرگترین کفران نعمت!
علل و اسباب این اعراض هم زیادند. اصولاً همه چیزهایی که دور و بر ماست خواب آور و غفلتآورند و ما را از این وجود مقدس رویگردان کردهاند: کار و شغل ما، خانه و خانواده ما، سیاست و اجتماع و اقتصاد و خلاصه همه چیز...حتی درس و علم ما!!
عاقبت این کفران نعمت در دنیا، چیزی نیست جز سختی و فشار به واسطه حرمان از این نعمت بزرگ پروردگار! و طبعاً کسی که در دنیا چشم جانش را بر روی این بزرگترین حقیقت عالم خلقت بست، در قیامت هم : «وَنَحْشُرُهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ أَعْمَى».
بد نیست در ارتباط با همین مسئله، قضیهای را از قول استاد بزرگوارم نقل کنم که میفرمودند: «چند سال پیش دانشمندی غربی و مسیحی که دربارهٔ اسلام تحقیق کرده و مستبصر شده بود، پیش من آمد تا به مذهب حقه اهل بیت علیهمالسلام مشرف شود. همراه هم رفتیم خارج از شهر، آنجا باغی بود و شب را آنجا بودیم.
اجمالاً خلاصهای از عقاید شیعه را برایش گفتم خصوصاً این که اساس اسلام بر ولایت ۱۲ امام معصوم هست و خیلی فشرده و مختصر سرگذشتی از هر یک از ائمه معصومین علیهمالسلام برای او میگفتم و نیز این که هر یک از ائمه علیهمالسلام چه طور و بعد از کدام امام آمدند و نهایت هم به چه شکلی به شهادت رسیدند تا این که رسیدم به امام عصر ارواحنافداه و مطالبی در مورد این بزرگوار گفتم. بعد پرسید: خب ایشان کی و به چه نحوی به شهادت رسیدند؟
گفتم: ایشان زنده است و به شهادت نرسیده و خدا نکند ما زنده باشیم و شهادتش را ببینیم.
گفت: پس این آقا الآن کجاست؟
گفتم: حضرت بین خود ماست منتهی ما آقا را نمیشناسیم و خلاصه قدری در مورد معنای غیبت برایش توضیح دادم.
یک دفعه زد زیر گریه و با حیرت و تعجب گفت: این آقای با این عظمت زنده است و بین ما زندگی میکند و شما بیکار نشستهاید!!؟ پس چرا کاری نمیکنید!؟ چرا از او غافل و بی خبرید!؟ چرا تا به حال او را به دنیا معرفی نکردهاید!؟
و او تا صبح توی این باغ راه میرفت و گریه میکرد که؛ امام ما زنده است ولی ما او رو نمیبینیم و از او بی اطلاعیم!!...»
