فرهنگ مصادیق:استفتائات نذر- آیت الله العظمی مکارم مدظله

استفتائات نذر- آیت الله العظمی مکارم مدظله

احکام نذر

عدم اجبار کسانی که نذر در مورد آنها شده است

سؤال:اینجانب هزینه سفر حج عمره پدر و مادر خود و همسرم را نذر کرده‌ام حال والدینم در سال جاری یا آتی به حج تمتع مشرف می‌شوند. آیا ایشان الزام به خرج این پول صرفا برای حج عمره می‌باشند؟ آیا والدین همسرم الزام به رفتن به حج عمره می‌باشند؟ ضمنا این نذر را خود کرده و هنگام نذر ایشان اصلا اطلاعی نداشته‌اند.
پاسخ:اگر صیغه نذر خوانده‌اید باید هزینه عمره مفرده ایشان را بعد از حج تمتع بپردازید ، و اگر آنها مایل به رفتن نباشند نمی‌توانید آنها را الزام کنید.

انجام نذر در صورت خواندن صیغه نذر

سؤال:اینجانب مدتی قبل به مریضی دچار شده بودم در آن موقع نذر کردم که اگر مریضی من سرطان نباشد فلان کارراانجام دهم درصورتیکه پیش از نذر کردن هم مریضی من سرطان نبود فقط من نمی‌دانستم حال بنا به فتوای شماره ۲۲۹۶رساله آقا انجام این نذر واجب است
پاسخ:اگر صیغه نذر را جاری کرده‌اید آنگونه که در رساله آمده؛ انجام نذر بر شما واجب است.

شک در محل مصرف نذر

سؤال:شخصی نذر کرده است و مقدار نذر را می‌داند ولی در مورد محل و مکان مصرف نذر مردّد بین یکی از سه مکان است مثلا حرم حضرت رضا(علیه السلام) یا حضرت معصومه(علیها السلام) یا حضرت عبدالعظیم(علیه السلام) تکلیف این شخص چیست؟
پاسخ:اگر مبلغ نذر جزئی است احتیاط آن است که در هر یک از سه مورد، آن مقدار را مصرف کند و اگر مبلغ و مقدار قابل توجّهی است می‌تواند قرعه بزند و مطابق آن عمل کند.

مصرف قربانی‌های روز تاسوعا و عاشورا

سؤال:همه ساله در روز تاسوعا و عاشورا، مردم محل گوسفندهایی را به عنوان نذر در جلوی هیأت سینه زنی و عَلمهایی که به نام حضرت ابوالفضل(علیه السلام) برپا می‌گردد ذبح می‌کنند و وجه آن توسّط هیأت امنای حسینیّه در مرمت و گسترش آن مکان مقدّس خرج می‌شود آیا پول این گوسفندهای قربانی را می‌شود در مسجدی که به نام حضرت ابوالفضل(علیه السلام) در کنار جادّه جهت عبادت و رفاه حال مسافران و رهگذران در حال احداث است خرج کرد، در صورتی که خود آن حسینیّه نیز احتیاج مبرم به بازسازی دارد؟
پاسخ:احتیاط آن است که این گوسفندان را صرف اطعام عزاداران نمایند مگر این که از قراین معلوم شود که نذر کنندگان هدف دیگری داشته‌اند.

عدم توانایی بر انجام نذر

سؤال:شخصی نذر کرده که سالی ده روز روزه بگیرد ولی حالا به علّت پیری توان آن را ندارد، وظیفه اش چیست؟
پاسخ:نذر او نسبت به این سنین صحیح نیست.

مصرف قربانی‌های عزاداری

سؤال:در شهر زنجان مسجدی است به نام زینبیّه که در ایّام عزاداری امام حسین(علیه السلام) در مقابل دسته‌های عزاداری این مسجد گاو و گوسفند زیادی قربانی می‌شود و قسمتی از این گوشتها صرف اطعام و قسمتی بین مردم تقسیم می‌شود و اضافه آن را جهت توسعه بنای مسجد و احداث درمانگاه یا مانند آن زیر نظر هیأت امنا به فروش می‌رسانند، آیا این عمل جایز است؟
پاسخ:هرگاه مردم از این جریان قبلا با خبر باشند و با رضایت به این امور قربانی کنند اشکالی ندارد و اگر با خبر نیستند باید گوشتها را صرف در مصارف عزاداری کنند.

مصرف قربانی که نذر امامزاده شده

سؤال:گوسفندی که نذر امامزاده شده است چگونه باید مصرف شود؟ آیا خود نذر کننده می‌تواند استفاده کند؟
پاسخ:گوسفندی را که نذر امامزاده کرده، باید گوشت آن را به زوّار و فقرای آن محل بدهد و چنانچه خودش نیز جزء زوّار باشد می‌تواند سهمی از آن ببرد.

نذر برای ائمه معصومین

سؤال:آیا نذر حضرت زهرا(علیها السلام) و حضرت ابوالفضل العباس و حضرت سیّدالشهدا و دیگر ائمّه اهل بیت(علیهم السلام) جایز است؟
پاسخ:نذر برای خدا جهت این بزرگواران جایز و مشروع است.

نذر بیش از حد توانایی

سؤال:اگر کسی نذر کند که اگر مشکلش برطرف شد هر روز سه جزء قرآن بخواند ولی اکنون با توجّه به شغلش عمل به این نذر مقدور نیست، وظیفه او چیست؟
پاسخ:به مقداری که توانایی دارد بخواند.

انجام نذر در حد توانایی

سؤال:شخصی نذر کرده که به مدّت یک سال هر روز بر سر مزار پدرش رفته و یک جزء قرآن تلاوت نماید، ولی اکنون به خاطر سرمای زمستان یا گرمای بیش از حد، قدرت این کار را ندارد، آیا می‌تواند این کار را در منزل انجام دهد و یا در تابستان به هنگام شب بر سر مزار برود و بخواند؟
پاسخ:به مقداری که می‌تواند و قدرت دارد به نذر خود عمل کند.

انجام نذر در غیر محل نذر شده هنگام ضرورت

سؤال:کسی که نذر نموده است که در صورت مشرف شدن به بیت اللّه الحرام یک ختم قرآن در زیر ناودان طلا بجا آورد ولی بعد از تشرّف به جهت تعمیرات، قرائت در آن مکان ممکن نشود، وظیفه او چیست؟
پاسخ:احتیاط واجب آن است که در جای دیگری از مسجد الحرام به جا آورد که به آن نزدیک باشد.

شک در اداء صیغه نذر

سؤال:با سلام و خسته نباشید
اگر کسی نداند که در هنگام نذر صیغه آن را ادا کرده است یا نه نذر او صحیح است؟
پاسخ:در صورتی که نداند صیغه خوانده وظیفه‌ای ندارد.

تغییر در کمیت و کیفیت نذر

سؤال:با سلام و عرض ادب
آیا می‌توان قبل از بر آورده شدن نذر آن را منتفی کرد یا کیفیت و کمیت آن را تغییر داد
پاسخ:بعد از اجرای صیغه نذر قابل تغییر نیست

نذر روزه برای کسی که روزه قضا دارد

سؤال:آیا کسی که قضای روزه ماه رمضان بدهکار است، می‌تواند نذر کند و روزه بجا آورد؟ کسی که قضای روزه‌های ماه رمضانش را بجا آورده باشد، ولی کفّاره روزه ماه رمضان بدهکار است چطور؟
پاسخ:نذر در تمام این موارد اشکال دارد.

ادای نذر قبل از گرفتن حاجت

سؤال:با سلام و آرزوی قبولی طاعات و عبادات شما . اگر صیغه نذر را خوانده باشیم و برای رضایت خدا و اعتماد به مصلحت و توکل به او می‌توان نذر را زودتر ادا کرد یعنی قبل از گرفتن حاجت آن را انجام داد ؟ آیا با این فرض بعد از گرفتن حاجت باید نذر را دوباره انجام داد یا همان کافی است؟
پاسخ:اگر قبلا ادا کنید کافی نیست.

افطار عمدی روزه نذری واجب

سؤال:سلام اگر انسان نذر کند که روز معینی روزه بگیرد چنانچه عمدا روزه نگیرد یا روزه اش را باطل کند آیا علاوه بر کفاره باید قضای آنرا هم بگیرد؟
پاسخ:آری باید قضای آن را هم بگیرد بنابر احتیاط واجب.

عدم توانایی بر کامل انجام دادن نذر

سؤال:با سلام.
من نذر کرده بودم ماه رمضان امسال ۱۰ روز،هر روز ۵ صفحه قران بخوانم،و از ۱۸ ماه رمضان شروع به خواندن قرآن کردم،۶روز قرآن را خواندم و بعد به سفر تفریحی (کیش)رفتم ،آلان که برگشتم فقط ۲شب دیگر می‌توانم قرآن بخوانم ،چرا که ماه رمضان تمام می‌شود،حال سوال من این است که این ۲روزی را که من نتوانستم قرآن بخوانم تا ۱۰روز کامل شود را می‌توانم در ۲روزی که تا پایان ماه رمضان مانده بخوانم یا نه؟یعنی هر روز ،در این دو روز ۱۰صفحه قرآن بخوانم،تا جبران شود و نذر من ادا شود.
در غیر این صورت مرا راهنمایی کنید که حالا که نتوانستم نذر را با وجود داشتن فرصت ادا کنم ،چه باید بکنم؟
پاسخ:شما اگر صیغه نذر خوانده باشید و بر خلاف عمل کرده‌اید باید کفاره نذر که لااقل اطعام ۶۰ فقیر است بدهید و آنچه را نخوانده‌اید احتیاطا قضا کنید.

فراموش کردن مورد نذر

سؤال:بسمه تعالی
مادری برای نجات فرزندش از یک حادثه (۲۷ سال پیش) نذری نموده و در همان زمان هم حاجت روا شده است لیکن نذرش را ادا ننموده و اکنون هم بیاد نمی‌آورد که چه نذری نموده است. فرزندش اکنون در گرفتاری است و برخی گفته‌اند مادر باید به نذرش عمل می‌نمود.
اکنون که نمی‌داند چه نذری کرده ولی مصمّم است برای برائت ذمه ولو احتیاطاً نذری ادا کند، چه باید بکند ؟
خداوند شما را سلامت بدارد. والسلام
پاسخ:در صورتی که احتمالات محدودی می‌دهد یعنی مثلا بین دو یا سه چیز می‌باشد هر سه را انجام دهد ولی اگر احتمالات زیاد است همه آنها را روی کاغذهای جداگانه می‌نویسید و قرعه کشی می‌کند و آنچه از قرعه درآمد عمل می‌کند و در هر دو صورت کفاره نذر را هم می‌دهد.

فسخ نذری که صیغه آن خوانده شده

سؤال:۱- بر طبق نظر شما فسخ نذری که صیغۀ آن خوانده شده حتی در صورت اینکه به مرحلۀ وجوب نرسیده باشد جایز نیست . آیا این فتوا است یا احتیاط واجب است؟
پاسخ:۱ـ نذری که صیغه آن خوانده شده قابل فسخ نیست و این یک فتوا است.

مصرف نذورات ایام محرم برای حل مشکلات مردم

سؤال:در ایّام ماه مبارک رمضان، که برای تبلیغ به منطقه‌ای از روستاهای مرودشت شیراز رفته بودم، شاهد محرومیّتهای بسیاری در این روستا بودم (از قبیل: ۱ـ نداشتن مسجد ۲ـ نداشتن جادّه مناسب ۳ـ نداشتن دبیرستان، مخصوصاً برای دختران ۴ـ نداشتن حتّی یک اتاق مخابراتی ۵ـ نداشتن محلّ مناسب ورزشی برای جوانان ۶ـ کمبود فضای آموزشی دبستان و راهنمایی) از طرفی ۲۰ تا ۳۰ نفر از اهالی روستا در ایّام محرّم، مخصوصاً دهه اوّل، هر کدام حدود ۳۰۰ تا ۴۰۰ هزار تومان خرج اطعام و پخت غذا می‌نمودند، و سفره‌هایی در حسینیّه انداخته می‌شد که نوعاً فقرای واقعی منطقه، یا به علّت حفظ آبرو، یا به علّت تراکم جمعیّت در حسینیّه، و استفاده متمکّنین و متموّلین و بستگان آنها، از خوردن طعامهای مربوطه محروم می‌شدند. به علاوه، بسیاری از غذاها دست نخورده و مصرف نشده دور ریخته می‌شد. با توجّه به مشکلات موجود منطقه، آیا می‌توان وجوهاتی را که جهت روضه خوانی به شکل مذکور هزینه می‌گردد، و منجر به اسراف نعمتهای الهی می‌شود، جمع آوری و با نظارت روحانی صرف نیازهای فوق و مصارف عامّ المنفعه کرد؟
پاسخ:چنانچه نذورات مزبور، نذورات مطلقه برای امام حسین(علیه السلام) است، می‌توان آن را برای حلّ مشکلات مردم استفاده کرد. ولی اگر نذر جهت طبخ غذا و اطعام است، باید فقط در همان راه مصرف شود. و اگر در آن ایّام، یا در آن منطقه، قابل استفاده نمی‌باشد، می‌توانید در مناطقی دیگر یا در ایّامی دیگر از آن برای اطعام استفاده کنید.

انجام نذرهای خلاف عرف

سؤال:دخترم بر اساس عواطف لطیف دوره نوجوانی نذرهایی برخلاف عرف کرده است; مثلا نذر کرده که اگر نمازش حتّی به طور غیر عمد قضا شود، همان روز بدون خوردن سحری روزه بگیرد، و در روز چند رکعت نماز مستحبّی بخواند. قرآن را چندین بار ببوسد، و چند آیه از آن را حتماً بخواند. برای صلوات فرستادن حتماً با حجاب کامل باشد. علاوه بر این، وقتی شک می‌کند که آیا برای فلان امر نذر کرده یا نه؟ برای این که در انجام نذرها کوتاهی نکرده باشد، حتّی نذرهای مشکوک را هم بجا می‌آورد. و این نذرها به گونه‌ای افراطی دنبال می‌شود که مُخلّ به زندگی عادی وی شده، و گاه مورد تمسخر و ریشخند برخی از اطرافیان نیز قرار می‌گیرد، که برای ادامه زندگی اجتماعی اش مخاطره آمیز است. از طرفی عدم انجام این نذرها تأثیر منفی بر روحیه اش می‌گذارد، و او را دچار نگرانی عواقب اخروی آن می‌کند. با توجّه به توضیحات بالا لطفاً بفرمایید: ایشان تا چه حد ملزم به رعایت این گونه نذرهاست؟
پاسخ:نذرهای مذکور تا آن جا که مخلّ به زندگی، و موجب عسر و حرج، و باعث تمسخر نگردد معتبر می‌باشد، در غیر این صورت معتبر نیست; ولی نذرهایی مانند نذر روزه بدون خوردن سحری، اشکال دارد. همچنین در موارد شک هیچ مسؤولیّتی برای عمل به نذر ندارد. البتّه تمام این احکام در جایی است که صیغه نذر به صورت صحیح خوانده شده باشد، و مایه آزار پدر نباشد; در غیر این صورت عمل به نذر لازم نیست.

تاخیر، مخالفت و عدول از نذر

سؤال:لطفاً به سؤالات زیر پاسخ دهید:
الف) اگر فردی قادر به انجام نذر خود نباشد، آیا مرتکب معصیت شده است؟
ب) عدول از نذر بدون دلیل چگونه است؟
ج) آیا تأخیر در آن جائز است؟
پاسخ:در صورتی که نذر مطلق باشد، تأخیر در آن جایز است. و اگر بدون عذر مخالفت شود، کفّاره دارد. و کفّاره آن مانند کفاره ماه رمضان است.

فراموش کردن موضوع و تعداد نذرها

سؤال:اگر شخصی در شرایط مختلف زندگی، چه قبل از تکلیف و چه پس از آن، نذرهای متفاوتی نموده، و اکنون تعداد و موضوع آن نذرها را فراموش کرده باشد، وظیفه اش چیست؟
پاسخ:عمل به آنچه قبل از بلوغ نذر کرده لازم نیست. همچنین اگر صیغه نذر را، هر چند به زبان فارسی، به زبان نیاورده بلکه در دل نذر کرده باشد، عمل به آن واجب نیست. ولی آنچه را بعد از بلوغ نذر کرده، و صیغه آن را نیز خوانده باید به آن عمل کند. و در صورت شک، آن مقدار که یقینی است بجا می‌آورد. و در صورتی که مورد نذر مشکوک باشد و نتواند احتیاط کند، قرعه می‌زند و طبق آن عمل می‌نماید.

شک در مورد محل مصرف نذر

بیش از یک سال است که نذر کرده‌ام در صورت قضای حاجتم، یک رأس گوسفند، یا معادل مبلغ آن، جهت مراسم عاشورا بدهم، و هنوز حاجتم کاملا به اجابت نرسیده است. لطفاً در این مورد به سؤالات زیر پاسخ فرمایید:
۱ـ دقیقاً یادم نیست که هنگام نذر، مشخّص کرده باشم که مبلغ نذر را به حسینیّه خاصّی بدهم. آیا می‌توانم مبلغ یا قیمت یک رأس گوسفند را بین ۲ یا ۳ حسینیّه تقسیم کنم؟
۲ــ هنگام نذر مشخّص نکرده‌ام که گوسفند در چه حدّی از نظر سنّ و وزن باشد، آیا می‌توانم حدّ متوسّط را در نظر بگیرم؟۳ـ آیا مادام که حاجتم برآورده نشده، می‌توانم مقدار و نوع و محلّ ادای نظر را تغییر دهم؟۴ـ آیا قبل از اجابت نذر، می‌توانم آن را ادا کنم؟
پاسخ:۱- در صورتی که موقع نذر حسینیّه خاصی در نذر شما نبوده، می‌توانید بین چند حسینیّه تقسیم نمایید.
۲- مانعی ندارد.
۳- اگر صیغه نذر خوانده‌اید جایز نیست.
۴- واجب نیست.

فسخ نذری که هنوز ادای آن واجب نشده

سؤال:اگر کسی نذر کرده باشد و هنوز واجب نشده باشد و احتمال می‌دهد هیچ گاه واجب نخواهد شد اگر آن را فسخ کند باید کفاره بدهد؟
پاسخ:تا هنگام نذر فرا نرسد و تخلف نکند کفاره واجب نمی‌شود.

وام گرفتن برای ادای نذر

سؤال:افرادی بر انجام نذر خود توانایی ندارند، آیا باید برای ادای نذر خود وام بگیرند و آیا تغییر نذر از محلی به محلّ دیگر و از غذایی به غذای دیگر و از زمانی به زمان دیگر جایز است؟
پاسخ:اگر توانایی ندارند، ساقط می‌شود و اگر بتوانند وام را به راحتی ادا کنند، وام بگیرند و تغییر نذر مطلقاً جایز نیست جز در موارد ضرورت.

وقت انجام نذری که مقید به روز یا شب شده

سؤال:من نذر کرده‌ام کاری را در یک روز انجام دهم . مثلا روز عاشورا نذری دارم . می‌خواستم بدانم تا چه ساعتی فرصت ادای آن را دارم ؟
جایی خواندم که تا غروب فرصت هست . اگر نذر من مخصوص شب بود چه کار کنم ؟
پاسخ:ــ تا غروب آفتاب.
ــ نذر شب تا طلوع فجر وقت دارد.

تغییر دادن مصرف نذر

سؤال:شخصی چندین سال قبل نذر کرده که اگر حاجت او برآورده شود یک مقداری از درآمد حمام عمومی اش را وقف امیرالمومنین علی (علیه السلام) کند که شب‌های نوزده و بیست و بیست و یک ماه مبارک رمضان افطاری دهد. چندین سال این سه شب افطاری را می‌داده است در حالی که این غذا به مستحقین واقعی نمی‌رسید و در ضمن شخص مزبور نمی‌داند که که بر این نذر خود صیغه خوانده است یا زبانی گفته است، با توجه به این مقدمه، آیا اجازه می‌فرمایید که این پول در کارهای عام المنفعه خرج شود، مثلا در راه ازدواج پسران و دختران بی بضاعت و یا اینکه همین مقدار طعام به صورت خشکه بین فقرا تقسیم شود و یا اینکه کل پول به کمیته امداد تحویل شود، مقدار پول حدودا صد هزار تومان می‌باشد. خواهشمندم ما را راهنمایی فرمایید.
پاسخ:چنانچه صیغه نذر را، هرچند به زبان فارسی خوانده باشد، تغییر دادن آن جایز نیست و اگر نخوانده است تغییر مانعی ندارد.

شک در خواندن صیغه نذر

سؤال:من نذرهایی کرده‌ام اما یادم نمی‌آید که صیغه خوانده‌ام یا نه و مسئله صیغه را تازه فهمیده‌ام و آن موقع نمی‌دانستم. حالا عمل به نذور بر من واجب است؟
پاسخ:در صورتیکه شک دارید صیغه نذر را خوانده‌اید یا نه، عمل به آن برای شما واجب نیست.

استفاده از گوشت قربانی نذری

سؤال:استفاده قسمتی از قربانی‌های متفرقه (نذر یا ...) برای مصارف شخصی چه حکمی دارد ؟
پاسخ:اگر نذر مخصوص فقرا بوده نمی‌تواند از آن بردارد مگر خودش فقیر باشد. اگر نذر مطلق بوده می‌تواند مقداری برای خود بردارد.

فراموش کردن مکان مصرف نذر

سؤال:اگر کسی نذر کرده که مبلغی پول را به مکانی بدهد و فراموش کند که چه مکانی بوده است تکلیفش چیست.؟
پاسخ:هر گاه مکان محدود مثلا دو سه مکان می‌باشد پول راتقسیم بر آنها می‌کند و در غیر این صورتبین مکان‌ها قرعه می‌زند.

تحقق نذر با عبارت "نذر می‌کنم"

سؤال:اگر کسی بگوید: "خدایا، نذر می‌کنم فلان گناه را نکنم" آیا نذرش صحیح است؟
پاسخ:آری، نذرش صحیح است.

عمل نکردن به نذر به دلیل عذر شرعی

سؤال:من نذر کردم که اگر عملی انجام شود در سه روز خاص روزه بگیرم و الان به دلیل مسائل شرعی نمی‌توانم این نذر را بجا آورم. آیا باید علاوه بر قضای این سه روز روزه، کفاره آنها را هم روزه بگیرم یا نه؟
پاسخ:اگر صیغه نذر را نخوانده‌اید موظف به انجام آن نیستید و در صورت خواندن صیغه نذر بعدا در زمان دیگری آن سه روز را روزه بگیرید.

نذر گرفتن روزه با علم به مسافر بودن

سؤال:اگر در حالیکه قصد داریم ایام البیض ماه رجب را در سفر باشیم، نذر کنیم که آن سه روز را روزه بگیریم، آیا این صحیح است و می‌توان به آن عمل کرد؟
پاسخ:کافی نیست مگر اینکه قصد ده روز کنید.

نذر رفتن به جمکران (چهل شب چهارشنبه)

سؤال:گفته شده یکی از شروط صحت نذر آن است که متعلق آن از افعال راجح و مستحب و یا لااقل مباح باشد. شخصی نذر کرده چهل شب چهار شنبه متوالی به مسجد جمکران برود ولی زمانی را برای شروع در نظر نگرفته است.
اولاً آیا چنین نذری از افعال راجح بحساب می‌آید و اصل نذر منعقد می‌گردد؟
ثانیاً اگر در اثناء مدت یک یا چند هفته رفتن به مسجد جمکران را تعمداً ترک نماید آیا باید کفاره بدهد یا اینکه عمل نذر را که قید توالی داشته از سر بگیرد؟
ثالثاً در صورتی که بعد از شروع چند هفته رفتن به مسجد را متعمداً ترک کند آیا برای هر روز باید کفاره بدهد یا اینکه یک کفاره برای تمام مدت تخلف کافی است؟
پاسخ:این نذر رجحان دارد و اگر وقتی برای آن تعیین نکرده می‌تواند مقداری تاخیر بیاندازد ولی چهل شب باید متوالی باشد، اگر توالی آن عمداً به هم بخورد باید از سر گیرد و اگر مخالفت کند یک کفاره بیشتر ندارد.

عدم امکان انجام نذر ذبح در مکان خاص

سؤال:چنانچه نذر کرده باشیم در مکان خاصی گوسفند ذبح کنیم ولی به دلیلی امکان آن نباشد آیا می‌توان آن را در مکان دیگری انجام داد؟
پاسخ:مانعی ندارد.

نذر فرش برای مسجدی که نیاز به آن ندارد

سؤال:اگر نذر داشته باشیم که به مسجدی فرش هدیه دهیم ولی بعد متوجه شویم که احتیاج به فرش ندارد آیا می‌توانیم پول آن را به جای مورد نذر بدهیم؟
پاسخ:می‌توانید چیز دیگری از احتیاجات مسجد را برای مسجد بخرید.

مصرف گوشت‌های نذری مازاد بر نیاز

سؤال:بنده از خادمان یکی از هیئات عزاداری می‌باشم. در طول ایام عزاداری سالار شهیدان از طرف مردم گوسفندان زیادی جهت ذبح نذر هیئت می‌شود. آیا مسئولین هیئت اجازه دارند تعدادی از این گوسفندان ذبح شده یا مقداری از گوشت آن را بفروشند و صرف امور هیئت نمایند؟ برای مثال صرف خرید اقلام مورد نیاز غذای نذری از قبیل برنج، روغن و.. .
پاسخ:در صورتیکه اضافه بر نیاز باشد مانعی ندارد.

شک در زمان ادای نذر

سؤال:اگر فردی در مورد زمان اجابت نذر خود شک داشته باشد، برای مثال اینکه می‌بایست تا اول ماه رمضان اگر حاجت خود را بگیرد نذر را ادا کند یا هر موقع که به حاجت خود رسید، تکلیف چه می‌باشد؟
پاسخ:باید قدر متیقّن را بگیرد یعنی همان حدّ معین را معیار قرار دهد.

ممانعت از انجام قربانی در معابر عمومی

سؤال:با توجه به اینکه اداره بهداشت قربانی کردن در خیابان و کوچه‌ها را غیر بهداشتی اعلام کرده است و اینکه قربانی کردن در کوچه برای دیگران ایجاد مزاحمت می‌کند، آیا این نذر که گوسفندی جلو هیئت سینه زنی قربانی کنند درست است؟ اگر اداره بهداشت جلوگیری کرد، برای انجام آن نذر چه کار باید کرد؟ (لازم به ذکر است که هیئت بعد از رد شدن از روی خون قربانی معمولا به مسجد می‌روند و اکنون نیز با توجه به زمستانی بودن همه زمین‌ها خیس است)
پاسخ:در جای دیگری قربانی می‌کند و اشکالی ندارد.

ادای نذر قبل از استجابت

سؤال:گفته شده شخصی که زودتر از موعد مقرر نذر آن را ادا کند کافی نیست. این به چه معناست؟ یعنی باید دوباره همان نذر را ادا کند پس از استجابت؟
پاسخ:آری، باید بعد از استجابت مجدداً ادا کند.

نذر روزه در جایی که وقت برای روزه قضا تنگ نباشد

سؤال:من با وجود داشتن تعدادی روزه قضا، روزه نذر کردم (به دلیل ندانستن حکم) قبلا فرموده بودند که این نذر صحیح نیست، یعنی لازم نیست به آن عمل کنم؟
پاسخ:در صورتیکه وقت قضا تنگ نشده نذر روزه اشکالی ندارد.

عدم توانایی برای انجام نذر

سؤال:چند ماه پیش روزه‌هایی را نذر کردم و صیغه ی نذر را نیز جاری کردم اما پس از مدتی دچار بیماری معده‌ای شدم که به این خاطر قادر به روزه گرفتن نیستم. اکنون اگر پیش از ماه رمضان نتوانم آن روزه‌های نذری را بگیرم، حکم چیست؟
پاسخ:در فرض سوال، تکلیفی ندارید.

نداشتن توان انجام نذر در وقت ادای آن

سؤال:فردی نذر کرده برای روز عاشورا ولی بودجه آن را نتوانست تهیه کند، حکمش چیست؟
پاسخ:چنانچه در آن زمان توانایی اجرای نذر را نداشته وظیفه‌ای ندارد ولی بهتر است در زمان دیگر نذر خود را ادا کند.

تغییر در نوع مصرف نذر

سؤال:اینجانب نذر کرده‌ام که همه ساله در ایام عزاداری سالار شهیدان مقداری شکر جهت طبخ شربت به هیئت‌ها بدهم. با توجه به اینکه گاه ایام عزاداری در فصل سرما واقع می‌شود و هیئت‌ها معمولا شربت طبخ نمی‌کنند آیا می‌توانم همان میزان شکر را به مصرف دیگر (مثلاْ شیر)برسانم؟
پاسخ:اشکالی ندارد.

نذر اهدای خون

سؤال:آیا نذر اهدای خون صحیح است؟ اگر نیست فردی که چنین نذری کرده چه تکلیفی دارد؟
پاسخ:اشکالی ندارد.

نذر پوشیدن لباس مشکی در ماه محرم و صفر

سؤال:حدود ۲۵ سال پیش نذری کردم که دو ماه محرم و صفر را لباس مشکلی بپوشم و حاجت را گرفته و به لطف خدا انجام دادم، ولی چند سالی هست که همسر و بچه‌ها از مشکی پوشیدن به مدت طولانی راضی نیستند، خودم هم برای سخت است. حکم در این مورد چیست؟
پاسخ:چنانچه صیغه ی نذر را نخوانده باشید عمل به آن واجب نیست و اگر خوانده‌اید کافی است دهه ی عاشورا و دهه ی آخر صفر را لباس سیاه بپوشید.

آبستن بودن گوسفند هنگام ادای نذر

سؤال:من نذر کرده بودم که گوسفند ماده‌ای را در روز عاشورا قربانی کنم و گوشت آن را به عزاداران حسینی یکی از حسینیه‌های شهرمان بدهم. الان متوجه شده‌ام که گوسفند مورد نظر، حامله است. با توجه به این که تا روز عاشورا این گوسفند وضع حمل نمی‌کند، آیا می‌توانم گوسفند مزبور را قیمت گذاری نموده و با پول آن گوشت بخرم و به عزاداران بدهم یا باید گوسفندی مشابه آن خریداری نموده و قربانی کنم یا این که با همین حال گوسفند را قربانی کنم؟
پاسخ:در صورتی که در عرف محل چنین گوسفندی را نمی‌کشند آن را تبدیل به گوسفند دیگری کنید.

نذر برای امکان مشکوک

سؤال:بعضی افراد برای اماکن مشکوکی نذر می‌کنند (مانند قدمگاه‌های منسوب به امیر مؤمنان(علیه السلام) سپس آن را در خیرات در آن محل مصرف می‌کنند آیا این کار جایز است؟
پاسخ:مصارف مذکور اشکالی ندارد ولی مردم باید توجّه داشته باشند که این نذورات را به عنوان ابراز ارادت به پیشگاه مولا امیرمؤمنان علی(علیه السلام) بدهند و این که آن مکان منسوب به اوست، نه این که آن محل قطعاً قدمگاه آن حضرت است و اگر این گونه کارها سبب شود محلّ مشکوکی در نظر مردم اعتبار پیدا کند مشکل است.

حکم شرعی نذر کردن

سؤال:ایا نذر کردن مکروه است؟
پاسخ:با توجه به آیات قرآن و روایات درباره نذر و مخصوصا روایاتی که مرحوم صاحب وسایل در جلد ۱۶ «وسایل» در باب ۶ از ابواب (کتاب النذر) بیان کرده، نذرهای مقطعی و محدود مانعی ندارد ولی نذرهای سنگین و طولانی مکروه است چرا که مشکلات مهمی در زندگی ایجاد می‌کند.

مراسم سفره امام حسن، سفره حضرت ابوالفضل و ..

سؤال:آیا مراسمی نظیر سفره امام حسن، سفره ابوالفضل، سفره حضرت زینب یا سفره حضرت رقیه و جدیدا سفره حضرت امام زمان (علیهم السلام) که در بین خانمها رواج دارد صحیح است؟ با توجه به اینکه مثلا باید در سفره حضرت رقیه نان و خرما باشد و در سفره امام حسن همه چیز سبز و در بقیه نیز به همین صورت. نذر افرادی که این چیزها را نذر می‌کنند چگونه است؟ در کل آیا تاریخی بر این موضوعات وجود دارد؟
پاسخ:این نذرها اعتباری ندارد.

نذر کردن بدون درخواست حاجت

سؤال:آیا می‌شود بدون در نظر گرفتن حاجتی نذر کرد؟ اگر کسی در هنگام نذر شرط نکرده باشد که اگر فلان حاجتم برآورده شد فلان کار را می‌کنم آیا انجام نذر بر او واجب است؟
پاسخ:اشکالی ندارد و آن را نذر ابتدائی می‌گویند.

منبع: پورتال انهار

بازگشت به وفای به نذر