عامل‌شناسی فرهنگی جرم و راه‌های پیشگیری از آن

از پژوهشکده امر به معروف
پرش به: ناوبری، جستجو
عامل‌شناسی فرهنگی جرم و راه‌های پیشگیری از آن
مشخصات پایان نامه
خطا در ایجاد بندانگشتی: نمی‌توان تصویر بندانگشتی را در مقصد ذخیره کرد
نویسنده اقبال محمدی
زبان فارسی
استاد راهنما حسین حسینی
استاد مشاور علی حسین نجفی ابرند آبادی
تاریخ دفاع 1392
رشته حقوق جزا و جرم‌شناسی
محل دفاع دانشگاه فردوسی مشهد

چکیده

علم جرم‌شناسی به شناخت عوامل جرم می‌پردازد، علل ارتکاب جرم در دنیای امروز گستردگی فراوانی دارند. لذا با توجه به زمینه‌های مختلف این عوامل دسته‌بندی شده و در شاخه‌های مختلف بررسی می‌شوند. به عنوان مثال علل اقتصادی، اجتماعی و سیاسی هر کدام در نظریات جرم‌شناسی مختص خود بررسی می‌شوند. فرهنگ نیز می‌تواند به عنوان یکی از اصلی‌ترین عوامل وقوع جرم باشد. فرهنگ می‌تواند به رفتار آدمی شکل دهد و او را به سمت عمل و عکس‌العمل‌هایی سوق دهد، چرا که فرهنگ به مانند یک ارزش حاکم بر فرد و شناخته ‌شده و این توانایی را دارد. حتی مواردی که نتوان این ارزش را به درستی برای فرهنگ در نظر گرفت ، فرهنگ‌های مختلف به عنوان یک انتخاب ناظر بر سود و زیان شخص (فرهنگ به مثابه‌ی جعبه‌ابزار) مورد استفاده‌ی شخص قرار می‌گیرد و به عنوان یک سائق رفتار عمل می‌کند. تعارضات فرهنگی، خرده‌فرهنگ‌ها، سبک زندگی، تأخر فرهنگی، مهاجرت، رسانه‌ها، موسیقی، جشن‌ها و سایر تولیدات فرهنگی می‌توانند در مواردی شخص را به سمت ارتکاب جرم سوق دهند. تحلیل و شناخت این عوامل را عامل شناسی فرهنگی جرم می‌گویند. در جامعه‌ی ایران نیز بسیاری از آسیب‌های فرهنگی وجود دارد که افراد را به سمت ارتکاب ناهنجاری سوق می‌دهد. از طرف دیگر با درک این مطلب که فرهنگ هدایت گر رفتار آدمی است، می‌توان فرهنگ‌های ارزشی یا سازنده را به منظور پیشگیری و جلوگیری از جرم و انحراف در جامعه‌ایجاد کرد. اگر زمان و مسیر ایجاد و تولید فرهنگ طولانی باشد می‌تواند فرض تغییر فرهنگ‌های جرم زا را در نظر گرفت و به تغییر فرهنگ‌های جرم زا به عنوان مسیری اجرایی تر به منظور نیل به هدف پیشگیری نظر داشت. نظریات بسیاری در جرم‌شناسی و جامعه‌شناسی در مورد راه‌کارهای فرهنگی پیشگیری از جرم وجود دارد، برخی ناظر بر فرد است و برخی دیگر ناظر بر جامعه. الگوی کنترل درونی، امر به معروف و نهی از منکر، احساس امنیت، الگوی کنترل اجتماعی و بسیاری از نظریات دیگر دارای راه‌کارهای فرهنگی پیشگیری‌کننده از جرم هستند. همچنین با شناخت آسیب‌های فرهنگی جامعه‌ی ایران نظیر نداشتن برنامه‌ی فرهنگی جامع، عدم مدیریت، عدم تبادل فرهنگی، تأخر فرهنگی، عدم آموزش صحیح فرهنگی از دوران کودکی در آموزش و پرورش، راه‌کارهای ترمیم این آسیب‌ها را ارائه داد تا با اعتلای فرهنگی جامعه بتوان راه‌های پیشگیری از جرم را به طور تخصصی و علمی مطرح نمود و با ارائه‌ی آن به نهادهای مسئول از فرهنگ به عنوان مهم‌ترین خصیصه‌ی اجتماعی در کنترل بزه‌کاری‌ها و کج رفتاری‌ها بهره گرفت.