شیوههای کاربردی امر به معروف و نهی از منکر
|
خطا در ایجاد بندانگشتی: نمیتوان تصویر بندانگشتی را در مقصد ذخیره کرد | |
| نویسنده | موسی رضا |
|---|---|
| زبان | فارسی |
| استاد راهنما | یعقوب علی برجی |
| استاد مشاور | ناصر رفیعی محمدی |
| تاریخ دفاع / انتشار | 1394 |
| رشته | تفسیر و علوم قرآن |
| محل دفاع | مجتمع عالی امام خمینی |
چکیده
امر به معروف و نهی از منکر، دو فریضه مهم و کارآمد هستند که کتاب و سنت تأکید فراوانی بر اجرای آن دو دارند. این پژوهش در چهار فصل به شیوه های کاربردی این دو واجب پرداخته است. وجوب این دو، از ضروریات دین است و مستند علمای اسلام در قول به وجوب آن دو، قرآن، سنت، اجماع و عقل است. عمل به آن دو، باعث برپایی سایر واجبات، حلال شدن کسب وکار، برپایی عدالت فردی و اجتماعی و... میشود و ترک آن دو، موجب نزول بلا و گرفتاری عمومی، رفع برکات، تسلط بدان بر جامعه و... می شود.
وجوب این دو فریضه، افزون بر شرایط عامه، چهار شرط علم به معروف و منکر، احتمال تأثیر، استمرار گناه، و عدم مفسده و ضرر را نیز دارد. فقها برای انجام آن دو، مراتبی را ذکر کرده اند که عبارتاند از: انکار قلبی، انکار زبانی و اقدام عملی. رعایت ترتیب در انجام این دو، واجب است. کاربرد این دو واجب به شیوههای گوناگونی میسر است.
در شیوه های گفتاری، آمر و ناهی، مراد خود را از راه سخن منتقل میکند؛ مانند اعطای بینش، افشاگری، تبیین آثار، موعظه حسنه، واداشتن مخاطب به تفکر، ترغیب و ترهیب. در شیوه رفتاری، عمل و رفتار آمر و ناهی مؤثر است؛ مانند الگوی عملی بودن، آغاز از خود و خانواده، ارائه راه حل و جایگزین، و اشاعه کرامت انسانی. در شیوههای نوشتاری، معروفها و منکرات در قالب نوشتار با بهرهگیری از آیات و روایات و سخنان بزرگان دین تبیین میشوند.
در شیوه های هنری، با داستان، طنز، تشبیه و تمثیل، نمایش و غیر آن، پیامها و ارزشهای الهی تبلیغ میشود. امر به معروف و نهی از منکر، راهبردهای متعددی دارد؛ از جمله تدریج، تکرار، تداوم، ملایمت و مهربانی، توجه به زمان و مکان و ظرفیت و همه جوانب. در نظرگرفتن راهبردها، کارآمدی این دو واجب را افزایش میدهد. پیرامون این دو واجب برخی شبهات مطرح است که همه آنها نتیجه سوء تفاهم و دقت نکردن در مفهوم این دو فریضه الهی است که با دلایل عقلی و نقلی قابل دفع است.
