بررسی نهاد حسبه از صدر اسلام تا پایان ایلخانان
|
خطا در ایجاد بندانگشتی: نمیتوان تصویر بندانگشتی را در مقصد ذخیره کرد | |
| نویسنده | منوچهر خسروی |
|---|---|
| زبان | فارسی |
| ناشر | سنجش و دانش |
| محل انتشارات | تهران |
| تاریخ نشر | ۹۵/۱۲/۲۴ |
| قطع | رحلی (شومیز) |
| شابک | 978-600-232-758-1 |
| دانلود | [ PDF] |
چکیده
این پژوهش به بررسی وضعیت نهاد حسبه در ایران از دوران صدر اسلام تا انتهای دوره ایلخانیان به عنوان بخشی از دستگاه قضایی عصر حکمرانی حکومتهای ایران بعد از اسلام و به ویژه عملکرد مقام اجرایی این نهاد یعنی محتسب می پردازد. از این روی با بررسی ادبیات و پیشینه تاریخی موضوع کلیات پژوهش در سرفصل های حسبه در آثار پیشینیان، دوران احیای نهاد حسبه، کارکردها و اختیارات نهاد حسبه ، خصوصیات و وظایف ، محتسب دسته بندی شده است. این مطالعه با هدف شناسایی و تبیین یکی از نهادهای اسلامی به منظور درک بهتر در مطالعه تاریخ اسلام و نیز احیای ویژگی های برجسته نهاد حسبه همچون امربه معروف و نهی از منکر، با فلسفه اثبات گرایی و رویکرد استقرایی تدوین گردیده است. به این منظور با استفاده از روش پژوهش کیفی و مطالعه يکصدو پنجاه سند تاریخی، از قبیل کتب و مقالات پژوهشی به زبانهای مختلف، شناخت بهتری از ویژگی ها و کارکردهای نهاد حسبه در صدر اسلام تا عصر ایلخانیان به دست آمده است. با توجه به مطالعات می توان فاصله بین اهداف تاسیس اولیه نهاد حسبه و کارکردهای آن در گذر زمان را به وضوح مشاهده کرد به این صورت که وظایفی همچون تامین امنیت، نظارت بر بازار، برخورد با ریا خواری و احتکار و در کل ایجاد فریضه امر به معروف و نهی از منکر، به دلایلی چون استفاده از افراد ناآگاه با احکام فقه و شرع و در مواردی افراد سودجو روبه فراموشی نهاده شد و شخص محتسب به عاملی برای ایجاد فساد بدل گردیده است.
