انتخابات، میدان بزرگ امر به معروف
نویسنده: علی محمد جلوه
می دانیم که حفظ کمالات موجود و رسیدن به کمال مطلوب برای انسان در پرتو انجام وظیفه محقق است. حال این کمال در زندگی مادی یا معنوی باشد و یا در زندگی فردی و جمعی وغیره. از آنجائیکه یکی از واجبات بزرگ الهی بلکه بزرگترین واجبات و تکالیف که بر اساس آیات و روایات شریف از ویژگی های اصلی مومنین محسوب می شود، وظیفه خطیر امر به معروف و نهی از منکر است، در این قسمت چند آیه و حدیث را در زمینه اهمیت و جایگاه والای امربه معروف و نهی از منکر انتخاب و تقدیم شما حق جویان می کنیم تا ان شاء الله در تصمیم گیری های انتخاباتی مؤثر باشد.
الف) آیاتی از کلام الله مجید:
۱-« و لتکن منکم امّهٌ یدعون الی الخیر و یامرون بالمعروف و ینهون عن المنکر و اولئک هم المفلحون»[۱]
یعنی، و باید از شما مسلمانان برخی ( که دانایی و توانایی لازم را دارند ) خلق را به خیر و صلاح دعوت کنند و مردم را به نیکوکاری امر و از بدکاری نهی کنند و اینان به حقیقت رستگار خواهند شد.
۲- کنتم خیر امّهٍ اُخْرجت للناس تامرون بالمعروف و تنهون عن المنکر و تومنون بالله و …»[۲]
شما نیکوکارترین امت هستید که بر آن ( اصلاح بشر ) قیام کردند که مردم را به نیکوکاری وادار کنید و از بدکاری باز دارید و ایمان به خدا آورید…
ب) روایات شریف:
پیامبر اعظم صلوات الله علیه وآله می فرمایند:
۱-« مَن اَمَر بالمعروف و نهی عن المنکر فهو خلیفه الله فی ارضه و خلیفه رسول الله و خلیفه کتابه»[۳]
یعنی کسی که امر به معروف ونهی از منکر کند جانشین خداوند در زمین و جانشین پیامبر و کتاب او است.
۲-« اِنَّ الله لیغض المومن الضیف الّذی لا دین له! فقیل له و ما المومن الّذی لا دین له؟ قال: الّذی لا ینهی عن المنکر.»[۴]
یعنی خداوند مومن ضعیفی را که دین ندارد، دشمن می دارد. شخصی پرسید یا رسول الله مومن ضعیفی که دین ندارد کیست؟ فرمود: کسی که نهی از منکر نمی کند.
۳-« اگر روزی بر امتم برسد که امر به معروف ونهی از منکر را به یکدیگر واگذار کنند در آن روز باید اعلام جنگ با خدا کنند»[۵]
۴-« امت من همواره به خیر خوبی است مادام که امر به معروف ونهی از منکر کند و یکدیگر را در کار خیر کمک نماید. پس اگر چنین نکند برکات از آنها گرفته می شود و …»[۶]
امام علی علیه السلام:
۱-« … لا تترکوا الامر بالمعروف و النّهی عن المنکر فیولّی علیکم شرارکم ثم تدعون فلا یستجاب بکم.»[۷] امر به معروف ونهی از منکر را ترک نکنید که بدهای شما بر شما مسلط می گردند. آنگاه هر چه خدا را بخوانید جواب ندهد!!
۲-«… و منهم تارک لانکار المنکر بلسانه و قلبه و یده فذلک میّت الاحیاء»[۸]
یعنی … و بعضی دیگر نهی از منکر را با زبان و قلب و دست رها ساخته اند که چنین کسی مرده ای میان زندگان است.
۳-«… و ما اعمال البّر کلّها و الجهاد فی سبیل الله عند الامر بالمعروف و النهی عن المنکر الّا کنفثهٍ فی بحر لجّی»[۹]
یعنی ، و تمام کارهای نیکو و جهاد در راه خدا برابر امر به معروف و نهی از منکر چون قطره ای( آب بخار دهان) در مقابل دریای مواج و پهناور است.
امام باقر علیه السلام نیز در بیان اهمیت امر به معروف و نهی از منکر می فرمایند:
« اِنَّ الامر بالمعروف والنّهی عن المنکر فریضهٌ بها تُقام الفرائض و …»[۱۰]
یعنی امر به معروف و نهی از منکر دو فریضه بزرگ الهی هستند که بقیه فرائض با آنها بر پا می شود و بوسیله این دو راهها امن میگردد و کسب و کار مردم حلال می شود. حقوق افراد تامین می گردد و در سایه آن زمین ها آباد و از دشمنان انتقام گرفته میشود و در پرتو آن همه کارها رو به راه می گردد.
حال با توجه به آیات الهی که دعوت به خیر و امر به معروف و نهی از منکر را مایه فلاح و رستگاری و از نشانه های امت برگزیده الهی می داند [۱۱] و قیام جمعی و فردی را موعظه پروردگار بیان می کند و ایمان و عمل صالح و توصیه به حق و صبر را موجب نجات از خسران بر می شمرد. انصافاً مرتبه عالی امر به معروف و نهی از منکر چیست؟ به علاوه وقتی رسول اکرم صلوات الله علیه وآله ، آمر به معروف و ناهی از منکر را جانشین خدا و رسول خدا در زمین و تارک “امر به معروف و نهی از منکر” را مومن ضعیف بی دین معرفی می کنند و انجام امر به معروف و نهی از منکر در این بیانات نورانی چیست؟
همچنین وقتی حضرت علی علیه السلام ترک امر به معروف و نهی از منکر را موجب تسلط اشرار قلمداد کرده و تارک این دو فریضه بزرگ الهی را مرده ای ( افقی ) در بین زنده ها می دانند و از سوی دیگر وقتی همه واجبات الهی حتی جهاد فی سبیل الله را در برابر امر به معروف و نهی از منکر همچون قطره ای در مقابل اقیانوس عنوان می کنند! انصافاً منظور آن بزرگوار چیست؟
وقتی امام حسین علیه السلام انگیزه قیام خویش را امر به معروف و نهی از منکر دانسته و می فرمایند: «… اُرید اَنْ آمر بالمعروف و انهی عن المنکر…»[۱۲]منظور چیست؟
و همچنین وقتی امام باقر علیه السلام امر به معروف و نهی از منکر را مبنا و پایه سایر فرائض دانسته و موجب امنیت راهها، تامین حقوق افراد، آبادی زمین، انتقام از دشمنان و … معرفی می کنند! منظورشان چیست؟ آیا در موارد مذکور امر به معروف و نهی از منکرهای عرفی و کوچه و خیابانی منظور اصلی است؟آیا نگاه حضرت حق و حضرات معصومین صلوات الله علیهم اجمعین در این موارد به پا( کفش و جوراب و …) است یا به سر؟ اگر به سر است منظورشان روی سر و موی سر است یا توی سر؟ به خواص جامعه نظر بیشتری دارند یا به عوام؟مگر نه این است که:
کف به حس بینی و دریا از دلیل *** فکر پنهان آشکارا قال و قیل
چند روایت شریف در پاسخ به سوال پیش روی ما:
امام کاظم علیه السلام در تبیین آیه شریفه « قل انّما حرّم ربّی الفواحش ما ظهر منها و ما بطن و …»[۱۳]می فرمایند:
همانا قرآن ظاهری دارد و باطنی. همه چیزهایی که در قرآن حرام شده (زشت و منکر معرفی شده )، ظاهر امر است و باطن ( منشاء ) همه این کارهای زشت یا منکر است، رهبران جائر و بدکاره اند و هر انچه در قرآن حلال شمرده شده است( کارهای خوب و شایسته یا معروف ها)، ظاهر امر است و باطن( سرچشمه ) این امورات پسندیده، رهبران برحق و درست کردارند.[۱۴]
آیا مفهوم فرمایش امام کاظم علیه السلام غیر از این است که حاکمان صالح و مدیران شایسته و لایق همچون شجره طیبه ای هستند که ریشه و سرچشمه خیر و برکت فراوان بوده و انواع ثمرات ارزشمند اخلاقی، اقتصادی، سیاسی و فرهنگی را به مردم هدیه خواهند کرد؟ و در مقابل حاکمان فاسد و مدیران وابسته و نالایق مثل شجره خبیثه ای هستند که اصل و منشاء بسیاری از بدبختی ها و فقر و فلاکت خواهند بود؟
رسول اکرم صلوات الله علیه و آله می فرمایند:
« اذا کان اُمراؤُکم خیارکم و … فظهر الارض خیرٌ من بطنها و اذا کان امراؤکم شرارکم و … فبطن الارض خیرٌ لکم من ظهرها»[۱۵]
یعنی آن زمان که امیران و فرمانروایان شما از برجستگان و بهترین های شما باشند و … روی زمین بودنتان بهتر است از نهان گشتن در زیر آن. ( زندگی بهتر از مرگ است )، ولی اگر زمامداران امور شما از اشرار (افراد پست و فرومایه ) شدند، آنگاه مرگ گواراتر و زیباتر از زندگی است!!
وقتی طبق فرمایش رسول اعظم صلوات الله علیه وآله ارزش زندگی انسان در سایه حاکم صالح بوده و زندگی در زیر سایه حاکم طالح با داشتن همه چیز هم مردگی است! آیا نمی توان فهمید که حاکم صالح، منشاء معروف و حاکم طالح، منشاء منکر است؟
با مروری دوباره به نکته پنجم و دقت در نقش مسئولان در زندگی انسانها، آیا نتیجه غیر از این خواهد بود که سرچشمه همه معروفها حاکمان و زمامداران صالح و منشاء همه منکرات، زمامداران صالح اند؟ مثلاً وقتی رسول اعظم (صلّی الله علیه و آله و سلّم) و حضرت علی علیه السلام اصلاح و افساد دو گروه امراء و علماء دین یا خواص را موجب اصلاح و افساد امت می دانند و شباهت مردم در اخلاق و رفتار اجتماعی را به زمامداران بیشتر از شباهت آنان به والدینشان قلمداد می کنند و … آیا نمی توان بی هیچ شک و شبهه ای گفت که بالاترین مرتبه امر به معروف، نصب صالح ترین فرد در راس نظام اجتماع و به همین ترتیب تا پایین است؟ و بالاترین نهی از منکر نیز عزل طالح ترین فرد از راس نظام اجتماع و به تبع آن تا پایین خواهد بود؟ آیا پیام آیه تبلیغ و غدیر خم غیر از این است؟ و آیا اقدام امام حسین علیه السلام و امام خمینی (ره) غیر از این می باشد؟
با توجه به آنچه گفته شد آیا امر به معروف و نهی از منکر وظیفه شرعی ما نیست؟ پس بیائیم به حول قوه الهی در میادین مختلف انتخابات حاضر شده و با انتخاب یا انتصاب صالحان و شایستگان، چشمه معروف ایجاد کنیم که ان شاء الله در بهشت برین بصورت تسنیم از آن خواهیم نوشید. البته لازم به یادآوری است که انتخاب و نصب مدیران نالایق، ذلیل، ناتوان و .. یا طالح، حفر چشمه منکری است که در جهنم بصورت حمیم در حلق انتخاب کننده فرو خواهند کرد.
منبع rahebehesht.org به نقل از سایت آمرین ۲۶-۱۱-۹۴ : <http://www.aamerin.ir/fa/?p=۱۳۰۶۲>
پانویس
- ↑ سوره آل عمران،آیه۱۰۴
- ↑ همان ،آیه ۱۱۰
- ↑ تفسیر نمونه،ج۳،ص۳۸
- ↑ تحریرالوسیله،ج۲،ص۲۵۱
- ↑ همان،ج۲،ص۲۵۰
- ↑ همان،ج۲،ص۲۵۱
- ↑ نهج البلاغه،نامه ۴۷
- ↑ همان،حکمت ۳۷۴
- ↑ همان
- ↑ تفسیر نمونه،ج۳،ص۳۸
- ↑ سوره آل عمران،آیات ۱۰۴/۱۱۰
- ↑ مقاتل مختلف،لهوف،ارشاد،حماسه حسینی شهید مطهری و…
- ↑ سوره اعراف،آیه۳۳
- ↑ الحیات،ج۲، ص۶۵۰
- ↑ آثار الصادقین،ج۱،ص۱۲۴







