فرهنگ مصادیق:اعتیاد - ویکی فقه

از پژوهشکده امر به معروف
(تغییرمسیر از اعتیاد - ویکی فقه)
پرش به: ناوبری، جستجو
اعتیاد - ویکی فقه

مقدمه

عادت کردن و خو گرفتن را اعتیاد گویند.این عنوان به مناسبت در باب‌های زکات، خمس، صوم، حج و نکاح مطرح شده است.

اعتیاد به مواد مخدر

اعتیاد به مواد مخدر از هر نوع که باشد اعم از خواب‌آور، مختل کنندهٔ حواس و مست کننده- مانند تریاک، بنگ، حشیش و هروئین- حرام است و حتی بسیاری از فقیهان جواز استفادهٔ طبّی از برخی مواد مخدر را، به ضرورت و انحصار درمان به آن و منجرّ نشدن به اعتیاد مشروط کرده‌اند[۱].

ترک اعتیاد

ترک اعتیاد در صورت امکان و در پی نداشتن ضرر، واجب است[۲].

معرفی معتادان برای درمان

معرّفی معتادان به مراکز درمانی در صورتی که کمک به درمان آن‌ها باشد [۳].و اطمینان به عدم ضرر کلّی مانند مرگ معتاد وجود داشته باشد جایز است[۴].

کمک مالی به معتاد فقیر

دادن صدقات و کمک‌های مردمی به معتاد فقیر در صورت علم به مصرف آن‌ها در مواد مخدر، جایز نیست[۵].

دادن خمس و زکات به معتاد

البته دادن خمس و زکات به معتادی که ترک اعتیاد برایش ممکن نیست، به مقدار رفع نیازهای ضروری، جایز است[۶].

معتاد مستطیع برای حج

معتادی که مقرّرات کشوری مانع رفتن او به حج است و نمی‌تواند اعتیاد را ترک کند، اگر قبل از اعتیاد مستطیع شده و به حج نرفته است، حج بر او واجب است و در صورت یأس از ترک اعتیاد، باید نایب بگیرد، امّا اگر قبل از اعتیاد استطاعت نداشته، پس از آن نیز مستطیع نیست، مگر بتواند با ترک اعتیاد یا غیر آن، اجازهٔ رفتن بگیرد[۷].

روزه معتاد

اگر برای شخص معتاد به مواد مخدّر، ترک اعتیاد و روزه گرفتن بدون مصرف آن ممکن نباشد، واجب است از مفطرات دیگر غیر از مواد مخدّر پرهیز نماید و از آن هم به مقدار ضرورت اکتفا کند[۸].

ناتوانی شوهر در آمیزش به خاطر اعتیاد

ناتوانی شوهر در آمیزش بر اثر اعتیاد به هروئین و مانند آن، موجب جواز فسخ ازدواج نیست، امّا اگر خطر اعتیاد یا ضرر جانی برای زن وجود داشته باشد، جایز است زن در خانهٔ شوهر نماند؛ هر چند طلاق وی موقوف به اذن و رضایت شوهر است[۹].

اعتیاد به دخانیات

اگر استعمال دخانیات مانند سیگار، توتون و تنباکو و اعتیاد به آن، ضرر عمده داشته باشد، حرام است[۱۰].

روزه معتاد به دخانیات

گرفتن روزهٔ واجب، بر شخص معتاد به سیگار و مانند آن واجب است[۱۱].

منبع

فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت، ج۱، ص۶۰۰.

پانویس

  1. بررسی مواد مخدر در متون اسلامی، ص۲۳۳-۲۵۲.
  2. استفتائات (امام خمینی) ج۲، ص۳۷.
  3. اجوبه الاستفتائات ج۲، ص۱۰۹.
  4. بررسی مواد مخدر در متون اسلامی، ص۲۳۶.
  5. استفتائات (امام خمینی) ج۲، ص۳۶.
  6. مجمع المسائل ج۱، ص۴۱۷.
  7. مناسک مراجع، ص۶۴.
  8. مجمع المسائل ج۱، ص۲۸۴.
  9. مجمع المسائل ج۲، ص۱۸۶.
  10. منیه السائل (خویی)، ص۲۰۶.
  11. مجمع المسائل ج۱، ص۲۸۴.
منبع: ویکی فقه - تاریخ برداشت: 95/02/20