آنچه آمران به معروف و ناهیان از منکر باید بدانند

آنچه آمران به معروف و ناهیان از منکر باید بدانند (۴-۱)

تاریخ انتشار: ۱۱-۰۵-۱۳۹۴

فصل اول : انگیزه‌دهی کاری

با چه انگیزه‌ای در مأموریت امر به معروف و نهی از منکر شرکت کنیم؟
از دیدگاه مکتب حیات بخش اسلام، امتیازِ آن دسته از شما بیشتر است که خوش اخلاق‌تر باشد و با مردم خوش برخوردتر رفتار بکند؛ لذا اگر بداخلاقی پیشه بکنید، مطمئن باشید که موجبات تباه ساختنِ روح ایمان را در خود فراهم می‌سازید. شما از امروز، مسئولیت خطیری را به عهده گرفته‌اید و نیاز مبرم به توجّه و حمایتِ خداوند مهربان دارید. مطمئن باشید اگر از اخلاقی شایسته برخوردار نباشید، ارتباط شما با خداوند آسیب‌پذیر خواهد شد. در روایات اسلامی به ما گفته شده که اگر مایلیم مورد احترامِ مردم قرار بگیریم باید خوش اخلاقی پیشه بکنیم اگر چه دارای امکاناتِ مادی زیادی نباشیم؛ لذا اگر تمایل دارید بر میزانِ اعتماد به نفس شما افزوده شود، خوش برخورد باشید. مأموری که خوش برخورد باشد هم در دنیا خوشبخت زندگی خواهد کرد و هم در آخرت، انسانی بهشتی خواهد شد. از همین امروز، نیت بکنید در هر شهری که مأموریت پیدا می‌کنید، قصد آباد کردنِ آن منطقه را همیشه در ذهن و دل خود به همراه داشته باشید، این قدرت را خواهید داشت که فضای اخلاقی شهرتان را آباد بکنید. با مردمانی که در حین مأموریت مواجه می‌شوید عاشقانه برخورد بکنید زیرا به تعبیرِ امام موسی کاظم(علیه السلام) مادامی که ساکنانِ زمین همدیگر را دوست بدارند و عاشقانه زندگی بکنند، مورد رحمت و عنایتِ خداوند قرار خواهند گرفت. هیچ می‌دانید اگر مایلید کارتان خیر و برکت داشته باشد باید در درونِ خود، برای همه مردم خیرخواهی داشته باشید و با آنها مهربانانه برخورد کنید. (علی (علیه السلام) غررالحکم) شما مأموری هستید که رسالتی را بر دوش گرفته‌اید، پس برای ایجادِ جامعه‌ای سرشار از صفا و صمیمیت قیام بکنید و تفرقه و دودستگی‌ها را کنار بگذارید.
راستی چگونه می‌توانیم با انگیزه‌ای قوی، مأموریت خود را به انجام برسانیم؟ چگونه می‌توانیم با مردم، مشتاقانه برخورد بکنیم و از کارِ هر روزهٔ خود لذت ببریم؟
۱- متعادل برخورد بکنید.
قرآن کریم به ما دستور داده است تا رسول اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) را الگو و استاندارد خودمان قرار بدهیم و هرچه را که توسط آن پیامبر بزرگ الهی به ما دستور داده شده، از جان و دل پذیرا باشیم. و در عمل خود را شبیه ایشان بکنیم. حضرت محمّد (صلی الله علیه و آله و سلم) آنچنان مهربان وار با مردم برخورد می‌کردند که به خاطر خوش اخلاقی ایشان، عده زیادی از مردمِ دورانِ جاهلیت اسلام آوردند و مسلمان شدند؛ پس شما هم تکلیف دارید به گونه‌ای رفتار بکنید که حتی جاهلان و گمراهان و مخالفانِ نظام جمهوری اسلامی ایران را به حکومت و مکتب علاقه‌مند بکنید نه اینکه خدای نکرده از آدم‌های عادی، برای حکومت، دشمن‌سازی بکنید.
۲- به اصلِ وحدتِ در تبار، احترام بگذارید.
به مردم احترام بگذارید زیرا با همهٔ آنها از یک اصل و نسب و تبار هستید. شما با همه مردم، فرزندانِ یک پدر و مادر هستید و لذا باید مثل اعضای خانوادهٔ خود آنها را دوست داشته باشید و در غم‌ها و شادی‌هایشان، شریک باشید. (امام صادق(علیه السلام) ، اصول کافی)
۳- به انسانیت مردم، احترام بگذارید.
وحدت در تبار و ریشه و خویشاوندی ایجاب می‌کند که برای انسانیت مردم، احترام قائل شوید تا حدی که امام باقر (علیه السلام) می‌فرماید: «اگر با یک یهودی همنشین شدید، با او نیکو همنشینی بکنید.» اگر در مکتب اسلام، شخصیت یک فرد یهودی باید محترم دانسته شود، دربارهٔ ارتباط با مسلمانان و هم‌کیشانِ خود وظیفه اسلامی‌مان دوچندان می‌باشد.
۴- اصلِ دوست داشتن مردم را رعایت بکنید.
آدمی باید هموطنان خود را دوست بدارد. حتی در هنگامِ جنگ و منازعه با مشرکان، اصل بر رعایتِ محبت با دیگران می‌باشد. دین اسلام به ما توصیه می‌کند که انسان‌ها را دوست بداریم تا همگان ما را دوست بدارند. (تحبّب الی الناس یحبوک «مردم را دوست داشته باش تا مردم تو را دوست بدارند.») (رسول اکرم(ص)، طرائف الحکم)
۵- سعی کنید نقشِ عامل میانجی را داشته باشید.
یکی از انگیزه‌های شما برای انجام مأموریت باید این باشد که به هیچکس اجازه ندهید روح اصلاحگری شما را تضعیف بکنند لذا اگر بین همکارانِ شما و مردم موقعیتی بحرانی در حالِ وقوع باشد، حتماً نقش یک میانجی خیرخواه را بازی بکنید؛ زیرا اصلاح بین دو نفر از یک سال نماز و روزه هم برتر می‌باشد ۶- اصلِ خوش اخلاق بودن را رسالت خود بدانید.
آنقدر در دین اسلام به حُسن خلق سفارش شده است که آن را نیمی از دین ذکر کرده‌اند. (رسول اکرم، مشکوه‌الانوار) در اسلام، این امر از شئون اساسی اسلام و از خواسته‌های خداوند است. از امام صادق(علیه السلام) دربارهٔ معنی آن پرسیدند، فرمود: با مردم به نرمی برخورد کن، پاک و مؤدب سخن بگوی، در مواجهه با با برادرانت گشاده‌رو باش. (معانی الاخبار)
۷- عادت کنید با مردم بر اساس مدارا و نرمی برخورد کنید.
قرآن کریم می‌فرماید: ای رسول، به خاطر رحمت و عنایت خدا بود که آدمی نرم و ملایم شده‌ای، اگر سختگیر و خشن بودی، مردم از دور و بر تو پراکنده می‌شدند (سوره آل عمران، آیه ۱۵۹) و نیز امام باقر(علیه السلام) فرمود: اگر می‌خواهی محترم باشی با مردم به نرمی رفتار بکن و اگر مایلی کسی به تو اعتنا نکند با مردم به خشونت رفتار کن. (مکارم الاخلاق)
۸- به تعهداتی که با خدا و امام و شهدا بستید، پایبند باشید.
شما باید افتخار بکنید که در مسیر امر به معروف و نهی از منکر قرار گرفته‌اید. شما و ما همه بدهکارِ زحماتِ امام و یاران سفر کرده‌اش (شهدا) می‌باشیم. اگر کسی کار کوچکی برایتان انجام بدهد و محبت کوچکی برایتان انجام بدهد و محبت کوچکی در حق شما بکند، بی‌انصافی می‌دانید که از زحماتِ آنها، تقدیر به عمل نیاورید؛ پس دِینِ خود را نسبت به امام و شهدا که همه هستی خود را برای پیروزی مستضعفین بر مستکبرین گذاشتند و جان و مال و خانوادهٔ خود را در این راه مقدس، قربانی نمودند، چگونه باید ادا بکنید؟ هر قدمی که هر روز به سمت فریضه مهم امر به معروف و نهی از منکر برمی‌دارید، گویا در فرآیندِ آسوده ساختنِ وجدانتان از زیر بار مسئولیتِ انسانی قدرشناس و سپاسگزار بودن، حرکت کرده‌اید؛ پس باید به خود ببالید و به وجود خودتان افتخار بکنید و هر فرصتی را برای قدرشناسی از آن ستارگانِ درخشانِ آسمانِ انسانیت، مغتنم بشمارید. مسلمان در برابر خدا و مردم دربارهٔ عهد و پیمانِ خود، مسئول می‌باشد. و نباید تعهداتِ خود را فراموش کرده آنها را نادیده بگیرد. در قرآن کریم یکی از ویژگی‌های انسان‌های مؤمن را وفادار بودن به تعهداتِ خود، دانسته است و آنها را آدم‌هایی معرفی کرده که به تعهداتِ خود پایبند می‌باشند.
۹- بیایید صداقتِ خود را به امتحان بگذارید.
خیلی‌ها ادعای صادق بودن دارند اما تنها عدهٔ کمی از انسان‌ها توانستند در این امتحانِ سخت و آزمونِ طاقت‌فرسا، نمره قبولی بیاورند. اگر مایلید جزء کسانی نباشید که بین ادعا و عملشان فرسنگ‌ها فاصله وجود دارد، صداقت را ملکه نفسانی خود قرار بدهید و در قالبِ اجرای عملی فریضه امر به معروف و نهی از منکر، خود را از مُدعیانِ دروغینِ جامعه، جدا بکنید. شمایی که خود را برای همه نوع برخوردهای غلط و ناپسند دیگران آماده می‌کنید. بهای باورهای دینی خود را پرداخته‌اید و دین‌داری و اسلام‌خواهی خود را ارزان به دست نیاورده‌اید. شما همان‌هایی هستید که هماهنگی بین قول و فعلِ شما موج می‌زند و حتی زمانی که احساس می‌کنید ضررهایی روحی و فکری بر شما وارد می‌شود نیز از بیانِ حق واهمه ندارید و در مسیرِ ارشاد خلق خدا، عاشقانه گام برمی‌دارید و شجاعانه ایستادگی می‌کنید. مطمئن باشید کسی که دوچهره نباشد و بینِ زبان و عملش کمترین فاصله وجود داشته باشد، مورد علاقه مردم قرار خواهد گرفت و دیگران از مصاحبتِ با او، لذت خواهند برد. (امام سجاد (علیه السلام) ، وسایل الشیعه، ج ۲)
۱۰- از خود انسانی مسئول بسازید.
افتخار دیگر برای شما عزیزان، این است که مسئولانه زندگی می‌کنید و فرارِ از مسئولیت را ویژگی ترسوها و تنبل‌ها و انسان‌های حقیر و قابل ترحّم می‌دانید. شما خود را در برابرِ تحولات جامعه مسئول می‌دانید. شما نمی‌توانید ببینید عده‌ای از مردم جاهلانه یا مغرضانه از ارزش‌های بزرگ و مقدّسِ اسلام را عملاً زیر سؤال ببرند و به خود اجازه هر نوع جنایت و بزهکاری و ناهنجاری را در جامعه اسلامی‌مان بدهند. از دیدگاه اسلام، هر انسان موجودی متعهد و مسئول است و بر اساسِ این مسئولیت از او بازخواست می‌شود مسلمانی که در برابرِ گرسنگی دیگران مسئولیت دارد،چگونه می‌تواند در برابر گرسنگی فرهنگی جامعه تشنه و گرسنه‌اش غیرمسئولانه عمل بکند؟! چرا نباید به خود بنازید؟ شما این معرفت را پیدا کرده‌اید که شجاعتِ مسئولانه زیستن را در وجودتان قُرص و محکم بسازید.
۱۱- شما باید عدالت و انصاف را به تمرین بگذارید.
ظلم کردن همیشه به این نیست که یکی به ناحق سیلی محکمی به صورتِ دیگری بزند و یا مالِ دیگران را به طریقی غیرقانونی تصاحب بکند؟! بسیاری از چهره‌های ظلم‌های وحشتناک و مُحزب در نگاهِ اول، نادیدنی جلوه می‌کند. آیا بی‌انصافی نیست که عده‌ای اندک با غروری هرچه تمام‌تر به خود اجازه بدهند با عدم رعایتِ شئوناتِ اسلامی، پایه‌های اخلاقی جامعه‌تان را متزلزل ساخته، آرامش و امنیت اخلاقی جامعه را تصاحب بکنند؟ آیا فضای جامعه را از نظر اخلاقی گل‌آلود و ضداخلاقی ساختن کمتر از گل‌آلود کردن صورت و ماشین دیگران، ضرر دارد؟ پس باید بر شما درود فرستاد که با حضورِ خود در صف مجریانِ امر به معروف و نهی از منکر، پرچم عدالت‌خواهی را برافراشته کرده‌اید و روح انصاف را در جامعه زنده کرده‌اید. رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلم) در وصیت خود به علی(ع)، رعایت انصاف را سید اعمال، دانسته است (بحار ج ۷۴) و شما که به بهترین اعمال می‌پردازد باید خوشحال باشید که جزء بهترین آدم‌ها در نزد خداوند می‌باشید.
۱۲- شما بهترین خیرخواهانِ مردم هستید.
شما خود را خیرخواه بدانید زیرا با جلوگیری از علف‌های هرز شر و زشتی و منکرات، موجباتِ رشدِ بذرهای خیرخواهی و انسانیت را فراهم می‌سازید. آنگاه که با مردم خوب برخورد می‌کنید، گویا خیر و خوبی را به آنها هدیه می‌دهید. با حضورِ شما عزیزانِ ایثارگر و خداشناس و معتقد، درختِ جامعه فرصت نفس کشیدن و ثمره دادن را پیدا می‌کند؛ پس قدر خود را بیشتر بدانید. امر به معروف یعنی امر به همه خوبی‌های قابل تصور برای بشر در همه طول تاریخ بشریت از گذشته تا آینده. نهی از منکر نیز صدورِ دستور مبارزه علیه همه شرخواهی‌ها و زشت‌خواهی‌ها در همیشه تاریخ انسانیت می‌باشد. طبق فرمایش رسول اکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) شما در نزد خدا جزء بهترین مردم هستید زیرا فایده‌رسانی شما برای مردم، وسیع و گسترده می‌باشد. (تحف العقول) حتی قرآن کریم هم به شما افتخار می‌کند آنگاه که می‌فرماید: شما بهترین مردمی هستید که برای مردم آفریده شده‌اید.(سوره آل عمران، آیه ۱۱۰)
۱۳- از اینکه به نفع دیگران حرکت می‌کنید خوشحال باشید.
با حضور شما عزیزان، ساحل‌ها امنیت اخلاقی پیدا می‌کند و شهرها چهرهٔ مثبت خود را به سوی همگان، نشان می‌دهد. با وجود شما نوامیس مردم در امان می‌مانند و رفتارهای پاک و بی‌شائبه در جامعه همه‌گیر و فراگیر می‌شود. شما هر روز قصد می‌کنید به مردم کمک کنید تا شخصیت مثبت و قوی خود را نشان بدهند و از آنها در برابر شخصیتِ منفی و تمایلاتِ هوسبازانه‌شان، حمایت می‌کنید. در حدیثی از امام سجاد(علیه السلام) می‌فرماید: «برای دیگران گامِ خیر بردار، اگر او اهلِ آن باشد تو به حق دست یافته‌ای و اقدامی بجا انجام داده‌ای و اگر او لایق آن نباشد، تو لایق و شایسته آن می‌باشی.» (تحف العقول)
۱۴- نهاد امر به معروف را تجلی عملی تعاون در اسلام بدانید.
از گذشته به ما آموخته‌اند یک دست صدا ندارد و دست خدا با جماع است (یداللـه مع الجماعه). در قرآن کریم هم به ما توصیه شده که در کار خیر یکدیگر را یاری بکنیم. (مائده، آیه ۲) در فرهنگ اسلام نه تنها حق منت گذاشتن بر مردمی را که به آنها کمک می‌کنیم را نداریم، بلکه کمک به دیگران، جزء وظایف انسانی- الهی ما مسلمانان، بیان شده است. (بقره، ۲۶۴) یکی از مصادیقِ تعاون در قرآن کریم آن است که مسلمانان را توصیه می‌کند همیشه نسبت به دیگر مسلمانان، عنایت داشته باشند و مراتب همیاری خود نسبت به آنها نشان بدهند. (سوره بلد، آیه ۱۷) امر به معروف و نهی از منکر را باید بزرگترین شرکت تعاونی فرهنگی- اجتماعی در جامعه اسلامی دانست. در چنین تعبیری همه مسلمانانِ وامدار چنین مؤسسه‌ای هستند و باید قرضِ خود را به مؤسسه ادا بکنند. شما باید به خود افتخار بکنید که در بزرگترین پروژهٔ ساخت و سازِ جامعه اسلامی از طریقِ نهاد امر به معروف و نهی از منکر، شرکت کرده‌اید. شما برادرانه و در کنارِ هم دست در دست یکدیگر گذاشتید و تصمیم گرفتید با حضورِ عملی خود در این نهاد مقدس، بزرگترین سرمایه‌گذاری معنوی- فرهنگی- اجتماعی خود را انجام بدهید. نام‌نویسی شما در چنین شرکت عظیم و گرانسنگی مبارک باد. سخن گفتن از شما، زنده‌کنندهٔ حضور پُرشورِ پیامبر اکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) در دوران جوانی در پیمان (حلف الفضول= پیمان جوانمردان) می‌باشد. ما مطمئن هستیم که اگر پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلم) در عصر ما زندگی می‌کرد، حتماً از اعضای فعالِ چنین نهادِ مقدس و جوانمردانه‌ای به حساب می‌آمد.
۱۵- شما به زودی در اجرای اصل مساوات و مواسات، به تخصص خواهید رسید.
یکی از وظایف مسلمانان این است که برای هیچکس نسبت به دیگری فضیلت قائل نشوند مگر آنکه از نظر تقوی بر دیگری رُجحان و برتری داشته باشند. (حجرات، آیه ۱۳) دین اسلام، همه امتیازاتِ ظاهری مثل رنگ و ملیت را غلط دانسته و معیار بزرگی آدم‌ها را بر مبنای ارزش شخصیتی آنها رقم زده است. (رسول اکرم(ص)، صحیح بخاری) شما باید خدا را شکر بکنید که در قالبِ نهاد مقدس امر به معروف و نهی از منکر، این توفیق را پیدا می‌کنید که به خاطر قیافه و قیمتِ لباس و ماشینِ مردم، با آنها متفاوت برخورد نخواهید کرد. اگر کسی را به خاطر لباسِ ظاهری او گرامی بدارید، ارزشِ خود را به اندازهٔ قیمتِ آن ماشین، پایین خواهید آورد، در حالی که شما را خداوند آنقدر قیمتی آفرید که آسمان و زمین را برای شما خلق کرد؛ پس چرا باید شخصیت گرانقدر خود را به این ارزانی بفروشید. در نگاهِ شما کارگر و کارفرما باید یکسان باشند. هیچ فرقی بینِ کارمند و مدیرعامل قائل نباشید. همه مردم را موجوداتی ارزشمند و مورد علاقه خداوند فرض بکنید. خدا رحمت کند شهید محراب حضرت آیت‌اللـه دستغیب را بارها در سخنرانی‌هایش تکرار می‌کردند که به هیچ کس بی‌احترامی نکنید شاید که او از بندگانِ خالص خداوند باشد و اگر دلِ آنها را با بی‌احترامی کردن، به درد آورید، شاید خداوند توفیقاتِ بسیاری را از شما سلب بکند.
۱۶- شما مهندس نظارت اجتماعی هستید.
کسانی که مأموریت امر به معروف و نهی از منکر را به عهده دارند را باید مهندسِ کنترل کیفیت دانست. همان طوری که در شرکت‌های موفق جهان، عده‌ای کارِ بازرسی و کنترلِ کیفیت کالا را به عهده دارند، شما هم با حضور دائم و خردمندانه خویش، کیفیت مطلوب اخلاقی جامعه را تضمین خواهید نمود. تا مادامی که جامعه اسلامی، نیروهایی ایثارگر و بیداردل را در درونِ خودش پرورش می‌دهد، باید اطمینان داشت که پروژه‌های بزرگِ ساخت و ساز فرهنگ اسلامی، نتیجه‌بخش و مثمرثمر خواهد بود و عطر دل‌انگیز آن، فضای دل و جانِ همگان را نوازش خواهد نمود و آینده‌ای درخشان را به آیندگان نوید خواهد داد. قرآن کریم مردان و زنانِ مؤمن را اولیای یکدیگر معرفی می‌کند و آنها را کسانی می‌شناسد که از طریق امر به معروف و نهی از منکر، نظارت اجتماعی خود را انجام می‌دهند و در واقع استمرارِ جریانِ امر به معروف و نهی از منکر را راهی برای نهادینه نمودنِ مهندسی نظارت در جامعه اسلامی، بیان می‌کند. (سوره توبه، آیه ۷۱) حضرت فاطمه(علیه السلام) هم فلسفهٔ وجوب امر به معروف و نهی از منکر بر همه مسلمانان را، حفظ مصالح عمومی جامعه اسلامی، دانسته‌اند؛ یعنی اگر مهندسی نظارت از بدنه فکری جامعه اسلامی، کنده شود، دیگر حرکت عمومی سیر اجتماع اسلامی، به سوی رفتارها، باورها و ارزش‌های خلاف مصالح انسانی و الهی، سوق داده خواهد شد. (احتجاج)
۱۷- افتخار بر شما که اهتمام به امور مردم دارید.
در یکی از فرمایش‌های حضرت رسول اکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) بیان شده است که: «هر کس صبحگاه سر از خواب بردارد و اهتمام به امور مسلمین نداشته باشد، مسلمان شمرده نمی‌شود.» (تحف العقول) و هم ایشان فرمودند که: «هر کس صدای کمک‌خواهی مسلمانی را بشنود و به ندای او پاسخ ندهد، مسلمان نمی‌باشد.» (صحیح بخاری) و شما جوانمردان و پاک سیرتان، این توفیق را پیدا کردید که از طریقِ راهنمایی مردم و جلوگیری از بدی‌ها و ظلم‌ها و نادرستی‌ها، در اصلاحِ امور مسلمانان، کوشش سازنده و مفید بنمایید. شما باید خوشحال باشید که هر صبح با این امید از خواب بیدار می‌شوید که گوشه‌ای از مشکلاتِ فرهنگی جامعه را حل بکنید و با روحیهٔ بی‌تفاوتی نسبت به مسائل جامعه، به طور عملی مبارزه‌ای نمایان بکنید. با حضورِ فعّال شُمایان، حق مظلوم از ظالم ستانده می‌شود و مظلومین ستمدیده طول تاریخ، نفسی تازه می‌کنند و تجربه‌ای تازه را در حافظه خود، ماندنی می‌سازند. شما نه تنها خود را تافته جدا بافته‌ای از اجتماع نمی‌دانید بلکه در متن اجتماع، حضوری فعال خواهید داشت و در غم‌ها و شادی‌های مردم، خود را سهیم خواهید دانست. بیایید از امروز خدا را ناظر اعمالِ خود بدانید و بهترین محبت قلبی‌تان را نثارِ او بک

فصل دوّم : مهارت‌های ضروری و دانستنی‌های لازم برای شما (بخش اول)

(۱) چگونه از رفتارهای متکبرانه پرهیز بکنید؟
یکی از عادت‌های مثبتی که باعث می‌شود کارِ شما برکت پیدا بکند و نفوذ شما در مردم دو چندان شود؛ متواضعانه با مردم برخورد کردن می‌باشد. از قدیم گفته‌اند: هرچه درخت پربارتر سر به زیرتر؛ لذا باید خدا را شکر کنید که به بهانهٔ انجام مأموریت خود هر روز این توفیق را پیدا می‌کنید که روح تواضعِ خود را تقویت بکنید و از این رهگذر نردبانِ خودسازی انقلابی را بهتر و وسیع‌تر بپیمایید. شما باید هر روز به خود این گونه تلقین بکنید که: «من امروز رسالت دارم که عطر دل‌انگیزِ متواضعانه رفتار کردن را در جامعه اطرافم منتشر سازم و علف‌های هرز تکبر و غرور شیطانی را از سرزمینِ وجود خود پاک بکنم.» هنگامی که برای اولین بار با مردم ملاقات می‌کنید، باید بیشترین تأثیر را بر جای بگذارید. فراموش نکنید که چه بخواهید و چه نخواهید، مردم با نگاه کردن به رفتار و گفتارِ شما، شخصیت شما را مورد قضاوت قرار خواهند داد؛ لذا به گونه‌ای خوب ظاهر شوید تا بتوانید در چشم و ذهن مردمی که با آنها مواجه می‌شوید، به عنوانِ مأموری نجیب، قوی، انسان دوست و قابل احترام ظاهر بشوید. راستی چه باید کرد تا مردم از ما متنفر نشوند و عقده و کینه ما را در دل نگیرند؟ چگونه رفتاری می‌تواند علاقهٔ به شما مأمورین عزیز را تا عمق دل‌های مردم، رسوخ بدهد؟ حتماً مطالب این فصل را چندین بار در هر روز مورد مطالعه قرار بدهید. شما باید همانند یک جاسوس، تک تک رفتارهای خودتان را زیر نظر بگیرید تا بتوانید به تدریج همه این فرمول‌ها را هم در هنگام مأموریت و هم هنگامِ برخورد با خانواده و دوستان و فامیلانِ خود، اجرا بکنید تا در وجود شما ملکه شود. اگر شما بتوانید شخصیت جذّابی از خود نشان بدهید تفریح و مسافرت را برای همه مسافرین هموطن خاطره‌انگیز خواهید نمود و یاد و خاطره خود را ماندنی خواهید نمود. شما قادر هستید از هر یک از مسافرین، برای خود دوستی صمیمی درست بکنید و آنها را برای همیشه، مجذوب اخلاقیات و الهی خود بکنید. پس کمربندهایتان را محکم ببندید و برای یاد گرفتنِ اطلاعاتی نوین و شنیدنِ حرف‌هایی تازه، آماده بشوید. اگر مایلید دیگران از شما مأموری مغرور و متکبر در ذهن خود نسازند، توصیه‌های زیر را جدی بگیرید:
۱- موقع دست دادن با آنها، دست خود را بالای دست آنها قرار ندهید.
۲- به شیوه گاز انبری با مردم دست ندهید که موجب به درد آمدن دستان آنها می‌شود.
۳- هنگام گفتگو، زیاده از حد به اشخاص نزدیک نشوید.
۴- با صدای بلند و دستوری با مردم حرف نزنید.
۵- هیچ گاه به مردم توهین نکنید و از ناسزاگویی با آنها پرهیز کنید.
۶- هنگامی که مردم در حالِ حرف زدن با شما هستند، شما خود را به کاری دیگر مشغول نکنید.
۷- خیره به دیگران نگاه نکنید.
۸- بدون دلیل و بی‌تناسب و بدونِ اجازه دیگران، هیچ گونه تماس بدنی با مردم برخورد نکنید.
۹- اگر در حالِ گفتگو با دیگران هستید، دستگاه تلفن همراه خود را خاموش بکنید و یا در اختیارِ همکار خود قرار دهید تا میانِ گفتگوی شما و مردم مانعی ایجاد نشود.
(۲) چگونه با آدم‌های مغرور و متکبر مواجه شوید؟
اگر با شخصی دارای روحیه‌ای به شدت قدرت‌طلبانه روبرو شدید، بهترین کار در مواجهه با آنها این است که تا جایی که برایتان امکان دارد، بی‌حرکت سر جایتان قرار بگیرید (در غیر این صورت مضطرب و عصبی به نظر خواهید آمد) و با اطمینان خاطر لبخند بزنید. این طرز برخورد به آنها نشان خواهد داد که نمی‌توانند تأثیری بر روی رفتار شما داشته باشند. هیچ وقت در چنین موقعیتی خود را سؤال پیچ نکنید. همین که نسبت به ارزش‌های فکری خود شک بکنید، آنها بازی را خواهند برد. تنها زمانی گفتگوی خودتان را با آنها آغاز کنید که کمی فکر کرده باشید. هرگز خشمگین نشوید و کنترل خود را از دست ندهید. اگر با آدمِ مغروری مواجه شدید که با تندی با شما حرف می‌زند و به خود اجازه داده، در نقشِ یک قاضی متکبر تمام وظایف دینی و شغلی شما را زیر سؤال ببرد؛ بعد از استماع سخنان او و قبل از آغاز سخن خود می‌توانید بگویید: «اجازه بفرمایید، می‌دانم که شما قصد ناراحت کردنِ مرا ندارید، اما وقتی با لحنی خشن و قضاوت‌گرایانه با من مواجه می‌شوید باید به من حق بدهید که احساسِ یک قربانی را داشته باشم و این، حس خوبی نیست و نمی‌تواند محبت و احترام را بین ما افزایش بدهد. چرا با هم مهربان‌تر نباشیم. چرا کاری نکنیم که بتوانیم بهتر همدیگر را بفهمیم.» اگر شما پس از سلام و خوشامدگویی به کسی با بی‌اعتنایی او روبرو شدید، (هر چقدر هم ناراحت‌کننده باشد) ارادهٔ خود را به تمرین بگذارید و با اطمینان خاطر و همان شیوهٔ مؤدبانه پیش رفته و سلام و احوالپرسی کنید. به این کار خود ادامه بدهید و نگذارید لحن صدایتان تمسخرآمیز باشد. طرز برخورد نامناسب و پاسخ ندادنِ چنین شخصی به رفتار مؤدبانه شما، در حقیقت مشکل خود اوست و نباید اجازه بدهید که رفتار او بر روی کیفیت عادی رفتارهایتان تأثیر منفی بگذارد. هرگز خشونت کلامی افراد را با لحنی خشن پاسخ ندهید، چون موجب خواهد شد تا در موقعیتی قرار بگیرید که هیچ یک از شما نتیجه مثبتی عایدتان نشود.
(۳) چگونه مثل عصبی‌ها ظاهر نشوید؟
فراموش نکنید که مأموریتی الهی را بر دوش گرفته‌اید؛ لذا باید از انجامِ هر رفتاری که بوی عصبانی بودن می‌دهد پرهیز بکنید. بررسی‌های علمی نشان داده است که برای اینکه همانند آدم‌های عصبی ظاهر نشوید باید قواعد و اطلاعات زیر را رعایت بکنید:
۱- با وضعیتی خمیده و در خود فرو رفته نایستید.
۲- اگر کتاب یا روزنامه‌ای را حمل می‌کنید، آنها را به قفسه سینه خود مماس نکنید.
۳- دستهایتان را به هم نپیچید.
۴- با کف پا به طور متناوب به سطح زمین ضربه نزنید.
۵- ساق پاهایتان را تکان ندهید.
۶- انگشتانِ دست خود را فشار ندهید تا صدایی از آنها تولید بکنید.
۷- از جویدن ناخن با دندان‌ها بپرهیزید.
۸- با ساعت مچی و یا انگشتر دستانِ خود وَر نروید.
۹- هنگام صحبت با دست، دهان خود را نپوشانید.
۱۰- موقع ایستادن، بدنِ خود را به این طرف یا آن طرف تکان ندهید.
۱۱- از خاراندن دست‌ها یا صورت یا پُشت گوش خود پرهیز کنید.
۱۲- از به طور مرتب و متوالی صاف کردنِ یقه خود، دست بردارید.
۱۳- با دکمه‌های کت یا مانتوی خود بازی نکنید.
۱۴- دست‌هایتان را هنگام صحبت کردن با مردم از جیب خود بیرون بیاورید.
۱۵- زیاد پلک نزنید.
۱۶- پی در پی عینک روی بینی خود را جابجا نکنید.
۱۷- اگر خودکاری را در دست دارید، به طور پی در پی دکمه فشاری آن را با نوک انگشتانِ دست، فشار ندهید.
۱۸- اگر کاغذی را در دست دارید، با کاغذ بازی نکنید و ایجاد سر و صدا نکنید.
۱۹- موقع مذاکره با دیگران، پول خوردهای درونِ جیب خود را به صدار در نیاورید.
۲۰- به هیچ وجه هنگام صحبت با مردم، سیگار نکشید.
۲۱- وقتی که در حالِ صحبت کردن با مردم و مسافرین هستید، با موهای ریش یا سبیلِ خود بازی نکنید.
(۴) چگونه رفتاری تهاجمی نداشته باشید؟
مطمئن هستم هیچ آدم سالمی دوست ندارد که مردم از او شخصیتی مهاجم در ذهن داشته باشند. و همچنین اطمینان دارم که شما هم خودتان تمایل ندارید که کسی با شما رفتاری تهاجمی داشته باشد؛ پس حق دارید این سؤال را مطرح بکنید که: «چه کنیم تا شخصیتی مهاجم نباشیم؟» هجوم و خشونت و جنگ و دعوا کلماتی هستند که در ذهن مردمِ کوچه و بازار، معنای واحدی را القاء می‌کنند. حال که خداوند توفیق داده که پیرو مکتبی نجات‌بخش همانند اسلام باشید، لازم است که هر روز روح خشونت‌گریزی خود را به تمرین بگذارید و تجسّم عینی مهربانی و احترام به دیگران بشوید. متأسفانه در بسیاری از موارد شما از وجودِ چنین عادت‌هایی در خود بی‌خبر هستید و شاید اگر کسی شما را نسبت به آنها آگاه کند واقعاً تعجب بکنید. هر یک از عاداتِ ذکر شده را عاملی بدانید که پیام‌هایی منفی را در ذهن مخاطبتان رسوخ می‌دهد. حتی ممکن است هنگام خشم و عصبانیت، حرکاتِ غلطِ بیشتری از شما سر بزند. در این مورد و برای خودسازی بیشتر، برای شما، دو پیشنهاد مهم و کاربردی در نظر گرفته‌ایم:
۱- خودتان اصل مراقبه دائم را رعایت کنید و تمامی حرکات و سکناتِ خود را زیر نظر بگیرید و در شناسایی نقاطِ ضعف‌های خود، متخصص بشوید.
۲- از همکاران و دوستانِ همکار خود تقاضا کنید تا شما را به دقت زیر نظر بگیرند و در صورت مشاهده رفتارهای تهاجمی و خلافِ قواعدِ گفته شدهٔ این مقاله، به شما تذکر بدهند.
اگر مایلید شما را مأموری مهاجم ندانند، حتماً نکات زیر را به دقت رعایت بکنید:
۱- به دیگران خیره نگاه نکنید.
۲- با انگشت دست به سوی کسی نشانه نروید.
۳- دست‌ها را مشت نکنید.
۴- آرنج‌های خود را مقابل سینه خم نکنید.
۵- با صدای بلند و گوشخراش با دیگران حرف نزنید.
(۵) چگونه رفتارهای خشونت‌آمیز و بی‌نزاکت نداشته باشید؟
شما که مایل نیستید متهم به خشونت‌گرایی و بی‌نزاکتی بشوید؟ اما آیا می‌دانید چه رفتارهایی را مردم رفتارهای خلاف نزاکت و خشونت‌آمیز می‌دانند؟ برای اینکه مطمئن شوید در این زمینه اطلاعات کاملی دارید حتماً اصول بیان شدهٔ زیر را مراعات بکنید:
۱- در حالی که مردم با شما صحبت می‌کنند، خود را به کار دیگری مشغول نکنید.
۲- با صدای بلند نفس را بیرون ندهید.
۳- به مردم پوزخند نزنید.
۴- جلوی مردم، با دوستِ همکارتان پچ پچ نکنید.
۵- مفاصل انگشتان خود را به صدا در نیاورید.
۶- خیلی نزدیک به دیگران نایستید.
۷- خیلی محکم با دیگران دست ندهید.
۸- موقع سلام و احوالپرسی با مردم، شل دست ندهدی.
۹- جلوی دیگران، خمیازه نکشید.
۱۰- موقعی که مردم با شما حرف می‌زنند، پشت سر هم به ساعت خود نگاه نکنید.
به راستی چگونه رفتار بکنیم که شبیه آدم‌های مغرور و متکبر نباشیم؟ اگر همیشه به خودتان یادآوری بکنید که غرور و تکبر، باعث می‌شود توفیقِ انجامِ مأموریت‌های خود را از دست بدهید، احتمال غافلگیر شدنِ شما کاهش پیدا می‌کند و اشتباهاتِ رفتاری و گفتاری شما به حداقل نصابِ ممکن می‌رسد. هرگاه احساس کردید غرور و تکبر در بدنهٔ احساساتِ شما رخنه نموده است، فوراً به خود یادآوری نمایید که نباید اجازه دهید روح فرعونی به شما حاکم شود و باید اختیار احساس خود را به موسای وجودتان بدهید و از خود شخصیتی بهشتی‌گونه بسازد. حالا شایسته می‌دانیم شما را با جلوه‌هایی از متکبرانه عمل کردن آشنا بکنیم تا خدای نکرده، آلودهٔ رفتارهای مغرورانه نشوید.
۱- در هنگام صحبت کردن، سر خودتان را به طرف عقب متمایل نکنید.
۲- در هنگام حرف زدن با مردم، چشم‌های خود را نبندید.
۳- هنگام نگاه کردن به پایین بینی نگاه نکنید.
۴- از بالای عینک خود به دیگران نگاه بکنید.
۵- اگر عینکی هستید، در هنگام صحبت کردن، عینک خود را به دست بگیرید ولی با ژست متکبرانه دستان خود را به حرکت در نیاورید.
۶- انگشتانِ دو دست خود را به حالتی گنبدوار به هم متصل نکنید.
۷- انگشتان شست خود را به دو بند شلوار خود قلاب نکنید و یا شست دست خود را پشت شلوارتان قلاب نکنید.
۸- در هنگام گفتگو، دهانِ خود را غنچه نکنید.
۹- از به کار بردنِ برخی از جملات که غرور و تکبر گوینده را به اثبات می‌رسانند بپرهیزید مثلاً نباید بگویید:
۱- می‌فهمم که دارید سعی می‌کنید چه بگویید… امّا… ۲- بسیار خوب است، امّا… ۳- باشد برای یک وقتِ مناسب…

فصل دوّم : مهارت‌های ضروری و دانستنی‌های لازم برای شما (بخش دوم)

حریم خصوصی هر فرد را رعایت بکنید.
همه ما با ترسیم دایره‌ای نامرئی به دور خود قلمرو و حریم خصوصی‌مان را مشخص می‌کنیم و اگر کسی که او را نمی‌شناسیم به درون آن دایره یا محدوده قدم بگذارد، احساس ناراحتی می‌کنیم؛ این محدوده حریم خصوصی ما می‌باشد که به شدت از آن دفاع می‌کنیم. اشخاص مهم تمایل دارند تا حریم‌های خصوصی بیشتری را به خود اختصاص بدهند، به همین دلیل بسیاری از ما با قرار گرفتن در مکان‌های شلوغ و متراکم مانند ایستادن در صف، احساس حقارت می‌کنیم که می‌تواند احساس اضطراب و پرخاشگری را هم به همراه داشته باشد. هنگامی که شما حتی به اشتباه و بدون غرض‌ورزی، حریم دیگران را مورد تعرض قرار بدهید، به شدت موجب ناراحتی‌اش می‌شوید تا آنجا که برای پنهان کردنِ ناراحتی خود ناچار می‌شود رنج زیادی را تحمل بکند. آنها احساس می‌کنند که توسط شما مورد تهدید جنسی یا فیزیکی قرار گرفته‌اند. می‌دانید در چنین لحظاتی بر مردم چه می‌گذرد، در چنین مواقعی، بدنِ آنها خود را برای واکنشی از نوع جنگیدن یا فرار کردن آماده می‌کند. تعداد تنفس‌ها و ضربانِ قلب آنها افزایش می‌یابد. اغلب مردم برای اینکه ناراحتی و ترس و اضطراب خود را پنهان بکنند، سعی می‌کنند بیشتر لبخند بزنند و وانمود می‌کنند که اوضاع عادی است و از چیزی نمی‌ترسند. شما باید مواظب باشید که به حریم خصوصی مردم تجاوز نکنید و با فاصله خیلی نزدیک، با آنها گفتگو نکنید؛ به ویژه در هنگامِ مواجهه با جنس مخالف، رعایت شئونات اسلامی را بکنید و به حریمِ جنس مخالف خود، حُرمت بگذارید. در مورد افرادی که عادت دارند در هنگام صحبت کردن با فاصله بسیار کمی نسبت به شما بایستند می‌توانید مستقیماً در چشمانش خیره شوید، یک قدم به عقب بردارید و بگذارید چشمانتان فاصله میان شما و او را برانداز کند و دوباره نگاهی به او بیندازید. مطمئن باشید که پیام را دریافت کرده است.
(۹) تماس فیزیکی مناسبی با مردم برقرار بکنید.
تماس فیزیکی مناسب، قادر است تمام دیوارها و موانع میان اشخاص را فرو بریزد و یخ‌های بی‌اعتمادی را آب بکند. بهترین شکل مناسب و قابل قبول برقراری تماس فیزیکی شایسته، «دست دادن با دیگران» می‌باشد. البته برقرار نمودنِ تماس فیزیکی بر حسب فرهنگ و ملیت افراد امری متفاوت می‌باشد. خوب می‌دانیم که در شرع مقدس اسلام هر گونه ارتباط جسمی با جنس مخالف، غیرقانونی و حرام می‌باشد و لذا از دست دادن به آنان و یا بازدید بدنی آنها به شدت باید پرهیز بکنید اما حق دارید از ما بپرسید که در برخود با جنس موافق چه محدودیت‌ها و مقررات عرفی و ضوابط درست اخلاقی مهم شمرده می‌شود، برای پاسخگویی به این پرسش کاربردی و شایسته، تذکراتی را برای شما خوبان در نظر گرفته‌ایم مثل:
۱- با دستانِ خیس و عرق کرده با مردم دست ندهید. همیشه دستمال کاغذی کوچکی را در جیب خود داشته باشید و قبل از دست دادن با دیگران، دستانِ خود را خشک بکنید.
۲- ابتدا شما به دیگران دست بدهید و دست خود را جلو بیاورید و در این کارِ خیر، سبقت بجویید. (واستبقوا الخیرات)
۳- فراموش نکنید که همیشه باید با دست راست دست بدهید.
۴- هنگام دست دادن، فشار زیادی را بر دستانِ مردم وارد نکنید و با فشاری متوسط، این کار را انجام بدهید.
۵- سعی کنید موقع دست دادن بازوی طرف مقابل را با دست دیگر خود نگیرید.
۶- در هنگام دست دادن، با شخص مقابل، ارتباط چشمی برقرار بکنید.
۷- دست دادن با هر دو دست، نشانه صمیمیت بیش از اندازه می‌باشد، لذا توصیه می‌کنیم که در نخستین ملاقات با هر دو دست، دست ندهید.
۸- دستانِ عرق کردهٔ خود را جلوی مردم و در خیابان‌ها و به طور علنی، هیچ وقت با شلوار یا پیراهن یا مانتوی خود پاک و تمیز نکنید.
۹- بعد از پاک کردنِ عرق دست‌ها با یک دستمال کاغذی کوچک، حتی‌المقدور و به مقدار اندک، آن را با عطر یا ادکلن معطر بکنید. البته فراموش نکنید که این دو عمل را دور از چشم دیگران، انجام بدهید.
۱۰- از خیره شدنِ خسته‌کننده به مردم بپرهیزید.
۱۱- از لبخند زدن‌های افراطی و نامناسب به ویژه نسبت به جنس مخالف، پرهیز بکنید چگونه خوب راه بروید؟
یکی از بهترین اصول خوب راه رفتن، این است که پشت خود را خمیده نکنید؛ زیرا خمیدگی پشت باعث می‌شود در نگاه دیگران، تأثیر منفی به جای بگذارید. هیچ می‌دانید قرارگیری طولانی مدت در این وضعیت، برای سلامتی جسم شما مضر می‌باشد؟ هرچه بیشتر در وضعیت خمیده قرار بگیرید، بیشتر به آن عادت خواهید کرد و حالت قرار گرفتنِ بدنتان بدتر از این هم خواهد شد. دانستنِ این نکته بسیار مهم است که نه تنها برای حفظ زیبایی ظاهری بدن، بلکه به خاطر حفظ سلامت جسمی و روانی خود، همیشه مراقب قرارگیری صحیح بدنتان باشید. شما باید در هنگام راه رفتن، با ظاهری دارای اطمینان خاطر و اعتماد به نفس به نظر برسید. در چنین حالتی، پشت شما صاف بوده و سر به طرف بالا قرار دارد و دست‌ها در طرفین بدن آزادانه در حرکت هستند. گام‌ها را به سرعت بردارید نه آنقدر که مثلِ دویدن باشد. هرگز نباید پاها را روی زمین بکشید و بهتر است که از پوشیدنِ کفش‌های دارای پاشنه خیلی بلند، خودداری نمایید؛ چون پوشیدنِ چنین کفش‌هایی باعث می‌شود به عقب و جلو نوسان پیدا بکنید. شما می‌تواند با ظاهری متفکرانه هم حرکت کنید یعنی سر متمایل به پایین باشد. دست‌ها در ناحیهٔ پشت به یکدیگر متصل می‌باشد. گام‌های شما باید آهسته باشد. می‌توانید بدنتان را اندکی خمیده به طرف جلو قرار دهید.
چگونه نباید راه بروید؟
بد راه رفتن، تصویر غلطی از شما در مردم می‌گذارد و موجب می‌شود تا آنها پیوسته از شما فاصله بگیرند. اگر ندانید به چگونه راه رفتنی، بد راه رفتن می‌گویند، چگونه می‌توانید مطمئین شوید خودتان یکی از آنها نمی‌باشید؟ ما شما را با چند نوع بد راه رفتن، آشنا می‌کنیم تا خدای ناکرده دچار چنین عادات غلطی نشوید.
۱- با ظاهری خمود راه نروید.
در این گونه راه رفتن، چشم‌ها به سمت پایین، شانه‌ها خمیده و دست‌ها فرو رفته در جیب می‌باشد. اگر کیف دستی در دست اینها باشد، انگشتانِ آنها به بند چرمی کیف دستی‌شان چنگ می‌زند. دست‌های اینها همیشه حالتی جمع شده دارد و در حالی که روزنامه و کاغذی را به سینه خود می‌فشارند، راه می‌روند. این اشخاص، در هنگام راه رفتن، نگاهشان تمام مدت متوجّه پایین می‌باشد.
۲- با ظاهری پرخاشگرانه راه نروید.
بلند و صدادار گام برندارید. با دست‌های مشت کرده و در حالت نوسانی حرکت نکنید. چهره‌ای اخم‌آلود نداشته باشید و ارتباط چشمی بیش از اندازه برقرار نکنید.
۳- با ظاهری عصبی و مضطرب راه نروید.
عصبی‌ها در حالی که دست‌ها را در سطح میانی بدن به هم پیچانده می‌کنند، بی‌هدف به این سو و آن سو قدم برمی‌دارند. لبخندهای عصبانی‌ها بیش از اندازه مضطربانه می‌باشد.
۴- با ظاهری مغرورانه راه نروید.
گام‌های سبک و جهنده نداشته باشید. چانه متمایل به بالا و همیشه در انتظار توجه و موافقت دیگران، از ویژگی‌های آدم‌های مغرور می‌باشد. بعضی وقت‌ها دست‌های فشرده در جیب با شانه‌هایی متحرک در هنگام راه رفتن، نشان دهندهٔ نخوت و خود بزرگ بینی شخص می‌باشد.
چگونه چهره‌ای جذاب داشته باشیم؟
جای هیچ شکی نیست که چهره جذاب و پرنفوذ می‌تواند تأثیر عمیقی بر روی مردم بگذارد. چگونه می‌شود کسی با مردم در ارتباط باشد ولی روی چهرهٔ خود کار نکند. برای دارا بودنِ چهره‌ای پرُجذبه هم باید روی صورتِ خود سرمایه‌گذاری بکنید و هم مهارتِ خوب نگاه کردن را فرا بگیرید. اگر عادت کنید همیشه لبخند بزنید مطمئناً جذاب‌تر خواهید شد. برای اینکه خودتان را وادار به لبخند زدن بکنید، تنها به نکاتِ مثبتِ آدم‌هایی که با آنان برخورد می‌کنید توجه بکنید. همیشه عادت کنید که نیمه پُر لیوان را ببینید نه نیمه خالی آن را. باید از همین امروز تصمیم بگیرید که در هر حادثه‌ای حتی حوادثِ غم‌انگیز و ناراحت‌کننده، پیام‌های مثبتی را دریافت بکنید. دومین نکته برای داشتنِ چهره‌ای جذاب این است که آرامش خود را حفظ بکنید. کسانی که آرامش خود را در شرایط مختلف زندگی حفظ می‌کنند، چین و چروک‌های کمتری را در صورت خود مشاهده خواهند کرد. عدهٔ زیادی از مردم و دانشمندان اعتقاد دارند که نگاه به چهرهٔ آدم‌های آرام، همانند قرص‌های مُسکن، آرام‌بخش و تسکین‌دهنده می‌باشد. سومین عامل تأثیرگذار در جذابیت چهره، رعایت بهداشت غذایی می‌باشد. این موضوع اثر فوق‌العاده‌ای را در حفظ و نشاط و تازگی پوست صورت به جای می‌گذارد. چهارمین عامل جذابیت، نگهداری دندان و مو و ناخن می‌باشد. عادت کنید هر روز لااقل سه وعده بعد از صبحانه، ناهار و شام، دندانتان را مسواک بکنید، تا همیشه دندان‌هایی سفید و تمیز داشته باشید. دندان‌های زرد و دهانِ بدبو، از مهم‌ترین عوامل تنفرانگیز برای مردم اطرافیان می‌باشد. اجازه ندهید موهای سر و صورت شما از حد معینی بیشتر بشوند. اصلاحِ به موقع موهای سر و صورت از ضروری‌ترین رفتارهای هدف‌های ماهانه و هفتگی شما باید قرار بگیرد. نباید فراموش بکنید که زیر گویی پر از موهای اصلاح نشده، به طور حتم نمی‌تواند نشانهٔ یک آدمِ تمیز و آراسته باشد تا چه رسد یک انسانِ مؤمن و انقلابی‌ای مثل شما. اگر مایلید شخصیت جذابی داشته باشید، خود را موظف بدانید همیشه ناخن‌های کوتاه شده‌ای داشته باشید. پنجمین راهی که برای جذاب بودن شما پیشنهاد می‌کنیم این است که فِرز و چالاک راه بروید و هنگام قدم برداشتن، کمی سریع‌تر از مردمِ عادی، عمل بکنید. ششمین راه برای اینکه دیگران را مجذوب خود بکنید این است که به پرورش اندام و ورزش بپردازید. کسانی که عضلاتی محکم و متناسب داشته باشند، بدونِ هیچ تردیدی از خود شخصیتی پرنفوذ خواهند ساخت.
چگونه مأموری پُرجاذبه باشید؟
فکرش را بکنید اگر بتوانید محبوب مردم باشید و کاری بکنید که مردم شما را دوست داشته باشند، در مدت زمانِ کمتری با آنها به توافق خواهید رسید. اگر بتوانیم مأمورانی داشته باشیم که در برخوردِ اوّل، آدم‌ها را شیفته رفتار خود بکنند، تردیدی نخواهیم داشت که در اجرای تقاضاهای آنان، مردم بدون هیچ گونه اعتراضی پیشقدم خواهند شد و از هر یک از مردمی که مأموران با آنها مواجه می‌شوند، طرفداری پر و پا قُرص برای جمهوری اسلامی ایران، به وجود خواهند آورد. توصیه می‌کنیم که مباحث این قسمت را جدی بگیرید و مو به مو، پیشنهاداتِ گفته شده را انجام بدهید.
۱- برای خود برنامهٔ دقیق روزانه داشته باشید.
اگر بتوانید زمان و تمامِ کارهایی را که قصدِ انجامشان را در یک روز دارید بر روی ورقه‌ای به طور دقیق یادداشت بکنید، خود را از دلهره، شتابزدگی، تنبلی و خشم و عصبانیت نجات خواهید داد. برنامه‌ریزی روزانه موجب می‌شود به تدریج به آدمی آرام و خونسرد، تبدیل بشوید.
۲- سعی کنید آدمی شکیبا و صبور باشید.
کسی که نتواند کاملاً بر خود مسلط باشد، هرگز احترام و محبت دیگران را به سوی خود جلب نخواهد کرد. بی‌تابی، زود عصبانی شدن، هر قدر هم به ظاهر دلیل موجهی داشته باشید، نشانهٔ ضعف و ناتوانی شما از دیدگاه مردم، به حساب خواهد آمد.
۳- عادت بکنید بیشتر شنونده باشید.
علاوه بر اینکه باید هر روز تمرین کنید تا شنوندهٔ خوبی باشید، بر شما لازم است اسرار خودتان را فاش نکنید و به اصطلاح خودتان را وسائل شخصی و خصوصی خودتان را به هر کس و ناکسی نگویید.
۴- قشنگ حرف بزنید.
بکوشید حتی یک کلمه نسنجیده هم بر زبان نرانید. کلمات را با نهایت دقت بسنجید. طوری حرف نزنید که باعث ناراحتی و رنجش دیگران شود. لازم نیست ادیبانه و قُلُنبه سُلُنبه سخن بگویید بلکه برعکس، باید ساده و روشن صحبت بکنید. اگر مایلید در فنِ سخن گفتن، مهارت پیدا بکنید، به سخنان سخنرانانِ بزرگ و سخنورانِ نامی گوش بدهید و ریزه‌کاریهای جملاتِ به کار برده شده توسط آنان را مورد تجزیه و تحلیل قرار بدهید. شما می‌توانید با سرمشق قرار دادنِ اشخاصی که در فن سخنوری، زیبا سخن می‌گویند، از خود شخصیتی جذاب‌تر و قوی‌تر بسازید. بهتر است که از چند سرمشق الهام بگیرید و از هر خرمنی، خوشه‌ای بچینید. موقع حرف زدن از هرگونه شور و حرارت افراطی خودداری کنید و در کلیه حرکات لب و صورت همچنین خنده و حتی لبخند اندازه نگهدارید. هرگز اعتراضات خودتان را با طول و تفصیل به رخ مردم نکشانید و از انتقاد زیاد به مردم، اجتناب بکنید؛ زیرا انتقاد، همواره جز ایجاد جراحت در دل دیگران، اثر دیگری ندارد و به ندرت باعث اصلاح دیگران می‌شود.
چگونه شنونده‌ای موفق باشید؟
یکی از مهارت‌هایی که شما برای خوب برخورد کردن با مردم، لازم دارید، مهارت خوب گوش دادن به حرف‌های دیگران می‌باشد. شما باید خود را آماده بکنید تا به نقطه نظرات و انتقادات و پیشنهاداتِ مردمی که با آنها مواجه می‌شوید، خوب گوش بدهید. شاید تعجب کنید اگر به شما بگوییم که بسیاری از زد و خوردهای لفظی و دعواها و تشنج‌آفرینی‌ها برای این به وجود می‌آید که یکی از طرفینِ گفتگو و یا هر دو طرف گفتگو، رعایتِ اصولِ خوب گوش دادن را نمی‌کنند. چون ما در نظر داریم طی آموزش‌های این کتاب از شما شخصیتی بسازیم با کارآیی بسیار بالا و کمترین نقاط ضعف، لذا ناچاریم گفتنی‌های خوب گوش دادن را با شما در میان بگذاریم.
۱- افکار مخالف را بدون واکنش، مخصوصاً واکنش شدید، گوش دهید.
۲- به خود تلقین کنید که شاید اگر شما هم دارای ساختمان مغزی، طبع و خوی، تلقینات و سرمشق‌های دوران کودکی دیگران بودید، شما هم مثل آنها فکر می‌کردید.
۳- خیال نکنید گوش دادن به حرف‌های دیگران، به معنای قبولِ سخنانِ آنها می‌باشد؛ یعنی شما اختیار دارید عقایدِ غیرقابل قبول و نادرستِ دیگران را قبول نکنید.

چه کنید تا مردم از شما اطاعت بکنند

شاید تقاضاهایی که حین برخورد با مردم، از آنها می‌کنید، مورد علاقهٔ آنها نباشد؛ لذا چه باید بکنیم تا مردم و مسافرین، حرف‌هایمان را قبول کنند و با خوشحالی درخواست‌هایمان را بپذیرند؛ تحقیقات علمی و تجربی نشان داده است که می‌شود انسان به جایی برسد که آنقدر روی مردم تأثیر بگذارد و آنقدر شخصیتِ سِحرآمیزی از خود بسازد که دیگران به پذیرفتنِ سخنانش افتخار بکنند. خودتان را آماده بکنید تا با راهنمایی‌هایی که خدمتتان عرضه می‌کنیم چنان شخصیتی از خود بسازید که مورد احترامِ تک تک مردمی که با آنها مواجه می‌شوید، قرار بگیرید.

امیال و حرص‌های خود را مهار بکنید

نکند شهوات جنسی بر وجود شما مسلط شود. برای کنترل غریزه جنسی، سعی کنید مردم را خانوادهٔ خود فرض بکنید؛ یعنی بزرگترها را پدر و مادر خودتان، همس سن و سال‌ها را برادر و خواهر و کوچکترها را همانند فرزند خود یا برادران و خواهرانِ کوچک خود بدانید. میل شدید به رئیس شدن و دستور دادن و امر کردن به دیگران را در خودتان، از بین ببرید. شخصیت شما بزرگتر از آن است که خود را به بازی کودکانهٔ رئیس بازی دلخوش بکنید. فراموش نکنید که با ارزش‌ترین مردم در نظر خداوند، خدمتگزارترین شما می‌باشد نه کودکی که بیشتر رئیس بازی می‌کند و گول و فریبِ شیطان را می‌خورد زیرا شیطانِ رانده شده، خیلی‌هایمان را بر اساسِ عشق به رئیس شدن و ریاست کردن، گول می‌زند. مردانِ الهی مقام را در خدمتِ هدف‌های الهی خود قرار می‌دهند و اجازه نمی‌دهند که مقام و پُست آنها را در خدمتِ خود بگیرد. شهوت و میل شدید به پُرحرفی را در خودتان کاهش بدهید. آدم‌های پُرحرف، زیاد اشتباه می‌کنند و در بسیاری مواقع، دروغ هم می‌گویند و به طور حتم و بی هیچ شک و تردیدی آلوده به غیبت، تهمت، بدگویی، افشاء اسرار دیگران و ده‌ها میکروب روحی و ویروسِ فکری دیگر هم می‌شوند و سلامتِ روانی خود را زیر سؤال می‌برند. از طرفی نکند نسبت به جمع مال و سرمایه حریص باشید، کم نبودند اشخاصی که با دیدنِ ماشین‌های گران قیمت و خانه‌ها و ویلاهای به ظاهر رویایی، دچارِ احساسِ حقارت شدند و یا خود از خادمانِ سرمایه‌دارانِ زالوصفت شدند و یا آنقدر از آنها عقده به دل گرفتند که از خود آدمی عقده‌ای ساختند. باید از زندگی مأمورانی عبرت گرفت که با رشوه گرفتن، خود را به متاع اندکی فروختند و هنگامِ تعیین قیمت، خود را ارزان فروختند. می‌دانید چرا؟ زیرا آنها آنقدر اراده نداشتند که در برابر خواهش‌های نفسانی، قد عَلَم بکنند و ایستادگی و شجاعت و مردانگی خود را به نمایش بگذارند. اگر مایلید حرص شما به تمتعات دنیوی فروکش بکند لااقل روزی یک بار، آن هم هنگام شب، از قبرستانِ نزدیک منزلتان دیدن بکنید. عاقبت جمع مال و سرمایه را در آن فیلم واقعی، مشاهده خواهید کرد.

خواب منظم و عمیق داشته باشید

عادت کنید شب‌ها رأس ساعت معینی بخوابید. خواب نیمروز (قیلوله) هم به شما کمک زیادی می‌کند. دانشمندان روزانه ۸-۷ ساعت خوابیدن را برای اکثریت مردم توصیه می‌کنند. حتماً ۲۰ دقیقه استراحت و خوابیدن در بعدازظهر، انرژی تازه‌ای در جسم و فکر شما، به جریان می‌اندازد. برای خواب صحیح، جای تاریک و کم سر و صدا را انتخاب بکنید. روی زیراندازهای خیلی نرم نخوابید که تنبلی را برای شما به ارمغان می‌آورد. اگر عادت کنید خود را از دو انحراف و وسوسه پُرخوابی و کم‌خوابی رهایی بدهید، آنگاه صلاحیت پیدا می‌کنید تا در نقشِ یک راهنما برای دیگران، موفق عمل بکنید.

رژیم غذایی درستی داشته باشید

پرخوری و کم‌خوری هر دو نوعی زیاده‌روی از مرز تعادل می‌باشد. شما باید بر اساسِ سن، جنس، وزن، قد، شغل و میزانِ تحرک روزانه‌تان، غذای مناسبی را از نظر مقدار و نوعِ غذا، برای خود، تدارک ببینید. برای جذابیت غذاهای فسفری را توصیه کرده‌اند غذاهایی مثل: تخم مرغ، جگر سیاه، لوبیا، عدس، گردو، گوشت گاو گوسفند.

به استراحت و تفریح روزانه اهمیت بدهید

با گردش در هوای آزاد و انجامِ تنفس عمیق، خستگی‌های روزانه‌تان را برطرف بکنید. گردش در سطح شهر و تماشای مناظر خوب و مفید را به شما توصیه می‌کنیم. ویترین مغازه‌ها و نگاه کردن به اشخاص، دور زدن در خیابان را هم برایتان هدف‌دار و ارزشمند خواهد نمود. از سرگرمی‌های سالم هم استفاده بکنید.

چگونه آرامش خود را در هر شرایطی حفظ کنید

یکی از ویژگی‌های ضروری برای شما، حفظ آرامش و خونسردی می‌باشد. اگر بتوانید آرامش را ملکهٔ نفسانی خود بکنید، بازیچه دستِ انسان‌های جاهل و یا عالمانِ مُعاند قرار نخواهید گرفت. باید قبول کنید کاری را که در پیش دارید، مخالفت خیلی‌ها را به دنبال خواهد داشت. اگر مایلید در مقابل رفتارهای غلط دیگران دستپاچه نشوید و بازیچه آنها قرار نگیرید، از همین حالا تصمیم بگیرید مهارت و دانشِ کسب آرامش را عمیقاً فرا گیرید. آرامش موجب می‌شود میزان تمرکز و دقت در کارتان افزایش پیدا بکند و با حداقل خستگی مأموریت خود را به انجام برسانید و از کار خود حداکثر نتیجه را به دست آورید. اگر آرامش را عادتِ خود بکنید، بدونِ هیچ شتاب و عجله، سخنان خود را به طوری که کاملاً برای دیگران قابل درک باشد، بیان خواهید نمود. ما مایلیم شما اصولِ حفظ آرامش را یاد بگیرید تا وجودتان برای مردم، به اندازه قرصَهای مُسکن و شفابخش، اثر داشته باشد. آنچه که شما را در برابر مشکل‌ترین حوادث نامطلوب و حتی آسیب‌های جسمانی، بیمه می‌کند، چیزی غیر از آرامش نیست. شخص آرام، زیر بار هر کس و ناکس نمی‌رود و سخنان و رفتارهای دیگران را که پایه و اساس منطقی نداشته باشد، قبول نمی‌کند. اگر از ما بپرسید: «چگونه بفهمیم شخصی مضطرب و ناآرام هستیم؟» به شما پاسخ می‌دهیم که اگر افکار پراکنده‌ای دارید و خواب آرام ندارید و اگر از وقت استراحت خود می‌زنید تا به گذشتهٔ از دست رفته و یا آیندهٔ نیامده بیندیشید و اگر آدمی شدیداً خشک و بی‌روح هستید؛ و اگر سخنان نادرست می‌گویید و یا کارهای افراطی می‌کنید شک نکنید آدمِ ناآرامی هستید. اگر سخنان خود را ناقص و شتابان بیان می‌کنید و اگر سعی دارید افکار خود را بر دیگران تحمیل بکنید و نیز اگر ظاهر ناآرامی دارید و به محض مواجه شدن با سفسطه‌ها و نیرنگ‌های آدم‌های چرب زبان از باورهای خود عقب‌نشینی می‌کنید، در خشکسالی آرامش به سر می‌برید. آدم‌های ناآرام، برای مشکلاتِ کوچک، تعادل روحی خود را از دست می‌دهند و در برابر حوادث شاید خونسردی خود را به کلی از دست می‌دهند. ثابت شده است که آدم‌های ناآرام چنانچه باید، مورد تقدیر دیگران قرار نمی‌گیرند و در مقابلِ کار و لیاقت‌های خود، مزد کافی دریافت نمی‌کنند. اگر شما نتوانید در برابر بددهانی‌ها و گزافه‌گویی‌ها و بدرفتاری‌های دیگران، با آرامش عکس‌العمل مناسب نشان بدهید، به شما توصیه می‌کنیم بدون فوت وقت، به دنبال کار مفید دیگری بروید. مأمور ناآرام همانند یک بمبِ در حال انفجار می‌باشد که هم باعث نابودی آبرو و حیثیت و اعتبار خود می‌شود و هم جو متشنّجی را ایجاد می‌کند که در شرایط فعلی کشور، حکم یک بیماری مُسری را دارد. اگر سَرِ کارِ خود حاضر نشوید بهتر است تا اینکه با روانی ناآرام با مردم مواجه بشوید و به قول شاعر: “اگر نوشم نِئی*****نیشَم نباشی” اگر تا به حال ناآرام عمل کردید و مایلید از خود شخصیتی آرام و متواضع بسازید، نگران نباشید. شما با در دست داشتنِ این کتاب قادر خواهید بود، به این رویای خودتان جامه عمل بپوشانید. اگر باور کنید که می‌توانید تغییر کنید و انسانِ تازه‌ای از خود بسازید، در کمترین زمان ممکن، موفق خواهید شد به چنین هدف مقدسی دست پیدا بکنید. حال می‌پردازیم به اینکه چگونه می‌توانیم مأموری آرام و متواضع باشیم؟

یکی از بزرگانِ آرام را الگوی خود قرار بدهید

حتی در بین دوستان و فامیلان و خانوادهٔ خود نیز می‌توانید آدم‌های زیادی را پیدا بکنید که چگونه آرام بودن را به شما یاد خواهند داد. هم در فکر و ذهنِ خود، خاطراتِ آرام بودنِ آنها را تکرار بکنید و هم در عمل با آنها همنشین بشوید.

غذاهای مناسب مصرف بکنید

هیچ می‌دانستید که مصرف گوشت و قند تولید ارتعاش و لرزه می‌کنند؛ لذا در هر شبانه روز بیش از ۱۵۰ گرم گوشت مصرف نکنید و از قندِ طبیعی موجود در میوه و عسل و کشمش و توت استفاده بکنید. ترک پُرخوری و ترک مصرف غذاهای سنگین را فراموش نکنید.

ورزش‌های آرام‌بخش را جدی بگیرید

روزانه سه بار و هر دفعه ۱۰ بار تنفس عمیق بگیرید. برای انجام هر گونه ورزشی توصیه می‌کنیم در هنگام بامداد ورزش بکنید. اگر توانایی دارید دو ورزشِ شنا و وزنه‌برداری را ترک نکنید. دوش گرفتن و استحمام، ورزش دیگری است که در کسب آرامش نقش تردیدناپذیر دارد. ورزش بدنی، برداشتنِ وزنه، دوش گرفتن و مالش و پس از آن در حدود پنج دقیقه استراحت در حال طاق‌باز که طی آن عضلات در آرامش و محیط نیمه تاریک تمدد پیدا بکنند، بهترین وسیله ایجاد آرامش برای روح و روانِ شما می‌باشد.

بر حواس خود کنترل داشته باشید

نفس خود را عادت بدهید تا از صداهای به ظاهر تنفرانگیزی مثل به هم خوردن ناگهانی لنگه‌های یک درب، صدای کشش یک نوک فلزی بر روی یک سطح صاف، صدای بوق اتومبیل و رادیو و فریادهای گوشخراش نباید آنقدر آرامش شما را در هم بریزد که کنترلِ خود را از دست بدهید. هنگامی که صدایی بیش از حد شما را ناراحت می‌کند توجه خودتان را به یکی از وظایف خویش یا خواندنِ کتابی و یا ورزش و یا انجامِ کار لذت‌بخشِ دیگری، جلب بکنید. خودتان را طوری عادت بدهید که ایجاد صدا توسط اشخاص و یا وسایل مختلف، در شما کمترین اثر را داشته باشد. با صداهای گوشخراش با لبخند و بی‌توجهی مواجه بشوید. دربارهٔ بوهای بد و تماشای حوادثِ ناگوار هم عکس‌العمل شدید، نشان ندهید؛ همچنین با چشیدنِ غذاهای مختلف نیز عکس‌العمل نادرست از خود نشان ندهید.

بدون شتاب، سخن بگویید

سعی کنید با آرامش حرف بزنید. بدونِ از دست دادنِ خونسردی خود به پاسخ‌های تند و ناراحت‌کننده، اعتراضات، ضد و نقیض گویی‌های مردم و مخاطبین، پاسخ بدهید.
اگر مخاطب شما پا را فراتر از تربیت و ادب گذاشته بدونِ علت و منطق، یقه می‌درد و یا به ادای سخنانِ زشت و تهدیدآمیز با شما می‌پردازد، خم به ابرو نیاورید بلکه در نهایت آرامش، شکیبایی خود را حفظ بکنید تا آتش خشم او فروکش کند و سپس با لحنی ملایم و مطمئن به اظهارات او پاسخ بدهید. از کلیه بحث‌هایی که ربطی به موضوعِ کار شما ندارند، پرهیز بکنید. عاطفی و بر مبنای انگیزه‌های لحظه‌ای سخن نگویید.

دوستانی آرام داشته باشید

از همین امروز تصمیم بگیرید با اشخاصی آرام، خوش مشرب و جذاب مجالست و رفاقت داشته باشید. همنشینی با آدم‌های تندخو، عصبانی، مضطرب و پرخاشگر، حکم آشامیدنِ سمِّ مهلک را برای شما دارد. برای آزمایش کردنِ دوستانِ خودتان خوب است نظر خودتان را دربارهٔ مسئله‌ای از آنها بپرسید و بعد از اظهار نظر آنان، با آنان مخالفت بکنید و شاهدِ عکس‌العمل آنان باشید.

از لباس‌های تنگ استفاده نکنید

علاوه بر ضررهای جسمانی متعددی که استفاده از پوشاک تنگ به همراه دارد خلافِ شرع، عرف، عقل و اخلاق اجتماع اسلامی می‌باشد. لذا به هیچ وجه از کمربندهای تنگ استفاده نکنید. از پوشیدنِ شلوارهای تنگ، پیراهنِ تنگ، مانتوی تنگ بپرهیزید. چرا باید لباسی را بکارگیری بکنید که عیب بزرگی مثل از بین بردنِ آرامش را به همراه داشته باشد.
از مواجه شدن با مسئولین خود و رؤسای ادارات نترسید.
اگر وظایف خود را به خوبی انجام بدهید، معنی ندارد که از مافوق خود ترسی به دل خود راه بدهید. و اگر در انجامِ وظیفه کوتاهی کردید، قول بدهید که در اولین فرصتِ ممکن تلافی بکنید. کسی که خود را بزرگتر از همه موجودات بداند و انسان‌ها را عبد خدا فرض بکند و خیانتی نکرده باشد و خلافی مرتکب نشده باشد به جای ترس، همواره با آرامش همراه و همنشین خواهد بود.

چگونه در انجامِ کارهایتان خجالت نکشید

شاید شما هم جزء آن دسته از مأمورانی باشید که از مواجه شدن با مردم، ترس دارید یا از گذشته، آدمی کمرو و گوشه‌گیر بودید و یا اخیراً به این عادت مبتلا شده‌اید. اگر نتوانید بر کمرویی خودتان غلبه بکنید، در انجام مأموریت دچار ناتوانی می‌شوید و از عهده کارتان، برنمی‌آیید. خجالتی بودن باعث می‌شود به شما حالتی دست بدهد که موجب خشم و دستپاچگی شما بشود. لرزش دست و اندام‌ها و نیز بد حرف زدن و تندمزاجی از دیگر نشانه‌های آدم‌های خجالتی می‌تواند باشد. مأموری که خجالتی نباشد، نمی‌تواند ارتباط درستی را با مردم برقرار نماید و شاید برعکس تصویر نادرستی را از حکومت اسلامی و اسلام در ذهن دیگران بر جای بگذارد. برای اینکه بر کمرویی خودتان غلبه بکنید، توصیه‌های مهم زیر را به کار ببندید و به آرزوی خود دست پیدا بکنید:
به خود تلقین کنید که انسان مؤمن، عزت نفس دارد: چون به خداوند یقین و توکل دارد، لذا در مقابل هیچ کس و هیچ حادثه‌ای، احساس ضعف و کوچکی نمی‌کند.
پیامبران و امامان(علیه السلام) و نیز بزرگانِ دین را الگوی خود قرار بدهید: اگر خجالتی بودن، فضیلت محسوب می‌شد، لااقل یک نفر از حضرات معصومین(علیه السلام) می‌بایست خود را به چنین ویژگی، آراسته کرده باشد؛ در حالی که هیچ یک از فرستادگانِ الهی کمرو نبودند، بلکه بسیار هم گشاده‌رو و معاشرتی بودند.
خودتان را دست کم نگیرید: خیال نکنید همه مردم، لیاقت‌های بیشتری نسبت به شما دارند. فراموش نکنید که خداوند لطف کرده و موهبت‌ها، نعمت‌ها و استعدادهای زیادی را در وجود شما، به ودیعه گذاشته است؛ پس قدر این همه برکاتِ خداوندی را بدانید.
همیشه انتظار نداشته باشید از دیگران بارک‌الله بشنوید: در جستجوی تأیید گرفتن از دیگران نباشید شما خوب هستید چون خوبی‌های زیادی در وجود شما قرار دارد نه اینکه چون این و آن می‌گویند شما خوب هستید. کسانی که توجّه و تأیید را از دیگران، گدایی می‌کنند، همیشه بازیچه دیگران قرار می‌گیرند و روی آرامش را نخواهند دید.
از خودنمایی کردن دست بردارید: کارهای خود را به نیتِ مورد توجه قرار گرفتن، انجام ندهید. تنها ریاکاران هستند که برای خود نشان دادن به دیگران، کارهای روزمره خود را انجام می‌دهند.
نقاط ضعفِ خود را با نقاطِ قوتِ دیگران مقایسه نکنید: یکی از شایع‌ترین دلایل خجالتی بودن این است که انسان رفتارهای غلطِ خود را با رفتارهای درستِ دیگران مورد مقایسه قرار بدهد و نتیجه بگیرد که انسانی نالایق می‌باشد. مطمئن باشید همه مردم اطرافتان هم نقاط ضعف‌های زیادی دارند که شاید بسیاری از آنها را شما نمی‌دانید. برای اینکه دچار کمرویی نشوید، همیشه نقاط قوتِ خود را با نقاط قوتِ دیگران مورد مقایسه قرار دهید.
مسائل ظاهری و مادی را اساسِ انسانیت ندانید: این عقیده نادرست است که چون فلانی خانه‌ای گران قیمت و ماشینی آخرین سیستم دارد پس لزوماً از شما خوشبخت‌تر است. خوشبختی از سرمایه‌های درونی انسان‌ها به وجود می‌آید و ابزارِ مادی فقط وسیله رفاهِ کوتاه‌مدت آدمی هستند و بس.

چگونه در مقابل صاحبان مناصب، قوی ظاهر شوید

اگر احساس کردید طرف مقابل شما از رؤسای اداراتِ دولتی یا خصوصی می‌باشد، خود را گم نکنید و آشفته خاطر نشوید. از اینکه وظیفه خودتان را نسبت به آنها هم اجرا بکنید، توهمی به دل راه ندهید. مغرور و خشن و عصبانی نباشید بلکه در عینِ تواضع و ادب با قاطعیت، مواردِ قابلِ تذکر را به آنها هم گوشزد بکنید. برای اینکه در مقابلِ بزرگان اداری و اجتماعی کم نیاورید و احساس عجز و ناتوانی نکنید، حتماً فرمول‌های این قسمت را چند بار بخوانید و هر روز به خود تلقین کنید که بارها این قواعد را به اجرا بگذارید. غیر از خدا از هیچ کس نباید بترسید.
آنها را بدونِ کرّ و فرّ ظاهری تصور بکنید.
به محض مواجه شدن با صاحبانِ مقاماِ ظاهری، در ذهن خود تصور بکنید اگر این پُست را از آنان بگیرید چه فرقی با بقیه مردم دارند؟ مطمئناً به این نتیجه خواهید رسید که بین یک مدیر کل و یک کارمند ساده هیچ فرقی وجود ندارد و مقام هم اگر ماندنی بود از گذشتگان به آیندگان نمی‌رسید.
بزرگی را در ذهن و دل خود به گونه‌ای دیگر معنی بکنید.
بر اساس آیه کریمه (ان اکرمکم عندالله اتقیکم= همانا گرامی‌ترینِ شما نزد پررودگار، با تقواترینِ شما می‌باشد) بزرگی را بر اساس میزانِ کرامت نفسانی و فضایل انسانی محاسبه می‌کنند نه با شمارشِ فیش حقوقی یا تعداد ماشین‌ها و صندلی‌ها و اسکورت‌های آدم‌ها.
بدانید از نظر خدمتگزاری بین شما و ایشان تفاوتی وجود ندارد.
زیرا او در مقامِ دیگری مشغول به خدمت است و شما در پُست خودتان به کشور خدمت می‌کنید. هیچ فکر کرده‌اید که اگر یک روز، کارگران شهرداری، از جمع کردنِ آشغال‌ها در سطح شهر خودداری بکنند فضای شهر چقدر قابل زیستن برای اهالی آن می‌باشد؟ پس خودتان را دست کم نگیرید و جایگاه خدمتگزاری و خدمات رسانی خود را بسیار رفیع و ارزشمند تلقی بکنید.
فراموش نکنید خیلی‌ها با ژست بزرگی زندگی می‌کنند.
کم نیستند آدم‌هایی که تنها به کفش و کیف و کت و شلوار و ظاهرِ خود می‌رسند و سرزمینِ روح و روانِ آنها، همانند بیابانی بی‌سبزه و درخت می‌ماند. گول طبل‌های توخالی را نخورید و با چشمِ حقیقت‌بین با دیگران مواجه شوید.

چگونه با نگاه‌ها و انتقادهای بی‌مورد دیگران مواجه شوید

شاید حین مأموریت خود با نگاه‌های تهدیدآمیز و سخنانِ زنندهٔ دیگران، مواجه بشوید. شاید با آدم‌هایی سر و کار پیدا بکنید که نقاط ضعف‌های اقتصادی، سیاسی و اجتماعی را بهانه‌ای و دلیلی برای نپذیرفتن حرف‌های منطقی‌تان، قرار بدهند. باید چه بکنید؟ اگر تا به حال چنین مواردی را مشاهده نکرده‌اید، مطمئن باشید در همین چند روزِ آینده، یکی از آنها به سراغِ شما خواهد آمد. آنها فکر می‌کنند چون دارای متوسط درآمد بالایی هستند می‌توانند همه مردم اطرافتان را با یک چک، خریداری بکنند حتی شما را. آنها عادت دارند آنقدر از دیگران عیب بگیرند تا کسی جرأت نکند به آنها نزدیک بشود. اگر شما با چنین اشخاصی مواجه شوید، چه باید بکنید؟

خونسردی خود را حفظ بکنید

با اینکه به ظاهر به حرف‌های آنها گوش می‌دهید در باطن به خود تلقین بکنید که با یک آدمِ منفی‌نگر و مغروری طرف هستید و تنها داروی دردِ چنین آدمی‌هایی بی‌اعتنایی درونی و فکری به اینها می‌باشد.

با او دهن جوابی نکنید

بسیاری از این آدم‌ها عادت کرده‌اند با شلّاق انتقاداتِ بی‌رحمانهٔ خود، روح و روانِ دیگران را مجروح بکنند و از انجامِ چنین عملی لذت می‌برند. گویا آنها از آزارِ دیگران، لذت می‌برند؛ اما اگر شما در تمام مدتی که او به اصطلاح سخنرانی غرّا می‌کند، حرفی نزنید و با لبخند و تبسم به حرف‌های او گوش بدهید، به سرعت آنها را خلع سلاح خواهید کرد.
از جملاتِ زیبایی استفاده بکنید.
مثلاً بعد از اتمامِ سخنانِ آنها می‌توانید بگویید که:
(۱) احساساتتان را درک می‌کنم ولی ناچارم خدمتتان عرض کنم که… (تذکر خود را مؤدبانه بیان کنید).
(۲) می‌دونم حرف‌های زیادی برای گفتن دارید که وقتِ بیشتری را می‌طلبد ولی با این حال اجازه بفرمایید خدمتتان عرض بکنم که… (تذکر خود را نرم و با قاطعیت بیان بکنید(.
(۳) از اینکه به من اعتماد کردید و خیلی از حرف‌های دلتون را به من گفتید، از شما متشکرم. امیدوارم بتونم آدمِ قابل اعتمادی برای همه مردم باشم. پس اجازه بفرمایید من هم تقاضا و خواهش قلبی‌ام را با شما در میان بگذارم که… (تذکر خود را با لبخند و آرامش به آنها بگویید(.

نقش یک شنوندهٔ صبور را بازی بکنید

تصور کنید رئیسِ اداره‌ای هستید و در حال استماعِ انتقاداتِ یکی از کارمندانِ خود می‌باشید. شما می‌توانید تصور کنید فروشنده‌ای هستید که با مشتری انتقادکننده‌ای مواجه شدید؛ و یا می‌توانید فکر کنید که در نقش یک پدر فیلم بازی می‌کنید و طرفِ مقابل را کودکی تصور نمایید که از روی لجاجت و غرور سعی دارد پدرش را عصبانی بکند و شما چنین اجازه‌ای را به او نمی‌دهید. خیال کنید در تمامِ مدتی که او زمین و زمان را به هم وصل می‌کند و همگان را بد می‌داند و از همه چیز بدگویی می‌کند، شما را به عنوانِ مشاوری خردمند و توانا دانسته، در مقابلِ شما و با شما درد دل می‌کند و شما هم در نقشِ مشاوری دانا، مهربان و با تجربه او را درک می‌کنید و تحملش می‌کنید.
چگونه حضور در محیط جدید، باعث ترس شما نشود شاید اولین سالِ همکاری شما با ما باشد. حتماً خوب می‌دانید که هرگاه قرار باشد دست به کار جدیدی بزنید، ترسِ از انجامِ کار در بار اوّل، برای شما حادث خواهد شد.
کمتر کسی است که به چنین ترسی دچار نشود. پس هنگامی که حالت ترس برایتان رخ‌نمایی نمود، دلهره و اضطراب پیدا نکنید. هیچ فکر کردید که اگر این طلسمِ به ظاهر عجیب و خوفناک را بشکنید، چه نتایجِ درخشانی نصیب شما خواهد شد؟ از مواجه شدن با آدم‌های جدید، محیط‌های تازه و مسائل نو، هیچ ترسی به دل راه ندهید. فراموش نکنید که خداوند با شماست. برای مبارزه با این ترسِ طبیعی چه می‌توان انجام داد؟

همه انسان‌ها و اجتماعات را شبیه هم بدانید

تفاوت شخصیتی در آدم‌های همه محیط‌های جهان دیده می‌شود و این باعث می‌شود از مواجه شدن با آدم‌های یکنواخت و تکراری، مصون بمانید؛ اما سبک شخصیتی انسان‌ها تقریباً در دسته‌بندی‌های یکسانی قرار خواهد گرفت. اینکه یکی درون‌گر است و دیگری برون‌گرا. اینکه یکی هدف‌دار است و دیگری بی‌هدف و پوچ‌گرا. اینکه یکی آگاهانه زندگی می‌کند و دیگری جاهلانه روز می‌گذراند، در همه جای دنیا امری یکسان و قانونی ثابت می‌باشد. حضور در اجتماعاتِ مختلف هم، قوانین یکسانی را به ما نشان می‌دهد. شما با تمرینِ معاشرتی بودن و خوش مشرب بودن، محبوب مردمِ محیط‌های مختلف خواهید شد.

قبل از رفتن به محیط جدید، دربارهٔ آن اطلاعات کسب بکنید

شما می‌توانید از طریق دوستان و آشنایان و فامیلانتان اطلاعات جالبی را در این رابطه کسب بکنید. بهتر است از آداب و رسومِ مردمِ محل کارتان اطلاع کسب نمایید. همیشه به خود تلقین بکنید که آشنایی با محیط‌های تازه، موجب افزایش مهارت‌های ارتباطی شما می‌شود. چرا با شور و اشتیاقِ فراوان، واردِ محیط‌های تازه نمی‌شوید؟ چرا برای آشنا شدن با مردمان جدید، لحظه‌شماری نمی‌کنید؟ فراموش نکنید که همه ما انسان‌ها از فرزندانِ پدر و مادر واحدی به نام آدم و حوا هستیم. محیط جدید را فرصتی تازه برای شروعی تازه و خدمتی تازه و کسب تجاربی تازه برای خود، تلقی بکنید.

چگونه نگاه کردنِ درست را یاد بگیرید

در این قسمت قصد داریم قواعدی را به شما یاد بدهیم که موجب تأثیرگذاری چشمان شما در مردم می‌شود. اگر مایلید با چشمان خودتان، خیلی‌ها را مجذوب بکنید، حتماً این فصل را به دقت بخوانید و عمل بکنید. آیا هیچ می‌دانید که با نفوذ چشم، چه کارهایی می‌توانید انجام بدهید؟ از نظر شما اطلاعی نداریم ولی در عمل و تجربه، شگفتی‌های فراوانی از جادوی چشم، سراغ داریم و مایلیم شما را با اصولِ جادوی چشمانی آشنا بکنیم. بعد از مطالعهٔ این فصل یاد می‌گیرید چگونه دیگران را هیپنوتیزمِ واقعی بکنید و با چشمان خود با مخاطبینِ خود، حرف بزنید و عالی‌ترین پیام‌ها را به دیگران، منتقل بکنید؟

همیشه افکاری عالی در ذهنِ خود بپرورانید

در پرورش روح خود کوشش نمایید به ویژه در تقویت اراده خود تلاشِ بیشتری بنمایید.
همیشه صورت و چشمانِ خود را با آب تمیز بشویید.
هنگامی که مشغولِ مأموریت هستید و یا زمانی که با مردم گفتگو می‌کنید، خونسردی کامل خویش را حفظ بکنید.
چشمانِ شما باید به طور عادی کاملاً باز باشد و حتی‌المقدور کمتر مژه بزنید.
اندیشه‌ها و واکنش‌های شما نسبت به حوادث روزمره هر قدر هم شدید باشد، کمترین تغییری نباید در چهرهٔ آرام، خونسرد و کشف نشدنی شما حاصل بکند.
اگر نگرانی دارید، اگر احساس دلهره و اضطراب می‌کنید، سعی کنید نارضایتی یا مخالفت خود را علنی نکنید بلکه در هر لحظه و در هر موقعیت، آرامش خویش را حفظ کنید. شما با این روش، در همگان این احساس را به وجود می‌آورید که شخصی آرام و متین هستید و با این گونه نگاه کردنی بر نگاهِ مخاطبانتان چیره خواهید شد و همگان با دقت و توجه به حرف‌های شما گوش خواهند داد. اگر کسی از شما انتقاد می‌کند، فوراَ به او اعتراض نکنید بلکه انتقاد او را در ذهن جای بدهید. هر گاه بدگویی دیگران از شما بی‌اساس و غیرمنطقی می‌باشد، به زودی حقیقت کشف خواهد شد و رفتارِ متین و آرام شما توجّه و احترامِ انتقادکننده را به طرف شما جلب خواهد نمود.

منبع: عمارین - تاریخ برداشت:95-3-1

بازگشت به مقالات