فرهنگ مصادیق:گناه - ویکی اهل البیت

گناه - ویکی اهل البیت

آثار و نتایج «گناه» در زندگی انسان

گناه و نافرمانی خدا، آثار سوئی در انسان گذاشته و او را در زندگی دچار مشکلات و گرفتاری‌های متعددی می‌کند. از آن جمله به این موارد که بر اساس روایات اهل بیت علیهم السلام است، اشاره می‌گردد:

اثرات گناه بر نفس انسان

قَالَ أَبِوعَبْدِاللَّهِ علیه السلام: «کَانَ أَبِی علیه السلام یَقُولُ مَا مِنْ شَیْءٍ أَفْسَدَ لِلْقَلْبِ مِنْ خَطِیئَةٍ إِنَّ الْقَلْبَ لَیُوَاقِعُ الْخَطِیئَةَ فَمَا تَزَالُ بِهِ حَتَّی تَغْلِبَ عَلَیْهِ فَیُصَیِّرَ أَعْلَاهُ أَسْفَلَهُ»؛ امام صادق علیه السلام فرمود: پدردم همواره می‌فرمود: چیزی بیشتر از گناه قلب را فاسد نکند، قلب مرتکب گناهی می‌شود و بر آن اصرار می‌ورزد تا بالایش به پائین می‌گراید (سرنگون و وارونه می‌شود و سخن حق و موعظه در آن نمی‌گنجد و تاثیر نمی‌کند). «...سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِاللَّهِ علیه السلام یَقُولُ إِذَا أَذْنَبَ الرَّجُلُ خَرَجَ فِی قَلْبِهِ نُکْتَةٌ سَوْدَاءُ فَإِنْ تَابَ انْمَحَتْ وَ إِنْ زَادَ زَادَتْ حَتَّی تَغْلِبَ عَلَی قَلْبِهِ فَلَا یُفْلِحُ بَعْدَهَا أَبَداً»؛ شنیدم که امام صادق علیه السلام می‌فرمود: هرگاه مرد گناهی کند در دلش نقطه سیاهی برآید، پس اگر توبه کند، محو شود و اگر بر گناه بیفزاید، آن سیاهی افزایش یابد تا بر دلش غالب شود، سپس هرگز رستگار نشود. قَالَ أَبِو عَبْدِاللَّهِ علیه السلام: «إِنَّ أَحَدَکُمْ لَیَکْثُرُ بِهِ الْخَوْفُ مِنَ السُّلْطَانِ و َمَا ذَلِکَ إِلَّا بِالذُّنُوبِ فَتَوَقَّوْهَا مَا اسْتَطَعْتُمْ وَلَا تَمَادَوْا فِیهَا»؛ امام صادق علیه السلام فرمود: گاهی یکی از شما از سلطان بسیار می‌ترسد و این جز برای ارتکاب گناهان نیست تا می‌توانید از گناهان بپرهیزید و بر آنها اصرار نورزید. قال أَبِو جَعْفَرٍ علیه السلام: «الذُّنُوبُ کُلُّهَا شَدِیدَةٌ وَ أَشَدُّهَا مَا نَبَتَ عَلَیْهِ اللَّحْمُ وَالدَّمُ لِأَنَّهُ إِمَّا مَرْحُومٌ وَ إِمَّا مُعَذَّبٌ وَالْجَنَّةُ لَا یَدْخُلُهَا إِلَّا طَیِّبٌ»؛ امام باقر علیه السلام فرمود: همه گناهان سخت است (از نظر نافرمانی خدا و کیفر و عقوبت آنها) ولی سختترین آن‌ها گناهی است که بر آن گوشت و خون بروید (مانند خوردن مال حرام یا اصرار بر گناه اگر چه حلال خورد) زیرا آن گنه کار یا بخشوده و یا معذب گردد و جز شخص پاک به بهشت وارد نشود (پس چنین گنهکاری باید در برزخ و یا محشر عذاب کشد تا آن گوشت و خونش بریزد و تصفیه گردد و سپس داخل بهشت شود). عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَی عَنْ یُونُسَ رَفَعَهُ قَالَ قَالَ أَمِیرُالْمُؤْمِنِینَ علیه السلام لَا وَجَعَ أَوْجَعُ لِلْقـُلُوبِ مِنَ الذُّنُوبِ وَلَا خَوْفَ أَشَدُّ مِنَ الْمَوْتِ وَ کَفَی بِمَا سَلَفَ تَفَکُّراً وَ کَفَی بِالْمَوْتِ وَاعِظاً؛ امیرالمؤمنین علیه السلام فرمود: دردی دردناکتر از گناه برای دل نیست و ترسی سخت تر از مرگ نیست و گذشته برای اندیشیدن (و عبرت گرفتن) بس است و مرگ برای اندرز دادن کافی است.

ایجاد مشکلات و مصائب و امراض بواسطه گناه

قال أَبِوعَبْدِاللَّهِ علیه السلام: «أَمَا إِنَّهُ لَیْسَ مِنْ عِرْقٍ یَضْرِبُ وَ لَا نَکْبَةٍ وَ لَا صُدَاعٍ وَ لَا مَرَضٍ إِلَّا بِذَنْبٍ و َذَلِکَ قَوْلُ اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ فِی کِتَابِهِ وَ ما أَصابَکُمْ مِنْ مُصِیبَةٍ فَبِما کَسَبَتْ أَیْدِیکُمْ و َیَعْفُوا عَنْ کَثِیرٍ قَالَ ثُمَّ قَالَ و َمَا یَعْفُو اللَّهُ أَکْثَرُ مِمَّا یُؤَاخِذُ بِهِ»؛ امام صادق علیه السلام فرمود: هیچ رگی نزد و پائی به سنگ نخورد و درد سر و مرضی پیش نیاید مگـر به جهت گناهی (که انسان مرتکب شده است) و همین است که خدای عزوجل در کتابش فرماید: (هر مصیبتی به شما رسد، برای کاری است که بدست خود کرده‌اید و خدا از بسیاری هم گذشت می‌کند) سپس امام علیه السلام فرمود: آنچه خدا از آن می‌گذرد از آنچه از آن مؤاخذه می‌کند بیشتر است. قَالَ أَبِوعَبْدِاللَّهِ علیه السلام: «کَانَ أَمِیرُالْمُؤْمِنِینَ علیه السلام یَقُولُ لَا تُبْدِیَنَّ عَنْ وَاضِحَةٍ و َقَدْ عَمِلْتَ الْأَعْمَالَ الْفَاضِحَةَ و َلَا یَأْمَنِ الْبَیَاتَ مَنْ عَمِلَ السَّیِّئَاتِ»؛ امیرالمؤمنین علیه السلام می‌فرمود: تو که اعمال رسواکننده مرتکب شده‌ای خنده دندان نما مکن و کسی که گناهانی کرده، از بلای شبگیر و پیش آمد ناگهانی نباید ایمن باشد. گناه رزق و روزی را کم می‌کند.
قَالَ أَبِو جَعْفَرٍ علیه السلام: «إِنَّ الْعَبْدَ لَیُذْنِبُ الذَّنْبَ فَیُزْوَی عَنْهُ الرِّزْقُ»؛ امام باقر علیه السلام فرمود: همانا بنده مرتکب گناه می‌شود و روزی از او برکنار می‌گردد. قال أَبِو جَعْفَرٍ علیه السلام: «إِنَّ الرَّجُلَ لَیُذْنِبُ الذَّنْبَ فَیُدْرَأُ عَنْهُ الرِّزْقُ وَتَلَا هَذِهِ الْآیَةَ إِذْ أَقـْسَمُوا لَیَصْرِمُنَّها مُصْبِحِینَ وَلا یَسْتَثْنُونَ فَطافَ عَلَیْها طائِفٌ مِنْ رَبِّکَ و َهُمْ نائِمُونَ»؛ امام باقر علیه السلام فرمود: مردی مرتکب گناهی می‌شود و روزی از او کناره می‌گیرد و این آیه را تلاوت فرمود: (زمانی که قسم خوردند که صبحدم آنها را بچینند و انشاءالله نگفتند، بدان جهت از جانب پروردگارت بلائی بر آن چرخید و آنها خوابیده بودند). گناه شهرهای آباد را از بین می‌برد.
«سَأَلَ رَجُلٌ أَبَا عَبْدِاللَّهِ علیه السلام عَنْ قَوْلِ اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ (فَقالُوا رَبَّنا باعِدْ بَیْنَ أَسْفارِنا وَ ظَلَمُوا أَنْفُسهُمْ...) فَقَالَ هَؤُلَاءِ قَوْمٌ کَانَتْ لَهُمْ قُرًی مُتَّصِلَةٌ یَنْظُرُ بَعْضُهُمْ إِلَی بَعْضٍ وَأَنْهَارٌ جَارِیَةٌ وَ أَمْوَالٌ ظَاهِرَةٌ فَکَفَرُوا نِعَمَ اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ وَ غَیَّرُوا مَا بِأَنْفُسِهِمْ مِنْ عَافِیَةِ اللَّهِ فـَغَیَّرَ اللَّهُ مَا بِهِمْ مِنْ نِعْمَةٍ وَ إِنَّ اللّهَ لایُغَیِّرُ ما بِقَوْمٍ حَتّی یُغَیِّرُوا ما بِأَنْفُسِهِمْ فَأَرْسَلَ اللَّهُ عَلَیْهِمْ سَیْلَ الْعَرِمِ فَغَرَّقَ قُرَاهُمْ وَ خَرَّبَ دِیَارَهُمْ وَ أَذْهَبَ أَمْوَالَهُمْ و َأَبْدَلَهُمْ مَکَانَ جَنَّاتِهِمْ جَنَّتَیْنِ ذَوَاتَیْ أُکُلٍ خَمْطٍ وَأَثْلٍ وَشَیْءٍ مِنْ سِدْرٍ قَلِیلٍ ثُمَّ قَالَ ذلِکَ جَزَیْناهُمْ بِما کَفَرُوا وَ هَلْ نُجازِی إِلَّا الْکَفُورَ؛ مردی از امام صادق علیه السلام این قول خدای عزوجل را پرسید: (گفتند: پروردگارا! بین سـفرهای ما دوری انداز و آن‌ها بخود ستم کردند) حضرت فرمود: آنها مردمی بودند دارای آبادی‌های به هم پیوسته و درچشم رس یکدیگر با نهرهای جاری و اموال بسیار و نمایان، سپس نعمت‌های خدای عزوجل را ناسپاسی کردند و عافیت خدا را نسبت بخود دگرگون ساختند، خدا هم نعمت آنها را دگرگون ساخت و همانا خدا آنچه را مردمی دارنـد دگرگون نسازد تا آنها خود را دگرگون کنند) خدا بر آنها سیل عرم فرستاد تا آبادی‌هاشان را غرقه نمود و دیارشان را خراب کرد و اموالشان را برد و باغ‌های (سرسبز و پرمیوه) آنها را بدو باغ از درخت تلخ و شوره گز و اندکـی سدر (یعنی درختان بی میوه خود رو که پس از خشـک شدن سیل روئیده بود) تبدیل کرد، سپس خدای عزوجل فرماید: (ناسپاسی آنها را چنین کیفر دادیم، مگر ما جز ناسپاس را کیفر دهیم). گناه جلوی آمدن باران را می‌گیرد.
امام باقر علیه السلام فرمود: هیچ سالی کم باران تر از سال دیگر نیست، ولی خدا باران را به جائی که خواهد می‌فرستد، چون مردمی مرتکب گناهان شوند، خدای عزوجل بارانی را که در آن سال برای آنها مقدر فرموده، از آنها بگرداند و بسوی بیابان‌ها و دریاها و کوه‌ها فرستد و همانا خدا جعل را در سوراخش عذاب کند، بوسیله نگهداشتن باران از زمینی که جعل در آن است. برای گناهان مردمی که در آنجا باشند، در صورتی که خدا برای جعل راهی در غیر محله گنهکاران قرار داده است سپس امام علیه السلام فرمود: ای صاحبان بینش عبرت گیرید. گناه جدید درد و مرض جدی می‌آورد امام رضا علیه السلام می‌فرمود: هر چند بندگان گناهان تازه‌ای را که سابقه نداشته ایجاد کنند خدا برای آنها بلاهائی را که سابقه نداشته ایجاد کند. گناه استجابت دعا را متوقف می‌کند امام باقر علیه السلام فرمود: همانا بنده از خدا حاجتی می‌خواهد که اقتضا دارد، زود یا دیر برآورده شود (زیرا حاجت مشروع است و شرایط دعا موجود) سپس آن بنده گناهی مرتکب می‌شود و خدای تبارک و تعالی به فرشته می‌فرماید: حاجتش را روا مکن و او را از آن محروم دار: زیرا در معرض خشم من در آمد و سزاوار محرومیت من گشت. گناه انسان را از نماز شب محروم می‌نماید امام باقر علیه السلام فرمود: مردی مرتکب گناهی می‌شود و روزی از او کناره می‌گیرد و این آیه را تلاوت فرمود: (زمانی که قسم خوردند که صبحدم آن‌ها را بچینند و انشاءالله نگفتند، بدان جهت از جانب پروردگارت بلائی بر آن چرخید و آنها خوابیده بودند). گناه از روی معرفت بخدا باعث می‌شود خدانشناسی بر گناهکار مسلط شود.
امام صادق علیه السلام فرمود: خدای عزوجل فرماید: هرگاه کسی که مرا شناخته نافرمانیم کند، کسی را که مرا نشناخته بر او مسلط کنم.

کوچک شمردن گناهان

قَالَ أَبُو عَبْدِاللَّهِ علیه السلام: «اتَّقُوا الْمُحَقَّرَاتِ مِنَ الذُّنُوبِ فَإِنَّهَا لَا تُغْفَرُ قُلْتُ وَ مَا الْمُحَقَّرَاتُ قَالَ الرَّجُلُ یُذْنِبُ الذَّنْبَ فَیَقُولُ طُوبَی لِی لَوْ لَمْ یَکُنْ لِی غَیْرُ ذَلِکَ»؛ زید شحام گوید: امام صادق علیه السلام فرمود: از گناهان محقر بپرهیزید که آمرزیده نشوند، عرض کردم: گناهان محقر چیست؟ فرمود: این است که مردی گناه کند و بگوید، خوشا حال من اگر غیر از این گناه نداشته باشم. قال أَبَوالْحَسنِ علیه السلام: «لَاتَسْتَکْثِرُوا کَثِیرَ الْخَیْرِ وَلَا تَسْتَقِلُّوا قَلِیلَ الذُّنُوبِ فَإِنَّ قَلِیلَ الذُّنُوبِ یَجْتَمِعُ حَتَّی یَکُونَ کَثِیراً وَ خَافُوا اللَّهَ فِی السِّرِّ حَتَّی تُعْطُوا مِنْ أَنْفُسِکُمُ النَّصَفَ»؛ سماعة گوید: از حضرت ابوالحسن علیه السلام شنیدم که می‌فرمود: خیر بسیار (مانند طاعت و بخشش زیاد) را بسیار نشمارید و گناه اندک را کم نشمارید زیرا گناه اندک انباشته می‌شود و زیاد می‌گردد و در نهان از خدا بترسید تا از خود انصاف دهید (بحق قضاوت کنید اگر چه بزیانتان باشد و چنین نکند جز کسی که در نهان از خدا بترسد). قَالَ أَبُو عَبْدِاللَّهِ علیه السلام: «إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ نَزَلَ بِأَرْضٍ قَرْعَاءَ فَقَالَ لِأَصْحَابِهِ ائْتُوا بِحَطَبٍ فَقَالُوا یَا رَسُولَ اللَّهِ نَحْنُ بِأَرْضٍ قَرْعَاءَ مَا بِهَا مِنْ حَطَبٍ قَالَ فَلْیَأْتِ کُلُّ إِنْسَانٌ بِمَا قَدَرَ عَلَیْهِ فَجَاءُوا بِهِ حَتَّی رَمَوْا بَیْنَ یَدَیْهِ بَعْضَهُ عَلَی بَعْضٍ فـَقـَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص هَکَذَا تَجْتَمِعُ الذُّنُوبُ ثُمَّ قَالَ إِیَّاکُمْ وَالْمُحَقَّرَاتِ مِنَ الذُّنُوبِ فَإِنَّ لِکـُلِّ شـَیْءٍ طَالِباً أَلَا و َإِنَّ طَالِب َهَا یَکْتُبُ ما قَدَّمُوا وَ آثارَهُمْ وَ کُلَّ شَیْءٍ أَحْصَیْناهُ فِی إِمامٍ مُبِینٍ»؛ امام صادق علیه السلام فرمود: رسول خدا صلی الله و علیه و آله در زمین بی گیاهی فرود آمد و به اصحابش فرمود: قدری هیزم بیاورید، گفتند: یا رسول الله! در زمین بی گیاه آمده‌ایم، در این جا هیزم نیست. حضرت فرمود: هر کس هر چه پیدا کرد بیاورد، سپس آن‌ها کم کم هیزم آورند و در برابر آن حضرت انباشته کردند، رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود، گناهان این گونه جمع می‌شود. سپس فرمود: از گناهان محقر بپرهیزید زیرا هر چیزی بازخواست کننده‌ای دارد، بدانید کـه بازخواست کننده گناهان (می‌نویسد آنچه را مردم پیش فرستاده و آثار آنها را و همه چیز را در امام مبین (لوح محفوظ یا نامه اعمال) شماره کنیم).

گناه کبیره

در فرهنگ اسلامی هر گناهی چون در واقع «معصیت» و نافرمانی خداوند متعال است، مهم و بزرگ محسوب می‌شود اما از بعضی آیات و روایات فهمیده می‌شود که یک سری از گناهان، قبح و زشتی بیشتری نسبت به گناهان دیگر دارند و بیشتر مورد غضب و عذاب خداوند می‌باشند که اصطلاحاً به آنها «گناهان کبیره» اطلاق می‌شود.

موارد و مصادیق گناهان کبیره

«حسن بن محبوب» گوید: یکی از اصحاب نامه‌ای نوشت و به من داد که به امام کاظم علیه السلام دهم، در آن نامه پرسیده بود: کبائر چند تا است و چیست؟ حضرت نوشت: کبائر کسی که از آنچه خدا بر آن به دوزخ تهدید کرده دوری کند، کردارهای بدش پوشیده می‌شود، اگر مؤمن باشد و هفت گناهی که موجب دوزخ می‌شود:
آدم کشی حرام (نه کشتن قاتل و مهاجم و مانند آن)
نافرمانی پدر و مادر (بدرجه‌ای که عاق آنها شود)
رباخواری تعرب بعد از هجرت.
متهم ساختن زنان پارسا بزنا.
خوردن مال یتیم.
فرار از جهاد. و در حدیثی دیگر حضرت عبدالعظیم حسنی به سند خود از امام موسی بن جعفر علیه السلام نقل می‌کند که ایشان در تفسیر آیه شریفه «الَّذِینَ یَجْتَنِبُونَ کَبائِرَ الْإِثْمِ وَالْفَواحِشَ...» این گناهان را به عنوان «گناه کبیره» برشمردند:
شرک، زیرا خداوند در قرآن کریم می‌فرماید: بهشت برای مشرک حرام است.
ناامید ی از رحمت خدا زیرا خداوند می‌فرماید تنها کافرین از رحمت خدا ناامیدند.
ایمن از مکر خدا بودن زیرا خداوند می‌فرماید غیر از زیانکاران کسی ایمن از مکر خدا نیست.
عاق و نفرین شده والدین، زیرا خداوند آنها را ستمکار و بدبخت قرار داده است.
کشتن انسان بی گناه، زیرا جزای چنین کسانی خلود در جهنم است.
تهمت زنا به زنان پاکدامن زیرا آنها در دنیا و آخرت محروم از رحمت خدا و در عذاب الهی اند.
خوردن مال یتیم، زیرا سرانجام چنین کاری آتش دوزخ است.
فرار از جنگ زیرا چنین کسانی دچار خشم خدا و دخول در جهنم اند.
رباخوری، زیرا رباخواران فریفته شیطانند.
سحر (جادو و چشم بندی) زیرا خدای عزوجل می‌فرماید: (محققا دانستند که هر کس خریدار جادو شود، در سرای آخرت بهره‌ای ندارد.
زناکاری، زیرا خدای عزوجل می‌فرماید: (هر که چنین کند کیفر گناه خود بیند و در قیامت عذابش دو برابر شود و با خواری در آن جا جاودان باشد).
سوگند دروغ برای تبهکاری (مانند خوردن مال مردم)، زیرا خدای عزوجل می‌فرماید: (کسانی که پیمان با خدا و سوگندهای خود را به بهائی اندک می‌فروشند، در آخرت بهره‌ای ندارند.
خیانت در غنیمت جنگی زیرا خدای عزوجل می‌فرماید: (و هر که در غنیمت خیانت کند روز قیامت با آنچه خیانت کرده بیاید.
ندادن زکات واجب، زیرا خدای عزوجل می‌فرماید: (با آنها (مال زکات بازداشت شده) پیشانی و پشت و پهلوی آنها را داغ کنند.
شهادت دروغ و نهان کردن شهادت، زیرا خدای عزوجل فرماید: (هر که شهادت را نهان کند، دلش گنهکار است).
شراب خواری، زیرا خدای عزوجل از آن نهی فرموده، مثل آن که از پرستش بت‌ها نهی فرموده است.
نماز یا واجب دیگر خدای را عمداً ترک کردن زیرا رسول خدا صلی الله و علیه و آله فرمود: کسی که نماز را عمداً ترک کند، از پیمان و تعهد خدا و رسولش بیزاری جسته است.
پیمان شکنی و قطع رحم زیرا خدای عزوجل فرماید: کسانی که پیمان خدا را پس از استوار کردنش ‍ می‌شکنند، آنچه را خدا به وصلش فرمان داده، قطع می‌کنند... ایشان دچار لعنت و عاقبت بد هستند.

پاک شدن گناه

یکی از نعمت‌های خدای سبحان این است که مانع ریختن آبروی انسان در برابر اولین و آخرین بنده‌هایش می‌شود. به همین خاطر هر بنده‌ای را که مصلحت باشد با انواع بیماری‌ها و بلاها، پلیدی گناهانش را پاک می‌کند. خداوند به وسیله بعضی چیزها گناهان بنده‌اش را پاک می‌کند:
۱. کیفر دنیوی: کسی که مرتکب گناهی شود خداوند منان او را در این دنیا گرفتار فقر، بلا و مصیبت می‌کند تا از گناهش پاک شود. پیامبر اعظم صلی الله علیه و آله می‌فرمایند: «هرگاه مؤمن مرتکب گناهانی شود، به سبب آنها به فقر گرفتار شود و اگر آن گناهانش را پاک نکرد به بیماری مبتلا شود و اگر این نیز گناهانش را پاک نکرد، هنگام مردن به سختی جان دهد تا آن که سرانجام خدا را بدون گناهی که به سبب آن بازخواست شود، دیدار کند و دستور داده شود که او را به بهشت ببرند». ۲. بیماری‌ها: انسان باید شکرگذار خدا باشد. زیرا با یک بیماری معمولی، خداوند می‌خواهد گناهش در این دنیا پاک شود و به آتش قهر الهی دچار نشود. امام رضا علیه السلام می‌فرمایند: «بیماری برای مؤمن، تطهیر و رحمت است و برای کافر، عذاب و لعنت، بیماری همواره با مؤمن هست تا آن که گناهش به کلی پاک شود».[۲۱ و پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله می‌فرمایند: «لحظات درد کشیدن، لحظه‌های گناهان را از بین می‌برد». امام سجاد علیه السلام هرگاه بیماری را می‌دید که بهبود یافته است، به او می‌فرمود: پاکی از گناهان را به تو تبریک می‌گویم، عمل شایسته را از نو آغاز کن.
۳. اندوه: سومین عامل پاک کننده گناهان اندوه می‌باشد. پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله می‌فرمایند: «لحظات نگرانی و اندوه، لحظات کفاره گناهان است. اندوه و نگرانی مؤمن پیوسته با مؤمن هست و زمانی رهایش می‌کند که از گناهان پاک شده باشد. ۴. کارهای نیک: انسان ساعاتی از شبانه روز را با انجام کارهای نیک می‌تواند سبب پاکی گناهانش شود. پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله می‌فرمایند: «هرگاه کار بدی کردی، کار نیک انجام بده که آن بدی را پاک می‌کند». ۵. خوش اخلاقی: شخصی که خوش اخلاق است هم دیگران از وی در آسایشند و هم باعث بخشودگی گناهانش می‌باشد. امام صادق علیه السلام می‌فرمایند: «چهار چیز است که هر کس داشته باشد اگر سرتاپا غرق گناه باشد، خداوند آن گناهان را به حسنه و نیکی تبدیل می‌کند؛ راستی، شرم، خوش‌اخلاقی و سپاس‌گزاری». همچنین عوامل دیگری از قبیل فریادرسی به ستمدیدگان، سجده زیاد، حج و عمره به جا آوردن، صلوات فرستادن بر محمد و آل او و مرگ که باعث پاکی انسان از گناهش می‌شود.

فهرست منابع

گروهی از پژوهشگران، گناه، سایت دانلود بوک، بخش با معصومین، بازیابی: ۹ بهمن 1391.
گناه، مهدی امینی، سایت پژوهشکده باقرالعلوم علیه السلام (بخش فرهنگ علوم انسانی و اسلامی)، تاریخ بازیابی: ۹ بهمن 1391.

پانویس

منبع: سایت ویکی اهل البیت - تاریخ برداشت : 96/01/22

بازگشت به گناه