فرهنگ مصادیق:گناهان کبیره: خوردن مردار، خون و گوشت خوک

از پژوهشکده امر به معروف
پرش به: ناوبری، جستجو
گناهان کبیره: خوردن مردار، خون و گوشت خوک

هر از چندگاهی در ایمیل‌های خود غذای مشمئز کننده‌ای(چندش آور) از چینی‌ها و یا در گروهک‌های اروپایی مجالسی از خوردن خون و یا اعضای بدن انسان و یا حیوانات را به بدترین اشکال می‌بینید. سؤالی که همیشه ذهن را درگیر می‌کند این است که آیا این افراد از سلامتی جسمی و روحی کاملی برخوردارند؟ دین اسلام، برای حفظ بدن و روح انسان خوردن هر چیزی را توصیه نکرده است و غذاها و خوراکی‌های حلال و حرام را کاملا مشخص کرده است. از مواردی که خوردن آن‌ها شدیدا نهی شده است و خوردنشان حرام و از گناهان کبیره است، عبارت است از: مردار، خون و گوشت خوک خداوند در سوره مائده می‌فرماید:
" حُرِّمَتْ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةُ وَالدَّمُ وَلَحْمُ الْخِنْزِيرِ وَمَا أُهِلَّ لِغَيْرِ اللَّهِ بِهِ وَالْمُنْخَنِقَةُ وَالْمَوْقُوذَةُ وَالْمُتَرَدِّيَةُ وَالنَّطِيحَةُ وَمَا أَكَلَ السَّبُعُ إِلَّا مَا ذَكَّيْتُمْ وَمَا ذُبِحَ عَلَى النُّصُبِ وَأَنْ تَسْتَقْسِمُوا بِالْأَزْلَامِ ذَلِكُمْ فِسْقٌ الْيَوْمَ يَئِسَ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ دِينِكُمْ فَلَا تَخْشَوْهُمْ وَاخْشَوْنِ الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمُ الْإِسْلَامَ دِينًا فَمَنِ اضْطُرَّ فِي مَخْمَصَةٍ غَيْرَ مُتَجَانِفٍ لِإِثْمٍ فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ." " گوشت مردار و خون و گوشت خوک و گوشت حیوانی که هنگام ذبح نام غیر خدا بر آن برده شده و حیوانی که خفه شده ویا بوسیله ضربه مرده و یا سقوط کرده و یا بوسیله شاخ حیوانی دیگر مرده و یا حیوانی که درندگان از آن خورده‌اند، مگر آنکه آن را زنده بیابید و ذبح کنید و آنچه به رسم جاهلیت برای بتها ذبح شده و نیز اینکه اموال یکدیگر را بوسیله چوبها بین خودتقسیم کنید( بخت آزمایی‌ها و قمار منظور است)، اینها بر شما حرام شده است و انجام این اعمال گناه و فسق می‌باشد....."[۱]
با توجه به آیه مذکورموارد زیر حرام است:
۱. مردار
منظور از مردار
الف. مرده هر حیوانی است که خداوند، گوشت آن را حلال نموده است، چه از چهارپایان باشد یا پرندگان؛ وحشی یا اهلی بودن تفاوت نمی‌کند. با این بیان، خوردن «مردار» و بهره‌وری‌های دیگر از آن حرام است.
ب. به شکل شرعی نمرده باشد.
ج. گوشت خوک و سگ در هر شرایطی حرام ونجس است.
د. باید در این قسمت حتما حیوانات حلال گوشت و حرام گوشت و سایر اقسام آن را شناخت، برای همین پیشنهاد می‌کنیم که به رساله مراجع تقلید رجوع کنید.
در این باره امام صادق(علیه السلام) می‌فرمایند:
"اما المیتة فانه لم ینل منها احد الا ضعف بدنه، و ذهبت قوته، و انقطع نسله و لا یموت آکل المیتة الا فجاة" "به کسی گوشت مردار نمی‌رسد، مگر آنکه ( بداند) بدنش ضعیف و نسلش قطع می‌شود و خورنده گوشت خوک به طور ناگهانی می‌میرد."[۲]
۲.خون
در جاهلیت، خون حیوان را بر روده بزرگ آن می‌ریختند و پس از آماده ساختن می‌خوردند. اما با نزول قرآن، خونی که اضافه ریخته شده تحریم گردید؛ امّا اندک خونی که به گوشت می‌ماند و یا خونی که در جگر سیاه به صورت گوشت درآمده، مشکلی ندارد. امام صادق(ع) می‌فرمایند:
" خداوند خون را حرام کرد، زیرا [تغذیه از خون] سبب فساد بدن‌ها و موجب پیدا شدن آب زرد و بوی متعفّن دهان و بد بو شدن شخص و بد خلق شدن وی و سخت دل شدن و کم مهر گردیدن نسبت به دیگران می‌گردد حتی کار به جایی می‌رسد که فرزند به واسطه تغذیه از آن، پدر، دوست و همسرش را به قتل می‌رساند."[۳]
۳.گوشت خوک
آیه مذکورگوشت خوک را به صورت جداگانه تحریم می‌کند تا روشن سازد که خوک و گوشت آن به طور کلی حرام است، خواه مردار باشد و یا نباشد. البته حیواناتی چون سگ و گربه و میمون و... در این دسته قرار دارند؛ اما به این خاطر به گوشت خوک اشاره شده است که مردم بیشتر به خوردن آن علاقه نشان می‌دهند، نه دیگر حیوانات همانند آن.
گوشت خوک نه تنها در اسلام، بلکه در ادیان دیگر مانند یهود حرام و نجس خوانده شده و در تورات چنین آمده است:
" خوک ... نشخوار نمی‌کند این برای شما نجس است. از گوشت آنها مخورید و لاش آنها را لمس مکنید اینها برای شما نجس‌اند."[۴]
و هم چنین در اناجیل گناهکاران را به گوشت خوک تشبیه کرده است.
امام رضا(علیه السلام) می‌فرمایند:
"خداوند خوردن خوک را حرام فرموده، چون حیوان مهیب و زشت صورت است. خدا او را برای پند و عبرت گرفتن خلقش آفریده است تا از شهوت رانی و بی بند و باری بترسند زیرا موجب می‌شود که خدای تعالی صورت زیبای بشری را از آن‌ها گرفته و به صورت خوکشان کند و مسخ شوند. خوک را در بین بشر گذاشت تا دلیلی برای گذشتگانی که به این صورت درآمده بودند، باشد. یکی دیگر از علت‌های حرمت گوشت خوک آن است که خوراکش پلیدترین پلیدی‌ها و کثیف‌ترین کثافت‌ها است و مفاسد و زیان‌های زیادی در خون او است."[۵]
۴.حیوان با ذبح غیر اسلامی
از آیه مذکوردانسته می‌شود که هر حیوان حلال گوشتی که به نام غیر خدا ذبح شود و یا در کشتار آن، مقررات شرعی رعایت نگردد و یا به دست کافران کشته شود، حرام است و خوردن گوشت آن هم حرام است.
۵. حیوان خفه شده
۶.حیوان کتک خورده
منظور حیوانی است که بر اثر کتک بسیار و یا ضربه‌ای کاری به وسیله چوب یا هر ابزار دیگری از پا درآید و یا بر اثر بیماری بمیرد؛ که خوردن گوشت آن نیز حرام است.
۷.حیوان پرتاب شده
۸. حیوانی که بر اثر شاخ زدن حیوانات دیگر مرده باشد
۹.شکار سایر درندگان
۱۰.حیوانی که برای بت‌ها قربانی می‌کردند
در زمان جاهلیت بت پرستان سنگ‌هایی در اطراف کعبه نصب کرده بودند که شکل و صورت خاصی نداشت، آنها را "نُصب" می‌نامیدند در مقابل آنها قربانی می‌کردند و خون قربانی را به آنها می‌مالیدند. اسلام در آیه مذکوراینگونه گوشت‌ها را حرام کرده است.
۱۱.حیوان‌های کشته شده در بخت آزمایی‌ها و قمار
"يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تُحَرِّمُوا طَيِّبَاتِ مَا أَحَلَّ اللَّهُ لَكُمْ وَلَا تَعْتَدُوا إِنَّ اللَّهَ لَا يُحِبُّ الْمُعْتَدِينَ"[۶]
"وَكُلُوا مِمَّا رَزَقَكُمُ اللَّهُ حَلَالًا طَيِّبًا وَاتَّقُوا اللَّهَ الَّذِي أَنْتُمْ بِهِ مُؤْمِنُونَ"[۷]
ای کسانی که ایمان آورده‌اید! طیباتی را که خداوند بر شما حلال نموده حرام نکنید و تجاوز نکنید. که براستی خداوند تجاوزکاران را دوست نمی‌دارد.
و از آنچه خداوند روزیتان کرده بخورید در حالی که حلال و طیب است و از خدایی که شما به او ایمان آورده‌اید، تقوا پیشه کنید.
امام صادق (علیه السلام)
"امیرالمؤمنین فرمودند: هیچ بنده‌ای نیست مگر اینکه چهل لطف و توفیق از ناحیه خداوند دارد تا اینکه چهل گناه کبیره مرتکب شود. زمانیکه چهل گناه کبیره کرد، پرده‌ها و الطاف خدا برداشته شود، خدا به ملائکه وحی فرماید: با بال و پر خود بنده مرا بپوشاند (و او را حفظ کنید). پس ملائکه او را با پرهای خود می‌پوشانند، پس بنده تمام گناهان را انجام می‌دهد تا اینکه مردم او را با اعمال قبیح او تعریف و گفتگو نمایند. ملائکه گویند: خدایا این بنده تو تمام گناهان را عمل کرد و ما از اعمال او حیا می‌کنیم، پس خداوند به آن‌ها وحی نماید؛ بالهای خود را بردارید و از او کنار روید."

فهرست منابع

گناهان کبیره . نوشته شهید آیت الله سید عبدالحسین دستغیب. دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم. باب خوردن مردار، خون و گوشت خوک.

پانویس

  1. سوره مائده، آیه 3.
  2. شیخ صدوق، الامالی، ص666، و علل الشرایع، ج2، ص484.
  3. شیخ صدوق، علل الشرایع، ج2، ص484 و شیخ حر عاملی، وسائل الشیعة، ج24، ص100.
  4. سفر لاویان، 11: 7 و 8.
  5. وسائل الشیعه، باب اطعمه، ج 16، ص 378. به نقل از گناهان کبیره . نوشته شهید آیت الله سید عبدالحسین دستغیب. دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم. باب خوردن مردار، خون و گوشت خوک.
  6. سوره مائده آیات 87
  7. سوره مائده آیات 88
منبع: مستور - تاریخ برداشت:95/07/27
بازگشت به خوردن اشیاء نجس