فرهنگ مصادیق:کیفر سوگند و شهادت دروغ و انکار شهادت

کیفر سوگند و شهادت دروغ و انکار شهادت

محتویات

۱ کیفر شهادت دروغین و انکار شهادت
۲ کیفر کسی که به دروغ بنام خدا سوگند یاد می‌کند
۳ فهرست منـابـع
۴ پانویس

کیفر شهادت دروغین و انکار شهادت

۱- «عن هشام بن سالم عن أبی عبد الله علیه السلام قال شَاهِدُ الزُّورِ لَا تَزَالُ قَدَمَاهُ حَتَّى تَجِبَ لَهُ النَّار؛ هشام بن سالم، از امام صادق (علیه السلام) روایت کرده است که فرمود: آن که به دروغ شهادت دهد، پیش از آنکه از جای خود حرکت کند، آتش دوزخ بر او واجب می‌شود».
۲- «عن صالح بن میثم عن أبی عبد الله (علیه السلام) قال مَا مِنْ رَجُلٍ مُسْلِمٍ شَهِدَ شَهَادَةَ زُورٍ عَلَى مَالِ رَجُلٍ مُسْلِمٍ لِيَقْطَعَهُ إِلَّا كَتَبَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ لَهُ مَكَانَهُ ضَنْكاً إِلَى النَّار؛ صالح بن میثم، از امام باقر (علیه السلام) روایت کرده است: هیچ مرد مسلمانی که برای تصاحب مال مسلمانی به دروغ شهادت نمی‌دهد، مگر آنکه خداوند در همان دم، فرمان دوزخی شدن او را صادر می‌کند»
۳- «عن جابر عن أبی جعفر علیه السلام قال قال رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم مَنْ كَتَمَ شَهَادَةً أَوْ شَهِدَ بِهَا لِيُهْدِرَ بِهَا دَمَ امْرِئٍ مُسْلِمٍ، أَوْ لِيَزْوِيَ مَالَ امْرِئٍ مُسْلِمٍ، أَتى‏ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَ لِوَجْهِهِ ظُلْمَةٌ مَدَّ الْبَصَرِ، وَ فِي وَجْهِهِ كُدُوحٌ تَعْرِفُهُ الْخَلَائِقُ بِاسْمِهِ وَ نَسَبِهِ؛ وَ مَنْ شَهِدَ شَهَادَةَ حَقٍّ لِيُحْيِيَ بِهَا حَقَّ امْرِئٍ مُسْلِمٍ، أَتى‏ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَ لِوَجْهِهِ نُورٌ مَدَّ الْبَصَرِ تَعْرِفُهُ الْخَلَائِقُ بِاسْمِهِ وَ نَسَبِه‏ قال أبو جعفر (علیه السلام) أ لا تری الله عز و جل یقول- وَ أَقِيمُوا الشَّهَادَةَ لِلَّهِ؛ جابربن یزید جعفی از امام باقر (علیه السلام) روایت کرده است که فرمود: هر کس شهادتی را انکار بکند، یا به دروغ شهادتی بدهد تا بی جهت خون مسلمان بیگناهی را پایمال کند و یا مال مسلمانی به ناحق تصاحب کند، در روز قیامت در حالی وارد محشر می‌شود که در پیش روی او (به جهت سیاهرویی او) تا آنجا که چشم کار می‌کند تاریک است و در چهره او (آثار) زخم و خراش (فراوانی) است و تمام خلایق او را به نام و نشان می‌شناسند؛ ولی (اگر) کسی شهادت به حق دهد تا حق مسلمانی را ثابت و مسلم سازد، در روز قیامت در حالی پا به عرصه محشر می‌گذارد که در پیش روی او (به جهت نورانی بودن اعمالش) تا جایی که در معرض دید و تماشا قرار دارد، روشنائی و نور است و همه خلایق او را به اسم و نسب می‌شناسند. سپس امام باقر (علیه السلام) فرمود: مگر نمی‌بینی که خداوند (در کتاب خود، قرآن) می‌فرماید: «و شهادت را برای (خشنودی) خدا بر پای دارید (و این امر حیاتی را در جامعه خود رواج دهید)» ^[۱]
۴- «عن سماعة بن مهران عن أبی عبد الله (علیه السلام) قال شُهُودُ الزُّورِ يُجْلَدُونَ جَلْداً لَيْسَ لَهُ وَقْتٌ وَ ذَلِكَ إِلَى الْإِمَامِ يُطَافُ عَلَيْهِمْ حَتَّى يُعْرَفُوا فَلَا يَعُودُوا قَالَ فَقُلْتُ لَهُ وَ إِنْ تَابُوا وَ أَصْلَحُوا تُقْبَلُ شَهَادَتُهُمْ بَعْدَهُ قَالَ إِذَا تَابُوا تَابَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ وَ قُبِلَتْ شَهَادَتُهُم‏؛ سماعه بن مهران از امام صادق (علیه السلام) روایت کرده است که فرمود: کسانی که به دروغ شهادت می‌دهند، تازیانه خواهند خورد (حد شرعی) و اندازه معینی برای آن نیست، و به نظر امام (و آثار سوء شهادت دروغ او) بستگی دارد، (و گاه لازم است که) آنان را در شهر بگردانند تا شناخته (و رسوا) گردند، و مردم آن را دیگر تکرار نکنند (مایه عبرت مردم شود). روای می‌پرسد: آیا پس از توبه کردن و خود را اصلاح کردن، شهادت آنان پذیرفته می‌شود؟ فرمود: اگر (براستی) توبه کنند، خداوند توبه آنان را می‌پذیرد، و شهادتشان پس از توبه پذیرفته می‌شود».
۵- «عن العلاء عن محمد بن مسلم عن أبی عبد الله (علیه السلام) قال فِي شَاهِدِ الزُّورِ مَا تَوْبَتُهُ قَالَ يُؤَدِّي الْمَالَ الَّذِي شَهِدَ عَلَيْهِ بِقَدْرِ مَا ذَهَبَ مِنْ مَالِهِ إِنْ كَانَ النِّصْفَ أَوِ الثُّلُثَ إِنْ كَانَ يَشْهَدُ هُوَ وَ آخَرُ مَعَهُ أَدَّى النِّصْفَ.؛ علاء، از قول محمدبن مسلم روایت کرده است که از امام صادق (علیه السلام) پرسیدند: (طرز) توبه کسی که به دروغ شهادت داده است، چگونه است؟ فرمود: توبه اش به این است که به اندازه مالی که در اثر آن شهادت نادرست او تلف شده است به صاحب آن بپردازد، چه نصف باشد یا ثلث، و اگر او و دیگری به اتفاق شهادت داده‌اند، بایستی نصف آن را بپردازد (تا شهادتی که ازین تاریخ به بعد می‌دهد، نافذ باشد)».

کیفر کسی که به دروغ بنام خدا سوگند یاد می‌کند

۱- «عن یعقوب بن الأحمر قال قال أبو عبد الله (علیه السلام) مَنْ حَلَفَ عَلَى يَمِينٍ وَ هُوَ يَعْلَمُ أَنَّهُ كَاذِبٌ فَقَدْ بَارَزَ اللَّهَ عَزَّ وَ جَل‏؛ یعقوب بن احمر از امام صادق (علیه السلام) روایت کرده است که فرمود: کسی که سوگند یاد کند و از نادرست بودن سوگند خود آگاه باشد (به منزله آن است که) با خدای عزوجل به مبارزه برخاسته است».
۲- هشام بن سالم از امام صادق (علیه السلام) روایت کرده است که فرمود: همانا سوگند خوردن به دروغ هر شهر و دیاری از سکنه خالی شود.
۳- «عن جابر بن یزید عن أبی جعفر (علیه السلام) قال قال رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم إِيَّاكُمْ وَ الْيَمِينَ [الصَّبْرَ] الْفَاجِرَةَ فَإِنَّهَا تَدَعُ الدِّيَارَ بَلَاقِعَ مِنْ أَهْلِهَا؛ جابربن یزید جعفی از امام محمدباقر (علیه السلام) روایت کرده است که رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمود: شما را از سوگند خوردن به دروغ بر حذر می‌دارم زیرا باعث می‌شود که شهر و دیار از سکنه تهی گردد».
۴- «عبدالله بن میمون عن أبی عبد الله (علیه السلام) عن أبیه عن آبائه (علیهم السلام) قال قال رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم الیمین الصبر الفاجرة تدع الدیار بلاقع؛ عبدالله بن میمون از امام صادق (علیه السلام) و آن حضرت از پدران بزرگوارش (علیهم السلام) روایت کرده است که رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمود: سوگند دروغ، شهر و دیار را از ساکنان آن خالی می‌سازد».
۵- «عن ملیح بن أبی بکر الشیبانی قال [قال رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم ] قال أبو عبد الله (علیه السلام) الْيَمِينُ الْكَاذِبَةُ تُورِثُ الْعَقِبَ الْفَقْر؛ ملیح بن ابی بکر شیبانی از امام صادق (علیه السلام) روایت کرده است که فرمود: سوگند خوردن به دروغ، مایه تهیدستی نسل آدمی است».
۶- «عن أبی یعقوب عن أبی عبد الله (علیه السلام) قال الْيَمِينُ الْغَمُوسُ يُنْتَظَرُ بِهَا أَرْبَعِينَ يَوْما؛ عبدالله بن ابی یعقوب از امام صادق (علیه السلام) روایت کرده است که فرمود: سوگندی که آدمی را در گناه فرو می‌برد (یمین غموس) چهل روز بیشتر نمی‌پاید که وبال آن محقق شود».
۷- «عن طلحة بن زید عن أبی عبد الله (علیه السلام) قال إِنَّ الْيَمِينَ الْفَاجِرَةَ لَتَنْقُلُ الرَّحِمَ قُلْتُ مَا مَعْنَى تَنْقُلُ الرَّحِمَ قَالَ تَعْقِرُ وَ أَمَّا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى فَإِنَّهُ رَوَى يُنْقَلُ فِي الرَّحِم‏ طلحه بن زید از امام صادق (علیه السلام) روایت کرده است که فرمود: همانا سوگند دروغ (وضع) رحم را دگرگون می‌کند، راوی می‌گوید پرسیدم: منظور از دگرگونی رحم چیست؟ حضرت فرمود: نازا می‌شود. ولی روایت محمد بن یحیی: مایه سنگینی رحم می‌شود (که به دگرگونی وضع رحم، و عقیم و نازا شدن آن منتهی گردد».
۸- «عن أبی عبیدة الحذاء عن أبی جعفر (علیه السلام) أنه قال فی کتاب علی (علیه السلام) إِنَّ الْيَمِينَ الْكَاذِبَةَ وَ قَطِيعَةَ الرَّحِمِ تَذَرَانِ الدِّيَارَ بَلَاقِعَ مِنْ أَهْلِهَا وَ تَنْقُلَانِ الرَّحِمَ وَ إِنَّ انْتِقَالَ الرَّحِمِ انْقِطَاعُ النَّسْل‏؛ ابی عبیده حذاء از امام محمدباقر (علیه السلام) روایت کرده است که فرمود: در کتاب امیر مؤمنان علی (علیه السلام) آمده است که: سوگند دروغ مسلما مایه قطع رحم و خالی شدن شهر و دیار از ساکنان آن می‌گردد و رحم را جابجا می‌سازد، و جابجایی رحم به معنی پاره شدن رشته نسل آدمی است».
۹- «عن حریز عن بعض أصحابه عن أبی عبد الله (علیه السلام) قال الْيَمِينُ الْغَمُوسُ الَّتِي تُوجِبُ النَّارَ الرَّجُلُ يَحْلِفُ عَلَى حَقِّ امْرِئٍ مُسْلِمٍ عَلَى حَبْسِ مَالِه‏؛ حریز، از قول یکی از راویان حدیث، از امام صادق (علیه السلام) روایت کرده است که فرمود: سوگند دروغ و نادرستی که مایه آلودگی آدمی به گناه (کبیره) و موجب ورود او به آتش دوزخ می‌گردد، سوگند خلافی است که برای از بین بردن مال مسلمانی یاد می‌کند».
۱۰- «عن إبراهیم بن عبد الحمید عن أبی الحسن شیخ من أصحابنا عن أبی جعفر (علیه السلام) قال إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ خَلَقَ دِيكاً أَبْيَضَ عُنُقُهُ تَحْتَ الْعَرْشِ وَ رِجْلَاهُ فِي تُخُومِ السَّابِعَةِ لَهُ جَنَاحٌ بِالْمَشْرِقِ وَ جَنَاحٌ بِالْمَغْرِبِ لَا تَصِيحُ الدِّيَكَةُ حَتَّى يَصِيحَ فَإِذَا صَاحَ خَفَقَ بِجَنَاحَيْهِ ثُمَّ قَالَ سُبْحَانَ اللَّهِ سُبْحَانَ اللَّهِ سُبْحَانَ اللَّهِ الْعَظِيمِ الَّذِي لَيْسَ يُحْلَفُ بِاسْمِهِ كَاذِبا ابراهیم بن عبدالحمید، از یکی از اصحاب ما که کنیه اش ابوالحسن است روایت کرده است که امام باقر (علیه السلام) فرمود: خداوند عزوجل، خروس سفید رنگی را آفریده است که گردن او در زیر عرش و پاهایش در ژرفای طبقه هفتمین زمین قرار دارد، یک بال او در مشرق و بال دیگرش در مغرب است و هیچ خروسی به آواز درنمی آید تا بانگ آن خروس عرشی را نشنود، و چون بانگ به آواز بلند کند (خروس عرشی) بالهای خود را به هم می‌زند و سپس می‌گوید: «پاک و منزه است خدا، پاک و منزه است خدای بزرگ و توانایی که چیزی (یا کسی) همانند او نیست». پس خداوند بزرگ در پاسخ به او خطاب می‌کند: کسی که به دروغ به نام من سوگند یاد می‌کند به آنچه که تو گفتی ایمان نیاورده است».
۱۱- «عن أبی الجارود عن رجل من عبد القیس ِ عَنْ سَلْمَانَ رَحِمَهُ اللَّهُ أَنَّهُ مَرَّ عَلَى الْمَقَابِرِ فَقَالَ السَّلَامُ عَلَيْكُمْ يَا أَهْلَ الْقُبُورِ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ وَ الْمُسْلِمِينَ يَا أَهْلَ الدِّيَارِ هَلْ عَلِمْتُمْ أَنَّ الْيَوْمَ جُمُعَةٌ فَلَمَّا انْصَرَفَ إِلَى مَنْزِلِهِ وَ نَامَ وَ مَلَّكَتْهُ عَيْنَاهُ أَتَاهُ آتٍ فَقَالَ فَعَلَيْكَ السَّلَامُ يَا أَبَا عَبْدِ اللَّهِ تَكَلَّمْتَ فَسَمِعْنَا وَ سَلَّمْتَ فَرَدَدْنَا وَ قُلْتَ هَلْ تَعْلَمُونَ أَنَّ الْيَوْمَ جُمُعَةٌ وَ قَدْ عَلِمْنَا مَا تَقُولُ الطَّيْرُ فِي يَوْمِ الْجُمُعَةِ قَالَ وَ مَا تَقُولُ الطَّيْرُ فِي يَوْمِ الْجُمُعَةِ قَالَ تَقُولُ قُدُّوسٌ قُدُّوسٌ رَبُّنَا الرَّحْمَنُ الْمَلِكُ مَا يَعْرِفُ عَظَمَةَ رَبِّنَا مَنْ يَحْلِفُ بِاسْمِهِ كَاذِبا.
ابوالجارود، از مردی از عبدالقیس، نقل کرده است که می‌گفت: سلمان (ره) بر گورستانی گذشت و گفت: سلام بر شما ای ساکنان مزارها که از افراد با ایمانید و مسلمان، ای ساکنان دیار (برزخ)! آیا می‌دانید که امروز روز جمعه است؟! و بعد به خانه اش بازگشت و خوابید کسی در خواب به سراغش آمد و گفت: و بر تو باد سلام، ای ابا عبدالله!، با ما سخن گفتی و ما (سخنان تو را) شنیدیم و (بر ما) سلام کردی و ما پاسخ سلام (تو) را دادیم و از ما پرسیدی: آیا می‌دانید که امروز، روز جمعه است؟! (بدان که) می‌دانیم آنچه را که پرندگان در روز جمعه بر زبان می‌آورند! و سلمان پرسید: (مگر) پرندگان در روز جمعه چه می‌گویند؟ گفت: می‌گویند: پاک و منزه است (خدا)، پاک و منزه است (خدا)، آنکه با نام او به دروغ سوگند یاد می‌کند، بزرگی و عظمت خدای ما را -که بخشنده و حکمران عالم هستی است- نمی‌شناسد».
۱۲- «عن الحسین بن المختار عن أبی عبد الله علیه السلام قالمَنْ حَلَفَ بِاللَّهِ فَلْيَصْدُقْ وَ مَنْ لَمْ يَصْدُقْ فَلَيْسَ مِنَ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ فِي شَيْ‏ءٍ وَ مَنْ حَلَفَ بِاللَّهِ فَلْيَرْضَ وَ مَنْ لَمْ يَرْضَ فَلَيْسَ مِنَ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ فِي شَيْ‏ءٍ.؛ حسین بن مختار، از امام صادق (علیه السلام) روایت کرده است که فرمود: هر کس به خدا سوگند می‌خورد، باید به راستی قسم یاد کند و آنکه راست نگوید، خدای بزرگ و توانا را با او کاری نیست و کسی که برای او (در اثبات و یا نفی چیزی) به خدا سوگند یاد می‌کند، بایستی بپذیرد (به موضوع قسم تن در دهد) و کسی که (از قبول آن) سر باز می‌زند، خداوند عز و جل او را به خود واگذارد».