فرهنگ مصادیق:چهل حدیث درباره حیثیت و آبرو

چهل حدیث دربارهٔ حیثیت و آبرو

۱ـ «پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله و سلم»:
اِنَّ حُرمَهَ عِرض المُؤمِنِ کَحُرمَهِ دمِهِ و مالِهِ.
حرمتِ حیثیت و آبروی مؤمن همانند حرمتِ جان و مال اوست.

۲ـ «مولی امیرالمؤمنین علیه السلام»:
لاتَفَعَلْ ما یَشینُ العِرضَ والاِسم.
هیچ وقت به کاری که باعث بدنامی و لطمه زدن به حیثیت تو می‌شود اقدام مکن.
۳ـ «امام جعفرصادق(علیه السلام)»:
اذا رَقَّ العِرضُ اُستُصعِبَ جَمْعُه!
وقتی آبرو ریخت و بی ارزش شد دیگر جمع آوری و جبران آن دشوار خواهد بود!

۴ـ «مولی امیرالمؤمنین علیه السلام»:
مِنَ النُبلِ أن یبذُلَ الرّجُلُ مالَهُ و یَصونَ عِرضَهُ.
کسی که برای حفظ آبرو وحیثیت خود از مال و منالش می‌گذرد نشانه اصالت و بزرگواری اوست.

۵ـ «پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله و سلم»:
مَن رَدَّ عَن عِرضِ اَخیهِ کانَ لَهُ سبعونَ اَلفَ حجابٍ مِنَ النّار.
کسی که از حیثیت و آبروی برادر دینی خود دفاع کند برای او هفتاد هزار سپر از آتش جهنم خواهد بود.

۶ـ «امام رضا(علیه السلام)»:
مَن کَفَّ عَن اَعراضِ المُسلِمینَ اَقالَهُ اللهُ عَثرتَهُ یَومَ القِیامه.
کسی که از آبروریزی و لطمه زدن به حیثیت مسلمانان خودداری کند خداوند از لغزش‌های او در روز قیامت گذشت خواهد نمود.

۷ـ «مولی امیرالمؤمنین علیه السلام»:
لاتَجَعَلْ عِرضَکَ غَرَضاً لِنِبالِ القَولِ.
آبرو و اعتبار خودت را آماج تیرهای حرف مردم قرار مده. (حیثیّت تو در دست خود تو است!)

۸ـ «امام محمدباقر(علیه السلام)»:
ثلاثهٌ لَیسَ لَهُم حُرمَهٌ: صاحبُ هَویً مُبتَدِعٍ و الاِمامُ الجائِرُ و الفاسِقُ المُعلِنُ بِفِسقِه.
سه نفر هستند که حیثیت و حرمتی ندارند: دنباله رو هوای نفس بدعت گذار، پیشوای ظالم و ستمگر، و فاسق علنی بی باک.

۹ـ «امام جعفرصادق(علیه السلام)»:
عَوَرهُ المُؤمِنِ عَلَی المُؤمِنِ حرامٌ.
فاش کردن عیوب و رازهای یک مؤمن، بر دیگر مؤمنان حرام است.

۱۰ـ «پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله و سلم»:
مَن مَشی فی عَیبِ اَخیهِ و کَشْفِ عَورَتِهِ کانَت اوّلُ خُطوَهٍ خَطاها وَضَعَها فی جَهَنّم! وَ کَشَف اللهُ عَوَرَتَهُ عُلی رُؤوسِ الخَلائِقِ.
هر کس برای عیب جویی و فاش کردن اسرار برادر دینی اش قدم بردارد اولین قدم او ورود به جهنم خواهد بود! و خداوند اسرار و عیوب او را نزد همه خلایق فاش و علنی خواهد ساخت.

۱۱ـ «امام جعفرصادق(علیه السلام)»:
شَرفُ المؤمِنِ صلاتُهُ بِاللّیلِ وَ عِزُّ المؤمِنِ کَفُّهُ عَن اَعراضِ النّاسِ.
شرافت مؤمن در نماز شب خواندن او و عزّت و بزرگی او در عدم تَعرّض به حیثیت دیگران است.

۱۲ـ «پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله و سلم»:
اَیُّها الناس! إنَّ دِماءَ کُم و اَعراضَکُم عَلَیکُم حرامٌ الی أَن تَلقَوا ربَّکُم.
ای مردم! ریختن خون یکدیگر و لطمه زدن به حیثیت دیگران، تا وقت مردن و لقای پروردگارتان بر شما حرام است.

۱۳ـ «مولی امیرالمؤمنین علیه السلام»:
عارُالفَضیحَهِ یُکَدّرُ حَلاوَهَ اللّذَّهِ!
آبروریزی ننگ رسوایی، شیرینی لذّت (گناه) را تیره و تار می‌سازد!

۱۴ـ «امام جعفرصادق(علیه السلام)»:
مَن کَشَفَ حِجابَ غَیرِه إِنکَشَفَت عَوراتُ نَفِسهِ.
کسی که نسبت به مردم پرده دری کند پرده آبروی خودش دریده می‌گردد.

۱۵ـ «امام جعفرصادق(علیه السلام)»:
منَ رَدَّ عَن عِرضِ اَخیهِ المُسلِمِ وَجَبَت لَهُ الجَنَّهُ اَلبَتَّه.
کسی که آبروی برادر مسلمان خود را حفظ کند، البتّه و مسلماً بهشت جایگاه او خواهد بود.

۱۶ـ «پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله و سلم»:
لا تَخرِقَنَّ علی اَحَدٍ سِتراً.
تو (برحذر باش) آبرو و حرمت احدی را هرگز متعرض مشو.

۱۷ـ «مولی امیرالمؤمنین علیه السلام»:
مَن بَذلَ عِرضَهُ ذَلَّ.
کسی که حیثیت و آبروی خود را می‌برد خودش را به پستی و خاک مذلّت افکنده است.

۱۸ـ امام حسن مجتبی(ع):
السَّفیهُ، اَلأَحمقُ فی مالِهِ اَلمُتهاوَنُ فی عِرضِه.
آدم سفیه و بی خِرد کسی است که در مصرف اموالش ابلهانه عمل می‌کند و نسبت به آبروی خود لاأبالی و سهل انگار است.

۱۹ـ «مولی امیرالمؤمنین علیه السلام»:
ماءُ وَجهِکَ جامدُ یُقطِرُهُ السُّؤالُ فَانظُر عِندَ مَن تُقطِرُهُ؟!
آبرو و حیثیت تو به حال جمود و مصونیت است. با حاجت خواستن (از دیگران جمود آن آب شده) قطراتش ریخته می‌شود. تو (نیک) بنگر، نزد چه کسی این قطرات را خواهی ریخت؟!

۲۰ـ «پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله و سلم»:
مَن ذَبَّ عَن عِرضِ اَخیهِ بالغَیبَهِ کانَ حقّاً علِی اللهِ أَن یُعتِقَهُ مِنَ النّار.
کسی که غیاباً از حیثیت و آبروی برادر دینی خود دفاع کند حقّا که خدا او را از آتش دوزخ رهایی خواهد بخشید.

۲۱ـ «امام جعفرصادق(علیه السلام)»:
المُؤمنُ حرامٌ کُلُّهُ: عِرضُهُ و مالُهُ و دَمُهُ.
مؤمن سراسر وجودش حرمت است: حرمت آبرو، حرمت مال و حرمت خون و جان او.

۲۲ـ «امام جعفرصادق(علیه السلام)»:
مَن کانَت لِأَخیهِ عندَهُ مَظلَمهٌ فی عِرضٍ او مالٍ فَلیُحلِّلْها مِنه مِن قبلِ أَن یأتِیَ یَومٌ لَیْسَ هناکَ دینارٌ و لا دِرهَمٌ!
هر کس به گردن او مظلمه و حقی از حیثیت یا مال برادر دینی خود دارد از او حلالیّت بطلبد پیش از آنکه روزی فرا رسد که دیگر نه درهمی (برای جبران آن) وجود دارد و نه دینار!

۲۳ـ «امام محمدباقر(علیه السلام)»:
مَن اُذِلَّ عِندَهُ مُؤِمنُ وَ هُوَ یَقدِرُ علی أن یَنصُرَهُ فَلَم یَنصُرْهُ اَذَلَّهُ اللهُ یَومَ القِیامهِ عَلی رُؤُسِ الخلائِق.
کسی که در نزد او یک مؤمنی خوار و محقّر گردد و او بتواند وی را یاری دهد و یاری نکند خداوند او را در روز قیامت در برابر همه خلایق خوار و ذلیل خواهد نمود.

۲۴ـ «مولی امیرالمؤمنین علیه السلام»:
ماصانَ الأعراضَ کَالإعراضِ عَنِ الدُّنیا وَ سُوءِ الأَغراض.
برای حفظ شأن و آبرو چیزی بهتر از پشت پا زدن به علائق دنیا و دست کشیدن از اهداف شوم و انحرافی وجود ندارد.

۲۵ـ «امام حسن عسکری(علیه السلام)»:
وَ اعلَمْ أَنَّ اِلالحاحَ فی المَطالِبِ یَسلُبُ البَهاءَ و یُورِثُ التَّعَبَ وَ العَناءَ.
این را بدان که سماجت و پافشاری در گرفتن حاجت (از دیگران) موجب از دست دادن شأن و منزلت و اسباب درد و رنج برای انسان خواهد بود

۲۶ـ «مولی امیرالمؤمنین علیه السلام»:
مِنَ اللُّؤْمِ أنْ یَصونَ الرَّجلُ مالَهُ وَ یَبذُلُ عِرضَهُ.
کسی که برای حفظ مال خود، آبروی خود را بر باد می‌دهد نشانه پستی و فرومایگی او است.

۲۷ـ «مولی امیرالمؤمنین علیه السلام»:
إنّ أفضَل الِفعالِ صِیانَهُ العِرض بِالمالِ.
افضل اعمال انسان در آنست که مال و دارایی اش را سپر حیثیّت و آبروی خود قرار دهد.

۲۸ـ «امام حسین(علیه السلام)»:
اِنَّ خَیرَ مالِکَ ما وَقَیتَ بِهٍ عِرضَکَ.
بهترین مال و دارایی تو آن است که در راه حفظ آبرو و حیثیت خود به کار بری.

۲۹ـ «مولی امیرالمؤمنین علیه السلام»:
اَلجُودُ حارِسُ الأعراضِ.
بذل و بخشش، پاسدار وِجهه و حیثیّت انسان است.

۳۰ـ «امام رضا(علیه السلام)»:
البُخلُ یُمَزِّقُ العِرْضَ.
بخل و تنگ نظری، حیثیت انسان را بر باد می‌دهد.

۳۱ـ «مولی امیرالمؤمنین علیه السلام»:
لَم یَذهَبْ مِن مالِکَ ما وَقی بِهِ عِرضَکَ.
آن مالی که در راه حفظ شأن و آبروی خودت خرج می‌کنی در حقیقت تو آن را از دست نداده‌ای.

۳۲ـ «مولی امیرالمؤمنین علیه السلام»:
مِسکینُ ابنُ آدَم! لَهُ بَطنٌ یَقولُ اِملَأْنی وَ اِلاّ فَضَحْتُکَ وَ اِذا امتَلَأَ یَقولُ فَرِّغنی وَ اِلاّ فَضَحتُکَ وَ هُوَ اَبَداً بَینَ فَضیحَتین!
بیچاره بنی آدم! شکمی دارد که همواره می‌گوید مرا پُر کن و اِلاّ رسوایت می‌کنم، وقتی که پرشد می‌گوید: مرا خالی کن وگرنه تو را مفتضح می‌کنم و او همیشه میان (این) دو رسوایی به سر می‌برد!

۳۳ـ «امام جعفرصادق(علیه السلام)»:
مَن کَثُر کِذبُهُ ذَهَبَ بَهاؤُهُ.
کسی که زیاد دروغ می‌گوید شخصیت و شایستگی خود را از دست داده است. .

۳۴ـ «پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله و سلم»:
مَرَرْتُ لَیلَهَ أُسْرِیَ بِی عَلَی قَوْمٍ یخْمِشُونَ وُجُوهَهُمْ بِأَظَفِارِهِمْ. فَقُلْتُ یا جَبْرائِیلُ مَنْ هَؤُلَاءِ؟ قَالَ هَؤُلَاءِالَّذِینَ یغْتَابُونَ النَّاسَ وَیقَعُونَ فِی اَعْراضِهِم.
در شب معراج برقومی گذر کردم که با ناخن‌های خود صورت هایشان را می‌خراشیدند. از جبرائیل حال آنها را جویا شدم، گفت: اینان کسانی هستند که غیبت مردم را می‌کردند و حیثیت و آبروی آنها را لکّه دار می‌ساختند.

۳۵ـ «امام جعفرصادق علیه السلام»:
مَن رَوی مُؤْمِنٍ رِوایَهً یُریُدبِها شَینَهُ وَ حَدْمَ مُروُءَ تِهِ لِیَسقُطَ مِن أَعیُنِ النّاسِ، اَخرَجَهُ اللهُ عَزَّ وجَلَّ مِن وِلایَتِهِ الی وِلایَهِ الشّیطانِ.
هرکس داستانی نقل کند و قصدش ظاهر ساختن بدی‌ها و ریختن آبروی مؤمنی باشد و بخواهد او را از چشم مردم بیندازد خداوند متعال ولایت خود را از او برمی دارد و ولایت شیطان را جایگزین آن می‌نماید.

۳۶ـ «امام محمدباقر(علیه السلام)»:
کَثرهُ المِزاحِ تَذهُب بِماءِ الوَجهِ.
شوخی زیاد، به شخصیت انسان لطمه می‌زند.

۳۷ـ «مولی امیرالمؤمنین علیه السلام»:
کَثرهُ ضِحکِ الرَّجُلِ تُفسِدُ وَقارَه.
خنده زیاد وقار و اُبُهّت انسان را تباه می‌نماید.

۳۸ـ «امام محمدباقر(علیه السلام)»:
اِیّاکَ وَ المِزاحَ، فِاِنّهُ یَذهَبُ بِماءِ الوَجهِ وَ مَهابَهِ الرّجال.
برحذر باش و از شوخی (زیاد) بپرهیز که شخصیت انسان و شکوه و هیبت مردان را از بین می‌برد. .

۳۹ـ «پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله و سلم»:
ما وَقی بِهِ المَرءُ عِرضَهُ کُتِبَ لَهَ صَدَقَهً.
هر چیزی که انسان جهت حفظ حیثیت و آبروی خود (در محدوده شرع مقدس) بکار برد برای او صدقه نوشته می‌شود.

۴۰ـ «پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله و سلم»:
مَن سَتَرَ علی اَخیهِ سَتَرَهُ اللهُ فی الدُنیا و الآخره.
کسی که عیب پوش برادر دینی خود باشد خداوند حیثیت و آبروی او را در دنیا و آخرت محفوظ خواهد داشت.

پانویس

منبع: پایگاه اطلاع رسانی دفتر نشر فرهنگ و معارف اسلامی مسجد هدایت - تاریخ برداشت : ۹۴/۱۲/۰۴

بازگشت به حفظ آبروی مؤمن