فرهنگ مصادیق:چهل حدیث حجاب

چهل حدیث حجاب

چهل حدیث حجاب
مشخصات کتاب
سرشناسه : براتی عبدالعلی عنوان و نام پدیدآور : حجاب / عبدالعلی براتی
مشخصات نشر : قم : اسحار ، ۱۳۸۱.
مشخصات ظاهری : [۹۶ ص. ؛ ۱۲ × ۱۷ س‌م.
شابک : ۳۰۰۰ریال : ۹۶۴-۹۲۶۶۹-۱-۱ ؛ ۳۰۰۰ریال (چاپ دوم)
یادداشت : بالای عنوان چهل حدیث
یادداشت : چاپ دوم ۱۳۸۲.
یادداشت : کتابنامه ص [۹۶].
عنوان دیگر : چهل حدیث
موضوع : حجاب -- احادیث
موضوع : اربعینات -- قرن ۱۴
موضوع : Arbaُinat‪ -- 20th century*‬
رده بندی کنگره : BP۱۴۱/۵/ح۳ ب۴ ۱۳۸۱
رده بندی دیویی : ۲۹۷/۲۱۸
شماره کتابشناسی ملی : م‌۸۰-۲۹۸۱۹

به جای مقدمه

امام خمینی (ره)
«این جانب به زنان توصیه می‌کنم که رفتار زمان طاغوت را فراموش کنند و ایران عزیز را که از خودشان و فرزندانشان است به طور شایسته بسازند.»
«نقشه این بود که با توطئه کشف حجاب …، این قشر عزیز را که جامعه را باید بسازد، تبدیل کنند به یک قشری که فاسد کنند جامعه را»
مقام معظم رهبری (مدظله العالی) : «امروز سر و سینه را از زیورآلات پرکردنو آرایش و مد و لباس را بت خود قرار دادن برای زن انقلابی مسلمان ایران ننگ است».

از آیات حجاب در قرآن

ای پیامبر، به همسران و دخترانت و زنان مؤمنین بگو: روسری‌های بلند خود را بر خویش فرو افکنند تا شناخته شوند (تشخیص داده شوند) و مورد آزار قرار نگیرند.
وَ قُل لِّلْمُؤْمِنَاتِ … لاَیُبْدِینَ زِینَتَهُنَّ إِلاَّ مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَلْیَضْرِبْنَ بِخُمُرِهِنَّ عَلَی جُیُوبِهِنَّ.
و به زنان با ایمان بگو: از برخی نگاه‌ها چشم‌پوشی کنند و دامن‌های خود را حفظ نمایند و جز آنچه (به طور طبیعی) ظاهر است، زینت‌های خود را آشکار نکنند و روسری خود را بر گریبان بیفکنند (تا علاوه بر سر، گردن و سینه‌ی آنان نیز پوشیده باشد)
«وَ لاَ یَضْرِبْنَ بِأَرْجُلِهِنَّ لِیُعْلَمَ مَا یُخْفِینَ مِن زِینَتِهِنَّ»
و (زنان) پای خود را به گونه‌ای به زمین نکوبند که آنچه از زیور مخفی دارند آشکار شود.
یَا بَنِی آدَمَ قَدْ أَنزَلْنَا عَلَیْکُمْ لِبَاساً یُوَارِی سَوْاتِکُمْ وَ رِیشاً وَ لِبَاسُ التَّقْوَی ذَ لِکَ خَیْرٌ
ای فرزندان آدم! همانا بر شما لباسی فروفرستادیم تا هم زشتی (برهنگی) شما را بپوشاند و هم زیوری باشد، و (لی) لباس تقوا همانا بهتر است.
یَا بَنِی آدَمَ لاَ یَفْتِنَنَّکُمُ الشَّیْطَانُ کَمَآ أَخْرَجَ أَبَوَیْکُم مِّنَ الْجَنَّهِ یَنزِعُ عَنْهُمَا لِبَاسَهُمَا لِیُرِیَهُمَا سَوَاتِهِمَآ
ای فرزندان آدم! مبادا شیطان فریبتان دهد، آنگونه که پدر و مادرِ (نخستین) شما را از بهشت بیرون کرد، (با وسوسه‌ی خوردن از آن درخت) لباس را از تن آن دو برکند تا عورت‌هایشان را بر آنان آشکار سازد

بهترین گوهر زن

فاطمه الزهرا (س) : خَيْرٌ لِلنِّسَاءِ أَنْ لَا يَرَيْنَ الرِّجَالَ وَ لَا يَرَاهُنَّ الرِّجَال‏.
روزی رسول خدا (ص) از اصحاب خود پرسید: چه چیزی برای زنان بهتر است؟اصحاب ندانستند. علی نزد فاطمه (س) آمد و پرسش پیامبر را با وی در میان گذاشت. فاطمه پاسخ داد:
بهترین عمل برای زنان آن است که مردان نامحرم را نبینند و مردان نیز زنان نامحرم را نبینند.
چون علی (ع) خدمت رسول خدا بازگشت، پاسخی را که فاطمه (س) داده بود، عرض کرد. پیامبر (ص) فرمود: په کسی این پاسخ را به تو گفته است؟ علی (ع) عرض کرد: فاطمه. پیامبر (ص) فرمود: انها بعضه منی؛فاطمه پارهی تن من است.
گروهی از مغرضان و نا آگاهان به دستورهای اسلام ، این حدیث و امثال آن را با توجه به مناسبات جدید بشری و حضور ناگزیر زن در اجتماع، برای زن امروزی ناکار آمد می‌دانند؛ اما در پاسخ آنان باید گفت:
اولا، حضرت زهرا (س) در این سخن، توصیه‌ای اخلاقی را برای زنان تاکید کرده است؛ یعنی با نگاه به ویژگی‌های روحی و جسمی زن از یک سو و نیاز بشر در هر عصر و زمان به حفظ ارزش‌های اخلاقی و انسانی که در راس آنها همزیستی سالم اخلاقی زن و مرد است از سوی دیگر، سفارش دور بودن زن از مرد را مطرح کرده است. چرا که زن نقش اساسی در سلامتی یا فساد ارزشها ایفا می‌کند.
ثانیا، با توجه به شواهد تاریخی و سیره مسلمانان در قرون اولیه ـ که حاکی از حضور سازنده زنان در عرصه‌های مختلف اجتماع است ـ قطعا این حدیث شامل زنانی نیست که به نوعی موظف به پذیرش مسئولیت اجتماعی هستند و آن حضرت نیز در مقام نفی این واقعیت از زندگی نبوده است.
ثالثا، شایداین سفارش و تاکید بانوی اسلام حکایت از حقیقتی بزرگ دارد که امروز شاهد آن هستیم و آن، این که هر چه زنان از مسئولیت اصلی خود؛ یعنی ساختن بهشت خانواده و تربیت نسل سازنده برای جامعه فاصله بگیرند، ناچار به ویرانه‌ها و ناهنجاری‌های اجتماعی نزدیک خواهند شد. از این رو آن حضرت زنان را تشویق می‌کند در اجتماع بپرهیزند و به مسئولیت سنگین خود توجه کنند.
امروز آثار شوم شعار انحرافی «ضرورت حضور زنان در کنار مردان» در میدان‌های مختلف اجتماعی آشکار گردیده که در واقع این میدان‌های رقابت با مردان تبدیل شده است.
متاسفانه عدم توجه به ویژگی‌ها و توانایی‌های زن و مسئولیت اصلی وی در خانه از یک سو و عدم زمینه سازی لازم و ایجاد شرایط مناسب برای حضور سازنده او در جامعه از سوی دیگر، موجب شده تا، زن نه تنها نتواند به ایفای نقش سالم بپردازد که به موجودی خسته، سرگردان و در نتیجه بی معنا مبدل شود.
استاد شهید مرتضی مطهری می‌گوید:
آن چه اسلام می‌گوید. نه آن چیزی است که مخالفان اسلام، اسلام را بدان متهم می‌کنند؛ یعنی محبوسیت زن در خانه و نه نظامی است که دنیای جدید آن راپذیرفته است و عواقب شوم آن را می‌بیند؛ یعنی اختلاط زن و مرد در مجامع. اسلام می‌گوید: نه حبس و نه اختلاط بلکه حریم. سنت جاری مسلمین از زمان رسول خدا همین بوده است که زنان از شرکت در مجالس و مجامع منع نمی‌شده‌اند؛ ولی همواره اصل (حریم) رعایت شده است. در مساجد و مجامع، حتی در کوچه و معبر، زن با مرد مختلط نبوده است.

حجاب عامل مصونیت

امام علی (ع) فرمودند: صِيَانَةُ المَرْأَةِ أَنْعَمُ لِحَالِهَا وَ أَدْوَمُ لِجَمَالِهَا.
حفاظت از زن (حفظ حریم و پوشیدگی اش) برای او بهتر است و زیبایی اش را پایدار تر می‌سازد.

حجاب، پاسدار زن

امام علی (ع) به فرزندش امام حسن (ع) درباره زنان چنین سفارش می‌کند:
وَ اكْفُفْ عَلَيْهِنَّ مِنْ أَبْصَارِهِنَّ بِحِجَابِكَ إِيَّاهُنَّ فَإِنَّ شِدَّةَ الْحِجَابِ أَبْقَى عَلَيْهِنَّ وَ لَيْسَ خُرُوجُهُنَّ بِأَشَدَّ مِنْ إِدْخَالِكَ مَنْ لَا يُوثَقُ بِهِ عَلَيْهِنَّ وَ إِنِ اسْتَطَعْتَ أَلَّا يَعْرِفْنَ غَيْرَكَ فَافْعَلْ .
با پوشیده داشتن زنان خود، نگاه آنان را محدود ساز؛ زیرا حجاب کامل در ثبات عفت آنان تاثیر دارد و رفت و آمد بیرون خانه برای آنان خطرش بیش از آن نیست که فرد غیر قابل اعتمادی را به خانه آوری، و اگر می‌توانی، کاری کن که با غیر تو شناخت و آشنایی نداشته باشد.
شهید مرتضی مطهری درباره ی درباره این حدیث می‌گوید:
آنچه فقها از امثال این جمله استنباط کرده‌اند، این است که این گونه جمله‌ها ارشاد به حقیقتی روحی و روانی در روابط دو جنس است و شکی نیست که حقیقتی را بیان می‌کند. رابطه زن و مرد اجنبی سخت خطرناک است. گلی است که پیلان بر آن می‌لغزند. آنچه اسلام لااقل به صورت یک امر اخلاقی توصیه می‌کند، این است که تا حد ممکن اجتماع مدنی غیر مختلط باشد. چه لزومی دارد که زنان فعالیت‌های خود را به اصطلاح « دوش به دوش» مردان انجام دهند/ آیا اگر در دو صف جداگانه انجام دهند، نقصی درفعالیت و راندمان کار آنان رخ می‌دهد/ اثر این دوش به دوشی‌ها این است که هر دو همدوش را از کار بازمیدارد و هر یک به جای توجه به کار، متوجه «همدوش» می‌کند، تاآن جا که غالبا این همدوشی‌ها به هم آغوشی منتهی می‌گردد.

زنان را بپوشانید

پیامبر مکرم اسلام (ص) فرمود: إِنَّمَا الْمَرْأَةُ لُعْبَةٌ فَمَنِ اتَّخَذَهَا فَلْيُبْضِعْهَا.
به راستی که زن ظریف و آسیب پذیر است، هر کس او را (به همسری) گرفت باید بپوشاندش.
این سخن حکیمانه اشاره به واقعیتی دارد که در جسم و جان زن ـ که سراسر زیبایی، لطافت، محبت و در یک کلمه «دل ربایی» است، نهفته است ـ این همان واقعیتی است که در زن زمینه‌ای را ایجاد کرده تا هوش و دل جنس مخالف را چون آهن ربا، به سوی خود برباید. این «ربایش»، جریانی است که اگر در مسیر اللهی و انسانی خود قرار گیر د، زندگی مشترک سالم زن ومرد را پی ریزی و قوام و سلامت اجتماع بشری را تضمین می‌کند و اگر در مسیر شیطانی و حیوانی قرار گیرد، عامل انحراف زن و مرد و سقوط جامعه خواهد بود.
امام علی (ع) بزرگ طبیب دل و جان انسانی برای جلوگیری از این انحراف و سقوط، راه را به خوبی نشان داده است؛ هم به زن، برای آن که نداند چه گوهر گران بهایی است و در عین حال خطر آفرین و در معرض دستبرد نا اهلان، که اگر با بیگانه بسازد، هستی خود، اهل خود و جامعه را خواهند سوزاند وهم به مرد، تا بداند چه گوهری را باید پاس بدارد و اگر قدر گوهرش را نداند و برای صیانت آن چاره یابی نکند، از دستش خواهند ربود و زر او به سیمی بدل خواهد گشت و بازیچه دست این و آن! امام خمینی (ره) که خود نجات بخش زنان مسلمانان دراین عصر است، از تاریخ نکبت بار دوران ستم شاهی درباه زنان چنین یاد می‌کند:
از جنایت‌های بزرگی که به ملت ما شد... بانوان را ملعبه کردند. بانوان ما را مثل عروسک‌ها کردند، بانوان ما جنگجو بودند، این‌ها می‌خواستند ننگ جو باشند. این‌ها می‌خواستند زن مثل شیء، مثل یک چیز، مثل یک متاع به این دست و آن دست بگذارند.

محروم از بوی بهشت

پیامبر اکرم (ص) فرمود:
صِنْفانِ مِن أَهْلِ النارِ لم أَرَهُما بعدُ، قومٌ معهم سِياطٌ كأَذْنابِ البَقَرِ يَضْرِبُون بها الناسَ، و نساءٌ كاسِياتٌ عارِياتٌ مائِلاتٌ مُمِيلاتٌ، رُؤُوسُهنَّ كأَسْنِمةِ البُخْتِ المائِلَةِ، لا يَدْخُلَن الجنَّة و لا يَجِدْن رِيحَها، و إنَّ رِيحَها لَتُوجدُ من مَسِيرَةِ كذا و كذا‏.
دو گروه از دوزخیان را (هنوز) من ندیده‌ام: گروهی که تازیانه‌هایی مانند دم گاو در دست دارند و مردم را با آن می‌زنند و (گروهی دیگر) ، زنان هستند که در حالی که پوشیده‌اند، اما برهنه‌اند؛ کج راهه می‌روند و دیگران را نیز به کجروی تشویق می‌کنند، سرهایشان همچون کوهان شتر است. اینان به بهشت نمی‌روند و بوی بهشت را که از فاصله چندین و چندان (فاصله دور) به مشام می‌رسد، استشمام نمی‌کنند.

حجاب زنان در آخر زمان

امام علی (ع) می‌فرماید:
تُ يَظْهَرُ فِي آخِرِ الزَّمَانِ وَ اقْتِرَابِ السَّاعَةِ وَ هُوَ شَرُّ الْأَزْمِنَةِ نِسْوَةٌ كَاشِفَاتٌ عَارِيَاتٌ مُتَبَرِّجَاتٌ مِنَ الدِّينِ دَاخِلَاتٌ فِي الْفِتَنِ مَائِلَاتٌ إِلَى الشَّهَوَاتِ مُسْرِعَاتٌ إِلَى اللَّذَّاتِ مُسْتَحِلَّاتٌ لِلْمُحَرَّمَاتِ فِي جَهَنَّمَ خَالِدَات‏. در آخر زمان که بدترین زمان‌ها ست، زنانی هستند که در حالی که پوشیده‌اند، برهنه‌اند (لباس نازک و بدن نما به تن دارند) ، با خود آرایی و خودنمایی از خانه بیرون می‌آیند، آنها از دین خارج شده و در فتنه‌ها داخل شده‌اند، به شهوات تمایل دارند و به سوی لذات نفسانی می‌شتابند و حرام‌های اللهی را حلال می‌شمارند. اینان در دوزخ به عذاب ابدی گرفتار خواهند شد.
توضیح:
شاید اگر در گذشته کسی این حدیث را می‌شنید یا می‌خواند، متحیر می‌شد چگونه ممکن است زنی در عین حالی که پوشیده است، برهنه هم باشد/ اما اکنون عظمت و لطافت این تعبیر امام (ع) روشن گردیده است. امروز زنان به دنبال مدهای گوناگون، کفش و لباسهایی را انتخاب می‌کنند نه نه تنها آنان را نمی‌پوشاند، بلکه زیبایی‌های اندام آنان با این پوشش‌ها برهنه تر جلوه می‌کند.

مردان و زنان آخر الزمان

پیامبر اکرم (ص) به یکی از اصحاب خود به نام «ابن مسعود» فرمود:
سَيَأْتِي مِنْ بَعْدِي أَقْوَامٌ يَأْكُلُونَ طَيِّبَ الطَّعَامِ وَ أَلْوَانَهَا- وَ يَرْكَبُونَ الدَّوَابَّ وَ يَتَزَيَّنُونَ بِزِينَةِ الْمَرْأَةِ لِزَوْجِهَا وَ هُمْ مُنَافِقُو هَذِهِ الْأُمَّةِ فِي آخِرِ الزَّمَانِ...يَا ابْنَ مَسْعُودٍ يَأْتِي عَلَى النَّاسِ زَمَانٌ- الصَّابِرُ عَلَى دِينِهِ مِثْلُ الْقَابِضِ عَلَى الْجَمْرَةِ بِكَفِّهِ‏.
روزگاری خواهد رسید که مردم غذاهای رنگارنگ می‌خورند و با سوار شدن بر مرکب‌ها، مانند زنان آرایش کرده برای شوهر، خود را ارایش می‌کنند؛ زنان با آرایش و خود نمایی به خیابان‌ها می‌آیند .. اینان منافقان این امت در آخر زمان هستند..ای پسر مسعود! روزگاری خواهد آمد که پایداری در دین مانند آن است که شخص دیندار بخواهد قطعه‌ای از آتش را در کف دست خود نگه دارد. رسول گرامی اسلام (ص) در این حدیث می‌فرمایند: «و یتزینون بزینه المراه، روزگاری می‌رسد که مردان، خود را به زینت‌های زنانه می‌آرایند». به راستی که امروز همان روز است که حضرت رسول (ص) پیش بینی کرده و از مصیبت‌های کنونی بشر است. امروز برخی مردان، گوی سبقت را در آرایش و زینت از زنان ربوده‌اند. تاریخ به یاد ندارد که مردان چنین دیوانه وار در اموری که مختص زنان است وارد شده باشند به کار گیری انواع آرا یشهای سر و صورت و استفاده از داروها و روغن‌های آرایشی و آویختن زیور آلات، پوشیدن لباس‌های آنچنانی و تبرّج‌های زنانه که حتی بر زنان حرام است، در مردان مشاهده می‌شود. آیا عذابی دردناک تر از این برای یک جامعه می‌توان تصور کرد؟ آیا مردم مسلمان و خانواده‌ها و جوانان عزیز مسئولیتی را متوجه خود نمی‌دانند؟ آیا حکومت اسلامی و متصدیان امور، در برابر این همه اختلاطی که میان مردان و زنان در ابعاد مختلف روز به روز افزایش می‌یابد، سکوت را بر می‌گزینند؟ و آیا در جامعه اسلامی ما، نهادها و رسانه‌ها، خود در آتش بیاری معرکه سهیم نیستند؟ نگاهی به کتاب‌ها، نشریات، تصاویر و فیلم حکایت از سیلی است که برای ریشه کنی بنیادهای اعتقادی، سیاسی و فرهنگی مردم به حرکت در آمده است.

لباس عوضی ممنوع

پیامبر اکرم (ص) فرمودند: لعن الله الرجل یلبس لبسه المراه و المراه تلبس لبسه الرجل.
لعنت خداوند بر مردی که لباس زنان را بپوشد و زنی که لباس مردان را به تن نماید.
منظور از لباس مردانه و لباس زنانه در این حدیث شریف، لباس‌هایی است که مختص هر یک از زن و مرد می‌باشد.
پس اگر لباسی را هر دو گروه می‌پوشند و در جامعه را مختص به زن یا مرد نمی‌دانند، پوشیدنش مانعی ندارد.

وای بر زنان بر بزک‌ها یشان

پیامبر اکرم (ص) فرمود:
ویل للنساء من الاحمرین، الذهب و المعصفر. ؛ وای بر زنان از دو چیز زینتی ورنگین؛ طلا و جامه زیبا.
مقام معظم رهبری می‌فرماید: آیا جنایتی از این بزرگتر نسبت به زن هست که زن را با آرایش، مد و جلوه گری زیور آلات سرگرم کنند و از او به عنوان یک ابزار و وسیله استفاده کنند!

نتیجه خودنمایی

پیامبر اکرم (ص) فرمودند: مثل الرفله فی الزینه من غیر اهلها کمثل ظلمه یوم القیامه لا نور لها.
حکایت زنی که دامن کشان و با زینت در برابر نامحرمان نمایان می‌شود، چون ظلمت و تاریکی قیامت است که روشنایی بخشی ندارد.

گریه پیامبر بر زنان جهنمی

النبی (ص) : ... أَمَّا الْمُعَلَّقَةُ بِشَعْرِهَا فَإِنَّهَا كَانَتْ لَا تُغَطِّي شَعْرَهَا مِنَ الرِّجَال‏... وَ أَمَّا الَّتِي كَانَتْ تَأْكُلُ لَحْمَ جَسَدِهَا فَإِنَّهَا كَانَتْ تُزَيِّنُ بَدَنَهَا لِلنَّاس‏... .
امیر مومنان (ع) فرمود: من و فاطمه به محضر رسول خدا وارد شدیم و آن حضرت را در حال گریه شدید دیدیم، عرض کردم: پدر و مادرم فدایت شود، چه چیزی شما را چنین گریان کرده است؟ رسول خدا فرمود: شبی که معراج رفتم، زنانی از امتم را در عذابی سخت دیدم؛ بر آن گریه می‌کردم. سپس از حالات آنان یاد کرد. ای حبیب من وای نور دیده‌ام! مگر آنان چه کرده بودند؟رسول خدا فرمود: ...زنی که از موهایش آویزان شده بود، موی خود را از مردان نامحرم نمی‌پوشاند...و آن که گوشت بدن خود را می‌خورد، زنی بود که بدن خود را برای مردم نامحرم آرایش می‌کرد....

در سایه شیطان

رسول خدا (ص) فرمودند: ِ الْمَرْأَةُ عَوْرَةٌ سَتَرَهَا بَيْتُهَا فَإِذَا خَرَجَتْ اسْتَشْرَفَهَا الشَّيْطَان‏ .
زن شهوت بر انگیز است، اکر خود را نپوشاند، همین که از خانه خارج شد، شیطان او را احاطه می‌کند.

بی حرمتی به حجاب

رسول اکرم (ص) فرمود: َ أَيُّمَا امْرَأَةٍ وَضَعَتْ خِمَارَهَا فِي غَيْرِ بَيْتِ زَوْجِهَا فَقَدْ هَتَكَتْ حِجَابَهَا.
هر زنی که برای غیر از شوهرش روسری خود را کنار بگذارد، حریم خود را شکسته است.

پایان بی حجابی!

رسول خدا (ص) فرمود: ایما امراه نزعت ثیابها فی غیر بیتها خرق الله عزوجل عنها ستره.
هر زنی که لباس خودرا جز در خانه خود بیرون آورد، خداوند پرده خویش را از او بر می‌گیرد.

فقط برای شوهر

النبی (ص) : يَا حَوْلَاءُ لَا تُبْدِي زِينَتَكِ لِغَيْرِ زَوْجِكِ يَا حَوْلَاءُ لَا يَحِلُّ لِامْرَأَةٍ أَنْ تُظْهِرَ مِعْصَمَهَا وَ قَدَمَهَا لِرَجُلٍ غَيْرِ بَعْلِهَا وَ إِذَا فَعَلَتْ ذَلِكَ لَمْ تَزَلْ فِي لَعْنَةِ اللَّهِ وَ سَخَطِهِ وَ غَضِبَ اللَّهُ عَلَيْهَا وَ لَعَنَتْهَا مَلَائِكَةُ اللَّهِ وَ أَعَدَّ لَهَا عَذَاباً أَلِيما .
رسول گرامی اسلام (ص) به زنانی به نام حولاء فرمود: ای حولاء! زینت خود را برای غیر همسرت آشکار مکن؛ ای حولاء! بر زن جایز نیست که زیبایی‌های دست و پای خود را (بالاتر از مچ) برای مردی غیر از شوهرش آشکار کند، که اگر چنین کرد، همیشه در نفرین، خشم و کینه الهی و فرشتگان او خواهد بود و در قیامت، برای او عذابی درد ناک فراهم است.

برترین زنان

رسول خدا (ص) فرمود: َ إِنَّ مِنْ خَيْرِ نِسَائِكُمُ الْمُتَبَرِّجَةَ مِنْ زَوْجِهَا الْحَصَانَ عَنْ غَيْرِهِ .
بهترین زنان شما، زنی است که برای شوهرش آرایش و خودنمایی کند و خود را از نامحرمان بپوشاند.

خانه‌های آتشین

رسول گرامی اسلام (ص) فرمود: الْمَرْأَةُ إِذَا خَرَجَتْ مِنْ بَابِ دَارِهَا مُتَزَيِّنَةً مُتَعَطِّرَةً وَ الزَّوْجُ بِذَلِكَ رَاضٍ يُبْنَى لِزَوْجِهَا بِكُلِّ قَدَمٍ بَيْتٌ فِي النَّار .
هر زنی که خود را بیاراید، خوشبو کند و از منزل خارج شود، در حالی که شوهرش به این کار راضی باشد، خداوند برای هر قدمی که زن بر می‌دارد، برای شوهرش خانه‌ای در دوزخ بنا می‌کند.

شرکت در مجالس آنچنانی!

عن ابی عبد الله (ع) قال: قال رسول الله (ص) : مَنْ أَطَاعَ امْرَأَتَهُ أَكَبَّهُ اللَّهُ عَلَى وَجْهِهِ فِي النَّارِ قِيلَ وَ مَا تِلْكَ الطَّاعَةُ قَالَ تَطْلُبُ إِلَيْهِ أَنْ تَذْهَبَ إِلَى الْحَمَّامَاتِ وَ إِلَى الْعُرُسَاتِ وَ إِلَى النِّيَاحَاتِ وَ الثِّيَابِ الرِّقَاقَ فَيُجِيبُهَا .
امام صادق (ع) می‌گوید که رسول خدا (ص) فرمود: کسی که از زنش اطاعت کند، خداوند او را به صورت در آتش می‌اندازد. پرسیدند: اطاعت در چه چیزی؟ فرمود: این که زن در خواست رفتن به عروسی‌ها، مراسم عید، جشن‌ها، عزاداری‌ها و لباس‌های نازک و بدن نما از شوهرش داشته باشد (و شوهرش از او اطاعت کند) .
این حدیث در مقام نکوهش مجالسی است که در آن‌ها مسائل شرعی رعایت نمی‌شود: به خصوص در میهمانی‌ها، جشن‌ها و عروسی‌هایی که اکثرا اختلاط زن و مرد وجود دارد و زنان حجاب شرعی خود را مراعات نمی‌کنند. این مسئله بسیاری از مفاسد و گناهان را به دنبال دارد. امروزه در این اجتماعات عکس و فیلم برداری به بهانه ثبت و ضبط خاطرات انجام می‌شود و کیست که نداند این فیلم‌ها دست کم در میان خویشان دست به دست می‌شود. متاسفانه گزارش‌ها و آمار تکان دهنده‌ای در این ارتباط وجود دارد که چه زندگی‌های مشترک خانوادگی که از هم پاشیده است. مراجع معظم تقلید از جمله حضرت امام خمینی (ره) در این باره فرمودند: اگر خانمی بداند چنانچه بدون حجاب کامل عکس بگیرد، عکس او در بین فامیل پخش می‌شود و نامحرم نیز او را می‌بیند، جایز نیست عکس بدون حجاب بیندازد. اختلاط زن و مرد در مجس عقد و عروسی اگر مستلزم نگاه کردن نامحرم به عروس یا خانم‌های دیگر باشد. در حالی که پوشش کافی نداشته باشد و یا زینت کرده باشد، حرام است و باید از آن اجتناب کرد.

مد گرایی و بی حجابی

رسول خدا (ص) فرمود: استعینوا علی النساء بالعری فان احدا هن اذا کثرت ثیابها و احسنت زینتها اعجبها الخروج .
از کمی لباس برای نگهداشتن زنان کمک بگیرید؛ زیرا وقتی زن لباس فراوان و زینت کامل دارد، مایل به بیرون رفتن (و خود نمایی) است.
از عوامل مهم بد حجابی در جامعه، گرایش به تجملات و تنوع کاذب در لباس و پوشش است. زنان هر چه بیشتر به دنبال مدها و لباس‌های مختلف باشند، بیشتر به دنبال خودنمای و به تعبیر قرآن «تبرج» خواهند بود. گر چه اسلام عزیز به پوشش مناسب و تمیز توجه فراوان دارد، اما زیاده روی و تجمل گرایی را بسیار ناپسند می‌داند. این کار علاوه بر اسراف و حرام بودن، خطرات روحی و روانی فردی و اجتماعی بسیاری رابه دنبال خواهد داشت. رسول گرامی اسلام در این حدیث شریف یکی از مهم‌ترین عوامل خروج غیر ضروری زنان از خانه را گرایش به تجملات و داشتن پوشش‌های زیاد و متنوع دانسته است و مهم‌ترین راه مقابله و پیش گیری از این پدیده شوم را محدود ساختن زن می‌داند؛ چرا که این خصلت زشت، به ویژه اگر در زنان بروز کند، حد و مرزی نخواهد داشت.

فتنه عظیم رفاه زدگی

رسول اکرم (ص) فرمودند: اصابتکم فتنه الضراء فصبرتم و ان اخوف ما اخاف علیکم فتنه السراء من قبل النساء اذا تسورن الذهب و لبسن ربط الشام و عصب الیمین و اتعبن الغنی و کلفن الفقیر ما لا یجد .
فتنه کمبودها را دیدید و صبر کردید و من از فتنه رفاه بر شما بیم دارم که از طرف زنان می‌آید؛ هنگامی که النگوی طلا به دست و پارچه‌های فاخر به تن می‌کنند و توانگران (اگر شوهری توانگر دارند) را به زحمت اندازد و از فقیر (اگر شوهری فقیر دارند) چیزی بدان دسترسی ندارد بخواهند.
گرایش انحرافی به امور دنیوی و تجملات، چیزی است که پس از تحمل سختی‌های هر انقلاب گر بیان جامعه انقلابی را می‌فشرد. آن چه رسول گرامی اسلام ازآن بر امتش بیم دارد، همان چیزی است که امروزه گریبان جامعه اسلامی ما را نیز پس از سربلندی از دوره انقلاب و جنگ تحمیلی می‌فشرد. به امید آنکه جامعه اسلامی ما دراین دوره نیز با صبر در برابر دنیا طلبی نفس از هدایت اللهی فاصله نگیرد.

هلاکت زنان بنی اسرائیل

امام صادق (ع) فرمود: إِنَّ أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ ع نَهَى عَنِ الْقَنَازِعِ وَ الْقُصَصِ وَ نَقْشِ الْخِضَابِ عَلَى الرَّاحَةِ وَ قَالَ إِنَّمَا هَلَكَتْ نِسَاءُ بَنِي إِسْرَائِيلَ مِنْ قِبَلِ الْقُصَصِ وَ نَقْشِ الْخِضَاب‏ .
امیر مومنان علی (ع) نهی کرده‌اند از این که کسی مویش را روی پیشانیش بریزد و یا جلوی سر کاکل درست کند و نیز زن دست و کف خود را به گونه‌ای رنگ و حنا کند که حالت نقش و نگار داشته باشد و جلب نظر کند. همچنین ایشان فرمود: به درستی که زنان بنی اسرائیل به همین خاطر نابود شدند.
امام خمینی (ره) در پاسخ دو استفتاء فرموده است: نگاه به دست خانم نامحرمی که انگشتر و النگو در دست دارد، یا ناخن‌هایش را لاک زده، خواه از بستگان نامحرم باشد یا از بستگان نباشد، حرام است. خانمی که موی ابروانش را برداشته یا سرمه زده، نگاه به صورت او حرام است و او باید آن قسمت از صورتش را که زینت نموده بپوشاند، و نگاه به آن قسمت از صورت که زینت نشده اشکال ندارد.

لباس نیم تنه

امام صادق (ع) فرمود: لَا يَصْلُحُ لِلْمَرْأَةِ الْمُسْلِمَةِ أَنْ تَلْبَسَ مِنَ الْخُمُرِ وَ الدُّرُوعِ مَا لَا يُوَارِي شَيْئا.
مصلحت زن مسلمان نیست که روسری و پیراهنش به گونه‌ای باشد که او را نپوشاند.

پیامبر (ص) و حجاب کامل

النبی (ص) : َ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِلْمُتَسَرْوِلَاتِ، ... أَيُّهَا النَّاسُ اتَّخِذُوا السَّرَاوِيلَاتِ فَإِنَّهَا مِنْ أَسْتَرِ ثِيَابِكُمْ وَ حَصِّنُوا بِهَا نِسَاءَكُمْ إِذَا خَرَجْن‏ .
علی (ع) می‌فرماید: در یک روز بارانی همراه رسول خدا (ص) در بقیع نشسته بودیم که زنی سوار بر دراز گوشی عبور کرد. دست حیوان داخل گودالی افتاد و زن به زمین خورد. رسول خدا (ص) چهره مبارکش را برگرداند. اصحاب عرض کردند: ای رسول خدا، آن زن، شلوار پوشیده است.پیامبر سه بار فرمودند: خدایا، زنانی را که شلوار می‌پوشند مورد مغفرت قرار بده. ای مردم از شلوار استفاده کنید، چرا که شلوار بهترین پوشش شما است و با آن زنانتان را هنگامی که از خانه خارج می‌شوند، حفظ کنید.

حضور زن در بازار

امام علی (ع) می‌فرماید: يَا أَهْلَ الْعِرَاقِ نُبِّئْتُ أَنَّ نِسَاءَكُمْ يُدَافِعْنَ الرِّجَالَ فِي الطَّرِيقِ أَ مَا تَسْتَحُونَ وَ لَا تَغَارُونَ نِسَاؤُكُمْ يَخْرُجْنَ إِلَى الْأَسْوَاقِ يُزَاحِمْنَ الْعُلُوج‏.
ای مردم عراق، با خبر شدم که زنان شما در راه‌ها، با مردان برخورد می‌کنند، آیا حیا و شرم نمی‌کنید و غیرت ندارید؟ زنانتان به بازارها بیرون می‌روند و با افراد بیمار دل و شهوت ران برخورد می‌کنند.
زن اگر چه پوشش کاملی داشته باشد، اما هم باید در راه‌ها و مسیرهای عمومی به ویژه بازارها، به گونه‌ای رفت و آمد کند که برخوردی با مردان نامحرم نداشته باشد. حیا و غیرت دینی زن و مرد مسلمان اجازه نمی‌دهد بازارهاو محل‌های عمومی مکانی برای اختلاط زن و مرد شود. معاشرت، صحبت کردن و برخورد زن و مرد اگر ناسالم باشد، مفاسد زیادی به دنبال دارد. زنان باید مسیرهایی را انتخاب کنند که موجب امنیت بیشتری برای آنان باشد و به گونه‌ای نباشدکه توجه نامحرمان را به خود جلب کند.مردان نیز باید حضور زنان در معابر عمومی را محترم بشمارند تا موجب اختلاط و مفسده نشوند.

حریم زن

امام صادق (ع) فرمود: نَهَى رَسُولُ اللَّهِ ص أَنْ يَدْخُلَ الرِّجَالُ عَلَى النِّسَاءِ إِلَّا بِإِذْنِهِن‏. .
رسول خدا از داخل شدن مردان به حریم زنان (جای که زنان لازم نیست پوشیده باشند) بدون اجازه آن‌ها را نهی فرموده است.
در قرآن کریم در آیات ۲۷تا۲۹ سوره مبارکه نور مسئله استیذان (اجازه گرفتن هنگام ورود به خانه‌های مسکونی) مطرح شده است: (یا ایها الذین امنوا لا تدخلوا بیوتا غیر بیوتکم..)
اگر چه این حکم شامل زن و مرد و حتی کودکان نیز می‌شود اما آنچه بیشتر اتفاق می‌افتد و عدم رعایت آن مفسده بیشتری به دنبال دارد، ورود سرزده مردان به حریم زنان است که معمولا زنان در آن موقعیت انتظار مشاهده مردان بیگانه را ندارند. نهی پیامبر (ص) ، به طور خاص نیز به همین نکته اشاره دارد. در واقع عمل به این واجب شرعی حکایت از ضرورت نوعی همکاری و مساعدت اجتماعی دارد که اهل خانه، خصوصا زنان، قادر باشند حجاب و عفاف خود را حفظ کنند.علامه طباطبایی درباره مصلحتی که در تشریع این حکم نهفته است در تفسیر شریف المیزان، چنین می‌فرماید: مصلحت این حکم پوشاندن عورات مردم و حفظ احترام ایمان است، پس وقتی شخص داخل شونده هنگام دخولش به خانه غیر، استیناس کند و صاحب خانه را به استیناس خود آگاه سازد (مثلا یا الله بگوید) و بعد داخل شده و سلام کند، درحقیقت اورا در پوشاندن آنچه باید بپوشد کمک کرده و نسبت به خود ایمنی داده و معلوم است که استمرار این شیوه پسندیده، مایه استحکام اخوت و الفت و تعاون عمومی بر اظهار جمیل و ستر قبیح است.
اهمیت این مسئله تا حدی است که وقتی گروهی از مسلمانان از پیامبر گرامی اسلام (ص) پرسیدند: آیا حکم اجازه خواستن شامل خانه فامیل و خویشان نزدیک هم می‌شود؟ و آیا برای ورود به خانه مادر یا دخترمان هم باید اجازه بگیریم؟حضرت در پاسخ می‌فرماید: «آیا اگر مادر تو در اتاق خود برهنه باشد و تو سرزده وارد شوی پسندیده است؟» عرض کردند: نه. فرمود: «پس اجازه بگیرید». فقهای عظیم الشان از جمله امام خمینی (ره) در این باره فرمودند: «در صورتی که مردی بداند در مکانی خانم‌های بی حجابی یا بد حجاب هستند، رفتن به آن محل برای این که چشمش به آنها بیفتد حرام است».

لباس ذلت

امام علی (ع) بارها می‌فرمودند: لَا تَزَالُ هَذِهِ الْأُمَّةُ بِخَيْرٍ مَا لَمْ يَلْبَسُوا لِبَاسَ الْعَجَمِ وَ يَطْعَمُوا أَطْعِمَةَ الْعَجَمِ فَإِذَا فَعَلُوا ذَلِكَ ضَرَبَهُمُ اللَّهُ بِالذُّل‏ .
امور این امت همیشه به خیر و نیکی خواهد بود تا زمانی که لباس بیگانگان را نپوشند و غذاهای آنان را نخورند و آن زمان که لباس و غذای بیگانگان را مصرف نمودند، خداوند آن‌ها را خوار و ذلیل خواهد کرد.
منظور از لباس بیگانه، پوششی است که زمینه ساز حضور ویران گر فرهنگی، سیاسی و اقتصادی بیگانگان خواهد بود و به تعبیر خود روایت، عاقبت آن ذلت مسلمانان و جامعه اسلامی است. البته برای جامعه اسلامی شایسته است که محصولات و فرآورده‌های خود را مصرف کند و دست تمنا به بیگانه دراز نکند و روزنه‌ای که ممکن است نامحرمان از آن به استقبال مسلمانان چشم بدوزند، بسته شود.
مقام معظم رهبری در پاسخ به پرسشی درباره پوشیدن لباس‌هایی که به نوعی غرب زدگی را به دنبال دارد می‌فرماید: «استفاده از این گونه لباس‌ها که ترویج فرهنگ غیر مسلمین مهاجم بر مسلمین است اشکال دارد».
در این جا مناسب است شعری را که مرحوم اقبال لاهوری خطاب به جوانان سروده است، یاد آور شویم:
رونق مغرب نه از چنگ و رباب نی زرقص دختران بی حجاب
نی زسحر دختران لاله رو نی زعریان ساق و نی از قطع مو
محکمی او نه از لا دینی است نی فروغش از خط لاتینی است
رونق مغرب هم از علم وفن است از همین آتش چراغش روشن است
علم و فن را ای جوانان شوخ و شنگ عقل می‌باید نه ملبوس فرنگ

زینت ظاهر

مسعده، پسر زراره می‌گوید: سَمِعْتُ جَعْفَراً وَ سُئِلَ عَمَّا تُظْهِرُ الْمَرْأَةُ مِنْ زِينَتِهَا قال (الصادق (ع) ) : َ الْوَجْهِ وَالْكَفَّيْن‏ .
از امام صادق (ع) درباره این آیه از قرآن «لا یبدین زینتهن الا ما ظهر منها» .
زنان زینت‌های خود را آشکار نکنند مگر آن چه راکه آشکار است، پرسیدند و خواستند مشخص نماید که آن مقدار، چه اندازه است؟
امام صادق (ع) فرمودند: چهره و دو دست تا مچ (را می‌توان نپوشاند) .

سفارش پیامبر به دختران

پیامبر فرمودند: یا اسماء ان المراه اذا بلغت المحیض لم تصلح ان یری منها الا هذا و هذا (واشاره الی وجهه و کفیه) .
ای اسماء؛وقتی زن به سن بلوغ رسید، نباید از بدن او جز این و این (در حالی که به دستش از انگشتان تا مچ و صورتش اشاره می‌کرد) دیده شود.
بلوغ دختران نشانه‌های مختلفی دارد که در این حدیث به یکی از آن‌ها اشاره شده است. اما روشن است که هر یک از آن نشانه‌ها در دختر آشکار شود، مشمول این حکم خواهد بود؛ یعنی واجب است غیر از دست‌ها و صورت را از نامحرم بپوشاند. البته تمام شدن نه سال قمری، نخستین نشانه‌ای است که غالبا از نشانه‌های دیگر، بلوغ دختران را اعلام می‌کند. والدین باید توجه داشته باشند که دختران خود را قبل از رسیدن به این سن آماده پذیرش تکالیف شرعی از جمله حجاب نمایند و کودک خواندن دختر در این سن، بهانه‌ای برای عدم رعایت حجاب شرعی و انجام تکالیف نخواهد بود.

ساق دست را بپوشانید

الفصیل بن یسار قال: سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع عَنِ الذِّرَاعَيْنِ مِنَ الْمَرْأَةِ أَ هُمَا مِنَ ‏الزِّينَةِ الَّتِي قَالَ اللَّهُ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى- وَ لا يُبْدِينَ زِينَتَهُنَّ ؟»
قَالَ نَعَمْ وَ مَا دُونَ الْخِمَارِ مِنَ الزِّينَةِ وَ مَا دُونَ السِّوَارَيْن‏ .
فضیل بن یسار می‌گوید: از امام صادق پرسیدم: آیا ساق دست‌های زن از زینت است؛ زینتی که خداوند فرموده است: باید زنها آن‌ها را آشکار نکنند..؟
امام صادق (ع) فرمودند: آری (ساق دست زن باید پوشیده باشد) و نیز آن چه روسری آن را می‌پوشاند (مثل گردن) و بالاتر از جای دستبند (مثل ساق و آرنچ و بازو) نیز از زینت محسوب می‌شود (که باید پوشیده شود) .
این پرسش صحابی امام صادق_ع) حکایت از گرفتاری جامعه اسلامی در آن زمان دارد، همان چیزی که امروز نیز جامعه ما گرفتار آن است. گویا داشتن سرپوش بلند در آن زمان بهانه‌ای برای زنان بوده تا بالاتر از مچ دسان خود را برهنه نگه دارند، همان چیزی که متاسفانه امروز در میان برخی زنان چادری نیز مرسوم گشته است. بانوان محترم ما باید بدانند که استفاده از چادر، نمی‌تواند بهانه‌ای برای پوشیدن لباس‌های آستین کوتاه و نپوشیدن مقنعه یا روسری مناسب در زیر چادر باشد؛ زیرا در رفت وآمدها به ویژه در معابر عمومی و خرید در بازارها و نیز سوار و پیاده شدن از وسائل نقلیه، پوشیدن لباس‌های مناسب و کافی، رعایت حجاب کامل بسیار مشکل است و چه بسیار اتفاق می‌افتد که دست‌ها، آرنج، بازوها، زیر گلو و سینه و ریور آلات زن در برخوردها و رفت و آمدها آشکار می‌شود.

دست دادن با نامحرم

سماعه بن مهران می‌گوید: از امام صادق (ع) درباره دست دادن مردان با زنان پرسیدم.امام صادق (ع) فرمود: َ قَالَ لَا يَحِلُّ لِلرَّجُلِ أَنْ يُصَافِحَ الْمَرْأَةَ ...إِلَّا مِنْ وَرَاءِ الثَّوْبِ وَ لَا يَغْمِزْ كَفَّهَا. .
دست دادن به زن جایز نیست. مگر از زیر پارچه، (که او واسطه شود) آن هم به آن که دست او را فشار ندهد.
مصافحه و دست دادن با نامحرم گرچه مشروط به واسطه شدن چیزی مثل پارچه، لباس، دستکش و یا امثال آن است و باید دست یکدیگر را فشار ندهند، اما با وجود این شرایط، مجاز بودن مصاحفه در صورتی است که قصد لذت بردن یا ریبه در میان نباشد.جالب است بدانیم آنچه را امام صادق (ع) فرموده‌اند، برای کسانی که پای بند آداب و رسوم خود می‌باشند و ناچار از مصافحه با نامحرم از فامیل هستند، راه آسان کرده است تا هم بتواند به آداب ورسوم خود عمل کنند و هم مرتکب گناه نشوند.

خواهر زن

البزنطی عن الرضا (ع) قال: سالته عن الرجل، یحل له ان ینظر الی شعر اخت امراته؟
فقال (الرضا) : لا الا تکون من القواعد، قلت له: اخت امراته و الغربیه سواء؟
قال: نعم .
بزنطی می‌گوید: از حضرت رضا (ع) پرسیدم: آیا برای مرد جایز است که به موی خواهر زن خود نگاه کند؟ حضرت فرمود: نه مگر آن که (خواهر زن) از زنان سالخورده باشد. گفتم: پس (حکم) خواهر زن و زنان غریبه یکی است؟ فرمود: آری. (فرقی ندارد) .
این حکم اختصاص به خواهر زن ندارد و خواهر زن به عنوان نمونه مورد پرسش و پاسخ قرار گرفته است. بلکه تمام بستگان نسبی و سببی مثل دختر عمه، دختر دایی، دختر عمو، زن عمو، زن دایی، زن برادرو ..... را شامل می‌شود. گاهی نزدیک بودن در میان فامیل به گونه‌ای عمیق است که بسیار سخت است گفته شود شما نامحرم هستید مثل غریبه ها؛ و تمام موانع شرعی که برای ارتباط با نامحرم غریبه وجود دارد، برای نامحرمان از فامیل نیز وجود دارد.

در برابر زنان غیر مسلمان

امام صادق (ع) فرمود: لَا يَنْبَغِي لِلْمَرْأَةِ أَنْ تَنْكَشِفَ بَيْنَ يَدَيِ الْيَهُودِيَّةِ وَ النَّصْرَانِيَّةِ فَإِنَّهُنَّ يَصِفْنَ ذَلِكَ لِأَزْوَاجِهِن‏ .
سزاوار نیست که زن مسلمان، (زیبایی‌های خودرا) نزد زنان یهودی و نصرانی آشکار کند، زیرا آنها ویژگی‌های جسمانی او را برای شوهران خود باز گو می‌کنند.
آشکار کردن زینت و زیبایی‌های زن مسلمان نزد زن غیر مسلمان، در صورتی که یقین ندارد زینت و زیبایی‌های او را برای محارمش، مثل شوهر و برادرش بازگو می‌کنند، و حتی اگر یقین دارد که باز گو نمی‌کنند، کراهت دارد. اما اگر زن مسلمان بداند زن غیر مسلمان و حتی زن مسلمانی، زینت و زیبایی‌های او را نزد شوهر و یا دیگر محارمش باز گو می‌کنند، به هیچ وجه آشکار کردن آن جایز نیست و باید خود را به اندازه شرعی بپوشاند. همان که رسول خدا (ص) در حدیث بعد، حتی از همنشینی بازن مسلمانی که چنین عمل زشتی را مرتکب می‌شود، منع فرموده است.

زنان نامحرم

پیامبر اکرم (ص) فرمودند: لا تباشرو المراه المراه تنعتها لزوجها کانه ینظر الیها .
زن مسلمان نباید با زنی که اوصاف و زیبایی‌های او را برای شوهرش توصیف می‌کند، همشین شود؛ زیرا این عمل مانند آن است که شوهر آن زن، زیبایی او را دیده است.

حجاب در حال ناچاری

عن ابی حمزه الثمانی، عن ابی جعفر (ع) قال: سَأَلْتُهُ عَنِ الْمَرْأَةِ الْمُسْلِمَةِ يُصِيبُهَا الْبَلَاءُ فِي جَسَدِهَا إِمَّا كَسْرٌ أَوْ جِرَاحٌ فِي مَكَانٍ لَا يَصْلُحُ النَّظَرُ إِلَيْهِ وَ يَكُونُ الرِّجَالُ أَرْفَقَ بِعِلَاجِهِ مِنَ النِّسَاءِ أَ يَصْلُحُ لَهُ أَنْ يَنْظُرَ إِلَيْهَا‏؟
قال الباقر (ع) : إِذَا اضْطُرَّتْ إِلَيْهِ فَيُعَالِجُهَا إِنْ شَاءَت .
ابو حمزه ثمالی می‌گوید: از امام باقر (ع) درباره زن مسلمانی پرسیدم که شکستگی یا زخم یا جراحتی در جایی از بدنش به وجود آمده است که مرد نامحرم نباید به آن نگاه کند و (از سوی دیگر) طبیب مرد از زن‌های طبیب، حاذق و آگاه تر است، آیا (طبیب مرد) می‌تواند به بدن زن نگاه کند؟امام باقر (ع) فرمودند: در حال اظطرار و نیاز زن به معالجه، بر زن و طبیب مرد مانعی نیست. (حرامی مرتکب نشده‌اند.) فقیهان افزون بر صورت و دست‌ها تا مچ، که در حالت عادی مانعی ندارد، در مقام ضرورت از جمله معالجه، نظر به سایر اعضای بدن را نیز جایز دانسته‌اند، اما شرایطی را برای این جواز ذکر کرده‌اند که اگر این شرایط فراهم شود، علاوه بر آن که برای درمانگر مانعی برای نگاه و لمس بیمار نیز مانعی نیست تا خود را برای معالجه در اختیار درمان گر قرار دهد، و اما شرایط: ـ معالجه به وسیله هم جنس ممکن نباشد.
ـ تشخیص و درمان بیماری با استفاده از ابزار و وسائل پزشکی بدون لمس و نظر امکان نداشته باشد.
ـ در نظر و لمس به مقدار ظرورت باید اکتفاء کرد، همان گونه که اگر می‌توان با نظر کردن معالجه کرد، لمس کردن حرام است و بالعکس .

حجاب در برابر خواستگار

مردی از امام صادق (ع) پرسیدند: آیا مردی که قصد ازد واج با زنی را دارد، می‌تواند به مو و زیبایی‌های آن زن نگاه کند؟ امام صادق (ع) فرمودند: قال (الصادق (ع) ) : لا باس بذلک اذا لم تکن ملتلذذا .
اشکالی ندارد، مشروط بر این که قصدش لذت بردن نباشد.
متاسفانه یکی از گناهانی که جامعه ما حساسیت چندانی نسبت به آن از خود نشان نمی دند، بلکه درنظر کثیری کاری پسندیده نیز به حساب می‌آید، ارتباط صمیمانه و عاشقانه دختر و پسر دردوره به اصطلاح «نامزدی» است. اگر این ارتباط دوره قبل از عروسی و بعد از عقد شرعی و قانونی باشد، این ارتباط شرعا مانعی ندارد و اگر قبل از عقد باشد، این ارتباط خلاف شرع و حرام است. مگر دیداری که فقط برای یک بار مجاز است، آن هم با شرایطی که در این حدیث شریف و فتاوای فقها آمده است. جوانان عزیز و خوانواده‌های آنان باید بدانند عمل به دستورهای اسلام عزیز، بهترین ضامن سعادت و خوشبختی آنان است. امروز شاهد هستیم که بسیاری از ناهنجاری‌های اجتماعی از جمله: فرار جوانان از خانه، مفاسد جنسی واخلاقی و حتی قتل و خود کشی ناشی از ارتباط نامشروع در همین دوره است که به بهانه «نامزد» بودن آغاز می‌شود. در حالی که نامزدی به این معنا هیچ گونه مشروعیتی به زوجیت نمی‌بخشد. این حدیث اگر چه مستقیما درباره نگاه به زنی است که مرد قصد ازدواج با او را دارد، اما غیر مستقیم اشاره به این نکته دارد که ز ن خواستگاری شده نیز با فراهم شدن شرایطی، می‌تواند خواستگار خود را در رسیدن به هدفش کمک کند و واجب نیست کاملا خود را بپوشاند، بلکه در حدی که به مرد اجازه داده شده است به زن نگاه کند، او نیز به همان اندازه می‌تواند از پوشش و حجاب خود صرف نظر کند و راه را برای یک پیوند محکم و آگاهانه هموار کند. امام خمینی (ره) شرایط نگاه به زنی که مورد خواستگاری قرار می‌گیرد را این گونه ذکر فرموده است:
ـ نگاه، به قصد لذت نباشد، هر چند به سبب نگاه قهرا تلذذ حاصل می‌شود.
ـ نگاه، آگاهی مرد را به زن زیاد کند.
ـ مانعی برای ازدواج آنان نباشد.
ـ توافق قبلی برای ازدواج صورت گرفته باشد.
ـ مرد به خصوص قصد ازدواج با این زن را داشته باشد (نه این که بخواهد زن‌های مختلفی را از نظر بگذراند و یکی را انتخاب کند) .

حجاب پیر زنان

الحلبی عن ابی عبدالله (ع) أَنَّهُ قَرَأَ أَنْ يَضَعْنَ ثِيابَهُنَّ قَالَ الْخِمَارَ وَ الْجِلْبَابَ قُلْتُ بَيْنَ يَدَيْ مَنْ كَانَ؟
فَقَالَ بَيْنَ يَدَيْ مَنْ كَانَغَيْرَ مُتَبَرِّجَةٍ بِزِينَةٍ فَإِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَهُوَ خَيْرٌ لَهَا .
عبد الله حلبی می‌گوید: امام صادق (ع) پس از آن که آیه شریفه «ان یضعن ثیابهن...» را تلاوت کرد، فرمود: منظور از «خمار» و «جلبات» (که زنان سالخورده می‌توانند کنار بزنند) ، روسری و چار قد می‌باشد.
(حلبی می‌گوید) گفتم: جلوی هر کسی بود؟ فرمود: مقابل هر کس که باشد. به شرط این که با آرایش و کرشمه (خودنمایی) نباشد. البته (همین زنان سالخورده) اگر خود را بپوشانند (همان گونه که زنان دیگر می‌پوشانند) برای آنان بهتر است.
آیه شریفه مورد نظر راوی، آیه ۶۰ سوره نور است. خداوند در این آیه، سومین استثناء از مسئله حجاب را مطرح کرده است؛ یعنی پیر زنانی که واجب نیست حجاب شرعی را رعایت کنند، گر چه آن‌ها نیز مانند سایر زنان جوان به حجاب خود اهتمام داشته باشد، از نظر قرآن برای آنان بهتر است. که در این گروه از زنان چه مقدار از بدن خود را می‌توانند
نپوشانند، ملاک عمل، خود آن هستند؛ یعنی آن چه را که غالبا این زنان نمی‌پوشانند، مانعی ندارد آشکار کنند و نیز نگاه مرد به همان مقدار در صورتی که بدون قصد لذت و ریبه اشکالی ندارد.این زنان غالبا مقداری از موهای جلوی سر، گردن، گوش‌ها، مقداری از سینه، آرنج و پاها تا مچ را نمی‌پوشانند. البته این آشکار کردن در صورتی برای آنان بدون اشکال است که قصد تبرج و خودنمایی نداشته باشند. به هر حال عدم رعایت پوشش و حجاب شرعی با سه شرط در این زنان اجازه داده شده است:
۱ـ به مقداری که غالبا پیر زن‌ها نمی‌پوشانند، آشکار کنند و بیش از آن اشکال دارد.
۲ـ اگر بدانند کسی به قصد لذت و ریبه نگاه خواهد کرد باید خود را بپوشانند.
۳ـ قصد تبرج و خود نمایی نداشته باشند.

حجاب زنان روستایی

امام صادق (ع) فرمودند: ُ لَا بَأْسَ بِالنَّظَرِ إِلَى رُءُوسِ أَهْلِ التِّهَامَةِ وَ الْأَعْرَابِ وَ أَهْلِ السَّوَادِ وَ الْعُلُوجِ لِأَنَّهُمْ إِذَا نُهُوا لَا يَنْتَهُونَ ... وَ الْمَجْنُونَةِ وَ الْمَغْلُوبَةِ عَلَى عَقْلِهَا .
نگاه کردن به موی زنان بادیه نشین، دهاتی‌های اطراف و غیر اعراب بی سواد، مانعی ندارد. زیرا هر گاه آنان را نهی کنند، اثری ندارد. هم چنین زنان دیوانه‌ای که عقل ندارند.
حجاب بر این زنان (غیر از زن دیوانه که تکلیف ندارد) مانند سایر زنان واجب است؛ اماچون عادتا این زن‌ها متوجه نیستند و همان گونه که روایت فرموده، اگر آنان را نهی کنند، نمی‌پذیرند، منعی بر نگاه کردن مردان نیست. البته این جو از نظر برای مرد مشروط به این است که:
ـ به مقداری از بدن آنان نگاه کنند که معمولا نمی‌پوشانند (مقداری که در شرح حدیث قبل درباره پیر زنان مطرح شد).
ـ بدون قصد لذت و ریبه باشد.
ممکن است برای برخی این پرسش مطرح شود که آیا بعضی از زنان شهری نیز که معمولا حجاب کامل ندارند و اگر ایشان را نهی کنند اثری ندارد، پس نگاه کردن به آنان نیز اشکال ندارد. اما خمینی (ره) در مسئله ۲۷ می‌فرماید: جو از نگاه کردن به زن‌های بی بند و بار که اگر کسی آنها راامر به حجاب کند، اعتنا نمی‌کند، مشکل است، ولی رفت وآمد در خیابان‌ها و بازا رهایی که این گونه زن‌ها رفت وآمد می‌کنند، گر چه انسان علم داشته باشد که چشمش به این گونه زن‌ها می‌افتد، در صورت عدم ترس از افتادن به گناه، جایز نیست

حجاب زنان اهل کتاب

رسول گرامی اسلام (ص) فرمودند: لَا حُرْمَةَ لِنِسَاءِ أَهْلِ الذِّمَّةِ أَنْ يُنْظَرَ إِلَى شُعُورِهِنَّ وَ أَيْدِيهِن‏ .
نگاه کردن به موها و دست‌های زنان اهل کتاب حرام نیست.
این عدم حرمت، با همان شرایطی است که در توضیح حدیث قبل ذکر شده است.

حجاب در برابر سفیهان

عن زراره قال: سَأَلْتُ أَبَا جَعْفَرٍ ع- عَنْ قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ- أَوِ التَّابِعِينَ غَيْرِ أُولِي الْإِرْبَةِ مِنَ الرِّجالِ إِلَى آخِرِ الْآيَةِ ..»
قَالَ الْأَحْمَقُ الَّذِي لَا يَأْتِي النِّسَاء .
زراره می‌گوید: از امام باقر درباره «تابعین غیر اولی الاربه..» که در قرآن آمده است (که زن واجب نیست خود را کاملا از او بپوشاند) پرسیدم که چه کسانی هستند؟ اما باقر (ع) فرمودند: فرد ابله (دیوانه) و بی خردی است که میلی به زنان ندارد.

حجاب در برابر کودکان

امام رضا (ع) می‌فرمایند: يُؤْخَذُ الْغُلَامُ بِالصَّلَاةِ وَ هُوَ ابْنُ سَبْعِ سِنِينَ وَ لَا تُغَطِّي الْمَرْأَةُ شَعْرَهَا مِنْهُ حَتَّى يَحْتَلِم‏ آن گاه که پسر بچه به هفت سال رسید، باید به نماز خواندن وادار شود، اما با وقتی که بالغ نشده، بر زن واجب نیست موی خود را از او بپوشاند.
در این حدیث تنها به موی زن اشاره شده، اما این حکم اختصاص به مو ندارد و بخشی ار اعضای دیگر بدن و زیور آلات را که معمولا زن‌ها در حالت عادی جلوی کودکان نمی‌پوشانند، شامل می‌شود. بسیاری ار فقها از جمله حضرت امام خمینی (ره) پسران نابالغ را به ممیز و غیر ممیز تقسیم مرده‌اند. کودک ممیز، کودکی است که به حد بلوغ نرسیده؛ اما قدرت شناخت امور جنسی را دارد. از این رو بنا بر احتیاط واجب، زن باید در مقابل کودکان ممیز نیز حجاب شرعی را رعایت کند. قرآن کریم در آیه ۳۱ سوره نور می‌فرماید: «او الطفل الذی لم یظهروا علی عورات النساء»؛ واجب نیست زنان، خود را از کودکانی که هنوز درکی از اندام جنسی زنان ندارند، بپوشانند.
دخترم، ...برهنگی بیماری عصر ما است. (چارلی چاپلین)

پانویس

منبع: بازار کتاب دیجیتالی قائمیه - تاریخ برداشت:94/07/06

بازگشت به حجاب