فرهنگ مصادیق:پیامدهای تحقیر کودک
مقدمه
از عواقب جسمی که ممکن است کودکانی که مورد بی مهری و بی توجهی والدین قرار گرفتهاند با آن مواجهه شوند میتوان به مواردی همچون بی اشتهایی، پر خوری، هیجانات منفی، اختلال در خواب، و حتی ترس و شب ادراری اشاره کرد
بیشتر والدینی که از تحقیر برای کنترل و تربیت فرزند استفاده میکنند، در واقع آن را روشی برای تلنگر زدن به کودکان خود میدانند یا حداقل تحقیر را روشی برای کنترل کودک میدانند.
تکریم در لغت به معنای تعظیم، بزرگداشت و حرمت، احترام گذاشتن است و تحقیر سرزنش کردن و نقطه مقابل آن است.
تحقیر در هر سنی مشکل ساز است اما در دوران کودکی میتواند تاثیر گذار تر با شد زیرا تاثیر کلمات بر روی کودکان بیشتر است. تحقیقات نشان داده است که هر فرد در ۱۰ سال اول عمر خود به طور متوسط با حدود ۱۵۰ هزار پیام و واژه منفی مواجه میشود و بیشتر این پیامها با محتوای «بی عرضه، تنبل، شلخته، دست و پا چلفتی، خنگ، بی شعور، بی مسئولیت، تو هیچی نمی شی، بکن نکن، برو نرو، حرف نزن، نخور، بشین نشین، دست بزن نزن، به جز خرابکاری کار دیگری بلد نیستی» است.
این پیام را اکثرا خانواده و در درجه بعدی دوستان و در نهایت معلم و مدرسه به ذهن کودک تزریق میکنند و بیشتر والدینی که از تحقیر برای کنترل و تربیت فرزند استفاده میکنند، در واقع آن را روشی برای تلنگر زدن به کودکان خود میدانند یا حداقل تحقیر را روشی برای کنترل کودک میدانند.
از ائمه اطهار روایات بسیاری در مورد تکریم و احترام به کودکان وارد شده است. رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم در این باره میفرمایند: به بزرگسالان خود احترام کنید و نسبت به کودکان خویش ترحم و عطوفت نمایید.
همچنین از امام علی علیه السلام روایت شده است: در خانواده خود با کودکان عطوف و مهربان باش و بزرگترها را احترام کن.
از مصادیق تحقیر کودکان میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
۱).مقایسه و ارزیابی او با دیگران
۲). طعنه زدن و سرزنش کودک در مقابل دیگران
۳).سلام نکردن به کودک
۴).نظارت افراطی برکودک
۵).تذکر پی در پی
۶).صدا کردن کودک با القاب ناپسند
۷).تحمیل امور بر کودک
۸).اجازه ندان به کودک برای صحبت کردن و کامل کردن گفتارش
۹).عدم توجه به قول و قرار با کودک
۱۰).داشتن انتظارات فراتر از توان کودک
۱۱).نیشخند و پوزخند کردن کودک و......
تحقیر کردن عوارض جسمی و روانی را بر فرد تحقیر شده باقی میگذارد مانند:
کمبود اعتماد به نفس: اولین و مهمترین آسیب کاهش عزت و اعتماد به نفس است هر چقدر عزت نفس کودک پایین تر باشد امید و آرزوهای او دچار نقصان میشود و اینگونه کودکان در برقراری ارتباط با دیگران به مشکل خواهند خورد و در بزرگسالی به این باور خواهند رسید که قادر به انجام هیچ کاری نیستند.
افسردگی: دومین مورد که میتوان به آن اشاره کرد افسردگی است تحقیقات در این زمینه نشان داده است که تحقیر مدام و سرزنش کودک امکان بروز افسردگی را در بزرگسالی افزایش خواهد داد.
والدینی که به منظور کنترل رفتار کودک آنها را مورد سرزنش، تحقیر و تنبیه بدنی قرار میدهند منتظر بروز رفتارهای خشونت آمیز در کودکان خود باشند در واقع این کودکان از شیوه رفتاری والدین خودشان برای رفتار با دیگران استفاده میکنند
خجالتی بودن: کم رویی و خجالتی بودن یکی دیگر از اختلالاتی است که ممکن است در اینگونه کودکان دیده شود مقایسه شدن کودک با دیگران، جدی نگرفته شدن از سوی والدین ازجمله اموری هستند که به خجالتی شدن فرزندان منجر میشود.
ایجاد شخصیت ناسازگار:کنترل، تحقیر، سرزنش مدام کودک تاثیرات منفی بر شخصیت آنها دارد و موجب ایجاد یک شخصیت نا سازگار میشود. کودکی که تلاش میکند در مقابل شما بایستد و مقابله به مثل کند.
خشونت: نکته دیگر آن است که والدینی که به منظور کنترل رفتار کودک آنها را مورد سرزنش، تحقیر و تنبیه بدنی قرار میدهند منتظر بروز رفتارهای خشونت آمیز در کودکان خود باشند در واقع این کودکان از شیوه رفتاری والدین خودشان برای رفتار با دیگران استفاده میکنند.
عدم توانایی ارتباط صحیح با دیگران: در بعضی از مواقع احساس حقارت چنان تاثیری بر روی فرد میگذارد که فرد مبتلا جرات معاشرت با مردم را پیدا نمیکند و از ترس اینکه مبادا در جمع مورد تحقیر واقع شود کناره گیری را به هرگونه برقراری رابطهای ترجیح میدهد.
خود کم بینی: با سرکوب اعتماد به نفس در فرد ی که مورد تحقیر واقع شده است این مسئله به مرور باعث به وجود آمدن حس خود کم بینی در فرد میشود. او احساس خواهد کرد برای انجام هیچ کاری لیاقت دارد و دیگران از او بهتر هستند.
از دست دادن مهارت نه گفتن: کودکی که در خانواده به خصوص در بر خورد با والدین تحقیر و سرزنش میشود اعتماد به نفسشان کاهش میکند، این گونه افراد که دارای اعتماد به نفس پایینی هستند در مقابل خواستههای دیگران جرات نه گفتن را از دست میدهند.
از عواقب جسمی که ممکن است کودکانی که مورد بی مهری و بی توجهی والدین قرار گرفتهاند با آن مواجهه شوند میتوان به مواردی همچون بی اشتهایی، پر خوری، هیجانات منفی، اختلال در خواب، و حتی ترس و شب ادراری اشاره کرد.
