فرهنگ مصادیق:پوکی استخوان چیست؟ عوامل پوکی استخوان و پیشگیری از آن
محتویات
- ۱ مقدمه
- ۲ علایم پوکی استخوان
- ۳ دلایل ابتلا به پوکی استخوان و افراد در خطر پوکی استخوان
- ۴ خطرات و عوامل تغییر ناپذیر و پوکی استخوان
- ۵ سطوح هورمونی و پوکی استخوان
- ۶ عوامل تغذیهای و پوکی استخوان
- ۷ مصرف داروهای استروئیدی و سایر داروها و پوکی استخوان
- ۸ سبک زندگی و پوکی استخوان
- ۹ تشخیص پوکی استخوان
- ۱۰ درمان پوکی استخوان
- ۱۱ پیشگیری از ابتلا به پوکی استخوان
مقدمه
پوکی استخوان (Osteoporosis) بیماری شایعی است که باعث ضعیف شدن استخوانها شده و خطر شکستگی استخوانها را افزایش میدهد. زمانیکه شما دچار پوکی استخوان هستید، با افتادنهای عادی و یا ضربههای معمولی و یا در مراحل شدید حتی با یک سرفه ممکن است استخوانهای شما بشکند. شکستگیهای مربوط به پوکی استخوان معمولا در لگن، مچ دست و ستون فقرات رخ میدهد.
پوکی استخواناستخوان بافتی زنده در بدن بوده که دائما جذب و جایگزین میشود. پوکی استخوان زمانی رخ میدهد که تولید استخوانهای جدید با مرگ استخوانهای قدیمی برابر نمیباشد.
پوکی استخوان در زنان و مردان و همه نژادهای مختلف انسانها را رخ میدهد با اینحال افراد سفید پوست و زنان آسیایی (بخصوص زنان بعد از سن یائسگی) در خطر بیشتری برای ابتلا به این بیماری میباشند.
داروها، رژیم غذایی سالم و ورزش میتوانند در پیشگیری و درمان این بیماری کمک نمایند.
علایم پوکی استخوان
پوکی استخوان معمولا در مراحل اولیه علامت خاصی ندارد و علایم آن کم کم یعد از اینکه بیماری پیشرفت کرد خود را نشان میدهند، بعضی از علایم شایع شامل:
درد مفاصل.
مشکل در ایستادن.
مشکل در راست نشستن.
کوتاه شدن قد در گذر زمان.
آسان شکستگن استخوان با ضربات کم شدت.
هرچند پوکی استخوان بخودی خود دردناک نبوده، اما شکستن استخوان در اثر پوکی استخوان دردناک میباشد، معمولترین شکستگی استخوان در این بیماری شکستن استخوانهای ستون فقرات میباشد.
دلایل ابتلا به پوکی استخوان و افراد در خطر پوکی استخوان
همانطور که گفتیم پوکی استخوان زمانی رخ میدهد که تولید استخوانهای جدید با مرگ استخوانهای قدیمی برابر نمیباشد، در این حالت تراکم استخوان شما کاهش یافته و شما دچار پوکی استخوان میشوید.عواملی که در ابتلا به این بیماری نقش ایفا میکنند، شامل پنج دسته خطرات و عوامل تغییر ناپذیر، سطح هورمونی، عوامل تغذیهای، مصرف داروهای استروئیدی و سایر داروها و سبک زندگی میشوند.
خطرات و عوامل تغییر ناپذیر و پوکی استخوان
جنسیت شما، زنان بیشتر از مردان در خطر ابتلا به این بیماری هستند.
سن، افراد مسن بیشتر از دیگران در خطر این بیماری میباشند.
نژاد، افراد سفیدپوست و همچنین آسیاییها در خطر بیشتری قرار دارند.
سابقه خانوادگی، ابتلا پدر و مادر و خواهر و بردار به پوکی استخوان خطر ابتلای شما را نیز افازیش میدهد.
جثه شما، افرادیکه جثه کوچکی دارند در خطر بیشتری برای ابتلا به بیماری قرار دارند، چراکه ممکن است ساخت استخوان در این افراد کم تر باشد.
سطوح هورمونی و پوکی استخوان
هورمونهای جنسی، کاهش سطح هورمون استروژن در یائسگی یکی از مهمترین عوامل ابتلا به پوکی استخوان میباشد. همچنین سطح استروژن در خانمها هنگام درمان با بعضی از شیوههای درمان سرطان نیز کاهش مییابد. در مردان، سطح تولید تستوسترون در گذر زمان کاهش مییابد و همچنین بعضی از انواع درمانهای سرطان پروستات نیز باعث کاهش سطح تستوسترون میشود، این کاهش سطح هورمونهای جنسی در زنان و مردان میتواند باعث ضعیف شدن استخوانها گردد.
مشکلات تیروئیدی، مقدار زیاد هورمون تیروئید میتواند باعث ضعف استخوانی شود. زمانی هورمون تیروئید خون شما زیاد است که شما تیروئید پرکار داشته و یا میزان زیادی دارو برای درمان کم کاری تیروئید دریافت مینمایید.
سایر غدد، پوکی استخوان با بیماریهای غدد دیگر از جمله پاراتیروئید پرکار و غدد آدرنال نیز در ارتباط میباشد.
عوامل تغذیهای و پوکی استخوان
کمبود دریافت کلسیم، این کمبود در صورتیکه طولانی مدت باشد میتواند باعث ابتلا به پوکی استخوان شود.
اختلالات خوردن، افردایکه دچار بیماری کم اشتهایی هستند، در خطر بیشتری برای ابتلا به پوکی استخوان میباشند. دریافت غذای کم میتواند میزان کلسیم در بدن را کاهش دهد. همچنین بی اشتهایی میتواند باعث توقف قاعدگی در زنان و به طبع آن افزایش خطر ابتلا به پوکی استخوان هستند.
جراحی دستگاه گوارش، افرادیکه با جراحی سایز معده خود را کاهش داده، عمل بای پس معده انجام میدهند و یا بخشی از روده را بر میدارند، درخطر بیشتری برای ابتلا به پوکی استخوان میباشند.
مصرف داروهای استروئیدی و سایر داروها و پوکی استخوان
مصرف طولانی مدت داروهای کورتیکواستروئید از جمله پردنیزون و کورتیزون، با ساخت استخوان تداخل دارد.
سبک زندگی و پوکی استخوان
کم تحرکی، افرادی که تمام مدت نشسته بوده و کم تحرک هستند، در خطر بیشتری برای ابتلا به بیماری پوکی استخوان میباشند.
افراد الکلی، مصرف منظم الکل میتواند خطر ابتلای شما به بیماری پوکی استخوان را افزایش دهد.
سیگار کشیدن، هرچند دلیل اصلی تاثیر سیگار بر پوکی استخوان معلوم نیست، اما تحقیقات نشان میدهند که پوکی استخوان و مصرف سیگار با هم مرتبط میباشند.
تشخیص پوکی استخوان
تراکم استخوان شما یا تستهای مربوط به این بیماری از جمله تست با اشعه ایکس مشخص میشود. افراد بالای ۶۵ سال، افراد یائسه، مبتلایان به بیماریهای تیروئید، کبد، کلیه، دیابت نوع ۱ و افرادیکه سابقه این بیماری را در خانواده شان دارند باید تست تراکم استخوان انجام دهند.
درمان پوکی استخوان
اکثر درمانهایی که برای پوکی استخوان انجام میشوند در جلوگیری از کاهش تراکم استخوان و پیشگیری از شکستگی استخوان مفید میباشند. بعضی از انواع پوکی استخوان با رژیم غذایی و تغییرات سبک زندگی قابل مدیریت میباشند. سایر روشهای درمانی استفاده از دارو بوده که باید توسط پزشک تجویز شود.
این درمانها میتوانند شامل:
ورزشهایی که باعث تقویت ماهیچهها میشوند
ترک سیگار
1. داروهای درمان پوکی استخوان همچون و همچنین بعضی از انواع هورمون ها
2. تزریق داروهایی برای خانمها که خطر شکستگی را کاهش میدهند
3. اجتناب از مصرف الکل
4. مکملهای حاوی کلسیم و ویتامین D
پیشگیری از ابتلا به پوکی استخوان
سه عامل برای حفظ سلامت استخوانها بسیار مهم میباشند، این عوامل شامل دریافت میزان مناسب کلسیم، دریافت میزان مناسب ویتامین D و ورزش منظم هستند.
روشهای پیشگیری از پوکی استخوان و رعایت این سه عامل مهم شامل:
دریافت کلسیم کافی
از دریافت میزان کافی کلسیم اطمینان حاصل نمایید. بعضی از تحقیقات این میزان کافی را ۱۰۰۰ میلی گرم در روز برای افراد زیر ۵۰ سال و ۱۲۰۰ میلی گرم در روز برای افراد بالای ۵۰ سال میباشد. این کلسیم را میشود هم از طریق مکمل و هم از طریق بعضی از خوراکیها تامین نمود. برای آشنایی با خوراکیهای حاوی کلسیم مقاله غذاهای مفید برای سلامت استخوان را مطالعه نمایید.
دریافت ویتامین D
از دریافت ویتامین D کافی اطمینان حاصل نمایید. بعضی از تحقیقات میزان کافی ویتامین D را 400-800 IU در روز برای افراد زیر ۵۰ سال و 800-1000 IU برای افراد بالای ۵۰ سال میباشد. برای آشنایی با ویتامین D و خوراکیهای حاوی آن این مقاله را بخوانید.
ورزش منظم
یکی دیگر از راههای حفظ سلامت استخوانها و پیشگیری از پوکی استخوان ورزش میباشد. ورزشهایی همچون پیاده روی، بالا رفتن از پله، آهسته دویدن، ورزشهای راکتی و شنا مفید میباشند.
مصرف سویا، چرا که سویا حاوی استروژن گیاهی که برای حفظ سلامت استخوانها مفید است، میباشد.
