فرهنگ مصادیق:وظایف زن بعد از طلاق یا وفات شوهر در احکام!
محتویات
مقدمه
بعد از آنکه زنی به عقد دائم مردی در آمد و عاملی که سبب بطلان و یا فسخ آن عقد گردد هم وجود نداشت؛ او برای همیشه همسر آن مرد خواهد بود؛ مگر آنکه طلاق یا وفات مرد، بین آن دو جدایی اندازد. به محض آنکه زنی با طلاق یا وفات، همسر خود را از دست داد؛ صاحب احکام ویژهای میشود که رعایت آنها بر خود او و در مواردی بر دیگران لازم میگردد.
زن بعد از طلاق
قبل از هر چیز باید بدانیم که طلاق دو گونه است: رجعی و بائن.
طلاق رجعی طلاقی است که فقط مرد حاضر به ادامه زندگی نیست و زن را طلاق میدهد.
طلاق بائن به یکی از این شش نوع طلاق گفته میشود:
۱. طلاق قبل از دخول.
۲. طلاق دختری که نه سالش تمام نشده باشد.
۳. طلاق یائسه.
۴. طلاق خُلع (زن حاضر به ادامه زندگی نیست از این رو چیزی به مرد میدهد تا او را طلاق دهد).
۵. طلاق مبارات (زن و مرد هر دو حاضر به ادامه زندگی نیستند).
۶. طلاق سوم.
بعد از طلاق رجعی
زن تا پایان عده طلاق [۱]، حق ازدواج با کسی را ندارد. چنین زنی برای ازدواج دوباره (چه موقت و چه دائم) باید صبر کند تا این مدت تمام شود [۲]؛ مگر آنکه خواستگارش، همان شوهری باشد که او را طلاق داده که در این صورت بی آنکه لازم باشد عقدی خوانده شود و یا عده تمام گردد، زن باید به زندگی قبلی خود بازگشته و آن را از سر بگیرد.
چنین زنی تا زمانی که در عده است در حکم همسر آن مرد است و از حقوق همسری مانند نفقه، مسکن و پوشش (به شرط آنکه ناشزه نباشد) و نیز ارث بردن برخوردار است.[۳]
بنابراین شوهر حق ندارد او را از خانه بیرون کند مگر اینکه فحشایی از او سر زند و یا زن ناشزه شود.[۴] زن هم حق ندارد بی اجازه مرد از خانه خارج شود مگر برای ضرورت.[۵] زنی که همسر او از دنیا میرود باید چهار ماه و ده روز عده نگه دارد
بعد از طلاق بائن
وظیفه زن در این نوع طلاق، همانند طلاق رجعی است با این تفاوت که حق رجوع به طور کلی از شوهر گرفته میشود [۶] و او اگر خواهان زندگی دوباره با آن زن است باید تا پایان عده صبر کند. بعد از او خواستگاری کند. چنانچه زن به زندگی با او رضایت داد باید دوباره عقدی بین آنها خوانده شود تا به هم محرم شوند.
بر چنین زنی احکام همسری اصلا جاری نمیشود و او استحقاق هیچیک از حقوق همسری را ندارد تنها اگر حامله باشد از زمان طلاق تا زمان وضع حمل از حق نفقه، پوشش و مسکن برخوردار خواهد بود.[۷]
زن بعد از وفات همسر
زن پس از وفات همسرش دو وظیفه عمده دارد: یکی نگه داشتن عده وفات و دیگری حداد گرفتن
الف. نگه داشتن عده
زنی که همسر او از دنیا میرود باید چهار ماه و ده روز [۸] عده نگه دارد. این زن اگر حامله باشد بین وضع حمل و پایان آن چهار ماه و ده روز، هر کدام دیرتر به وقوع پیوست همان پایان عده او خواهد بود. برای مثال اگر زنی چهار ماه بعد از وفات شوهر خود وضع حمل کرد باید ده روز دیگر هم صبر کند تا عده اش تمام شود و یا بر عکس، چهار ماه و ده روز گذشت او وضع حمل نکرد؛ هنوز عده اش تمام نشده؛ بلکه باید صبر کند هرگاه که وضع حمل کرد عده او به پایان میرسد.
ب. حداد گرفتن
در وفات شوهر، بر زن واجب است تا زمانی که در عدّه است «حداد» بگیرد و منظور از «حداد»، ترک زینت در بدن، مثل کشیدن سرمه و زدن عطر و رنگ کردن مو و آرایش کردن صورت و بند انداختن و مانند اینهاست و در لباس به پوشیدن رنگهای شاد و زر و زیور و مانند اینها.
زنی که در عده وفات است میتواند از خانهاش بیرون رود و در پی امور زندگی اش باشد به خصوص اگر ضروری باشد و یا حتی کاری باشد که انجامش بهتر است؛ مانند حج، زیارت عتبات، عیادت از مریضها، دیدار با بستگان به خصوص پدر و مادرش
به طور خلاصه: زنی که شوهرش را از دست داده باید هر آنچه را که زینت حساب میشود آنگونه که معمولا زنها خود را برای شوهر زیبا مینمایند و یا در وقتهایی مثل عیدها و عروسیها خود را زینت میکنند؛ ترک کند.
ناگفته نماند که این زینت کردن هم به نسبت اشخاص، زمانها و شهرها، مختلف است؛ بنابراین در این موضوع، عرف و فرهنگ مردم آن سامان ملاک عمل خواهد بود که آیا فلان کار را تزیین به حساب میآورند یا نه.
این را هم باید اضافه کرد که نظافت بدن و لباس و نیز شانه کردن مو و گرفتن ناخنها و همچنین رسیدن به سر وضع منزل و فرزندان، اشکالی ندارد.[۹]
نکته
زنی که در عده وفات است میتواند از خانهاش بیرون رود و در پی امور زندگیاش باشد به خصوص اگر ضروری باشد و یا حتی کاری باشد که انجامش بهتر است؛ مانند حج، زیارت عتبات، عیادت از مریضها، دیدار با بستگان به خصوص پدر و مادرش.[۱۰]
پانویس
- ↑ «عده» مدت زمانی است که زن باید از ازدواج خودداری کند که این مدت در طلاق، از لحظه اجرای صیغه طلاق شروع شده و با شروع سومین عادت ماهیانه پس از طلاق، به پایان میرسد. این زمان برای زنی که باید عادت شود اما نمیشود سه ماه است. تحریرالوسیلة 3/600
- ↑ الف. زنانی که عده ندارند این مدت در مورد آنها نادیده گرفته میشود؛ مانند زنی که یائسه است یا زنی که قبل از دخول طلاق بگیرد ب. زنی که حامله است به محض اینکه وضع حمل کرد، عده اش تمام میشود. تحریرالوسیلة 3/596-597
- ↑ تحریرالوسیله 3/617
- ↑ همان. نشوز در این موارد یعنی: مخالفت با امر مرد در خروج از منزل
- ↑ همان
- ↑ در طلاق بائنی که از نوع خلع است اگر زن در زمان عده از آنچه بذل کرده تا طلاق داده شود برگشت، مرد حق رجوع به او را خواهد داشت. تحریرالوسیلة 3/629
- ↑ تحریرالوسیلة 3/617
- ↑ بر اساس ماههای قمری. تحریر الوسیلة 3/603
- ↑ تحریر الوسیلة 3/604
- ↑ تحریر الوسیلة 3/605







