فرهنگ مصادیق:نماز قضا مطابق با نظر حضرت آیت الله خامنهای
محتویات
س ۵۲۴
من تا سن هفده سالگی با مسأله احتلام و غسل و مانند آن آشنا نبودم و از کسی هم دربارهٔ آنها چیزی نشنیده بودم و خودم هم معنای جنابت و وجوب غسل را نمیفهمیدم، لذا نماز و روزهام تا این سن اشکال دارد، امیدوارم وظیفه مرا بیان فرمایید.
ج: همه نمازهایی را که در حال جنابت خواندهاید، باید قضا کنید، ولی روزهای را که در حال جنابت بدون علم به اصل جنابت گرفتهاید، صحیح و مجزی است و قضا ندارد.
س ۵۲۵
متأسفانه من در گذشته بر اثر نادانی و ضعف اراده مبتلا به عمل شنیع استمناء بودم، لذا گاهی نماز نمیخواندم که مدت دقیق آن را به یاد ندارم. نماز نخواندن من بهصورت مستمر نبوده، بلکه مربوط به زمانی است که جنب بودم و غسل نکردهام که گمان میکنم حدود شش ماه باشد. تصمیم گرفتهام نمازهایم در این مدت را قضا کنم، آیا قضای آنها واجب است یا خیر؟
ج: هر مقدار از نمازهای روزانهای را که میدانید انجام ندادهاید و یا در حال جنابت خواندهاید، قضای آن بر شما واجب است.
س ۵۲۶
شخصی که نمیداند نماز قضا برذمّه اش هست یا خیر، اگر نماز مستحبی یا نافله بخواند، بر فرض که نماز قضا داشته باشد، آیا به عنوان نماز قضای او محسوب میشود؟
ج: نوافل و نمازهای مستحب به جای نماز قضا محسوب نمیشوند، و اگر نماز قضا بر عهده او باشد، واجب است که آن را به نیت نماز قضا بخواند.
س ۵۲۷
من حدود شش ماه است که به سن تکلیف رسیدهام. چند هفته قبل از رسیدن به آن سن فکر میکردم تنها علامت بلوغ، تمام کردن پانزده سال هجری قمری است. ولی اکنون کتابی راجع به علامتهای بلوغ پسران خواندم که در آن علامتهای دیگری برای بلوغ ذکر شده که در من وجود دارند، ولی زمان پیدایش آنها را نمیدانم. آیا در حال حاضر قضای نماز و روزه بر عهده من هست یا خیر؟ با توجه به این که من گاهی نماز میخواندم و ماه رمضان سال گذشته را بهطور کامل روزه گرفتهام، وظیفه من در اینباره چیست؟
ج: قضای همه نمازها و روزههایی که یقین به فوت آنها پس از رسیدن به سنّ بلوغ و تکلیف شرعی دارید، واجب است.
س ۵۲۸
اگر شخصی در ماه مبارک رمضان سه بار غسل جنابت کند، مثلاً در روزهای بیستم، بیست و پنجم و بیست و هفتم غسل نماید، و بعد یقین کند که یکی از آن غسلها باطل بوده است، نماز و روزه او چه حکمی دارد؟
ج: روزهاش صحیح است، ولی بنا بر احتیاط، قضای نمازها بهطوری که یقین به فراغت ذمّه پیدا کند، واجب است.
س ۵۲۹
شخصی بر اثر جهل به حکم شرعی، مدتی ترتیب را در غسل رعایت نکرده است، نماز و روزه او چه حکمی دارد؟
ج: اگر غسل را به نحوی انجام داده که شرعاً باطل است، قضای نمازهایی که در این حالت با حدث اکبر خوانده، واجب است. ولی روزهاش، اگر در آن هنگام اعتقاد به صحّت غسل خود داشته، محکوم به صحّت است.
س ۵۳۰
کسی که قصد دارد نماز قضای یک سال را بخواند، چگونه باید آن را انجام دهد؟
ج: میتواند با یکی از نمازها شروع کند و به ترتیبی که نمازهای پنجگانه یومیه را میخواند، آن را ادامه دهد.
س ۵۳۱
شخصی مدت زیادی نماز قضا بر عهده دارد، آیا میتواند آنها را به ترتیب زیر بجا آورد؟
۱ـ مثلاً بیست بار نماز صبح بخواند.
۲ـ هر یک از نماز ظهر و عصر را بیست بار بخواند.
۳ـ هر یک از نماز مغرب و عشا را بیست بار بخواند و تا یک سال به همین صورت ادامه دهد.
ج: قضای نمازها به ترتیب مذکور اشکال ندارد.
س ۵۳۲
شخصی از ناحیه سر مجروح شده و قسمتی از مغز وی آسیب دیده که بر اثر آن دست و پای چپ و زبانش فلج گشته است. همچنین نماز را فراموش کرده و قادر به یادگیری آن نیست، ولی میتواند اجزای نماز را با خواندن از کتاب و یا شنیدن از نوار، تشخیص دهد. در حال حاضر وی در رابطه با نماز دو مشکل دارد، یکی این که قدرت تطهیر محل بول و وضو گرفتن را ندارد، دوم این که در قرائت نماز مشکل دارد. تکلیف او چیست؟ همچنین نسبت به نمازهایی که تقریباً به مدت شش ماه از او فوت شده است، چه حکمی دارد؟
ج: اگر بتواند هرچند با کمک دیگران، وضو بگیرد، یا تیمم نماید، واجب است که نماز را به هر نحوی که میتواند بخواند، اگرچه با شنیدن از نوار یا خواندن از روی نوشته و مانند آن باشد. و در مورد طهارت بدن، اگر قدرت بر تطهیر آن هرچند به کمک دیگران ندارد، با همان بدن نجس نماز بخواند، و نمازش صحیح است. قضای نمازهای گذشتهای هم که از وی فوت شده، واجب است، مگر نمازهایی که بر اثر بیهوشی که در تمام وقت نماز ادامه داشته، از او فوت شده باشد.
س ۵۳۳
در دوران جوانی نمازهای ظهر و عصر من بیشتر از نمازهای مغرب و عشا و صبح قضا شدهاند که پشت سر هم بودن و تعداد و ترتیب آنها را نمیدانم. آیا در این مورد باید نماز دورهای خوانده شود؟ و نماز دورهای چیست؟ امیدواریم توضیح فرمایید.
ج: در نماز قضا مراعات ترتیب ـ غیر از ظهر و عصر و مغرب و عشاء از یک روز ـ واجب نیست و خواندن مقداری که یقین به قضا شدن آن دارید کافی است و دوره کردن به معنای تکرار نماز برای احراز ترتیب بر شما واجب نیست.
س ۵۳۴
گاهی پس از ازدواج مایعی از من خارج میشد که اعتقاد به نجس بودن آن داشتم.
لذا به نیت غسل جنابت غسل کرده و نمازم را بدون وضو میخواندم. در رسالههای عملیه این مایع، مذی نامیده شده است. اکنون نمیدانم نمازهایی را که بدون وضو و بیآنکه جنب باشم با غسل جنابت خواندهام، چه حکمی دارد؟
ج: قضای همه نمازهایی که بعد از خروج آن مایع، بدون وضو و با غسل جنابت خواندهاید، واجب است.
س ۵۳۵
کافری پس از مدتی اسلام آورده است، آیا قضای نماز و روزه هائیکه انجام نداده، واجب است؟
ج: واجب نیست.
س ۵۳۶
بعضی از افراد بر اثر تبلیغات گمراه کننده کمونیستها چندین سال نماز و واجبات خود را ترک کردهاند، ولی بعد از پیام تاریخی امام راحل به سران شوروی سابق پی به اشتباه خود بردند و به سوی خداوند توبه نمودهاند، آنها در حال حاضر قادر به قضای همه آن نمازها و روزهها نیستند، وظیفه آنها چیست؟
ج: بر آنان واجب است که نمازها و روزههای فوت شده را به هر مقدار که قدرت دارند، قضا و هر مقداری که قادر نیستند وصیت نمایند.
س ۵۳۷
شخصی فوت کرده و قضای روزه ماه مبارک رمضان و نماز بر عهده اوست و فرزند ذکوری هم ندارد. مقداری مال به جا گذاشته که برای قضای یکی از نماز و روزه کفایت میکند. در این صورت قضای نماز مقدم است یا روزه؟
ج: ترجیحی بین نماز و روزه نیست و بر ورثه واجب نیست که ما ترک وی را صرف قضای نماز و روزه او نمایند، مگر آنکه در اینباره وصیت کرده باشد، که در این صورت باید به وصیت او در اجیر گرفتن از ثلث ترکه برای قضای نماز و روزهاش به هر مقدار که کفایت میکند، عمل کنند.
س ۵۳۸
من در اکثر اوقات نماز خود را خوانده و در صورت فوت شدن نماز، آن را قضا کردهام، این نمازهای فوت شده هم مواردی بوده که یا من خواب ماندهام و یا بدن و لباسم نجس بوده و در تطهیر آنها کوتاهی کردهام. مقدار نمازهای قضا شده یومیه، آیات و قصر را که بر عهده من است، چگونه محاسبه نمایم؟
ج: قضای نمازهایی که یقین به فوت شدن آنها دارید، کافی است، و از این مقدار هر کدام را که یقین دارید نماز قصر یا آیات بوده، باید بر وفق یقین خود آنها را بجا آورید، و بقیه را به عنوان قضای نمازهای یومیه بخوانید و چیزی بیشتر از این مقدار بر شما واجب نیست.
