فرهنگ مصادیق:نظر فقها در چه صورت زن و مرد به یکدیگر حرام ابدی میشوند؟
در نگاه و نظر فقها برخی از شرایط یا اعمال هستند که سبب حرمت ابدی ازدواج زن و مرد میشوند. ناآگاهی در این زمینه میتواند مشکلاتی را به همراه داشته باشد. از اینرو و با توجه به اینکه بر هر مسلمانی واجب است که احکام مورد نیاز خود را بداند، آگاهی از نظر فقها در این زمینه لازم و ضروری است.
به گزارش مهرخانه، علاوه بر محارم نسبی و رضایی که محرم شناخته میشوند و ازدواج با با ایشان حرام است، اسباب دیگری نیز میتواند عامل حرمت ابدی نکاح دو نفر شوند؛ اسبابی مانند لواط، زنای زن شوهردار و ازدواج در عده. در ادامه، تشریح و تبیین این عوامل از لسان فقها بیان شده است.
سؤال: آیا زنا با زن شوهردار، موجب حرمت ابدی میشود؟
پاسخ: در پاسخ به این سؤال، حضرات آیات فاضللنکرانی و شبیریزنجانی، حرمت ابدی در زنای با زن شوهردار را محل اشکال میدانند و حضرات آیات خویی، تبریزی، اراکی، سیستانی و وحیدخراسانی، زنا با زن شوهردار را بنابر احتیاط واجب موجب حرمت ابدی میدانند.
در این بین آیتالله مکارمشیرازی که بنابر احتیاط واجب، حکم به حرمت ابدی میدهند؛ در پاسخ به سؤال دیگری در همین زمینه بیان میکنند: ما دلیلی بر حرمت نیافتهایم؛ لذا در صورتیکه ازدواج کرده باشند، ازدواج آنهارا بر هم نمیزنیم؛ ولی اگر ازدواج نکرده باشند، میگوییم احتیاط کنند. در مقابل حضرات آیات خامنهای، بهجت، صافی، نوریهمدانی، گرامی، گلپایگانی و امام خمینی (ره)، به صراحت اعلام میکنند که زن و مرد زناکار، حرام ابدی خواهند بود.
سؤال: اگر دو پسرعمو یا دو پسرخاله در کودکی با هم لواط کرده باشند، آیا یکی از آنها نمیتواند با خواهر دیگری ازدواج کند؟
پاسخ: آیتالله بهجت میفرمایند: خواهر و دختر کسی که لواط داده به لواطکننده حرام است؛ اگرچه لواطکننده و لواطدهنده بالغ نباشند، ولی اگر گمان کند که دخول نشده، یا شک کند که دخول شده یا نه، بر او حرام نمیشوند. آیتالله مکارمشیرازی نیز میفرمایند: تنها خواهر مفعول بر شخص فاعل حرام است؛ آن هم در صورتیکه فاعل بالغ باشد و دخول حاصل شده باشد و در صورتی که فاعل، مشکوکالبلوغ باشد، خواهر و مادر و دختر آن پسر بر او حرام نمیشود.
همچنین آیتالله گرامی در شرح این ماجرا بیان میکنند: مادر و همینطور مادر مادر و خواهر و دختر و نوه پسری که لواط داده بر لواطکننده حرام است؛ اگرچه لواطکننده بنابر احتیاط واجب، و لواطدهنده بالغ نباشند، ولی اگر یقین به دخول نداشته باشد، بر او حرام نمیشوند هر چند گمان هم داشته باشد.
سؤال: من فعلاً دارای همسر و چند فرزند هستم، ولی در زمان طفولیت با برادر همسرم، متأسفانه لواط کردهام. در موقع ازدواج هم ملتفت بودم، ولی به خاطر مادرم قبول کردم و فعلاً بسیار ناراحتم. بفرمایید تکلیفم چیست؟
پاسخ: آیتالله بهجت معتقدند: اگر یقین به دخول در فعل لواط دارید، واجب است فوراً از همسرتان جدا شوید و به هم حرام هستید. آیتالله فاضللنکرانی نیز در توضیح این مسئله میفرمایند: اگر یقین به دخول ندارید، یا شک در بلوغ خود در وقت وطی دارید، همسر شما حلال است؛ ولی اگر یقین یا اطمینان دارید که دخول بعد از بلوغ شما محقق شده است؛ در حالی که برادر همسر شما در آن زمان غیربالغ بوده، در این صورت همسر شما حرام است و باید از او جدا شوید و طلاق هم لازم نیست. اما آیتالله تبریزی با تأکید بر مطالب بیانشده، اضافه میکنند: بنابر احتیاط طلاق هم لازم است.
سؤال: اگر کسی از روی جهل و نادانی با کسی لواط کرده باشد و سپس توبه کند، آیا میتواند خواهر او را بگیرد؟
پاسخ: آیتالله بهجت در پاسخ به این سؤال به صراحت میفرمایند: خیر، نمیتواند.
سؤال: اگر مردی با زنی که در عده است از روی جهل به مسئله یا عمد، عقد دائم یا موقت بخواند، آیا این زن بر او حرام ابدی میشود؟
پاسخ: حضرات آیات مکارمشیرازی، وحیدخراسانی و گرامی میفرمایند: ازدواج و دخول هرچند از روی جهل، موجب حرمت ابدی است. همچنین حضرات آیات مکارمشیرازی و گرامی ادامه میدهند: در صورتیکه این ازدواج آگاهانه صورت گیرد، حرام ابدی خواهند بود؛ هرچند دخول نکنند.
آیتالله وحیدخراسانی در ادامه میافزایند: اما اگر دخول نکنند، اگر هر دو جاهل به حکم یا موضوع باشند (جاهل به حکم باشد؛ یعنی حکم شرعی مسئله را نداند و جاهل به موضوع باشد؛ یعنی نداند که در عده است) عقد باطل است، و اگر یکی از آن دو؛ چه مرد و چه زن، عالم به حکم و موضوع باشند، عقد باطل و حرام ابدی میشوند.
سؤال: مردی زنی را به عقد موقت خود در میآورد. بعد از یک سال متوجه میشوند که زن در هنگام عقد در عده وفات شوهر خود بوده است. حکم این ازدواج چیست؟
پاسخ: آیتالله فاضللنکرانی به صراحت میفرمایند: در فرض سؤال، این زن بر آن مرد حرام شده و دیگر نمیتواند با اوازدواج کند. اما آیتالله مظاهری مینویسند: عقد صحیح نبوده است، ولی گناه نکرده است و اگر بخواهد به عقد جدید با او ازدواج کند، میتواند.
آیتالله گرامی نیز در این رابطه در رساله توضیحالمسائل خود آوردهاند: اگر با زنی که شوهر دارد یا در عده طلاق رجعی است زنا کند، آن زن بر او حرام ابدی میشود، و اگر با زنی که در عده متعه، یا طلاق بائن، یا عده وفات است زنا کند، بعداً میتواند او را عقد کند؛ اگرچه احتیاط مستحب آن است که با او ازدواج نکند.
