فرهنگ مصادیق:معضل دست دادن با فامیل نامحرم
پرسش
من یه راه حل برای مشکلم می خوام. وقتی خواهرم اینا از تهران می یان خواهرشوهرم با من دست می ده منم تو رودرواسی می مونم باهاش دست می دم. خیلی ناراحت می شم؛ چون می دونم نامحرمه و گناه داره. واقعاً خجالت میکشم جلوی جمع دستشو رد کنم. اگه همچین کاری کنم از دستم ناراحت می شه. دوست ندارم خواهرم از دستم ناراحت بشه. واقعاً برام بد می شه. تو رو خدا یه راه حلی به من نشون بدین. جوری باشه که از دستم ناراحت نشن.
پاسخ
دست دادن با نامحرم گناه است ولی اگر این اتفاق به صورت ناخواسته برایتان پیش آمد و شرایط طوری بود که فرصت تصمیم گیری از شما سلب شد و ناخواسته با نامحرمی دست دادید، این کار گناه نیست؛ ولی برای مدیریت چنین اتفاقهایی، همیشه آماده باشید. مثلاً دستکش به دست داشته باشید یا از روی چادر و مانند آن دست بدهید(از نظر شرعی دست دادن با نامحرم از روی دستکش و مانند آن تنها در صورتی جایز است که مفسدهای به دنبال نداشته باشد و فقط یک تماس خشک و ساده و بدون فشار باشد.)؛ که این کار هم از دلخوری و ناراحتی دیگران جلوگیری میکند و هم به آنها میفهماند که شما به این حکم شرعی توجه دارید و دوست دارید به آن عمل کنید.
پس اولین وظیفه ی شما این است که خودتان را در معرض این گناه قرار ندهید؛ وقتی چنین فردی به خانه تان میآید، به استقبالش نروید و در لابه لای جمع قرار بگیرید؛ یا به آشپزخانه بروید و بعد از نشستن مهمانها با سینی چایی یا ظرف میوه به نزدشان بروید تا به دلیل بند بودن دستتان مجبور به دست دادن نباشید.
وظیفه ی بعدی شما نهی از منکر است. شما موظف هستید دیگران را نسبت به این گناه توجیه کنید؛ اگر نیاز به آگاهی و اطلاعات دارند، آنها را نسبت به احکام دین آگاه کنید و اگر آگاهی دارند ولی در رعایت حلال و حرام الهی کوتاهی میکنند، باید انگیزه و گرایش به تقوا را در آنها ایجاد و تقویت کنید.
البته باید این کار را با ظرافت و هنرمندی انجام دهید تا باعث ناراحتی و دلخوری نشود. مثلاً وقتی دور هم هستید و صحبتهای فامیلی میکنید، شما این بحث را باز کنید ـ نه به عنوان یک کارشناس که میخواهد دیگران را هدایت کند؛ بلکه به عنوان یک انسان عادی که میخواهد نظر دیگران را در این باره بداند و اطلاعاتش بیش تر شود ـ که آیا دست دادن با نامحرم اشکال ندارد؟ آیا نامحرمها با هم تفاوت دارند که دست دادن با بعضی هایشان گناه باشد ولی با بعضی دیگر نه؟ مگر با یک دست دادن خالی چه اتفاقی ممکن است بیفتد که خدا این کار را حتی بین نامحرمهای فامیل هم ممنوع کرده؟ و...
در لابه لای صحبتها یا بعد از شنیدن نظر دیگران ـ مخصوصاً بزرگ ترها ـ نظر خود را بگویید و برای اقناع دیگران، از منابع دیگر یارکشی کنید و مثلا بگویید:
چند روز پیش حاج آقا فلانی در فلان برنامه ی تلویزیونی میگفت...؛ یا در فلان کتاب نوشته بود...
توجه داشته باشید که نظر خود را صریح و روشن بیان کنید و در این کار اعتماد به نفس بالا داشته باشید؛ حتی اگر همه ی جمع با شما مخالف باشند. اشکالی ندارد! هر کسی میتواند در برخی مسائل نظری کاملاً متفاوت با دیگران داشته باشد. فراموش نکنید که یک مؤمن باید سرشار از اعتماد به نفس باشد!
اگر فرد خاصی در فامیل هست که دست ندادن با نامحرم را رعایت نمیکند ـ همان طور که در این سؤال چنین است ـ در یک فرصت مناسب او را نسبت به اشتباه بودن کارش توجیه کنید و صریحاً بیان کنید که شما این کار را درست نمیدانید و از او بخواهید که لطفاً دیگر دستش را برای دست دادن با شما به طرفتان دراز نکند. شاید بهتر باشد این کار را با واسطه انجام دهید؛ مثلاً پیام خود را به پدر یا مادر خودتان یا به پدر یا مادر یا خواهر طرف مقابل یا به یکی از بزرگ ترهای دیگر فامیل بگویید و محترمانه از او بخواهید پیام شما را به فرد مورد نظر برساند و تأکید کنید که شما برای همه ی افراد فامیل احترام قائلید ولی برای احکام الهی احترام بیش تری قائل هستید و مطمئنید که رعایت حدود دینی ارزش و احترام فامیلی را هم بیش تر میکند.
